Η έκρηξη των εταιρικών κερδών είναι μια ευλογία με ανάμεικτες συνέπειες
Οι αναλυτές επενδύσεων είναι σε κατάσταση ενθουσιασμού, σαν μαθητής που μόλις έζησε το πρώτο του φιλί.
Είναι τόσο αισιόδοξοι ώστε αναθεωρούν προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τα εταιρικά κέρδη με ρυθμούς-ρεκόρ.
Σύμφωνα με τον Andrew Lapthorne της Société Générale, οι προβλέψεις για τα κέρδη των εταιρειών που περιλαμβάνονται στον δείκτη MSCI AC World για τους επόμενους 12 μήνες έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά κατά 1,2 τρισεκατομμύριο δολάρια μέσα στον τελευταίο χρόνο, δηλαδή κατά 30%.
Και δεν πρόκειται μόνο για τις εταιρείες τεχνολογίας· οι υψηλές τιμές στο πετρέλαιο έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αναβαθμίσεις των προβλέψεων και για τον ενεργειακό κλάδο.
Αυτή η αισιοδοξία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης, μακροπρόθεσμης τάσης.
Στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Σεντ Λούις (Federal Reserve Bank of St. Louis) δείχνουν ότι τα εταιρικά κέρδη στις ΗΠΑ βρίσκονται κοντά σε ιστορικό υψηλό ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Ανάλυση της ίδιας τράπεζας δείχνει ότι αυτή η άνοδος ξεκίνησε περίπου με την έναρξη της πανδημίας και οφειλόταν εν μέρει στη μείωση του καθαρού κόστους δανεισμού, καθώς τα επιτόκια υποχώρησαν.
Ωστόσο, σε επίπεδο κλάδων υπήρξε έντονη διαφοροποίηση.
Το μερίδιο των κερδών του χρηματοπιστωτικού τομέα στο ΑΕΠ παρέμεινε σταθερό, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο των εγχώριων μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων αυξήθηκε θεαματικά, από 8,1% του εθνικού εισοδήματος κατά την περίοδο 2010-2019 σε 11,2% το τελευταίο τρίμηνο του 2024.
Όλα αυτά συμβάλλουν στην εξήγηση του γιατί το χρηματιστήριο έχει αποδειχθεί τόσο ανθεκτικό απέναντι στις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου και στην ασταθή εμπορική πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ωστόσο, η εκτίναξη των εταιρικών κερδών υποδηλώνει και άλλες οικονομικές εξελίξεις, οι οποίες ενδέχεται να μην είναι τόσο ευπρόσδεκτες μακροπρόθεσμα, ούτε για τη σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ ούτε για τους επενδυτές.
Η εξίσωση κερδών Kalecki–Levy
Μια εναλλακτική ερμηνεία για την άνοδο των εταιρικών κερδών προκύπτει από τη λεγόμενη εξίσωση κερδών Kalecki–Levy, η οποία συνθέτει τις ιδέες των οικονομολόγων Jerome Levy και Michal Kalecki.
Σύμφωνα με αυτήν, το πλεόνασμα του εταιρικού τομέα καθορίζεται από τις μεταβολές σε άλλα τμήματα της οικονομίας, κυρίως από το δημοσιονομικό έλλειμμα του κράτους και το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Αν η κυβέρνηση μειώσει τη φορολογία των επιχειρήσεων, χωρίς να αντισταθμίσει την απώλεια εσόδων με αυξήσεις φόρων αλλού, τότε περισσότερα χρήματα θα καταλήξουν στα ταμεία των εταιρειών.
Αντίστοιχα, όταν τα νοικοκυριά αυξάνουν το ποσοστό αποταμίευσής τους, διαθέτουν λιγότερα χρήματα για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών που παράγουν οι επιχειρήσεις.
Αν όμως αποταμιεύουν λιγότερο, τότε διαθέτουν περισσότερα χρήματα για κατανάλωση.
Και οι δύο αυτοί παράγοντες είναι εμφανές ότι λειτούργησαν μετά την πανδημία.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ εκτινάχθηκε το 2020, καθώς η κυβέρνηση επιχείρησε να μετριάσει τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, και έκτοτε παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα. (Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και σε άλλες δημοκρατικές χώρες.)
Για το τρέχον έτος, το Congressional Budget Office εκτιμά ότι το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 5,8% του ΑΕΠ.
Εν τω μεταξύ, το ποσοστό αποταμίευσης του ιδιωτικού τομέα στις ΗΠΑ έχει μειωθεί απότομα από τις αρχές του 2024 και πλέον έχει επιστρέψει σε επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-09.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Αμερικανοί καταναλωτές δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα απέναντι στις αυξανόμενες τιμές, ιδιαίτερα στα καύσιμα.
Η έρευνα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν καταγράφει την καταναλωτική εμπιστοσύνη σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Αυτό δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη, καθώς η ανάλυση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) δείχνει ότι οι αμοιβές των εργαζομένων ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν ελαφρώς χαμηλότερες στα τέλη του 2024 σε σύγκριση με την περίοδο 2010-19.
Καθώς οι επιχειρήσεις αύξησαν τα κέρδη τους, οι εργαζόμενοι έχασαν έδαφος.
Η εξίσωση Kalecki-Levy υποδεικνύει ορισμένους δύσκολους συμβιβασμούς για την κυβέρνηση και τις αγορές των ΗΠΑ.
«Tριλήμματα»
Οι οικονομολόγοι συχνά εντοπίζουν «τριλήμματα»: τρεις στόχους οικονομικής πολιτικής που δεν μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα.
Στην αγορά συναλλάγματος, για παράδειγμα, μια χώρα δεν μπορεί να έχει ταυτόχρονα σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία, ανεξάρτητη νομισματική πολιτική και ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων· πρέπει να θυσιάσει έναν από τους τρεις στόχους.
Ίσως ένα παρόμοιο τρίλημμα να βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη.
Οι χώρες μπορούν να έχουν υψηλή κερδοφορία των επιχειρήσεων, συρρικνούμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και ικανοποιημένους καταναλωτές, αλλά δεν μπορούν να τα έχουν και τα τρία ταυτόχρονα.
Ο Πρόεδρος Donald Trump επιθυμεί ιδιαίτερα να προβάλλει τη δυναμική του αμερικανικού χρηματιστηρίου, όπως αποδεικνύεται από τα διαδοχικά ιστορικά υψηλά του, όμως αυτή η άνοδος των μετοχικών τιμών ενδέχεται να συνδέεται με τη δυσαρέσκεια των καταναλωτών.
Η δημοτικότητα του Trump όσον αφορά τη διαχείριση τόσο του πληθωρισμού όσο και της οικονομίας γενικότερα έχει υποχωρήσει αισθητά.
Παρομοίως, εάν το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη πίσω από την εκτόξευση των εταιρικών κερδών, τότε αργά ή γρήγορα η αγορά ομολόγων μπορεί να αντιδράσει.
Οι αποδόσεις των ομολόγων διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αποτίμηση των μετοχών, καθώς χρησιμοποιούνται για την προεξόφληση της μελλοντικής αύξησης των κερδών.
Αν οι αποδόσεις αυξηθούν απότομα, τότε τα μελλοντικά αυτά κέρδη θα αξίζουν λιγότερο σε σημερινές τιμές.
Αν και οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν σημειώσει μικρή άνοδο φέτος, οι προβλέψεις για την αύξηση των εταιρικών κερδών έχουν υπερκαλύψει με άνεση αυτή την αύξηση του προεξοφλητικού επιτοκίου.
Ωστόσο, κάποια στιγμή οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων ενδέχεται να επιβάλουν το τίμημά τους.
Οι παιδικοί έρωτες συχνά καταλήγουν σε απογοήτευση.
www.bankingnews.gr
Είναι τόσο αισιόδοξοι ώστε αναθεωρούν προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τα εταιρικά κέρδη με ρυθμούς-ρεκόρ.
