«Εάν η ανησυχία των Αμερικανών είναι ότι το Ιράν δεν πρέπει να κινηθεί προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου, αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί», έχει δηλώσει ο Ali Larijani
Ο βετεράνος Ιρανός πολιτικός Ali Larijani, ο οποίος ανακοίνωσε την Κυριακή 1 Μαρτίου ότι θα συγκροτηθεί προσωρινό συμβούλιο ηγεσίας μετά από αεροπορικό πλήγμα που σκότωσε τον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Ali Khamenei, επανεμφανίστηκε πέρυσι ως μία από τις ισχυρότερες προσωπικότητες στην ιεραρχία ασφαλείας.
Διαχειριζόταν ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο, από τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις έως τις περιφερειακές σχέσεις της Τεχεράνης και τη βίαιη καταστολή της εσωτερικής αναταραχής.
Εσωτερικός παράγοντας του ιράνικού θρησκευτικού κατεστημένου, προερχόμενος από μία από τις κορυφαίες οικογένειες κληρικών της χώρας, ο Larijani επέβλεπε τις προσπάθειες του Ιράν για την επίτευξη πυρηνικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες — μόλις έναν μήνα αφότου η Ουάσιγκτον του επέβαλε κυρώσεις τον Ιανουάριο, κατηγορώντας τον ότι διηύθυνε μια θανατηφόρα καταστολή αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι επιχειρούν να λεηλατήσουν και να διαμελίσουν το Ιράν και προειδοποίησε «αποσχιστικές ομάδες» για σκληρή απάντηση εάν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε ενέργεια, μετέδωσε την Κυριακή 1/3η κρατική τηλεόραση, σχεδόν 24 ώρες μετά την έναρξη κύματος επιθέσεων κατά του Ιράν.
Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν Abdolrahim Mousavi σκοτώθηκε επίσης στα πλήγματα, μετέδωσε ο σταθμός Iran TV.
Διορισμένος τον Αύγουστο ως Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (SNSC), ο Larijani έχει αναλάβει υψηλόβαθμες θέσεις σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, η οποία χαρακτηρίζεται από πίστη στον Khamenei και φήμη για πραγματιστικές σχέσεις με τις συχνά ανταγωνιστικές φατρίες του συστήματος.
Το καθεστώς του ως έμπιστου στρατηγικού συμβούλου του Khamenei υπογραμμίστηκε τον περασμένο μήνα με την επίσκεψη στο Ομάν, διαμεσολαβήτρια χώρα, για την προετοιμασία έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ώρα που η Ουάσιγκτον ενίσχυε τις στρατιωτικές της δυνάμεις στη Μέση Ανατολή σε μια προσπάθεια να αποσπάσει παραχωρήσεις από το Ιράν πριν από τα πλήγματα.
Ο Larijani είχε επίσης πραγματοποιήσει αρκετά ταξίδια στη Μόσχα τους τελευταίους μήνες και είχε συναντηθεί με τον Πρόεδρο Vladimir Putin, συζητώντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων ασφαλείας, σε μια ακόμη ένδειξη της επιστροφής του στη διπλωματία υψηλού επιπέδου.
Θεωρεί επιλύσιμο το «πυρηνικό πρόβλημα»
Ο Larijani, που είχε διατελέσει επικεφαλής του SNSC και πριν από 20 χρόνια, ανέλαβε εκ νέου την ηγεσία του μετά τον περσινό 12ήμερο αεροπορικό πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, στον οποίο συμμετείχαν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιστρέφοντας επίσημα στον πυρήνα του ιρανικού μηχανισμού ασφαλείας.
Ορισμένες από τις δημόσιες τοποθετήσεις του για το πυρηνικό ζήτημα είχαν πραγματιστικό τόνο.
«Κατά τη γνώμη μου, το ζήτημα αυτό είναι επιλύσιμο», δήλωσε τον περασμένο μήνα στην κρατική τηλεόραση του Ομάν, αναφερόμενος στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Εάν η ανησυχία των Αμερικανών είναι ότι το Ιράν δεν πρέπει να κινηθεί προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου, αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί».
Ωστόσο, μετά το κύμα αντικυβερνητικής οργής του Ιανουαρίου, ο ρόλος του στο Συμβούλιο Ασφαλείας καταγγέλθηκε από την Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της αμερικανικής κυβέρνησης που περιέγραφε τις κυρώσεις εναντίον του και άλλων αξιωματούχων ως απάντηση στην καταστολή, ο Larijani βρισκόταν στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για τη συντριβή των διαδηλώσεων που σάρωσαν το Ιράν τον Ιανουάριο.
«Ο Larijani ήταν ένας από τους πρώτους Ιρανούς ηγέτες που κάλεσαν σε βία ως απάντηση στα νόμιμα αιτήματα του ιρανικού λαού», ανέφερε δήλωση του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών στις 15 Ιανουαρίου, προσθέτοντας ότι ενήργησε κατ’ εντολή του Khamenei.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν στην καταστολή των διαδηλώσεων, τη σοβαρότερη εσωτερική αναταραχή στο Ιράν από την εποχή της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.
«Μαργαριτάρι για μια καραμέλα»
Όπως και άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι, ο Larijani εξέφρασε κατανόηση για τις διαδηλώσεις που οργανώθηκαν λόγω της οικονομικής δυσπραγίας. Ωστόσο, καταδίκασε ένοπλες ενέργειες που, όπως υποστήριξε, υποκινούνταν από τον αρχιεχθρό του Ιράν, το Ισραήλ.
«Οι λαϊκές διαμαρτυρίες πρέπει να διαχωριστούν πλήρως από αυτές τις ομάδες που μοιάζουν με τρομοκρατικές», ανέφεραν κρατικά μέσα ενημέρωσης στις 10 Ιανουαρίου. «Οι ταραξίες είναι μια οιονεί τρομοκρατική ομάδα», φέρεται να δήλωσε στις 26 Ιανουαρίου.
Πρώην μέλος των Φρουρών της Επανάστασης, ο Larijani υπηρέτησε ως επικεφαλής διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα από το 2005 έως το 2007, υπερασπιζόμενος αυτό που η Τεχεράνη θεωρεί δικαίωμά της στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Κάποτε παρομοίασε τα ευρωπαϊκά κίνητρα για εγκατάλειψη της παραγωγής πυρηνικού καυσίμου με «ανταλλαγή ενός μαργαριταριού με μια καραμέλα».
Τότε, Ιρανοί αναλυτές έλεγαν ότι επιδίωκε να πείσει τη Δύση μέσω διπλωματίας και θεωρούνταν πραγματιστής.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ πιστεύουν ότι το Ιράν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικού όπλου που θα μπορούσε να απειλήσει την ύπαρξη του Ισραήλ. Το Ιράν δηλώνει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι αποκλειστικά ειρηνικό.
Ο Larijani διετέλεσε πρόεδρος του Κοινοβουλίου από το 2008 έως το 2020.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, το Ιράν σύναψε πυρηνική συμφωνία με έξι παγκόσμιες δυνάμεις το 2015, ύστερα από σχεδόν δύο χρόνια λεπτών διαπραγματεύσεων. Ο Πρόεδρος Donald Trump απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη συμφωνία αυτή κατά την πρώτη του θητεία το 2018.
Επαφές με τον Putin και οι σχέσεις με το Πεκίνο
Ο Larijani έχει προειδοποιήσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν «δεν μπορεί ποτέ να καταστραφεί».
«Διότι μόλις ανακαλύψεις μια τεχνολογία, δεν μπορούν να σου πάρουν την ανακάλυψη», δήλωσε στο PBS Frontline τον Σεπτέμβριο του 2025.
«Είναι σαν να είσαι ο εφευρέτης μιας μηχανής και να σου την κλέβουν. Μπορείς και πάλι να την κατασκευάσεις».
Ο Larijani έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες επισκέψεις στη Μόσχα και έχει συναντηθεί με τον Πρόεδρο Vladimir Putin, βοηθώντας τον Khamenei στη διαχείριση ενός βασικού συμμάχου και παγκόσμιας δύναμης που λειτουργεί ως αντίβαρο στις πιέσεις του Trump.
Του ανατέθηκε επίσης η προώθηση των διαπραγματεύσεων με την Κίνα, οι οποίες οδήγησαν σε 25ετή συμφωνία συνεργασίας το 2021.
Έθεσε υποψηφιότητα χωρίς επιτυχία για την προεδρία το 2005.
Αργότερα επιχείρησε να συμμετάσχει στις προεδρικές εκλογές του 2021 και του 2024, αλλά αποκλείστηκε και τις δύο φορές από το Συμβούλιο των Φρουρών, το οποίο επικαλέστηκε ζητήματα που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, το επίπεδο διαβίωσης και οικογενειακούς δεσμούς στο εξωτερικό.
Γεννημένος στη Νατζάφ του Ιράκ το 1958 σε εξέχουσα ιρανική κληρική οικογένεια, ο Larijani μετακόμισε στο Ιράν ως παιδί και απέκτησε διδακτορικό στη φιλοσοφία. Αρκετοί από τους αδελφούς του κατείχαν επίσης υψηλόβαθμες θέσεις, μεταξύ άλλων στη Δικαιοσύνη και στο Υπουργείο Εξωτερικών.
Μία από τις κόρες του Larijani απομακρύνθηκε τον Ιανουάριο από θέση διδασκαλίας ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Emory των Ηνωμένων Πολιτειών, ύστερα από διαμαρτυρίες Ιρανοαμερικανών ακτιβιστών που εξοργίστηκαν από τον ρόλο του στην καταστολή των διαδηλώσεων εκείνου του μήνα.
www.bankingnews.gr
Διαχειριζόταν ένα ευρύ χαρτοφυλάκιο, από τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις έως τις περιφερειακές σχέσεις της Τεχεράνης και τη βίαιη καταστολή της εσωτερικής αναταραχής.
Εσωτερικός παράγοντας του ιράνικού θρησκευτικού κατεστημένου, προερχόμενος από μία από τις κορυφαίες οικογένειες κληρικών της χώρας, ο Larijani επέβλεπε τις προσπάθειες του Ιράν για την επίτευξη πυρηνικής συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες — μόλις έναν μήνα αφότου η Ουάσιγκτον του επέβαλε κυρώσεις τον Ιανουάριο, κατηγορώντας τον ότι διηύθυνε μια θανατηφόρα καταστολή αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι επιχειρούν να λεηλατήσουν και να διαμελίσουν το Ιράν και προειδοποίησε «αποσχιστικές ομάδες» για σκληρή απάντηση εάν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε ενέργεια, μετέδωσε την Κυριακή 1/3η κρατική τηλεόραση, σχεδόν 24 ώρες μετά την έναρξη κύματος επιθέσεων κατά του Ιράν.
Ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν Abdolrahim Mousavi σκοτώθηκε επίσης στα πλήγματα, μετέδωσε ο σταθμός Iran TV.
Διορισμένος τον Αύγουστο ως Γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (SNSC), ο Larijani έχει αναλάβει υψηλόβαθμες θέσεις σε όλη τη διάρκεια της καριέρας του, η οποία χαρακτηρίζεται από πίστη στον Khamenei και φήμη για πραγματιστικές σχέσεις με τις συχνά ανταγωνιστικές φατρίες του συστήματος.
Το καθεστώς του ως έμπιστου στρατηγικού συμβούλου του Khamenei υπογραμμίστηκε τον περασμένο μήνα με την επίσκεψη στο Ομάν, διαμεσολαβήτρια χώρα, για την προετοιμασία έμμεσων πυρηνικών συνομιλιών με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την ώρα που η Ουάσιγκτον ενίσχυε τις στρατιωτικές της δυνάμεις στη Μέση Ανατολή σε μια προσπάθεια να αποσπάσει παραχωρήσεις από το Ιράν πριν από τα πλήγματα.
Ο Larijani είχε επίσης πραγματοποιήσει αρκετά ταξίδια στη Μόσχα τους τελευταίους μήνες και είχε συναντηθεί με τον Πρόεδρο Vladimir Putin, συζητώντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων ασφαλείας, σε μια ακόμη ένδειξη της επιστροφής του στη διπλωματία υψηλού επιπέδου.
Θεωρεί επιλύσιμο το «πυρηνικό πρόβλημα»
Ο Larijani, που είχε διατελέσει επικεφαλής του SNSC και πριν από 20 χρόνια, ανέλαβε εκ νέου την ηγεσία του μετά τον περσινό 12ήμερο αεροπορικό πόλεμο μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, στον οποίο συμμετείχαν και οι Ηνωμένες Πολιτείες, επιστρέφοντας επίσημα στον πυρήνα του ιρανικού μηχανισμού ασφαλείας.
Ορισμένες από τις δημόσιες τοποθετήσεις του για το πυρηνικό ζήτημα είχαν πραγματιστικό τόνο.
«Κατά τη γνώμη μου, το ζήτημα αυτό είναι επιλύσιμο», δήλωσε τον περασμένο μήνα στην κρατική τηλεόραση του Ομάν, αναφερόμενος στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Εάν η ανησυχία των Αμερικανών είναι ότι το Ιράν δεν πρέπει να κινηθεί προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου, αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί».
Ωστόσο, μετά το κύμα αντικυβερνητικής οργής του Ιανουαρίου, ο ρόλος του στο Συμβούλιο Ασφαλείας καταγγέλθηκε από την Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της αμερικανικής κυβέρνησης που περιέγραφε τις κυρώσεις εναντίον του και άλλων αξιωματούχων ως απάντηση στην καταστολή, ο Larijani βρισκόταν στην πρώτη γραμμή των προσπαθειών για τη συντριβή των διαδηλώσεων που σάρωσαν το Ιράν τον Ιανουάριο.
«Ο Larijani ήταν ένας από τους πρώτους Ιρανούς ηγέτες που κάλεσαν σε βία ως απάντηση στα νόμιμα αιτήματα του ιρανικού λαού», ανέφερε δήλωση του αμερικανικού Υπουργείου Οικονομικών στις 15 Ιανουαρίου, προσθέτοντας ότι ενήργησε κατ’ εντολή του Khamenei.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναφέρουν ότι χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν στην καταστολή των διαδηλώσεων, τη σοβαρότερη εσωτερική αναταραχή στο Ιράν από την εποχή της Ισλαμικής Επανάστασης του 1979.
«Μαργαριτάρι για μια καραμέλα»
Όπως και άλλοι Ιρανοί αξιωματούχοι, ο Larijani εξέφρασε κατανόηση για τις διαδηλώσεις που οργανώθηκαν λόγω της οικονομικής δυσπραγίας. Ωστόσο, καταδίκασε ένοπλες ενέργειες που, όπως υποστήριξε, υποκινούνταν από τον αρχιεχθρό του Ιράν, το Ισραήλ.
«Οι λαϊκές διαμαρτυρίες πρέπει να διαχωριστούν πλήρως από αυτές τις ομάδες που μοιάζουν με τρομοκρατικές», ανέφεραν κρατικά μέσα ενημέρωσης στις 10 Ιανουαρίου. «Οι ταραξίες είναι μια οιονεί τρομοκρατική ομάδα», φέρεται να δήλωσε στις 26 Ιανουαρίου.
Πρώην μέλος των Φρουρών της Επανάστασης, ο Larijani υπηρέτησε ως επικεφαλής διαπραγματευτής για το πυρηνικό πρόγραμμα από το 2005 έως το 2007, υπερασπιζόμενος αυτό που η Τεχεράνη θεωρεί δικαίωμά της στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Κάποτε παρομοίασε τα ευρωπαϊκά κίνητρα για εγκατάλειψη της παραγωγής πυρηνικού καυσίμου με «ανταλλαγή ενός μαργαριταριού με μια καραμέλα».
Τότε, Ιρανοί αναλυτές έλεγαν ότι επιδίωκε να πείσει τη Δύση μέσω διπλωματίας και θεωρούνταν πραγματιστής.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ πιστεύουν ότι το Ιράν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικού όπλου που θα μπορούσε να απειλήσει την ύπαρξη του Ισραήλ. Το Ιράν δηλώνει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι αποκλειστικά ειρηνικό.
Ο Larijani διετέλεσε πρόεδρος του Κοινοβουλίου από το 2008 έως το 2020.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του, το Ιράν σύναψε πυρηνική συμφωνία με έξι παγκόσμιες δυνάμεις το 2015, ύστερα από σχεδόν δύο χρόνια λεπτών διαπραγματεύσεων. Ο Πρόεδρος Donald Trump απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη συμφωνία αυτή κατά την πρώτη του θητεία το 2018.
Επαφές με τον Putin και οι σχέσεις με το Πεκίνο
Ο Larijani έχει προειδοποιήσει ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν «δεν μπορεί ποτέ να καταστραφεί».
«Διότι μόλις ανακαλύψεις μια τεχνολογία, δεν μπορούν να σου πάρουν την ανακάλυψη», δήλωσε στο PBS Frontline τον Σεπτέμβριο του 2025.
«Είναι σαν να είσαι ο εφευρέτης μιας μηχανής και να σου την κλέβουν. Μπορείς και πάλι να την κατασκευάσεις».
Ο Larijani έχει πραγματοποιήσει επανειλημμένες επισκέψεις στη Μόσχα και έχει συναντηθεί με τον Πρόεδρο Vladimir Putin, βοηθώντας τον Khamenei στη διαχείριση ενός βασικού συμμάχου και παγκόσμιας δύναμης που λειτουργεί ως αντίβαρο στις πιέσεις του Trump.
Του ανατέθηκε επίσης η προώθηση των διαπραγματεύσεων με την Κίνα, οι οποίες οδήγησαν σε 25ετή συμφωνία συνεργασίας το 2021.
Έθεσε υποψηφιότητα χωρίς επιτυχία για την προεδρία το 2005.
Αργότερα επιχείρησε να συμμετάσχει στις προεδρικές εκλογές του 2021 και του 2024, αλλά αποκλείστηκε και τις δύο φορές από το Συμβούλιο των Φρουρών, το οποίο επικαλέστηκε ζητήματα που αφορούσαν, μεταξύ άλλων, το επίπεδο διαβίωσης και οικογενειακούς δεσμούς στο εξωτερικό.
Γεννημένος στη Νατζάφ του Ιράκ το 1958 σε εξέχουσα ιρανική κληρική οικογένεια, ο Larijani μετακόμισε στο Ιράν ως παιδί και απέκτησε διδακτορικό στη φιλοσοφία. Αρκετοί από τους αδελφούς του κατείχαν επίσης υψηλόβαθμες θέσεις, μεταξύ άλλων στη Δικαιοσύνη και στο Υπουργείο Εξωτερικών.
Μία από τις κόρες του Larijani απομακρύνθηκε τον Ιανουάριο από θέση διδασκαλίας ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Emory των Ηνωμένων Πολιτειών, ύστερα από διαμαρτυρίες Ιρανοαμερικανών ακτιβιστών που εξοργίστηκαν από τον ρόλο του στην καταστολή των διαδηλώσεων εκείνου του μήνα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών