Οι ΗΠΑ παραμένουν η ισχυρότερη διαστημική δύναμη, όμως η κυριαρχία τους φθίνει επικίνδυνα. Λάθη της Ουάσινγκτον, περικοπές χρηματοδότησης και η ακύρωση κρίσιμων προγραμμάτων αφήνουν το GPS εκτεθειμένο, τη στιγμή που η Κίνα και άλλοι αντίπαλοι ενισχύουν ραγδαία τις δυνατότητές τους στο Διάστημα
Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι η κυρίαρχη διαστημική δύναμη στον πλανήτη.
Όμως αυτή η ισχύς φθίνει – και πλέον αμφισβητείται από πολλούς παίκτες, από ανταγωνιστικά κράτη όπως η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, μέχρι ιδιωτικές διαστημικές εταιρείες από ξένες χώρες που επιδιώκουν να αποκτήσουν οικονομικό έρεισμα στον αναδυόμενο ιδιωτικό διαστημικό τομέα.
Ως η ισχυρότερη διαστημική δύναμη, με πολιτικές και στρατιωτικές υποδομές που εξαρτώνται απόλυτα από τα διαστημικά συστήματα για τη βασική λειτουργία της αμερικανικής κοινωνίας, η Ουάσινγκτον για χρόνια θεωρούσε δεδομένη την ασφάλεια στο Διάστημα.
Η δημιουργία της Διαστημικής Δύναμης των Ηνωμένων Πολιτειών (USSF) ως ανεξάρτητου κλάδου των ενόπλων δυνάμεων ήταν ένα αναγκαίο βήμα.
Ωστόσο, μετά από αυτό, διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις προχώρησαν σε μια σειρά από σοβαρά λάθη.
Μία από τις βασικές αποστολές της USSF είναι η προστασία των κρίσιμων – αλλά ευάλωτων – δορυφορικών συστοιχιών των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες αποτελούν βασικό στόχο των αντιπάλων της χώρας, με κυριότερο την Κίνα.
Το GPS είναι η ραχοκοκαλιά του πολέμου και της καθημερινής ζωής
Μία από τις σημαντικότερες αμερικανικές δορυφορικές συστοιχίες είναι το Global Positioning System (GPS).
Σχεδιασμένο αρχικά για να προσφέρει ακριβή πλοήγηση στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, το GPS έχει πλέον γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας.
Τα κινητά μας, τα αυτοκίνητα και αμέτρητες πολιτικές τεχνολογίες εξαρτώνται από αυτό όσο και ο αμερικανικός στρατός.
Το σύστημα αυτό αποτελεί δελεαστικό στόχο για τις κινεζικές – και άλλες – δυνατότητες αντιδιαστημικού πολέμου.
Και δεν υπάρχει πραγματικά βιώσιμη εναλλακτική λύση, αν και άλλα κράτη αναπτύσσουν ανταγωνιστικά συστήματα, όπως το ευρωπαϊκό Galileo, το ρωσικό GLONASS και το ραγδαία αναπτυσσόμενο κινεζικό Beidou.
Το πρόγραμμα R-GPS και η αιφνιδιαστική ακύρωση
Το 2024, η USSF ξεκίνησε το πρόγραμμα Resilient GPS (R-GPS), με στόχο τη δημιουργία ενός δικτύου μικρών, χαμηλού κόστους δορυφόρων πλοήγησης που θα ενίσχυαν την κύρια συστοιχία GPS.
Η ιδέα προέβλεπε δεκάδες φθηνότερους δορυφόρους σε χαμηλότερες τροχιές, οι οποίοι θα εξέπεμπαν σήματα GPS, καθιστώντας το σύστημα πιο ανθεκτικό σε παρεμβολές και επιθέσεις.
Η λεγόμενη «Phase Zero» του προγράμματος θεωρήθηκε επιτυχής. Συμβόλαια σχεδιασμού απονεμήθηκαν σε εταιρείες όπως οι Astranis, Axient, L3Harris και Sierra Space.
Η USSF εκτιμούσε κόστος έως 1 δισ. δολάρια σε βάθος πενταετίας και περίπου 20 δορυφόρους.
Κι όμως, στον προϋπολογισμό του οικονομικού έτους 2026 δεν προβλέφθηκε καμία χρηματοδότηση για τη «Phase One».
Με απλά λόγια, η Διαστημική Δύναμη ακύρωσε επίσημα το πρόγραμμα, τη στιγμή που ετοιμαζόταν να περάσει από τη θεωρία στην πράξη, χωρίς καμία δοκιμή ή ανάπτυξη σε τροχιά.
Η επίσημη αιτιολογία είναι αποκαρδιωτική: το Υπουργείο της Πολεμικής Αεροπορίας, που εποπτεύει την USSF, δήλωσε ότι υπήρχαν άλλες στρατηγικές προτεραιότητες για τη διάθεση των κονδυλίων.
Το Κογκρέσο και η επικίνδυνη αυταπάτη
Παράλληλα, το Κογκρέσο, που επί δεκαετίες αγνοούσε το πρόβλημα, εξέφρασε σκεπτικισμό για το R-GPS.
Υποστήριξε ότι η απλή προσθήκη περισσότερων δορυφόρων και εύρους ζώνης στο υπάρχον GPS δεν θα αύξανε πραγματικά την ανθεκτικότητα του συστήματος.
Αντίθετα, ορισμένοι νομοθέτες μίλησαν για την ανάπτυξη εντελώς νέων τεχνολογιών Πλοήγησης, Ναυτιλίας και Χρονισμού (PNT), που κάποτε θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν πλήρως το GPS.
Ωστόσο, ούτε γι’ αυτές τις ιδέες εγκρίθηκε χρηματοδότηση.
Το αποτέλεσμα; Το GPS παραμένει ευάλωτο σε επιθέσεις και χωρίς φθηνές εφεδρείες.
Εκσυγχρονισμός αντί για πραγματική ασπίδα
Η USSF στρέφεται πλέον στον «βασικό εκσυγχρονισμό» της υπάρχουσας συστοιχίας GPS.
Στα τέλη Ιανουαρίου εκτοξεύτηκε ο ένατος δορυφόρος GPS III, μέρος του προγράμματος GPS III Block. Οι νέοι αυτοί δορυφόροι προσφέρουν ισχυρότερα σήματα, μεγαλύτερη ακρίβεια και αυξημένη αξιοπιστία, καθώς και νέες δυνατότητες αντιπαρεμβολής.
Παρά τις βελτιώσεις, το ακυρωμένο R-GPS θεωρούνταν η πιο άμεση και οικονομική λύση για την ουσιαστική προστασία του GPS από εχθρικές επιθέσεις.
Καθώς οι εντάσεις μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών, το ερώτημα που επισημαίνουν αναλυτές παραμένει τρομακτικό: μήπως αυτή η κοντόφθαλμη απόφαση ανοίγει τον δρόμο για ένα μελλοντικό «διαστημικό Pearl Harbor»;
www.bankingnews.gr
Όμως αυτή η ισχύς φθίνει – και πλέον αμφισβητείται από πολλούς παίκτες, από ανταγωνιστικά κράτη όπως η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, μέχρι ιδιωτικές διαστημικές εταιρείες από ξένες χώρες που επιδιώκουν να αποκτήσουν οικονομικό έρεισμα στον αναδυόμενο ιδιωτικό διαστημικό τομέα.
Ως η ισχυρότερη διαστημική δύναμη, με πολιτικές και στρατιωτικές υποδομές που εξαρτώνται απόλυτα από τα διαστημικά συστήματα για τη βασική λειτουργία της αμερικανικής κοινωνίας, η Ουάσινγκτον για χρόνια θεωρούσε δεδομένη την ασφάλεια στο Διάστημα.
Η δημιουργία της Διαστημικής Δύναμης των Ηνωμένων Πολιτειών (USSF) ως ανεξάρτητου κλάδου των ενόπλων δυνάμεων ήταν ένα αναγκαίο βήμα.
Ωστόσο, μετά από αυτό, διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις προχώρησαν σε μια σειρά από σοβαρά λάθη.
Μία από τις βασικές αποστολές της USSF είναι η προστασία των κρίσιμων – αλλά ευάλωτων – δορυφορικών συστοιχιών των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες αποτελούν βασικό στόχο των αντιπάλων της χώρας, με κυριότερο την Κίνα.
Το GPS είναι η ραχοκοκαλιά του πολέμου και της καθημερινής ζωής
Μία από τις σημαντικότερες αμερικανικές δορυφορικές συστοιχίες είναι το Global Positioning System (GPS).
Σχεδιασμένο αρχικά για να προσφέρει ακριβή πλοήγηση στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, το GPS έχει πλέον γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της παγκόσμιας οικονομίας.
Τα κινητά μας, τα αυτοκίνητα και αμέτρητες πολιτικές τεχνολογίες εξαρτώνται από αυτό όσο και ο αμερικανικός στρατός.
Το σύστημα αυτό αποτελεί δελεαστικό στόχο για τις κινεζικές – και άλλες – δυνατότητες αντιδιαστημικού πολέμου.
Και δεν υπάρχει πραγματικά βιώσιμη εναλλακτική λύση, αν και άλλα κράτη αναπτύσσουν ανταγωνιστικά συστήματα, όπως το ευρωπαϊκό Galileo, το ρωσικό GLONASS και το ραγδαία αναπτυσσόμενο κινεζικό Beidou.
Το πρόγραμμα R-GPS και η αιφνιδιαστική ακύρωση
Το 2024, η USSF ξεκίνησε το πρόγραμμα Resilient GPS (R-GPS), με στόχο τη δημιουργία ενός δικτύου μικρών, χαμηλού κόστους δορυφόρων πλοήγησης που θα ενίσχυαν την κύρια συστοιχία GPS.
Η ιδέα προέβλεπε δεκάδες φθηνότερους δορυφόρους σε χαμηλότερες τροχιές, οι οποίοι θα εξέπεμπαν σήματα GPS, καθιστώντας το σύστημα πιο ανθεκτικό σε παρεμβολές και επιθέσεις.
Η λεγόμενη «Phase Zero» του προγράμματος θεωρήθηκε επιτυχής. Συμβόλαια σχεδιασμού απονεμήθηκαν σε εταιρείες όπως οι Astranis, Axient, L3Harris και Sierra Space.
Η USSF εκτιμούσε κόστος έως 1 δισ. δολάρια σε βάθος πενταετίας και περίπου 20 δορυφόρους.
Κι όμως, στον προϋπολογισμό του οικονομικού έτους 2026 δεν προβλέφθηκε καμία χρηματοδότηση για τη «Phase One».
Με απλά λόγια, η Διαστημική Δύναμη ακύρωσε επίσημα το πρόγραμμα, τη στιγμή που ετοιμαζόταν να περάσει από τη θεωρία στην πράξη, χωρίς καμία δοκιμή ή ανάπτυξη σε τροχιά.
Η επίσημη αιτιολογία είναι αποκαρδιωτική: το Υπουργείο της Πολεμικής Αεροπορίας, που εποπτεύει την USSF, δήλωσε ότι υπήρχαν άλλες στρατηγικές προτεραιότητες για τη διάθεση των κονδυλίων.
Το Κογκρέσο και η επικίνδυνη αυταπάτη
Παράλληλα, το Κογκρέσο, που επί δεκαετίες αγνοούσε το πρόβλημα, εξέφρασε σκεπτικισμό για το R-GPS.
Υποστήριξε ότι η απλή προσθήκη περισσότερων δορυφόρων και εύρους ζώνης στο υπάρχον GPS δεν θα αύξανε πραγματικά την ανθεκτικότητα του συστήματος.
Αντίθετα, ορισμένοι νομοθέτες μίλησαν για την ανάπτυξη εντελώς νέων τεχνολογιών Πλοήγησης, Ναυτιλίας και Χρονισμού (PNT), που κάποτε θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν πλήρως το GPS.
Ωστόσο, ούτε γι’ αυτές τις ιδέες εγκρίθηκε χρηματοδότηση.
Το αποτέλεσμα; Το GPS παραμένει ευάλωτο σε επιθέσεις και χωρίς φθηνές εφεδρείες.
Εκσυγχρονισμός αντί για πραγματική ασπίδα
Η USSF στρέφεται πλέον στον «βασικό εκσυγχρονισμό» της υπάρχουσας συστοιχίας GPS.
Στα τέλη Ιανουαρίου εκτοξεύτηκε ο ένατος δορυφόρος GPS III, μέρος του προγράμματος GPS III Block. Οι νέοι αυτοί δορυφόροι προσφέρουν ισχυρότερα σήματα, μεγαλύτερη ακρίβεια και αυξημένη αξιοπιστία, καθώς και νέες δυνατότητες αντιπαρεμβολής.
Παρά τις βελτιώσεις, το ακυρωμένο R-GPS θεωρούνταν η πιο άμεση και οικονομική λύση για την ουσιαστική προστασία του GPS από εχθρικές επιθέσεις.
Καθώς οι εντάσεις μεταξύ Κίνας και Ηνωμένων Πολιτειών βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών, το ερώτημα που επισημαίνουν αναλυτές παραμένει τρομακτικό: μήπως αυτή η κοντόφθαλμη απόφαση ανοίγει τον δρόμο για ένα μελλοντικό «διαστημικό Pearl Harbor»;
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών