Χιλιάδες drones και εκατοντάδες βαλλιστικοί πύραυλοι… Αυτό είναι το μήνυμα του Ιράν προς τους επτά Άραβες γείτονές του
Λέγεται ότι αυτό που εξόργιζε περισσότερο τον Ανώτατο Ηγέτη Ali Khamenei, πριν δολοφονηθεί, δεν ήταν το ότι δεν μπορούσε ποτέ να βγει από το Ιράν. Ούτε ότι τα κορίτσια της Τεχεράνης δεν ήθελαν πια να φορούν το πέπλο..
Ο «Ali Khamenei» δεν μπορούσε να δεχτεί ότι έξω από την Περσία δεν μιλούσαν πλέον περσικά.
Ότι η γλώσσα που χρησιμοποιούνταν επί αιώνες στη μισή Ασία είχε γίνει, πέρα από τα σύνορα, μια νεκρή γλώσσα.
Ότι μεγάλες χώρες όπως η Ινδία είχαν αλλάξει τα περσικά ονόματα ορισμένων χωριών.
Ότι γειτονικές και σουνιτικές χώρες, από το Πακιστάν έως την Τουρκία, είχαν απαγορεύσει στα σχολεία τη γλώσσα των σιιτών Ιρανών.
Και ότι περιοχές όπως η Βοσνία ή η Αλβανία, όπου την εποχή των Οθωμανών παραγόταν σπουδαία περσική λογοτεχνία, είχαν σβήσει κάθε ίχνος της.
Ότι ακόμη και πολλοί Αφγανοί προτιμούν πλέον να χρησιμοποιούν τα αγγλικά.
Mαύρα σύννεφα
Στο Burj Khalifa πέφτουν drones και λίγες σταγόνες. Στρατιωτικά μαύρα σύννεφα από φλεγόμενο πετρέλαιο. Γκρίζα σύννεφα από ανοιξιάτικη βροχή.
Οι σειρήνες ηχούν από συνήθεια, τα superyachts επιπλέουν, οι συνοδοί μειώνουν τις τιμές, τα χίλια φώτα του Dubai λάμπουν μόνο από καθήκον.
Στα ψευδο-μεσανατολικά εστιατόρια δεν υπάρχουν αρκετοί τουρίστες για το ayyala, τον αρχαίο χορό με ραβδιά που προσομοιώνει μάχες.
Κατά καιρούς εμφανίζεται στην οθόνη μια ειδοποίηση που μοιάζει γραμμένη από τον Ταϊάνι – «πιθανές απειλές πυραύλων, μείνετε μακριά από παράθυρα και πόρτες» –, βομβαρδίζουν, μείνετε μακριά από πόρτες και παράθυρα.
Όλοι κάνουν πως δεν συμβαίνει τίποτα: ούτε ένα drone δεν θα χαλάσει τη δουλειά, business as usual.
Όλοι, εκτός από τις οκτώ χιλιάδες εταιρείες και τους 150.000 Ιρανούς που βρίσκονται στα Εμιράτα.
Και ετοιμάζουν βαλίτσες: η κυβέρνηση των Εμιράτων αποφάσισε να κλείσουν τα τέσσερα σχολεία περσικών και οι 2.500 μαθητές να επιστρέψουν γρήγορα στην Τεχεράνη.
Οι δραστηριότητες του Iranian Club του Ντουμπάι, γνωστού για τα πάρτι στο τέλος του Ραμαζανιού, έχουν ανασταλεί.
Το νοσοκομείο της Ιρανικής Ερυθράς Ημισελήνου, ένα από τα παλαιότερα, εκκενώνεται: «Η αστυνομία μας διέταξε να δώσουμε εξιτήρια στους ασθενείς».
Είναι οι μέρες του Ιράν. Στη φυλακή του Abu Dabbi καταλήγουν δεκάδες σιίτες κατηγορούμενοι για «υποκίνηση της κοινής γνώμης μέσω διάδοσης ψευδών φημών» και δεκαέξι μέλη της Hezbollah που «προσπαθούσαν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα».
Παρόμοια συμβαίνουν στο Κουβέιτ και στο Bahrein. Η Σαουδική Αραβία, που πριν τρία χρόνια είχε αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις με τους ayatollah, δίνει τώρα στους Ιρανούς διπλωμάτες 24 ώρες για να εγκαταλείψουν το Bασίλειο.