Σύμφωνα με τον Andrew Lapthorne της Société Générale, οι προβλέψεις για τα κέρδη των εταιρειών που περιλαμβάνονται στον δείκτη MSCI AC World για τους επόμενους 12 μήνες έχουν αναθεωρηθεί ανοδικά κατά 1,2 τρισεκατομμύριο δολάρια μέσα στον τελευταίο χρόνο, δηλαδή κατά 30%.
Και δεν πρόκειται μόνο για τις εταιρείες τεχνολογίας· οι υψηλές τιμές στο πετρέλαιο έχουν οδηγήσει σε σημαντικές αναβαθμίσεις των προβλέψεων και για τον ενεργειακό κλάδο.
Αυτή η αισιοδοξία αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης, μακροπρόθεσμης τάσης.
Στοιχεία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας του Σεντ Λούις (Federal Reserve Bank of St. Louis) δείχνουν ότι τα εταιρικά κέρδη στις ΗΠΑ βρίσκονται κοντά σε ιστορικό υψηλό ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Ανάλυση της ίδιας τράπεζας δείχνει ότι αυτή η άνοδος ξεκίνησε περίπου με την έναρξη της πανδημίας και οφειλόταν εν μέρει στη μείωση του καθαρού κόστους δανεισμού, καθώς τα επιτόκια υποχώρησαν.
Ωστόσο, σε επίπεδο κλάδων υπήρξε έντονη διαφοροποίηση.
Το μερίδιο των κερδών του χρηματοπιστωτικού τομέα στο ΑΕΠ παρέμεινε σταθερό, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο των εγχώριων μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων αυξήθηκε θεαματικά, από 8,1% του εθνικού εισοδήματος κατά την περίοδο 2010-2019 σε 11,2% το τελευταίο τρίμηνο του 2024.
Όλα αυτά συμβάλλουν στην εξήγηση του γιατί το χρηματιστήριο έχει αποδειχθεί τόσο ανθεκτικό απέναντι στις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου και στην ασταθή εμπορική πολιτική της αμερικανικής κυβέρνησης.
Ωστόσο, η εκτίναξη των εταιρικών κερδών υποδηλώνει και άλλες οικονομικές εξελίξεις, οι οποίες ενδέχεται να μην είναι τόσο ευπρόσδεκτες μακροπρόθεσμα, ούτε για τη σημερινή κυβέρνηση των ΗΠΑ ούτε για τους επενδυτές.
Η εξίσωση κερδών Kalecki–Levy
Μια εναλλακτική ερμηνεία για την άνοδο των εταιρικών κερδών προκύπτει από τη λεγόμενη εξίσωση κερδών Kalecki–Levy, η οποία συνθέτει τις ιδέες των οικονομολόγων Jerome Levy και Michal Kalecki.
Σύμφωνα με αυτήν, το πλεόνασμα του εταιρικού τομέα καθορίζεται από τις μεταβολές σε άλλα τμήματα της οικονομίας, κυρίως από το δημοσιονομικό έλλειμμα του κράτους και το ποσοστό αποταμίευσης των νοικοκυριών.
Γιατί συμβαίνει αυτό;
Αν η κυβέρνηση μειώσει τη φορολογία των επιχειρήσεων, χωρίς να αντισταθμίσει την απώλεια εσόδων με αυξήσεις φόρων αλλού, τότε περισσότερα χρήματα θα καταλήξουν στα ταμεία των εταιρειών.
Αντίστοιχα, όταν τα νοικοκυριά αυξάνουν το ποσοστό αποταμίευσής τους, διαθέτουν λιγότερα χρήματα για την αγορά αγαθών και υπηρεσιών που παράγουν οι επιχειρήσεις.
Αν όμως αποταμιεύουν λιγότερο, τότε διαθέτουν περισσότερα χρήματα για κατανάλωση.
Και οι δύο αυτοί παράγοντες είναι εμφανές ότι λειτούργησαν μετά την πανδημία.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ εκτινάχθηκε το 2020, καθώς η κυβέρνηση επιχείρησε να μετριάσει τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, και έκτοτε παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα. (Παρόμοια εικόνα παρατηρήθηκε και σε άλλες δημοκρατικές χώρες.)
Για το τρέχον έτος, το Congressional Budget Office εκτιμά ότι το έλλειμμα θα διαμορφωθεί στο 5,8% του ΑΕΠ.
Εν τω μεταξύ, το ποσοστό αποταμίευσης του ιδιωτικού τομέα στις ΗΠΑ έχει μειωθεί απότομα από τις αρχές του 2024 και πλέον έχει επιστρέψει σε επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2007-09.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Αμερικανοί καταναλωτές δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα απέναντι στις αυξανόμενες τιμές, ιδιαίτερα στα καύσιμα.
Η έρευνα του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν καταγράφει την καταναλωτική εμπιστοσύνη σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.
Αυτό δεν θα πρέπει να προκαλεί έκπληξη, καθώς η ανάλυση της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed) δείχνει ότι οι αμοιβές των εργαζομένων ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν ελαφρώς χαμηλότερες στα τέλη του 2024 σε σύγκριση με την περίοδο 2010-19.
Καθώς οι επιχειρήσεις αύξησαν τα κέρδη τους, οι εργαζόμενοι έχασαν έδαφος.
Η εξίσωση Kalecki-Levy υποδεικνύει ορισμένους δύσκολους συμβιβασμούς για την κυβέρνηση και τις αγορές των ΗΠΑ.
«Tριλήμματα»
Οι οικονομολόγοι συχνά εντοπίζουν «τριλήμματα»: τρεις στόχους οικονομικής πολιτικής που δεν μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα.
Στην αγορά συναλλάγματος, για παράδειγμα, μια χώρα δεν μπορεί να έχει ταυτόχρονα σταθερή συναλλαγματική ισοτιμία, ανεξάρτητη νομισματική πολιτική και ελεύθερη διακίνηση κεφαλαίων· πρέπει να θυσιάσει έναν από τους τρεις στόχους.
Ίσως ένα παρόμοιο τρίλημμα να βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη.
Οι χώρες μπορούν να έχουν υψηλή κερδοφορία των επιχειρήσεων, συρρικνούμενο δημοσιονομικό έλλειμμα και ικανοποιημένους καταναλωτές, αλλά δεν μπορούν να τα έχουν και τα τρία ταυτόχρονα.
Ο Πρόεδρος Donald Trump επιθυμεί ιδιαίτερα να προβάλλει τη δυναμική του αμερικανικού χρηματιστηρίου, όπως αποδεικνύεται από τα διαδοχικά ιστορικά υψηλά του, όμως αυτή η άνοδος των μετοχικών τιμών ενδέχεται να συνδέεται με τη δυσαρέσκεια των καταναλωτών.
Η δημοτικότητα του Trump όσον αφορά τη διαχείριση τόσο του πληθωρισμού όσο και της οικονομίας γενικότερα έχει υποχωρήσει αισθητά.
Παρομοίως, εάν το μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα αποτελεί βασική κινητήρια δύναμη πίσω από την εκτόξευση των εταιρικών κερδών, τότε αργά ή γρήγορα η αγορά ομολόγων μπορεί να αντιδράσει.
Οι αποδόσεις των ομολόγων διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αποτίμηση των μετοχών, καθώς χρησιμοποιούνται για την προεξόφληση της μελλοντικής αύξησης των κερδών.
Αν οι αποδόσεις αυξηθούν απότομα, τότε τα μελλοντικά αυτά κέρδη θα αξίζουν λιγότερο σε σημερινές τιμές.
Αν και οι αποδόσεις των ομολόγων έχουν σημειώσει μικρή άνοδο φέτος, οι προβλέψεις για την αύξηση των εταιρικών κερδών έχουν υπερκαλύψει με άνεση αυτή την αύξηση του προεξοφλητικού επιτοκίου.
Ωστόσο, κάποια στιγμή οι υψηλότερες αποδόσεις των ομολόγων ενδέχεται να επιβάλουν το τίμημά τους.
Οι παιδικοί έρωτες συχνά καταλήγουν σε απογοήτευση.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών