«Σπάει» το μπλόκο της Εφορίας: Απόφαση - σταθμός του ΣτΕ για τα ομαδικά ασφάλιστρα των εργαζομένων

Νέα δεδομένα για τον τρόπο με τον οποίο αποδεικνύονται οι δαπάνες των επιχειρήσεων για ομαδική ασφάλιση του προσωπικού τους δημιουργεί η απόφαση 352/2026 του ΣτΕ που έκρινε, ότι η φορολογική αναγνώριση της δαπάνης δεν προϋποθέτει υποχρεωτικά την προσκόμιση του ίδιου του ασφαλιστηρίου συμβολαίου.
Κρίσιμο στοιχείο είναι να προκύπτει από τα διαθέσιμα αποδεικτικά στοιχεία ότι η δαπάνη πραγματοποιήθηκε πραγματικά και ότι αφορά την επιχειρηματική δραστηριότητα.
Η απόφαση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις επιχειρήσεις που προσφέρουν στους εργαζομένους τους ομαδικά ασφαλιστικά προγράμματα, καθώς ξεκαθαρίζει ότι η απουσία του ασφαλιστηρίου από τον φάκελο του φορολογικού ελέγχου δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η σχετική δαπάνη χάνει το δικαίωμα έκπτωσης.

Η υπόθεση

Η υπόθεση που έφτασε στο Συμβούλιο της Επικρατείας αφορούσε ποσό 26.260,54 ευρώ, το οποίο είχε καταβληθεί από επιχείρηση για ασφάλιστρα ομαδικής ασφάλισης του προσωπικού της. Κατά τον φορολογικό έλεγχο, η συγκεκριμένη δαπάνη δεν είχε γίνει δεκτή προς έκπτωση, καθώς η φορολογική αρχή θεώρησε ότι δεν υπήρχαν τα απαιτούμενα αποδεικτικά στοιχεία, μεταξύ άλλων επειδή δεν είχαν προσκομιστεί τα ασφαλιστήρια συμβόλαια. Η υπόθεση οδηγήθηκε στη δικαστική οδό και το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών έκρινε ότι η δαπάνη μπορούσε να αναγνωριστεί, καθώς από τα στοιχεία που είχαν προσκομιστεί, μεταξύ των οποίων οι αποδείξεις ασφαλίστρων, προέκυπτε η πραγματοποίησή της. Το Δημόσιο προσέφυγε στη συνέχεια στο Συμβούλιο της Επικρατείας, αμφισβητώντας την επάρκεια των αποδεικτικών στοιχείων.
Το ΣτΕ, με την απόφαση 352/2026, απέρριψε την αίτηση αναίρεσης ως απαράδεκτη. Το βασικό σημείο της υπόθεσης είναι ότι η φορολογική αναγνώριση μιας επιχειρηματικής δαπάνης δεν συνδέεται κατ’ ανάγκη με την ύπαρξη ενός και μόνο συγκεκριμένου εγγράφου. Με άλλα λόγια, η μη προσκόμιση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου δεν αρκεί από μόνη της για να απορριφθεί η δαπάνη, εφόσον υπάρχουν άλλα στοιχεία από τα οποία μπορεί να αποδειχθεί ότι η επιχείρηση πράγματι κατέβαλε τα συγκεκριμένα ποσά.
Στην εξεταζόμενη περίπτωση, το Διοικητικό Εφετείο είχε αξιολογήσει τα προσκομισθέντα στοιχεία και είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι αποδείξεις ασφαλίστρων μπορούσαν να τεκμηριώσουν τη σχετική δαπάνη. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι το ανώτατο δικαστήριο αντιμετώπισε την επιχειρηματολογία του Δημοσίου ως αμφισβήτηση της εκτίμησης των πραγματικών και αποδεικτικών στοιχείων από το Διοικητικό Εφετείο και όχι ως ζήτημα που μπορούσε να στηρίξει παραδεκτά την αναίρεση. Τι σημαίνει για τις επιχειρήσεις Η απόφαση έχει πρακτική σημασία για τις επιχειρήσεις που καταβάλλουν ασφάλιστρα για ομαδικά προγράμματα εργαζομένων.
Το μήνυμα είναι ότι η φορολογική αναγνώριση της δαπάνης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την προσκόμιση του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Εφόσον υπάρχουν παραστατικά και άλλα στοιχεία που αποδεικνύουν την καταβολή των ασφαλίστρων, το γεγονός ότι δεν προσκομίστηκε το αρχικό συμβόλαιο δεν οδηγεί αυτομάτως σε απόρριψη της δαπάνης.
Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε περιπτώσεις όπου τα ασφαλιστήρια είναι παλαιά, έχουν συναφθεί μέσω ασφαλιστικών εταιρειών ή διαμεσολαβητών ή αφορούν μεγάλο αριθμό εργαζομένων και οι επιχειρήσεις διαθέτουν κυρίως τα σχετικά παραστατικά πληρωμής. Η απόφαση, πάντως, δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί ως γενικός κανόνας ότι οποιαδήποτε απόδειξη ασφαλίστρων αρκεί αυτομάτως για την έκπτωση μιας δαπάνης.
Το κρίσιμο ζήτημα παραμένει η απόδειξη της πραγματικής πραγματοποίησης της δαπάνης και η δυνατότητα σύνδεσής της με την επιχειρηματική δραστηριότητα. Κατά συνέπεια, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να διατηρούν όσο το δυνατόν πληρέστερο φάκελο με τα διαθέσιμα στοιχεία: αποδείξεις και παραστατικά ασφαλίστρων, στοιχεία πληρωμών, καταστάσεις ασφαλισμένων εργαζομένων και κάθε άλλο έγγραφο που μπορεί να επιβεβαιώσει τη σχέση της δαπάνης με το ομαδικό ασφαλιστικό πρόγραμμα.

Αντώνης Βασιλόπουλος
www.bankingnews.gr