«Βάλτε φίμωτρο στον σαμποτέρ», γράφουν στα αραβικά social media, γιατί, όπως έλεγε και ο παλιός βασιλιάς Faysal, από το δέντρο των Περσών εξαρτάται η ηρεμία όλου του οπωρώνα — άρα, έξω όλοι.
Δεν ξέσπασε μόνο ο τρίτος Πόλεμος του Κόλπου.
Ξέσπασε ο πρώτος πραγματικός πόλεμος μέσα στον Κόλπο.
Και όχι πια ο Ψυχρός Πόλεμος σιιτών-σουνιτών που χώριζε το Ισλάμ για πενήντα χρόνια.
«Η μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία» (Fatih Birol, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας).
Χειρότερη από το πετρελαϊκό σοκ της δεκαετίας του ’70 ή την ουκρανική κρίση του 2022.
«Η σκληρότερη επίθεση στη σύντομη ιστορία μας, που όμως είναι γεμάτη από αντοχή σε συγκρούσεις, χρηματοπιστωτικές κρίσεις και την πανδημία Covid», γράφουν οι αναλυτές του National του Abu Dabi.
Είναι αλήθεια: στο Κουβέιτ υπήρξε η επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» το 1991, με τα πετρελαιοπηγάδια που έκαψε ο Saddam.
Υπήρξε η εισβολή στο Ιράκ το 2003, με τον George Bush τον νεότερο να ζητά βάσεις από τα κράτη του Κόλπου.
Αλλά «ποτέ δεν είχαμε βρεθεί στην πρώτη γραμμή όπως σήμερα»: τα επτά Εμιράτα έχουν δεχτεί τα περισσότερα πλήγματα από το Ιράν (πάνω από 2.000 drones και σχεδόν 300 βαλλιστικούς πυραύλους, εκ των οποίων το 97% αναχαιτίστηκε από τα Patriot και την αντιαεροπορική άμυνα), ενώ δεν πήγε καλύτερα στο Κουβέιτ, στο Bahrein, στη Σαουδική Αραβία, στο Κατάρ και στο Ομάν, με περίπου είκοσι επιδρομές την ημέρα.
Ένας πόλεμος «παγωμένος», συγκρατημένος, ασύμμετρος: το Ιράν μπλόκαρε το Hormuz, αλλά για εβδομάδες οι εμίρηδες και οι σεΐχηδες περιορίζονταν να προστατεύουν τις εγκαταστάσεις και να παρέχουν βάσεις στους Αμερικανούς, χωρίς να κινητοποιούν στρατεύματα.
Ήταν όλοι λίγο-πολύ αντίθετοι με την «Επική Οργή» του Trump πριν από έναν μήνα και με έναν πόλεμο που δεν είχαν ζητήσει ούτε εγκρίνει.
«Αυτός ο παράνομος πόλεμος είναι ένα σοβαρό λάθος εκτίμησης», έλεγε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Badr Abulsaidy.
«Όποια κι αν είναι η άποψή σας για τους Ιρανούς, δεν είναι δικό τους λάθος». Τώρα όμως κάτι έχει αλλάξει.
Μόνο δύο κυβερνήσεις, το Bahrein και τα Εμιράτα, προσχώρησαν στον συνασπισμό των 22 που συγκρότησε ο Donald Trump για να απελευθερώσει τα Στενά από τον ιρανικό αποκλεισμό, αλλά η σιωπή των υπολοίπων ισοδυναμούσε με συναίνεση.
«Η Τεχεράνη μας χτύπησε επειδή πίστευε ότι η πίεσή μας, ως υπογράφοντες τις Συμφωνίες του Αβραάμ, θα έπειθε ΗΠΑ και Ισραήλ να υποχωρήσουν», εξηγεί ο Anwar Gargas, διπλωματικός σύμβουλος του σεΐχη Bin Zayed.
«Στην πραγματικότητα, αυτή η παράλογη στρατηγική έκανε το Ισραήλ να φαίνεται λιγότερο απειλητικό και το Ιράν, στα μάτια μας, πολύ πιο επικίνδυνο».
Στην αλλαγή στάσης συνέβαλαν σίγουρα και τα δύο τρισεκατομμύρια δολάρια κρατικών αποθεματικών και τα 1,4 τρισεκατομμύριo επενδύσεων που μοιράζονται Abu Dabi, Κατάρ με τις ΗΠΑ.
Και στις 18 Μαρτίου, δύο επιθέσεις μέσα σε λίγες ώρες: η ισραηλινή επίθεση στις ιρανικές πλατφόρμες του South Pars, του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο (που ανήκει και στο Κατάρ), και η απάντηση της Τεχεράνης στο τεράστιο συγκρότημα του Ras Laffan στο Κατάρ, που παράγει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου και εκτιμάται ότι, μετά την καταστροφή, θα χάσει παραγωγή αξίας 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ήταν από εκείνη την προτελευταία ημέρα του Ραμαζανιού που η σαουδαραβική μοναρχία, θεματοφύλακας της Μέκκας και μεγάλος αντίπαλος του Ιράν, έβδομη χώρα στον κόσμο σε στρατιωτικές δαπάνες, είπε «ως εδώ» και συγκάλεσε τις ηγεσίες από Doha, Muscat, Manama, Abu Dhabi και Kuwait.
Στις χρυσές αίθουσες του Ριάντ, μια διαμαρτυρία: «Πού είναι οι θεσμοί που θα έπρεπε να μας βοηθούν;», ρωτούσε ο Γκαργκάς.
«Πού είναι ο Αραβικός Σύνδεσμος, ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας, οι άλλες αραβικές και μουσουλμανικές χώρες; Εμείς τους βοηθήσαμε πάντα. Και τι κάνουν αυτοί σε μια τόσο δύσκολη στιγμή; Ίσως τελικά πρέπει να στηρίξουμε την επίθεση κατά του Ιράν μέχρι τέλους!».
Κάθε πετρομοναρχία έχει τους δικούς της λογαριασμούς να κλείσει με τη θεοκρατία. Η σαουδαραβική Aramco αναγκάστηκε να μπλοκάρει τη μισή παραγωγή αργού πετρελαίου της.
Το Bahrain, το μόνο που αντιμετώπισε τα τελευταία χρόνια μια σιιτική εξέγερση, βρέθηκε σε υδατική κρίση μετά την επίθεση σε μονάδα αφαλάτωσης: αν οι Ιρανοί αποφάσιζαν να πλήξουν κι άλλες εγκαταστάσεις, το 90% του Κόλπου θα έμενε χωρίς νερό.
Το Ομάν είναι το μόνο που προσπαθεί να ανοίξει διάλογο με την Τεχεράνη, για να ξανανοίξει έστω εν μέρει το Hormuz.
Η εμιρατινή Adnoc και η κουβεϊτιανή Kpc δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν στη μεγαλύτερη διεθνή ενεργειακή διάσκεψη, αυτόν τον μήνα στο Χιούστον: όλα τα στελέχη είναι απασχολημένα με την έκτακτη κατάσταση των κατεστραμμένων διυλιστηρίων.
Ο εμίρης του Κατάρ είναι εκείνος που χάνει τα περισσότερα χρήματα από τον πόλεμο: ετοιμαζόταν για μια νέα οικονομική άνθηση, με ώθηση από το φυσικό αέριο και μια ανανεωμένη εικόνα χάρη στο Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου, με το τέλος της στήριξης σε Isis και Hamas, με την προπαγανδιστική δύναμη του Al Jazeera, με τη διαμεσολάβηση σε μεγάλες διεθνείς κρίσεις στη Γάζα, στο Αφγανιστάν ή στη Βενεζουέλα.
Πίστευε ότι θα αντιστάθμιζε τις επιδεινωμένες σχέσεις με το Ισραήλ επενδύοντας σε μια προνομιακή φιλία με τις ΗΠΑ.
Ποτέ μην εμπιστεύεσαι τον Trump: ο εμίρης Al Thani ανακάλυψε ότι αυτοί που κερδίζουν περισσότερο από τον πόλεμο είναι οι Αμερικανοί εξαγωγείς φυσικού αερίου, οι ανταγωνιστές του.
Η μεταμόρφωση
Τα ενεργειακά σοκ μάς έδωσαν τα πυρηνικά εργοστάσια, άλλαξαν τις εμπορικές μας διαδρομές, μας ώθησαν στα ηλεκτρικά οχήματα, μας επέστρεψαν στον άνθρακα.
Το πρώτο αποτέλεσμα αυτού του πολέμου είναι το τέλος του Κόλπου όπως τον γνωρίζαμε, προβλέπει η New York Times.
Το Dubai και τα «αδέλφια» του, που ξεπήδησαν από το πουθενά και είναι βυθισμένα σε μια γεωγραφία του τίποτα, είναι «πιθανότατα πολύ μεγάλα για να καταρρεύσουν».
Αλλά αυτή η «ντουμπαιοποίηση» της ζωής –ένας καθησυχαστικός κόσμος παγκόσμιων μητροπόλεων χωρίς ρίζες, πανύψηλων πύργων χωρίς θεμέλια, μη-τόπων φτιαγμένων από εμπορικά κέντρα και δρόμους 12 λωρίδων, πολυτελούς αποξένωσης και κεφαλαίων ασφαλών από πολέμους και επιδημίες– ίσως προορίζεται να αλλάξει. Φαίνεται να έχει χαθεί η αίσθηση ότι «τίποτα δεν μπορεί να πάει στραβά, όταν έχεις ένα Nobu και μια boutique Louis Vuitton κοντά».
Το ξύπνημα είναι τραυματικό. Όταν πέφτουν τα συντρίμμια των drones, αυτοί που πεθαίνουν είναι Μπαγκλαντεσιανοί ταξιτζήδες, Αφρικανοί διανομείς, Νεπαλέζοι οικιακοί βοηθοί που περιπλανιούνται σε μισοάδειους δρόμους.
Όμως η στρατηγική των pasdaran –να πλήξουν το brand της ασφάλειας του Dubai– έβαλε στο στόχαστρο Google, Microsoft, Palantir, Ibm, Nvidia, Oracle, οτιδήποτε στον Κόλπο θυμίζει Αμερική.
Έτσι, χρηματοοικονομικές εταιρείες, hedge funds, δικηγορικά γραφεία, μεγάλες τράπεζες ζητούν από τους υπαλλήλους να μένουν μακριά από τους ουρανοξύστες και να δουλεύουν από το σπίτι, ακόμη καλύτερα από το εξωτερικό.
Τα σύμβολα
Η μεγαλύτερη ρόδα παρατήρησης στον κόσμο, «συμβολικός και ευαίσθητος στόχος», είναι σταματημένη από τις 28 Φεβρουαρίου.
Από την 1η Μαρτίου, για να περιοριστούν τυχόν «παράπλευρες απώλειες λόγω της έκτακτης ανάγκης», στις πολυκατοικίες ελέγχεται ότι όλα τα υλικά επένδυσης είναι πυράντοχα.
Ακόμη και η Al Wedad, η μεγάλη σαουδαραβική οργάνωση που συγκεντρώνει ελεημοσύνη –μία από τις πέντε υποχρεώσεις κάθε καλού μουσουλμάνου–, φέτος συμβουλεύει να μην πηγαίνει κανείς στο τζαμί: για την καταβολή της ζακάτ, είναι πιο ασφαλές να χρησιμοποιείται η εφαρμογή.
Στην παραλία της Jumeirah, τα gin tonic και τα jellab μένουν στα ψυγεία, οι McLaren σκονίζονται στα υπόγεια γκαράζ της Dubai Marina, οι σερβιτόροι των εστιατορίων τίθενται σε αναστολή ή απολύονται.
Σταματούν τα τουρνουά τένις ATP στο Dubai, το ποδόσφαιρο του Cristiano Ronaldo στη Σαουδική Αραβία, το διεθνές γκολφ του Κατάρ, η Formula 1 και το MotoGP του Μπαχρέιν.
Η αγορά ακινήτων καταρρέει: τον Μάρτιο, οι συναλλαγές μειώθηκαν κατά 49% και οι τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο, σε μέρη όπου ένα δυάρι κόστιζε 4 εκατομμύρια δολάρια, πέφτουν κατά 15%.
Εννέα στους δέκα κατοίκους είναι ξένοι και όποιος μπορεί, φεύγει. Και πολλοί μπορούν: μόνο στο Dubai υπάρχουν είκοσι άνθρωποι με προσωπικό εισόδημα πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια, διακόσιοι που κατέχουν πάνω από εκατό εκατομμύρια, 81.000 που έχουν τουλάχιστον δέκα.
Αν το πιο πολυσύχναστο αεροδρόμιο του κόσμου κλείσει για λίγες ώρες λόγω εκρήξεων, κανένα πρόβλημα: υπάρχουν ιδιωτικά τζετ με 15.000 δολάρια τη θέση, ασφαλισμένα με ειδικές απαλλαγές 50.000 δολαρίων ανά πτήση.
Κάποιοι ακόμη φτάνουν, φυσικά: οι τελευταίοι προσγειώνονται από την Ουκρανία και είναι στρατιωτικοί που έστειλε ο Zelensky, ειδικοί στην άμυνα.
Διδάσκουν μια νέα λέξη, δρονοποίηση, και δεν είναι περσική.
www.bankingnews.gr
Ο «Ali Khamenei» δεν μπορούσε να δεχτεί ότι έξω από την Περσία δεν μιλούσαν πλέον περσικά.
Ότι η γλώσσα που χρησιμοποιούνταν επί αιώνες στη μισή Ασία είχε γίνει, πέρα από τα σύνορα, μια νεκρή γλώσσα.
Ότι μεγάλες χώρες όπως η Ινδία είχαν αλλάξει τα περσικά ονόματα ορισμένων χωριών.
Ότι γειτονικές και σουνιτικές χώρες, από το Πακιστάν έως την Τουρκία, είχαν απαγορεύσει στα σχολεία τη γλώσσα των σιιτών Ιρανών.
Και ότι περιοχές όπως η Βοσνία ή η Αλβανία, όπου την εποχή των Οθωμανών παραγόταν σπουδαία περσική λογοτεχνία, είχαν σβήσει κάθε ίχνος της.
Ότι ακόμη και πολλοί Αφγανοί προτιμούν πλέον να χρησιμοποιούν τα αγγλικά.
Mαύρα σύννεφα
Στο Burj Khalifa πέφτουν drones και λίγες σταγόνες. Στρατιωτικά μαύρα σύννεφα από φλεγόμενο πετρέλαιο. Γκρίζα σύννεφα από ανοιξιάτικη βροχή.
Οι σειρήνες ηχούν από συνήθεια, τα superyachts επιπλέουν, οι συνοδοί μειώνουν τις τιμές, τα χίλια φώτα του Dubai λάμπουν μόνο από καθήκον.
Στα ψευδο-μεσανατολικά εστιατόρια δεν υπάρχουν αρκετοί τουρίστες για το ayyala, τον αρχαίο χορό με ραβδιά που προσομοιώνει μάχες.
Κατά καιρούς εμφανίζεται στην οθόνη μια ειδοποίηση που μοιάζει γραμμένη από τον Ταϊάνι – «πιθανές απειλές πυραύλων, μείνετε μακριά από παράθυρα και πόρτες» –, βομβαρδίζουν, μείνετε μακριά από πόρτες και παράθυρα.
Όλοι κάνουν πως δεν συμβαίνει τίποτα: ούτε ένα drone δεν θα χαλάσει τη δουλειά, business as usual.
Όλοι, εκτός από τις οκτώ χιλιάδες εταιρείες και τους 150.000 Ιρανούς που βρίσκονται στα Εμιράτα.
Και ετοιμάζουν βαλίτσες: η κυβέρνηση των Εμιράτων αποφάσισε να κλείσουν τα τέσσερα σχολεία περσικών και οι 2.500 μαθητές να επιστρέψουν γρήγορα στην Τεχεράνη.
Οι δραστηριότητες του Iranian Club του Ντουμπάι, γνωστού για τα πάρτι στο τέλος του Ραμαζανιού, έχουν ανασταλεί.
Το νοσοκομείο της Ιρανικής Ερυθράς Ημισελήνου, ένα από τα παλαιότερα, εκκενώνεται: «Η αστυνομία μας διέταξε να δώσουμε εξιτήρια στους ασθενείς».
Είναι οι μέρες του Ιράν. Στη φυλακή του Abu Dabbi καταλήγουν δεκάδες σιίτες κατηγορούμενοι για «υποκίνηση της κοινής γνώμης μέσω διάδοσης ψευδών φημών» και δεκαέξι μέλη της Hezbollah που «προσπαθούσαν να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα».
Παρόμοια συμβαίνουν στο Κουβέιτ και στο Bahrein. Η Σαουδική Αραβία, που πριν τρία χρόνια είχε αποκαταστήσει τις διπλωματικές σχέσεις με τους ayatollah, δίνει τώρα στους Ιρανούς διπλωμάτες 24 ώρες για να εγκαταλείψουν το Bασίλειο.
«Βάλτε φίμωτρο στον σαμποτέρ», γράφουν στα αραβικά social media, γιατί, όπως έλεγε και ο παλιός βασιλιάς Faysal, από το δέντρο των Περσών εξαρτάται η ηρεμία όλου του οπωρώνα — άρα, έξω όλοι.
Δεν ξέσπασε μόνο ο τρίτος Πόλεμος του Κόλπου.
Ξέσπασε ο πρώτος πραγματικός πόλεμος μέσα στον Κόλπο.
Και όχι πια ο Ψυχρός Πόλεμος σιιτών-σουνιτών που χώριζε το Ισλάμ για πενήντα χρόνια.
«Η μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία» (Fatih Birol, επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας).
Χειρότερη από το πετρελαϊκό σοκ της δεκαετίας του ’70 ή την ουκρανική κρίση του 2022.
«Η σκληρότερη επίθεση στη σύντομη ιστορία μας, που όμως είναι γεμάτη από αντοχή σε συγκρούσεις, χρηματοπιστωτικές κρίσεις και την πανδημία Covid», γράφουν οι αναλυτές του National του Abu Dabi.
Είναι αλήθεια: στο Κουβέιτ υπήρξε η επιχείρηση «Καταιγίδα της Ερήμου» το 1991, με τα πετρελαιοπηγάδια που έκαψε ο Saddam.
Υπήρξε η εισβολή στο Ιράκ το 2003, με τον George Bush τον νεότερο να ζητά βάσεις από τα κράτη του Κόλπου.
Αλλά «ποτέ δεν είχαμε βρεθεί στην πρώτη γραμμή όπως σήμερα»: τα επτά Εμιράτα έχουν δεχτεί τα περισσότερα πλήγματα από το Ιράν (πάνω από 2.000 drones και σχεδόν 300 βαλλιστικούς πυραύλους, εκ των οποίων το 97% αναχαιτίστηκε από τα Patriot και την αντιαεροπορική άμυνα), ενώ δεν πήγε καλύτερα στο Κουβέιτ, στο Bahrein, στη Σαουδική Αραβία, στο Κατάρ και στο Ομάν, με περίπου είκοσι επιδρομές την ημέρα.
Ένας πόλεμος «παγωμένος», συγκρατημένος, ασύμμετρος: το Ιράν μπλόκαρε το Hormuz, αλλά για εβδομάδες οι εμίρηδες και οι σεΐχηδες περιορίζονταν να προστατεύουν τις εγκαταστάσεις και να παρέχουν βάσεις στους Αμερικανούς, χωρίς να κινητοποιούν στρατεύματα.
Ήταν όλοι λίγο-πολύ αντίθετοι με την «Επική Οργή» του Trump πριν από έναν μήνα και με έναν πόλεμο που δεν είχαν ζητήσει ούτε εγκρίνει.
«Αυτός ο παράνομος πόλεμος είναι ένα σοβαρό λάθος εκτίμησης», έλεγε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Badr Abulsaidy.
«Όποια κι αν είναι η άποψή σας για τους Ιρανούς, δεν είναι δικό τους λάθος». Τώρα όμως κάτι έχει αλλάξει.
Μόνο δύο κυβερνήσεις, το Bahrein και τα Εμιράτα, προσχώρησαν στον συνασπισμό των 22 που συγκρότησε ο Donald Trump για να απελευθερώσει τα Στενά από τον ιρανικό αποκλεισμό, αλλά η σιωπή των υπολοίπων ισοδυναμούσε με συναίνεση.
«Η Τεχεράνη μας χτύπησε επειδή πίστευε ότι η πίεσή μας, ως υπογράφοντες τις Συμφωνίες του Αβραάμ, θα έπειθε ΗΠΑ και Ισραήλ να υποχωρήσουν», εξηγεί ο Anwar Gargas, διπλωματικός σύμβουλος του σεΐχη Bin Zayed.
«Στην πραγματικότητα, αυτή η παράλογη στρατηγική έκανε το Ισραήλ να φαίνεται λιγότερο απειλητικό και το Ιράν, στα μάτια μας, πολύ πιο επικίνδυνο».
Στην αλλαγή στάσης συνέβαλαν σίγουρα και τα δύο τρισεκατομμύρια δολάρια κρατικών αποθεματικών και τα 1,4 τρισεκατομμύριo επενδύσεων που μοιράζονται Abu Dabi, Κατάρ με τις ΗΠΑ.
Και στις 18 Μαρτίου, δύο επιθέσεις μέσα σε λίγες ώρες: η ισραηλινή επίθεση στις ιρανικές πλατφόρμες του South Pars, του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο (που ανήκει και στο Κατάρ), και η απάντηση της Τεχεράνης στο τεράστιο συγκρότημα του Ras Laffan στο Κατάρ, που παράγει το ένα πέμπτο του παγκόσμιου υγροποιημένου φυσικού αερίου και εκτιμάται ότι, μετά την καταστροφή, θα χάσει παραγωγή αξίας 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Ήταν από εκείνη την προτελευταία ημέρα του Ραμαζανιού που η σαουδαραβική μοναρχία, θεματοφύλακας της Μέκκας και μεγάλος αντίπαλος του Ιράν, έβδομη χώρα στον κόσμο σε στρατιωτικές δαπάνες, είπε «ως εδώ» και συγκάλεσε τις ηγεσίες από Doha, Muscat, Manama, Abu Dhabi και Kuwait.
Στις χρυσές αίθουσες του Ριάντ, μια διαμαρτυρία: «Πού είναι οι θεσμοί που θα έπρεπε να μας βοηθούν;», ρωτούσε ο Γκαργκάς.
«Πού είναι ο Αραβικός Σύνδεσμος, ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας, οι άλλες αραβικές και μουσουλμανικές χώρες; Εμείς τους βοηθήσαμε πάντα. Και τι κάνουν αυτοί σε μια τόσο δύσκολη στιγμή; Ίσως τελικά πρέπει να στηρίξουμε την επίθεση κατά του Ιράν μέχρι τέλους!».
Κάθε πετρομοναρχία έχει τους δικούς της λογαριασμούς να κλείσει με τη θεοκρατία. Η σαουδαραβική Aramco αναγκάστηκε να μπλοκάρει τη μισή παραγωγή αργού πετρελαίου της.
Το Bahrain, το μόνο που αντιμετώπισε τα τελευταία χρόνια μια σιιτική εξέγερση, βρέθηκε σε υδατική κρίση μετά την επίθεση σε μονάδα αφαλάτωσης: αν οι Ιρανοί αποφάσιζαν να πλήξουν κι άλλες εγκαταστάσεις, το 90% του Κόλπου θα έμενε χωρίς νερό.
Το Ομάν είναι το μόνο που προσπαθεί να ανοίξει διάλογο με την Τεχεράνη, για να ξανανοίξει έστω εν μέρει το Hormuz.
Η εμιρατινή Adnoc και η κουβεϊτιανή Kpc δεν μπόρεσαν να συμμετάσχουν στη μεγαλύτερη διεθνή ενεργειακή διάσκεψη, αυτόν τον μήνα στο Χιούστον: όλα τα στελέχη είναι απασχολημένα με την έκτακτη κατάσταση των κατεστραμμένων διυλιστηρίων.
Ο εμίρης του Κατάρ είναι εκείνος που χάνει τα περισσότερα χρήματα από τον πόλεμο: ετοιμαζόταν για μια νέα οικονομική άνθηση, με ώθηση από το φυσικό αέριο και μια ανανεωμένη εικόνα χάρη στο Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου, με το τέλος της στήριξης σε Isis και Hamas, με την προπαγανδιστική δύναμη του Al Jazeera, με τη διαμεσολάβηση σε μεγάλες διεθνείς κρίσεις στη Γάζα, στο Αφγανιστάν ή στη Βενεζουέλα.
Πίστευε ότι θα αντιστάθμιζε τις επιδεινωμένες σχέσεις με το Ισραήλ επενδύοντας σε μια προνομιακή φιλία με τις ΗΠΑ.
Ποτέ μην εμπιστεύεσαι τον Trump: ο εμίρης Al Thani ανακάλυψε ότι αυτοί που κερδίζουν περισσότερο από τον πόλεμο είναι οι Αμερικανοί εξαγωγείς φυσικού αερίου, οι ανταγωνιστές του.
Η μεταμόρφωση
Τα ενεργειακά σοκ μάς έδωσαν τα πυρηνικά εργοστάσια, άλλαξαν τις εμπορικές μας διαδρομές, μας ώθησαν στα ηλεκτρικά οχήματα, μας επέστρεψαν στον άνθρακα.
Το πρώτο αποτέλεσμα αυτού του πολέμου είναι το τέλος του Κόλπου όπως τον γνωρίζαμε, προβλέπει η New York Times.
Το Dubai και τα «αδέλφια» του, που ξεπήδησαν από το πουθενά και είναι βυθισμένα σε μια γεωγραφία του τίποτα, είναι «πιθανότατα πολύ μεγάλα για να καταρρεύσουν».
Αλλά αυτή η «ντουμπαιοποίηση» της ζωής –ένας καθησυχαστικός κόσμος παγκόσμιων μητροπόλεων χωρίς ρίζες, πανύψηλων πύργων χωρίς θεμέλια, μη-τόπων φτιαγμένων από εμπορικά κέντρα και δρόμους 12 λωρίδων, πολυτελούς αποξένωσης και κεφαλαίων ασφαλών από πολέμους και επιδημίες– ίσως προορίζεται να αλλάξει. Φαίνεται να έχει χαθεί η αίσθηση ότι «τίποτα δεν μπορεί να πάει στραβά, όταν έχεις ένα Nobu και μια boutique Louis Vuitton κοντά».
Το ξύπνημα είναι τραυματικό. Όταν πέφτουν τα συντρίμμια των drones, αυτοί που πεθαίνουν είναι Μπαγκλαντεσιανοί ταξιτζήδες, Αφρικανοί διανομείς, Νεπαλέζοι οικιακοί βοηθοί που περιπλανιούνται σε μισοάδειους δρόμους.
Όμως η στρατηγική των pasdaran –να πλήξουν το brand της ασφάλειας του Dubai– έβαλε στο στόχαστρο Google, Microsoft, Palantir, Ibm, Nvidia, Oracle, οτιδήποτε στον Κόλπο θυμίζει Αμερική.
Έτσι, χρηματοοικονομικές εταιρείες, hedge funds, δικηγορικά γραφεία, μεγάλες τράπεζες ζητούν από τους υπαλλήλους να μένουν μακριά από τους ουρανοξύστες και να δουλεύουν από το σπίτι, ακόμη καλύτερα από το εξωτερικό.
Τα σύμβολα
Η μεγαλύτερη ρόδα παρατήρησης στον κόσμο, «συμβολικός και ευαίσθητος στόχος», είναι σταματημένη από τις 28 Φεβρουαρίου.
Από την 1η Μαρτίου, για να περιοριστούν τυχόν «παράπλευρες απώλειες λόγω της έκτακτης ανάγκης», στις πολυκατοικίες ελέγχεται ότι όλα τα υλικά επένδυσης είναι πυράντοχα.
Ακόμη και η Al Wedad, η μεγάλη σαουδαραβική οργάνωση που συγκεντρώνει ελεημοσύνη –μία από τις πέντε υποχρεώσεις κάθε καλού μουσουλμάνου–, φέτος συμβουλεύει να μην πηγαίνει κανείς στο τζαμί: για την καταβολή της ζακάτ, είναι πιο ασφαλές να χρησιμοποιείται η εφαρμογή.
Στην παραλία της Jumeirah, τα gin tonic και τα jellab μένουν στα ψυγεία, οι McLaren σκονίζονται στα υπόγεια γκαράζ της Dubai Marina, οι σερβιτόροι των εστιατορίων τίθενται σε αναστολή ή απολύονται.
Σταματούν τα τουρνουά τένις ATP στο Dubai, το ποδόσφαιρο του Cristiano Ronaldo στη Σαουδική Αραβία, το διεθνές γκολφ του Κατάρ, η Formula 1 και το MotoGP του Μπαχρέιν.
Η αγορά ακινήτων καταρρέει: τον Μάρτιο, οι συναλλαγές μειώθηκαν κατά 49% και οι τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο, σε μέρη όπου ένα δυάρι κόστιζε 4 εκατομμύρια δολάρια, πέφτουν κατά 15%.
Εννέα στους δέκα κατοίκους είναι ξένοι και όποιος μπορεί, φεύγει. Και πολλοί μπορούν: μόνο στο Dubai υπάρχουν είκοσι άνθρωποι με προσωπικό εισόδημα πάνω από ένα δισεκατομμύριο δολάρια, διακόσιοι που κατέχουν πάνω από εκατό εκατομμύρια, 81.000 που έχουν τουλάχιστον δέκα.
Αν το πιο πολυσύχναστο αεροδρόμιο του κόσμου κλείσει για λίγες ώρες λόγω εκρήξεων, κανένα πρόβλημα: υπάρχουν ιδιωτικά τζετ με 15.000 δολάρια τη θέση, ασφαλισμένα με ειδικές απαλλαγές 50.000 δολαρίων ανά πτήση.
Κάποιοι ακόμη φτάνουν, φυσικά: οι τελευταίοι προσγειώνονται από την Ουκρανία και είναι στρατιωτικοί που έστειλε ο Zelensky, ειδικοί στην άμυνα.
Διδάσκουν μια νέα λέξη, δρονοποίηση, και δεν είναι περσική.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών