Οι αγρότες στο βόρειο ημισφαίριο εισέρχονται στους κρίσιμους ανοιξιάτικους μήνες, κατά τους οποίους πρέπει να ξεκινήσουν οι ακρίβεια στα τρόφιμα στο χωράφι. Την ίδια στιγμή, οι συνάδελφοί τους στον Νότο είναι απασχολημένοι με τη συγκομιδή των καλλιεργειών πριν από την έλευση του χειμώνα. Ωστόσο, η εργασία τους διεξάγεται πλέον εν μέσω σοβαρών περιορισμών στον εφοδιασμό βασικών λιπασμάτων λόγω του πολέμου στο Ιράν, γεγονός που οδηγεί σε τεράστιες αυξήσεις τιμών και προειδοποιήσεις για διαφαινόμενη επισιτιστική ανασφάλεια.
Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων διέρχεται από το Στενό του Hormuz, που ωστόσο παραμένει αποκλεισμένο στον απόηχο της επίθεσης των ΗΠΑ στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου. Από τότε, η τιμή των λιπασμάτων -μεγάλο μέρος των οποίων παράγεται στη Μέση Ανατολή- έχει εκτοξευθεί. Ειδικότερα, τα futures λιπασμάτων είναι λιγότερο ρευστά από άλλα εμπορεύματα, καθιστώντας τις τιμές πιο αδιαφανείς. Ωστόσο, αναλυτές του κλάδου δήλωσαν στο CNBC ότι το κόστος της κοκκώδους ουρίας (FOB) στην Αίγυπτο -δείκτης για τα αζωτούχα λιπάσματα- εκτινάχθηκε στα 700 δολάρια ανά μετρικό τόνο, από 400 έως 490 δολάρια που ήταν πριν από τον πόλεμο.
Σε ενημερωτικό της σημείωμα της, η Alpine Macro της Oxford Economics ανέφερε ότι οι τιμές της ουρίας και της αμμωνίας έχουν αυξηθεί κατά περίπου 50% και 20% αντίστοιχα. Άλλα λιπάσματα, όπως η ποτάσα και το θείο, παρουσιάζουν επίσης αυξήσεις.
Σύμφωνα με τον Chris Lawson της CRU, η Μέση Ανατολή είναι ιδιαίτερα μεγάλος εξαγωγέας ουρίας και αζωτούχων προϊόντων. «Με το Στενό του Hormuz ουσιαστικά αποκλεισμένο, ένα τεράστιο κομμάτι του παγκόσμιου εμπορίου δεν μπορεί να κινηθεί», δήλωσε ο Lawson. Εκτιμάται ότι περίπου το 30% των εξαγώγιμων προμηθειών από τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, το Μπαχρέιν και το Ιράν δεν είναι διαθέσιμο στην αγορά.
«Δεν μπορείς να παραλείψεις μια σεζόν αζώτου»
Ο Dawid Heyl της Ninety One εξήγησε ότι το άζωτο είναι το στοιχείο που πρέπει να φτάνει στο φυτό κάθε χρόνο. «Μπορείς να παραλείψεις μια σεζόν ποτάσας ή φωσφόρου, αλλά δεν μπορείς να παραλείψεις το άζωτο», τόνισε, σημειώνοντας ότι η έλλειψη προσφοράς συμπίπτει με την εποχική ζήτηση.
Ο Heyl εξέφρασε μεγαλύτερη ανησυχία για την τρέχουσα κρίση σε σχέση με τον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας πριν τέσσερα χρόνια. Αν και η Ρωσία ήταν σημαντικός παραγωγός, η τρέχουσα κατάσταση επηρεάζει πολλαπλούς παραγωγούς ταυτόχρονα (Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Κατάρ, Ιράν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα).
Επιπλέον, η παραγωγή πλήττεται από την έλλειψη αποθηκευτικών χώρων και το κλείσιμο ενεργειακών εγκαταστάσεων. Το Κατάρ ανακοίνωσε τη διακοπή παραγωγής ουρίας, ενώ η Κίνα επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές για να προστατεύσει την εγχώρια αγορά της.
Φόβοι για την επισιτιστική ασφάλεια
Παρόλο που το 2026 ξεκίνησε με σχετικά υψηλά αποθέματα βασικών τροφίμων, η κρίση αναμένεται να προκαλέσει πληθωρισμό τροφίμων, με τις αναδυόμενες αγορές και τις φτωχότερες χώρες (ειδικά στην Αφρική και την Ινδία) να είναι οι πιο ευάλωτες. Ακόμη και οι ΗΠΑ δεν είναι θωρακισμένες, καθώς εισάγουν περίπου το ένα τρίτο των λιπασμάτων τους. Ήδη, 54 αγροτικές οργανώσεις έστειλαν επιστολή στον πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, ζητώντας ανακούφιση της αγοράς, τονίζοντας ότι οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές λόγω της σύγκρουσης στο Ιράν έχουν σοβαρές συνέπειες για την επισιτιστική ασφάλεια παγκοσμίως.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών