Την ώρα που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ έχουν εμπλακεί σε μια δαπανηρή και επικίνδυνη αντιπαράθεση με το Ιράν, ένας άλλος περιφερειακός παίκτης φαίνεται να αξιοποιεί τη σύγκρουση προς όφελός του χωρίς να έχει ρίξει ούτε μία βολή.
Σύμφωνα με ανάλυση της Telegraph, ο πραγματικός γεωπολιτικός κερδισμένος της κρίσης ενδέχεται να είναι ο Recep Tayyip Erdogan και η Τουρκία, η οποία εμφανίζεται να ενισχύει ταυτόχρονα τόσο την περιφερειακή όσο και τη διεθνή επιρροή της.
Η Δύση κοιτά το Ιράν και ο Erdogan εδραιώνει την εξουσία του
Καθώς η παγκόσμια προσοχή παραμένει στραμμένη στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, η κυβέρνηση Erdogan φαίνεται να αποκτά μεγαλύτερο περιθώριο κινήσεων στο εσωτερικό της χώρας.
Η Telegraph υποστηρίζει ότι η διεθνής εστίαση στον πόλεμο έχει περιορίσει τις αντιδράσεις απέναντι στις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία, επιτρέποντας στην τουρκική ηγεσία να ενισχύει τον έλεγχό της απέναντι στην αντιπολίτευση χωρίς σοβαρό διεθνές κόστος.
Για τον Erdogan, η περιφερειακή αναταραχή λειτουργεί ως πολιτική ασπίδα.
Όσο οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ επικεντρώνονται στην ιρανική κρίση, η πίεση προς την Άγκυρα για ζητήματα δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων περνά σε δεύτερη μοίρα.
Η Τουρκία μετατρέπεται σε αναντικατάστατο παίκτη
Παράλληλα, η Τουρκία εμφανίζεται να ενισχύει τη διπλωματική της αξία.
Η Άγκυρα έχει διατηρήσει ανοιχτούς διαύλους τόσο με την Τεχεράνη όσο και με τη Δύση, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως μία από τις λίγες χώρες που μπορούν να συνομιλούν με όλες τις πλευρές.
Ο ίδιος ο Erdogan έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι η κρίση μπορεί να λυθεί μόνο μέσω διαπραγματεύσεων και όχι μέσω στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Αυτή η στάση επιτρέπει στην Τουρκία να εμφανίζεται ως πιθανός μεσολαβητής, αυξάνοντας τη γεωπολιτική της βαρύτητα σε μια περίοδο όπου οι περισσότερες περιφερειακές δυνάμεις έχουν ταχθεί ανοιχτά υπέρ της μίας ή της άλλης πλευράς.
Η αμερικανική φθορά δημιουργεί στρατηγικό κενό
Ένα ακόμη στοιχείο που ενισχύει τη θέση της Άγκυρας είναι η φθορά της αμερικανικής επιρροής στη Μέση Ανατολή.
Η μακρόχρονη στρατιωτική εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών, η κατανάλωση τεράστιων ποσοτήτων πυραυλικών συστημάτων και η αυξανόμενη αβεβαιότητα γύρω από τη στρατηγική της Ουάσιγκτον δημιουργούν ένα γεωπολιτικό κενό που περιφερειακές δυνάμεις προσπαθούν να καλύψουν.
Η Τουρκία εμφανίζεται αποφασισμένη να εκμεταλλευτεί αυτή τη συγκυρία.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η Άγκυρα επιχειρεί να ενισχύσει τον ρόλο της στον Καύκασο, στο Ιράκ, στη Συρία στην Ανατολική Μεσόγειο και στον Περσικό Κόλπο, παρουσιάζοντας τον εαυτό της ως ανεξάρτητο πόλο ισχύος ανάμεσα στη Δύση, τη Ρωσία και το Ιράν.
Ο Erdogan κερδίζει χωρίς να πολεμά
Το παράδοξο της σημερινής κρίσης είναι ότι η Τουρκία δεν συμμετέχει άμεσα στον πόλεμο, αλλά ενδέχεται να αποκομίσει σημαντικά γεωπολιτικά οφέλη από αυτόν.
Ενώ το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες επωμίζονται το στρατιωτικό και οικονομικό κόστος της σύγκρουσης και το Ιράν προσπαθεί να διατηρήσει την αποτρεπτική του ισχύ, η Άγκυρα αξιοποιεί τη συγκυρία για να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση, να διευρύνει την περιφερειακή της επιρροή και να αναβαθμίσει τον ρόλο της στις διεθνείς εξελίξεις.
Αυτός είναι και ο λόγος που όλο και περισσότεροι αναλυτές θεωρούν ότι ο μεγάλος κερδισμένος της σύγκρουσης δεν βρίσκεται ούτε στην Ουάσιγκτον ούτε στην Τεχεράνη, αλλά στην Άγκυρα.
Και αν ο πόλεμος συνεχιστεί ή παραταθεί, η Τουρκία του Recep Tayyip Erdogan ενδέχεται να βγει από την κρίση ισχυρότερη από ποτέ, μετατρεπόμενη σε έναν από τους βασικούς διαμορφωτές της νέας ισορροπίας δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Η φθορά του Ισραήλ ενισχύει περαιτέρω τη θέση της Τουρκίας
Ένας ακόμη παράγοντας που λειτουργεί υπέρ της Άγκυρας είναι η σταδιακή φθορά του Ισραήλ μετά από μήνες στρατιωτικών επιχειρήσεων και πολιτικών αναταράξεων στο εσωτερικό της χώρας.
Παρά τη στρατιωτική υπεροχή που εξακολουθεί να διαθέτει, το Ισραήλ βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξημένο οικονομικό κόστος, εσωτερικές πολιτικές πιέσεις και μια κοινωνία που εμφανίζει σημάδια κόπωσης από τη συνεχιζόμενη αστάθεια.
Παράλληλα, οι συζητήσεις γύρω από το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών και οι αντιπαραθέσεις στο πολιτικό σύστημα δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας για τη μελλοντική πορεία της χώρας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία του Erdogan εμφανίζεται ως η μοναδική μεγάλη περιφερειακή δύναμη που δεν έχει επωμιστεί το άμεσο κόστος της σύγκρουσης.
Ενώ το Ισραήλ επικεντρώνεται στις στρατιωτικές προκλήσεις και τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, η Άγκυρα διαθέτει μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων για να διευρύνει την επιρροή της στη Μέση Ανατολή, στη Συρία, στον Καύκασο και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι η παράλληλη φθορά τόσο του Ισραήλ όσο και του Ιράν από μια μακρόχρονη αντιπαράθεση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάδειξη της Τουρκίας ως του ισχυρότερου περιφερειακού παίκτη της επόμενης ημέρας.
Για τον Erdogan, το σημαντικότερο ίσως κέρδος δεν είναι κάποια άμεση στρατιωτική ή οικονομική νίκη, αλλά η αναβάθμιση της γεωπολιτικής βαρύτητας της Τουρκίας σε μια περίοδο όπου οι υπόλοιπες δυνάμεις της περιοχής αναλώνονται σε συγκρούσεις και εσωτερικές προκλήσεις.
Υπό αυτή την οπτική, η αποδυνάμωση του Ισραήλ λόγω των πολεμικών επιχειρήσεων και της πολιτικής αβεβαιότητας δεν αποτελεί απλώς μια εξέλιξη της τρέχουσας κρίσης, αλλά έναν ακόμη παράγοντα που ενισχύει τη στρατηγική θέση του Erdogan και τις φιλοδοξίες της Άγκυρας να διαδραματίσει πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα ισορροπία δυνάμεων της Μέσης Ανατολής.
Έγκριτοι γεωπολιτικοί αναλυτές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι η ταυτόχρονη φθορά Ισραήλ, Ιράν και αμερικανικής επιρροής είναι ίσως η πιο ευνοϊκή γεωπολιτική συγκυρία για την Τουρκία από την εποχή της Αραβικής Άνοιξης. 
Τι σημαίνουν τα τουρκικά γεωπολιτικά κέρδη για την Ελλάδα
Οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις που προκαλεί η σύγκρουση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν δεν επηρεάζουν μόνο τη Μέση Ανατολή.
Η Ελλάδα, ως χώρα της Ανατολικής Μεσογείου και σημαντικός ενεργειακός και ναυτιλιακός κόμβος, βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες.
Πρώτα απ' όλα, κάθε περίοδος έντασης στα Στενά του Hormuz επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Δεδομένου ότι η ελληνική οικονομία παραμένει εξαρτημένη από τις εισαγωγές ενέργειας, μία παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να αυξήσει το ενεργειακό κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Παράλληλα, η αναβάθμιση της Τουρκίας ως περιφερειακής δύναμης προκαλεί ιδιαίτερο προβληματισμό στην Αθήνα.
Εάν η Άγκυρα καταφέρει να εκμεταλλευθεί το στρατηγικό κενό που δημιουργείται από την απορρόφηση της αμερικανικής προσοχής στη Μέση Ανατολή, ενδέχεται να αποκτήσει μεγαλύτερη επιρροή σε ζητήματα που αφορούν την Ανατολική Μεσόγειο, τη Συρία, τη Λιβύη και τις ενεργειακές διαδρομές της περιοχής.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση της ως αξιόπιστος εταίρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών, προωθώντας έργα υποδομών, λιμάνια και ενεργειακές συνδέσεις που μπορούν να λειτουργήσουν ως εναλλακτικές πύλες προς την Ευρώπη σε μια περίοδο αυξανόμενης περιφερειακής αστάθειας.
Έντονη ανησυχία στην Αθήνα για τα εθνικά θέματα
Ωστόσο, η μεγαλύτερη ανησυχία για την Αθήνα είναι ότι μια Τουρκία που βγαίνει γεωπολιτικά ενισχυμένη από την κρίση θα διαθέτει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και περισσότερα διπλωματικά ερείσματα στις διαπραγματεύσεις με τη Δύση.
Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τις ισορροπίες σε μια σειρά από ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος, από το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο έως το Κυπριακό.
Για την Ελλάδα, επομένως, η κρίση δεν αποτελεί ένα μακρινό γεγονός της Μέσης Ανατολής.
Είναι μια εξέλιξη που μπορεί να επηρεάσει άμεσα την οικονομία, την ενεργειακή ασφάλεια και το στρατηγικό περιβάλλον της χώρας τα επόμενα χρόνια.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών