Κινεζικό τάνκερ έσπασε τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ - Δεν μπορεί να υποστηρίξει αυτό το σχέδιο το αμερικανικό ναυτικό - Πιέσεις Σαουδικής Αραβίας σε Trump να άρει το μπλόκο...
(Συνεχές upd) Με τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ να έχει τεθεί σε ισχύ εδώ και μερικές ώρες, με τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν γύρω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και με την εύθραυστη εκεχειρία να πρόκειται να λήξει σε μια εβδομάδα από σήμερα, το ερώτημα για το τι ακριβώς θέλει να πετύχει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump στο Ιράν παραμένει… εν πολλοίς αναπάντητο...
Και το ερώτημα γίνεται ακόμα πιο πιεστικό μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Πακιστάν το περασμένο Σαββατοκύριακο…
Ήδη οι αναλυτές διερωτώνται για το τι θα πρέπει να περιμένουν στο εξής: θα ξαναρχίσουν οι βομβαρδισμοί όταν λήξει η ανακωχή στις 22 Απριλίου, πώς ακριβώς οι ΗΠΑ σκοπεύουν να εφαρμόσουν τον ναυτικό αποκλεισμό τους: θα επιτεθούν για παράδειγμα σε ρωσικά ή κινεζικά πλοία, θα μπλοκάρουν ευρωπαϊκά πλοία που έχουν πληρώσει για το ιρανικό πετρέλαιο;
Είναι ξεκάθαρο ότι όσο περνούν οι ημέρες το αδιέξοδο για τις ΗΠΑ και τον Trump θα γιγαντώνεται…
Είναι όμως εξίσου σαφές ότι ο Trump δεν θέλει περαιτέρω εμπλοκή, αντιθέτως θέλει να βρει έναν εύσχημο τρόπο για να φύγουν οι ΗΠΑ από τον πόλεμο έχοντας όμως να παρουσιάσουν κάτι που να μπορεί να πείσει ότι πέτυχαν τους στόχους τους…
Μόνο που αυτό το … κάτι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει στον ορίζοντα...
Ηχηρή παρέμβαση Xi Jinping: 4 προτάσεις για Ιράν, μην επιστρέψουμε στο νόμο της ζούγκλας
Ο Κινέζος ηγέτης Xi Jinping κάλεσε τον κόσμο να μην επιτρέψει να «επιστρέψει στον νόμο της ζούγκλας», στις πιο ουσιαστικές έως σήμερα δηλώσεις του για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Κατά τη διάρκεια συνάντησης του με τον Σεΐχη Khaled bin Mohamed διάδοχο του Abu Dhabi, o πρόεδρος της Κίνας υποστήριξε ότι η Κίνα επιδιώκει την προώθηση της ειρήνης και του διαλόγου, επαναλαμβάνοντας ότι θα «συνεχίσει να διαδραματίζει εποικοδομητικό ρόλο», σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση των κινεζικών κρατικών μέσων.
Στο πλαίσιο των «τεσσάρων προτάσεών» του, ο Xi Jinping κάλεσε για την τήρηση της αρχής της ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ κρατών και την ανάπτυξη μιας «βιώσιμης αρχιτεκτονικής ασφάλειας», όρος που συχνά χρησιμοποιείται από το Πεκίνο για να ασκεί κριτική στο σύστημα συμμαχιών των ΗΠΑ.
Επίσης, ζήτησε να τηρείται το διεθνές δίκαιο χωρίς επιλεκτική εφαρμογή, επαναλαμβάνοντας την κινεζική κριτική προς τις ΗΠΑ.
«Η αυθεντία του διεθνούς δικαίου πρέπει να διασφαλιστεί· δεν πρέπει να εφαρμόζεται επιλεκτικά ή να εγκαταλείπεται όταν είναι άβολο, ούτε να επιτρέπεται στον κόσμο να επιστρέψει στον νόμο της ζούγκλας», δήλωσε ο Xi Jinping, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Ο ίδιος τόνισε επίσης ότι πρέπει να προστατεύεται η κρατική κυριαρχία, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας προσωπικού και υποδομών όλων των χωρών, και να υπάρχει συντονισμός ανάμεσα στην ασφάλεια και την ανάπτυξη.
Aπό την πλευρά του το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz από τις ΗΠΑ αποτελεί μια επικίνδυνη και ανεύθυνη ενέργεια που θα εντείνει μόνο την πίεση...
Έσπασε το μπλόκο κινεζικό πλοίο
Σύμφωνα πάντως με το Reuters, ένα κινεζικό δεξαμενόπλοιο που έχει τεθεί υπό αμερικανικές κυρώσεις πέρασε από το Στενό του Hormuz, παρά τον ναυτικό αποκλεισμό που έχει επιβάλει η Ουάσιγκτον στο στρατηγικό αυτό σημείο, όπως δείχνουν δεδομένα ναυτιλίας.
Το πλοίο με το όνομα Rich Starry φαίνεται να είναι το πρώτο που διέσχισε το στενό και εξήλθε από τον Περσικό Κόλπο μετά την έναρξη του αποκλεισμού, σύμφωνα με στοιχεία των LSEG, MarineTraffic και Kpler.
Το δεξαμενόπλοιο και η ιδιοκτήτρια εταιρεία του, Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd, έχουν ήδη τεθεί υπό αμερικανικές κυρώσεις για συναλλαγές με το Ιράν.
Το Rich Starry είναι ένα μεσαίου μεγέθους δεξαμενόπλοιο, το οποίο μεταφέρει περίπου 250.000 βαρέλια μεθανόλης, σύμφωνα με τα δεδομένα. Το φορτίο φορτώθηκε στο τελευταίο του λιμάνι, στο Χαμριγιά της United Arab Emirates, όπως δείχνουν οι ίδιες πηγές.
Το πλοίο, κινεζικής ιδιοκτησίας, φέρει πλήρωμα από την Κίνα, σύμφωνα με τα ναυτιλιακά δεδομένα.
Wall Street Journal: Πιέσεις Σαουδικής Αραβίας σε Trump να άρει τον αποκλεισμό του Hormuz και να διαπραγματευτεί με Ιράν
Η Σαουδική Αραβία ζητά από τις Ηνωμένες Πολιτείες να άρουν τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz και να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν αναφέρει η Wall Street Journal (WSJ), επικαλούμενη Άραβες αξιωματούχους.
«Η Σαουδική Αραβία ασκεί πίεση στις ΗΠΑ με στόχο να τις αναγκάσει να άρουν τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz και να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Αυτό συνδέεται με το γεγονός ότι ο αποκλεισμός του στενού μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν και να προκαλέσει διαταραχή της λειτουργίας άλλων σημαντικών θαλάσσιων οδών.
Προς νέες συνομιλίες
Πληροφορίες του Reuters αναφέρουν πως ΗΠΑ και Ιράν είναι πιθανό να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εντός της εβδομάδας και πάλι στο Πακιστάν, αν και αναφέρθηκε και η Γενεύη ως πιθανός τόπος συνάντησης.
Σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο China Central Television (CCTV), οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να πραγματοποιήσουν αυτή την εβδομάδα συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, με βάση πληροφορίες από πηγές που δεν κατονομάζονται.
Το δημοσίεύμα αναφέρει ότι οι δύο πλευρές θα καθίσουν εκ νέου στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ, χωρίς όμως να δίνονται περαιτέρω λεπτομέρειες για την ατζέντα ή τη σύνθεση των αντιπροσωπειών.
Θέλει έξοδο από τον πόλεμο
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ανακοίνωσε ότι, για να πετύχει καλύτερη συμφωνία, επιβάλλει αποκλεισμό στο Στενό τουι Hormuz.
Ορισμένοι σχολιαστές υπέθεσαν ότι, με την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας στο Πακιστάν οι Ηνωμένες Πολιτείες ίσως βαδίζουν βαθύτερα προς έναν ακόμη «αιώνιο» πόλεμο - ότι οι συνομιλίες θα μπορούσαν να ήταν το προοίμιο μιας νέας και ίσως πιο επικίνδυνης φάσης σύγκρουσης.
Δημοσίευμα της Washington Post ωστόσο επισημαίνει ότι το αδιέξοδο στο Πακιστάν δεν σημαίνει απαραίτητα επιστροφή στον πόλεμο.
Ο αποκλεισμός είναι μεν μια τακτική πίεσης, αλλά όχι κυρίως στρατιωτική.
Ο Donald Trump δεν έχει όρεξη για περαιτέρω ένοπλη σύγκρουση.
Γνωρίζει ότι τα οφέλη είναι περιορισμένα και ότι ο κίνδυνος, το tail risk, όπως λένε οι χρηματιστές, είναι μεγάλος.
Στόχος του είναι να πιέσει ένα βαριά εξασθενημένο Ιράν σε μια οικονομική μέγγενη, ώστε οι ηγέτες του να επιλέξουν διαφορετική πορεία μέσα από μια μεγάλη, συνολική συμφωνία.
Θα συνεχιστούν οι επαφές
Η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι, παρά το αδιέξοδο του περασμένου Σαββατοκύριακου στο Ισλαμαμπάντ, οι επαφές πιθανότατα θα συνεχιστούν μέσω της διαμεσολάβησης του Πακιστάν.
Ο προορισμός του Donald Trump παραμένει ακόμη η «έξοδος».
«Αν δεν μπορείς να λύσεις ένα πρόβλημα, μεγάλωσέ το».
Αυτή η συμβουλή, που συχνά αποδίδεται στον πρόεδρο Dwight D. Eisenhower, φαίνεται να είναι η στρατηγική του Donald Trump.
Με το ιρανικό καθεστώς να παραμένει όρθιο μετά από εβδομάδες έντονων βομβαρδισμών και να εξακολουθεί να κρατά σημαντικά χαρτιά στο πυρηνικό του πρόγραμμα και στη δυνατότητα διατάραξης της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Hormuz, ο Donald Trump αποφάσισε να προτείνει αυτό που θα αποκαλούσε μια μεγάλη συμφωνία: ένα μεγάλο, λαμπερό πακέτο οικονομικών παροχών — συμπεριλαμβανομένης της άρσης κυρώσεων — με αντάλλαγμα την πλήρη εγκατάλειψη από το Ιράν των πυρηνικών και πυραυλικών του προγραμμάτων και τη στήριξη προς πληρεξούσιους συμμάχους.
Ο Ιρανός που κέρδισε τις εντυπώσεις
Οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ ξεκίνησαν με αναμενόμενα σκληρή στάση, καθώς ο αντιπρόεδρος JD Vance και ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής Mohammad Bagher Ghalibaf έθεσαν τις θέσεις τους, σύμφωνα με τις πηγές.
Όμως μετά από πολλές ώρες συζήτησης, ο Ghalibaf φέρεται να εντυπωσίασε την αμερικανική ομάδα ως ένας εκλεπτυσμένος και επαγγελματίας διαπραγματευτής — και πιθανός ηγέτης ενός νέου Ιράν.
Οι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι και άλλα στελέχη από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανοίγουν δικούς τους διαύλους, επειδή θέλουν να συμμετάσχουν στο μέλλον.
Αυτό μπορεί να είναι και ευσεβής πόθος, όπως παλαιότερα στο Ιράκ ή το Αφγανιστάν.
Ο Ghalibaf προσπαθεί εδώ και δύο δεκαετίες να παρουσιαστεί ως πραγματιστής μεταρρυθμιστής.
Τώρα, 20 χρόνια μετά, είναι η στιγμή να αποδείξει τι μπορεί να κάνει.
Τα 3 σενάρια
Το σημερινό Ιράν, παρά την επιθετική του ρητορική, είναι εξαντλημένο, εκτιμούν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Βιώνει μια στρατιωτική εκδοχή lockdown, με περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα μετά από 40 ημέρες πολέμου.
Ο Trump σχεδιάζει τώρα να σφίξει ακόμη περισσότερο τον οικονομικό κλοιό.
Μια στρατηγική που θα μπορούσε να συνοψιστεί ως «Επιχείρηση Οικονομική Εκρηκτική Οργή».
Η κυβέρνηση του Trump εκτιμά ότι μια χερσαία εισβολή ή στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε τέλμα.
Όπως προειδοποιούν οι επικριτές, οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή είναι εύκολοι στην έναρξη αλλά δύσκολοι στον τερματισμό.
Το επιτελείο του Donald Trump βλέπει τρία πιθανά σενάρια:
1) ανατροπή του καθεστώτος
2) μετάβαση σε νέα ηγεσία όπως ο Ghalibaf
3) οι σκληροπυρηνικοί των IRGC να επιχειρήσουν να σπάσουν τον αποκλεισμό ή να απαντήσουν στρατιωτικά.
Αν το Ιράν επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί τη θέση του μέσω στρατιωτικών ή τρομοκρατικών επιθέσεων, ο Donald Trump μπορεί να οδηγηθεί στην κλιμάκωση που προσπαθεί να αποφύγει.
Αυτή είναι η ριψοκίνδυνη ισορροπία της στρατηγικής.
Ο στόχος
Στόχος είναι να «μεγαλώσει η πίτα», ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται η οικονομική πίεση ώστε η Τεχεράνη να αποδεχθεί τους όρους των ΗΠΑ.
Η ιδέα είναι να μετατραπεί το Ιράν από «επανάσταση-κίνημα» σε κανονικό κράτος που εκσυγχρονίζεται και κερδοφορεί, όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ.
Αυτή η μετάβαση από «ιδέα» σε «έθνος» είναι αυτό που ο Henry Kissinger περιέγραφε ως απαραίτητο για τη σταθερότητα της περιοχής.
Ιστορικά, τέτοιες μεταβολές συνέβησαν μετά από πολέμους.
Το ερώτημα είναι αν ο κόσμος βρίσκεται σε ένα τέτοιο σημείο καμπής.
Συνήθως, στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, οι προσδοκίες για τέτοιες αισιόδοξες εξελίξεις διαψεύδονται.
Κι όμως, οι εικόνες από το Ισλαμαμπάντ — με έναν Αμερικανό αντιπρόεδρο και έναν Ιρανό κοινοβουλευτικό ηγέτη να συζητούν όλη νύχτα για μια πιθανή συμφωνία — είχαν ταυτόχρονα κάτι το αδύνατο και κάτι το αναπόφευκτο.
Ασαφής ο αποκλεισμός
Ο Trump είπε ότι αμερικανικά πολεμικά πλοία θα μπλοκάρουν τη διέλευση μέσω του Στενού του Hormuz.
Ωστόσο, το πόσο αυστηρός θα είναι ο αποκλεισμός παρέμενε ασαφές.
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση δεν σχολίασε τον τρόπο εφαρμογής του.
Ο Donald Trump σε ανάρτησή του στο Truth Social την Κυριακή ανακοίνωσε έναν εκτεταμένο αποκλεισμό «όλων των πλοίων που προσπαθούν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από το Στενό του Hormuz».
Ωστόσο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ υπέδειξε μια πιο περιορισμένη εκδοχή, λέγοντας ότι θα ξεκινήσει να σταματά όλα τα πλοία που εισέρχονται και εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια.
Φρουροί της Επανάστασης: Είναι πειρατεία...
Πακιστανοί αξιωματούχοι ήταν αποφασισμένοι να συνεχιστούν οι συνομιλίες, παρά την αιφνίδια αποχώρηση από το Ισλαμαμπάντ την Κυριακή.
Οι μεσολαβητές τόνισαν ότι πριν την κατάρρευση είχαν σημειωθεί πρόοδοι σε πολλά ζητήματα κατά τις 21 ώρες διαπραγματεύσεων ενώ ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Shehbaz Sharif δήλωσε ότι καταβάλλονται «πλήρεις προσπάθειες» για την επίλυση του πολέμου.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι η κατεστραμμένη οικονομία και οι ζημιές στις ιρανικές υποδομές θα αναγκάσουν την Τεχεράνη να υποχωρήσει, υποστηρίζοντας ότι «το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
Από την πλευρά του Ιράν, διοικητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης χαρακτήρισαν τις αμερικανικές ναυτικές επιχειρήσεις «πειρατεία» και απείλησαν με στοχοποίηση λιμανιών του Κόλπου.
Κανένα λιμάνι δεν θα είναι ασφαλές
Η αντίληψη ότι το καθεστώς έχει επιβιώσει, παρά τις εκτεταμένες καταστροφές και τις δολοφονίες υψηλόβαθμων στελεχών, έχει ενισχύσει τους σκληροπυρηνικούς στην Τεχεράνη, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις απλώς επιβεβαιώνουν την ανάγκη για πυρηνική αποτροπή.
Ισραηλινοί ηγέτες, που στήριξαν δημόσια αλλά ιδιωτικά εξέφρασαν επιφυλάξεις για την εκεχειρία, απείλησαν με επανέναρξη επιθέσεων.
Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου του Ισραήλ Eyal Zamir έθεσε τις ένοπλες δυνάμεις σε υψηλή ετοιμότητα.
Παράλληλα, το Ιράν προειδοποίησε ότι αν απειληθούν τα λιμάνια του, «κανένα λιμάνι στην περιοχή δεν θα είναι ασφαλές».
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο ναυτικός αποκλεισμός, παρότι στρατιωτικά εφικτός για τις ΗΠΑ, ενέχει σοβαρές προκλήσεις λόγω της στενότητας του στενού και της δυνατότητας του Ιράν να χρησιμοποιήσει νάρκες, πυραύλους και drones.
Δεν μπορει το αμερικανικό ναυτικό
Ένας παρατεταμένος ναυτικός αποκλεισμός των υδάτων γύρω από τα ιρανικά λιμάνια θα μπορούσε να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο, δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNN ο Νοτιοκορεάτης ειδικός και ερευνητής Yu Jihoon, από το ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων της Κορέας και πρώην αξιωματικός υποβρυχίων του νοτιοκορεατικού ναυτικού.
Όπως είπε, τουλάχιστον 15 αμερικανικά πολεμικά πλοία στην περιοχή θα μπορούσαν να συμμετάσχουν στον αποκλεισμό, αλλά η αποτελεσματική επιβολή του θα απαιτούσε ακόμη περισσότερα ναυτικά μέσα και αεροσκάφη.
Όπως εξήγησε, ο αποκλεισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει ταυτόχρονα πολλαπλές επιχειρήσεις: έλεγχο γραμμής αποκλεισμού, εντοπισμό και επιθεώρηση πλοίων, εναέρια επιτήρηση, αποτροπή ιρανικών ταχύπλοων ή πυραυλικών απειλών, καθώς και αντιμετώπιση ναρκών.
Ένας παρατεταμένος αποκλεισμός, που απαιτεί μεγάλη δύναμη πλοίων και υποστηρικτικών μέσων, θα μπορούσε να πιέσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του αμερικανικού ναυτικού σε άλλα σημεία του κόσμου, είπε.
«Δεδομένου ότι το αμερικανικό ναυτικό ήδη κατανέμει τις επιχειρήσεις του στη Μέση Ανατολή, τον Ινδο-Ειρηνικό και την Ευρώπη, όσο περισσότερο διαρκεί ο αποκλεισμός, τόσο μεγαλύτερο βάρος μπορεί να δημιουργεί για τις επιχειρήσεις σε άλλα θέατρα», σημείωσε ο ίδιος.
Ποια είναι η στρατηγική
Η στρατηγική λογική του αποκλεισμού είναι να κοπεί η ιρανική ροή πετρελαίου και τα έσοδα σε σκληρό νόμισμα που χρηματοδοτούν την πολεμική του οικονομία.
Ωστόσο, η εφαρμογή του ενδέχεται να έχει παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις, αυξάνοντας περαιτέρω τις τιμές της ενέργειας και δημιουργώντας κρίση εφοδιασμού.
Σύμφωνα με ειδικούς, η αποτελεσματικότητα του αποκλεισμού εξαρτάται από το πού και πώς θα εφαρμοστεί, με πιθανή τακτική την επιλεκτική κατάσχεση πλοίων για να δημιουργηθεί αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει πίεση από ασιατικούς συμμάχους που χρειάζονται ιρανικό πετρέλαιο, ενώ η παράταση της χαλάρωσης κυρώσεων θα μπορούσε να υπονομεύσει τον ίδιο τον αποκλεισμό.
Η Κίνα κάλεσε όλα τα μέρη να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, ενώ προειδοποιεί για πιθανή αποσταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο αποκλεισμός μπορεί να αυξήσει την πίεση προς το Ιράν και τους συμμάχους του, αλλά παράλληλα ενέχει υψηλό κίνδυνο κλιμάκωσης, ειδικά λόγω της γεωγραφικής σημασίας του Στενού του Hormuz για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Θα πλήξουν οι ΗΠΑ ρωσικό ή κινεζικό πλοίο με ιρανικό πετρέλαιο;
Αν ένα πλοίο που οι Αμερικανοί υποστηρίζουν ότι αναχώρησε από ιρανικά λιμάνια περάσει από την Αραβική Θάλασσα και το Στενό του Hormuz προς διεθνή ύδατα και αν το πλοίο αυτό ανήκει σε μια μεγάλη δύναμη όπως η Κίνα ή η Ρωσία, θα ήταν πράγματι έτοιμες οι Ηνωμένες Πολιτείες να εμπλακούν σε άμεση σύγκρουση μαζί τους;
Aν οι ΗΠΑ έκαναν μια τέτοια ενέργεια δηλαδή να κατασχέσουν ή να πλήξουν ένα τέτοιο πλοίο ή να εμποδίσουν τη διέλευσή του, θα ήταν μια κίνηση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη διεθνή κλιμάκωση με εμπλοκή μεγάλων δυνάμεων όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Economist: Επικίνδυνο στοίχημα Trump ο αποκλεισμός του Hormuz
Σύμφωνα με τον Economist «ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz πλήττει περισσότερο το διεθνές δίκαιο και μπορεί «να οδηγήσει σε μια νέα σύγκρουση».
Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η ευρέως διαδεδομένη εκτίμηση ήταν ότι το Ιράν θα διατάρασσε τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz.
Ωστόσο, λίγοι προέβλεψαν ότι λιγότερο από δύο μήνες αργότερα ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump θα προχωρούσε σε έναν αποκλεισμό που στοχεύει την κυκλοφορία προς και από τα ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές.
Ο αποκλεισμός αυτός τέθηκε σε ισχύ στις 13 Απριλίου.
Ο Donald Trump ελπίζει ότι η οικονομική «ασφυξία» θα αναγκάσει το Ιράν να ανοίξει το Στενό του Hormuz, κάτι που οι βομβαρδισμοί δεν κατάφεραν να επιτύχουν.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πρόκειται για ένα επικίνδυνο στοίχημα που θα μπορούσε να επιδεινώσει την παγκόσμια ενεργειακή κρίση και να οδηγήσει σε κλιμάκωση και νέα σύγκρουση.
Sameh Askar (αναλυτής): Ο Trump για δεύτερη φορά θυσιάζει τους συμμάχους του στον Κόλπο
Ο αναλυτής Sameh Askar υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές κυρώσεις στο Στενό του Hormuz πλήττουν πρώτα τους ίδιους τους συμμάχους των ΗΠΑ.
Όπως επισημαίνει, οι αμερικανικές κυρώσεις πλήττουν πρώτα τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, ιδιαίτερα τις χώρες του Κόλπου, ενώ τονίζει ότι ο Trump «για δεύτερη φορά θυσιάζει τις χώρες του Κόλπου και τους λαούς τους» και ότι είναι διατεθειμένος να οδηγήσει σε κλιμάκωση για να αποφύγει την ήττα.
Τέλος, αναφέρει ότι οι Ιρανοί γνωρίζουν καλά τις δυνατότητες του αντιπάλου τους και ενδέχεται να απαντήσουν με κλιμάκωση, διαταράσσοντας εμπορικές οδούς των ΗΠΑ προς την Ασία που διέρχονται από την Αραβική Θάλασσα, τον Κόλπο του Ομάν, τον Ινδικό Ωκεανό και πιθανώς την Ερυθρά Θάλασσα.
Hossein Ajlolu (Ιρανός αναλυτής): Στρατηγική αδυναμία των ΗΠΑ ο αποκλεισμός του Hormuz – Δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το Ιράν
Ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz από τις ΗΠΑ αποτελεί ένδειξη στρατηγικής αδυναμίας και πολιτικής αποτυχίας της Ουάσιγκτον καθώς και έμμεση παραδοχή ανικανότητας άμεσης αντιμετώπισης του Ιράν αναφέρει ο Ιρανός αναλυτής πολιτικής και διεθνών σχέσεων Hossein Ajlolu.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, ο Ajlolu υποστηρίζει ότι οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στο Πακιστάν δεν κατέληξαν σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα, γεγονός που δείχνει ότι τα συμβατικά διπλωματικά εργαλεία της Ουάσινγκτον έχουν φτάσει σε αδιέξοδο.
Όπως λέει, οι ΗΠΑ επιχειρούν να αντισταθμίσουν προηγούμενες αποτυχίες μέσω πολιτικής «μέγιστης πίεσης» και ψυχολογικού πολέμου.
Ο Ajlolu υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του Στενού του Hormuz για την παγκόσμια ενέργεια, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή θα επηρέαζε όχι μόνο τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών και αστάθεια στις αγορές.
Επεσήμανε επίσης ότι μια πραγματική εφαρμογή αποκλεισμού θα έπληττε όχι μόνο το Ιράν αλλά και τους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία, θέτοντας σε κίνδυνο την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Αναφερόμενος στη θέση της Τεχεράνης, τόνισε ότι το Ιράν έχει διακηρύξει πως η ασφάλεια στο Στενό του Hormuz πρέπει να ισχύει για όλους ή για κανέναν, υπονοώντας ότι δεν θα επιτρέψει μονομερή εκμετάλλευση του περάσματος υπό συνθήκες πίεσης.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι ακόμη και εντός των ΗΠΑ υπάρχουν αντιδράσεις και αμφιβολίες για την πολιτική αυτή, καθώς μια νέα κρίση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών καυσίμων και οικονομικό κόστος για τους Αμερικανούς πολίτες.
Συνολικά, σύμφωνα με την ανάλυση, η πολιτική των ΗΠΑ — από την αποχώρηση από τη συμφωνία για τα πυρηνικά έως τις κυρώσεις και τις απειλές ναυτικού αποκλεισμού — δείχνει μια μετατόπιση από τη διπλωματία προς πιο ριψοκίνδυνες επιλογές, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν ευρύτερες ρήξεις με συμμάχους και να αυξήσουν την παγκόσμια αστάθεια.
Τέλος, ο αναλυτής καταλήγει ότι η απειλή αποκλεισμού δεν αποτελεί ένδειξη ισχύος, αλλά μάλλον ένδειξη αποτυχίας προηγούμενων στρατηγικών και αναγνώριση ότι το Ιράν παραμένει βασικός και αναντικατάστατος παράγοντας στις διεθνείς ισορροπίες ενέργειας και ασφάλειας.
www.bankingnews.gr
Και το ερώτημα γίνεται ακόμα πιο πιεστικό μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Πακιστάν το περασμένο Σαββατοκύριακο…
Ήδη οι αναλυτές διερωτώνται για το τι θα πρέπει να περιμένουν στο εξής: θα ξαναρχίσουν οι βομβαρδισμοί όταν λήξει η ανακωχή στις 22 Απριλίου, πώς ακριβώς οι ΗΠΑ σκοπεύουν να εφαρμόσουν τον ναυτικό αποκλεισμό τους: θα επιτεθούν για παράδειγμα σε ρωσικά ή κινεζικά πλοία, θα μπλοκάρουν ευρωπαϊκά πλοία που έχουν πληρώσει για το ιρανικό πετρέλαιο;
Είναι ξεκάθαρο ότι όσο περνούν οι ημέρες το αδιέξοδο για τις ΗΠΑ και τον Trump θα γιγαντώνεται…
Είναι όμως εξίσου σαφές ότι ο Trump δεν θέλει περαιτέρω εμπλοκή, αντιθέτως θέλει να βρει έναν εύσχημο τρόπο για να φύγουν οι ΗΠΑ από τον πόλεμο έχοντας όμως να παρουσιάσουν κάτι που να μπορεί να πείσει ότι πέτυχαν τους στόχους τους…
Μόνο που αυτό το … κάτι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει στον ορίζοντα...
Ηχηρή παρέμβαση Xi Jinping: 4 προτάσεις για Ιράν, μην επιστρέψουμε στο νόμο της ζούγκλας
Ο Κινέζος ηγέτης Xi Jinping κάλεσε τον κόσμο να μην επιτρέψει να «επιστρέψει στον νόμο της ζούγκλας», στις πιο ουσιαστικές έως σήμερα δηλώσεις του για την ασφάλεια στη Μέση Ανατολή από τότε που ξέσπασε ο πόλεμος μεταξύ των ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν.
Κατά τη διάρκεια συνάντησης του με τον Σεΐχη Khaled bin Mohamed διάδοχο του Abu Dhabi, o πρόεδρος της Κίνας υποστήριξε ότι η Κίνα επιδιώκει την προώθηση της ειρήνης και του διαλόγου, επαναλαμβάνοντας ότι θα «συνεχίσει να διαδραματίζει εποικοδομητικό ρόλο», σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση των κινεζικών κρατικών μέσων.
Στο πλαίσιο των «τεσσάρων προτάσεών» του, ο Xi Jinping κάλεσε για την τήρηση της αρχής της ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ κρατών και την ανάπτυξη μιας «βιώσιμης αρχιτεκτονικής ασφάλειας», όρος που συχνά χρησιμοποιείται από το Πεκίνο για να ασκεί κριτική στο σύστημα συμμαχιών των ΗΠΑ.
Επίσης, ζήτησε να τηρείται το διεθνές δίκαιο χωρίς επιλεκτική εφαρμογή, επαναλαμβάνοντας την κινεζική κριτική προς τις ΗΠΑ.
«Η αυθεντία του διεθνούς δικαίου πρέπει να διασφαλιστεί· δεν πρέπει να εφαρμόζεται επιλεκτικά ή να εγκαταλείπεται όταν είναι άβολο, ούτε να επιτρέπεται στον κόσμο να επιστρέψει στον νόμο της ζούγκλας», δήλωσε ο Xi Jinping, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Ο ίδιος τόνισε επίσης ότι πρέπει να προστατεύεται η κρατική κυριαρχία, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας προσωπικού και υποδομών όλων των χωρών, και να υπάρχει συντονισμός ανάμεσα στην ασφάλεια και την ανάπτυξη.
Aπό την πλευρά του το υπουργείο Εξωτερικών της Κίνας ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz από τις ΗΠΑ αποτελεί μια επικίνδυνη και ανεύθυνη ενέργεια που θα εντείνει μόνο την πίεση...
Έσπασε το μπλόκο κινεζικό πλοίο
Σύμφωνα πάντως με το Reuters, ένα κινεζικό δεξαμενόπλοιο που έχει τεθεί υπό αμερικανικές κυρώσεις πέρασε από το Στενό του Hormuz, παρά τον ναυτικό αποκλεισμό που έχει επιβάλει η Ουάσιγκτον στο στρατηγικό αυτό σημείο, όπως δείχνουν δεδομένα ναυτιλίας.
Το πλοίο με το όνομα Rich Starry φαίνεται να είναι το πρώτο που διέσχισε το στενό και εξήλθε από τον Περσικό Κόλπο μετά την έναρξη του αποκλεισμού, σύμφωνα με στοιχεία των LSEG, MarineTraffic και Kpler.
Το δεξαμενόπλοιο και η ιδιοκτήτρια εταιρεία του, Shanghai Xuanrun Shipping Co Ltd, έχουν ήδη τεθεί υπό αμερικανικές κυρώσεις για συναλλαγές με το Ιράν.
Το Rich Starry είναι ένα μεσαίου μεγέθους δεξαμενόπλοιο, το οποίο μεταφέρει περίπου 250.000 βαρέλια μεθανόλης, σύμφωνα με τα δεδομένα. Το φορτίο φορτώθηκε στο τελευταίο του λιμάνι, στο Χαμριγιά της United Arab Emirates, όπως δείχνουν οι ίδιες πηγές.
Το πλοίο, κινεζικής ιδιοκτησίας, φέρει πλήρωμα από την Κίνα, σύμφωνα με τα ναυτιλιακά δεδομένα.
Wall Street Journal: Πιέσεις Σαουδικής Αραβίας σε Trump να άρει τον αποκλεισμό του Hormuz και να διαπραγματευτεί με Ιράν
Η Σαουδική Αραβία ζητά από τις Ηνωμένες Πολιτείες να άρουν τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz και να επιστρέψουν στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν αναφέρει η Wall Street Journal (WSJ), επικαλούμενη Άραβες αξιωματούχους.
«Η Σαουδική Αραβία ασκεί πίεση στις ΗΠΑ με στόχο να τις αναγκάσει να άρουν τον αποκλεισμό του Στενού του Hormuz και να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», αναφέρεται στο δημοσίευμα.
Αυτό συνδέεται με το γεγονός ότι ο αποκλεισμός του στενού μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν και να προκαλέσει διαταραχή της λειτουργίας άλλων σημαντικών θαλάσσιων οδών.
Προς νέες συνομιλίες
Πληροφορίες του Reuters αναφέρουν πως ΗΠΑ και Ιράν είναι πιθανό να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων εντός της εβδομάδας και πάλι στο Πακιστάν, αν και αναφέρθηκε και η Γενεύη ως πιθανός τόπος συνάντησης.
Σύμφωνα με το κινεζικό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο China Central Television (CCTV), οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και του Ιράν αναμένεται να πραγματοποιήσουν αυτή την εβδομάδα συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν, με βάση πληροφορίες από πηγές που δεν κατονομάζονται.
Το δημοσίεύμα αναφέρει ότι οι δύο πλευρές θα καθίσουν εκ νέου στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων στο Ισλαμαμπάντ, χωρίς όμως να δίνονται περαιτέρω λεπτομέρειες για την ατζέντα ή τη σύνθεση των αντιπροσωπειών.
Θέλει έξοδο από τον πόλεμο
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump ανακοίνωσε ότι, για να πετύχει καλύτερη συμφωνία, επιβάλλει αποκλεισμό στο Στενό τουι Hormuz.
Ορισμένοι σχολιαστές υπέθεσαν ότι, με την αποτυχία επίτευξης συμφωνίας στο Πακιστάν οι Ηνωμένες Πολιτείες ίσως βαδίζουν βαθύτερα προς έναν ακόμη «αιώνιο» πόλεμο - ότι οι συνομιλίες θα μπορούσαν να ήταν το προοίμιο μιας νέας και ίσως πιο επικίνδυνης φάσης σύγκρουσης.
Δημοσίευμα της Washington Post ωστόσο επισημαίνει ότι το αδιέξοδο στο Πακιστάν δεν σημαίνει απαραίτητα επιστροφή στον πόλεμο.
Ο αποκλεισμός είναι μεν μια τακτική πίεσης, αλλά όχι κυρίως στρατιωτική.
Ο Donald Trump δεν έχει όρεξη για περαιτέρω ένοπλη σύγκρουση.
Γνωρίζει ότι τα οφέλη είναι περιορισμένα και ότι ο κίνδυνος, το tail risk, όπως λένε οι χρηματιστές, είναι μεγάλος.
Στόχος του είναι να πιέσει ένα βαριά εξασθενημένο Ιράν σε μια οικονομική μέγγενη, ώστε οι ηγέτες του να επιλέξουν διαφορετική πορεία μέσα από μια μεγάλη, συνολική συμφωνία.
Θα συνεχιστούν οι επαφές
Η αμερικανική πλευρά εκτιμά ότι, παρά το αδιέξοδο του περασμένου Σαββατοκύριακου στο Ισλαμαμπάντ, οι επαφές πιθανότατα θα συνεχιστούν μέσω της διαμεσολάβησης του Πακιστάν.
Ο προορισμός του Donald Trump παραμένει ακόμη η «έξοδος».
«Αν δεν μπορείς να λύσεις ένα πρόβλημα, μεγάλωσέ το».
Αυτή η συμβουλή, που συχνά αποδίδεται στον πρόεδρο Dwight D. Eisenhower, φαίνεται να είναι η στρατηγική του Donald Trump.
Με το ιρανικό καθεστώς να παραμένει όρθιο μετά από εβδομάδες έντονων βομβαρδισμών και να εξακολουθεί να κρατά σημαντικά χαρτιά στο πυρηνικό του πρόγραμμα και στη δυνατότητα διατάραξης της ναυσιπλοΐας μέσω του Στενού του Hormuz, ο Donald Trump αποφάσισε να προτείνει αυτό που θα αποκαλούσε μια μεγάλη συμφωνία: ένα μεγάλο, λαμπερό πακέτο οικονομικών παροχών — συμπεριλαμβανομένης της άρσης κυρώσεων — με αντάλλαγμα την πλήρη εγκατάλειψη από το Ιράν των πυρηνικών και πυραυλικών του προγραμμάτων και τη στήριξη προς πληρεξούσιους συμμάχους.
Ο Ιρανός που κέρδισε τις εντυπώσεις
Οι συνομιλίες στο Ισλαμαμπάντ ξεκίνησαν με αναμενόμενα σκληρή στάση, καθώς ο αντιπρόεδρος JD Vance και ο πρόεδρος της ιρανικής Βουλής Mohammad Bagher Ghalibaf έθεσαν τις θέσεις τους, σύμφωνα με τις πηγές.
Όμως μετά από πολλές ώρες συζήτησης, ο Ghalibaf φέρεται να εντυπωσίασε την αμερικανική ομάδα ως ένας εκλεπτυσμένος και επαγγελματίας διαπραγματευτής — και πιθανός ηγέτης ενός νέου Ιράν.
Οι αξιωματούχοι πιστεύουν ότι και άλλα στελέχη από το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης ανοίγουν δικούς τους διαύλους, επειδή θέλουν να συμμετάσχουν στο μέλλον.
Αυτό μπορεί να είναι και ευσεβής πόθος, όπως παλαιότερα στο Ιράκ ή το Αφγανιστάν.
Ο Ghalibaf προσπαθεί εδώ και δύο δεκαετίες να παρουσιαστεί ως πραγματιστής μεταρρυθμιστής.
Τώρα, 20 χρόνια μετά, είναι η στιγμή να αποδείξει τι μπορεί να κάνει.
Τα 3 σενάρια
Το σημερινό Ιράν, παρά την επιθετική του ρητορική, είναι εξαντλημένο, εκτιμούν Αμερικανοί αξιωματούχοι.
Βιώνει μια στρατιωτική εκδοχή lockdown, με περιορισμένη οικονομική δραστηριότητα μετά από 40 ημέρες πολέμου.
Ο Trump σχεδιάζει τώρα να σφίξει ακόμη περισσότερο τον οικονομικό κλοιό.
Μια στρατηγική που θα μπορούσε να συνοψιστεί ως «Επιχείρηση Οικονομική Εκρηκτική Οργή».
Η κυβέρνηση του Trump εκτιμά ότι μια χερσαία εισβολή ή στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε τέλμα.
Όπως προειδοποιούν οι επικριτές, οι πόλεμοι στη Μέση Ανατολή είναι εύκολοι στην έναρξη αλλά δύσκολοι στον τερματισμό.
Το επιτελείο του Donald Trump βλέπει τρία πιθανά σενάρια:
1) ανατροπή του καθεστώτος
2) μετάβαση σε νέα ηγεσία όπως ο Ghalibaf
3) οι σκληροπυρηνικοί των IRGC να επιχειρήσουν να σπάσουν τον αποκλεισμό ή να απαντήσουν στρατιωτικά.
Αν το Ιράν επιχειρήσει να εκμεταλλευτεί τη θέση του μέσω στρατιωτικών ή τρομοκρατικών επιθέσεων, ο Donald Trump μπορεί να οδηγηθεί στην κλιμάκωση που προσπαθεί να αποφύγει.
Αυτή είναι η ριψοκίνδυνη ισορροπία της στρατηγικής.
Ο στόχος
Στόχος είναι να «μεγαλώσει η πίτα», ενώ ταυτόχρονα αυξάνεται η οικονομική πίεση ώστε η Τεχεράνη να αποδεχθεί τους όρους των ΗΠΑ.
Η ιδέα είναι να μετατραπεί το Ιράν από «επανάσταση-κίνημα» σε κανονικό κράτος που εκσυγχρονίζεται και κερδοφορεί, όπως η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ.
Αυτή η μετάβαση από «ιδέα» σε «έθνος» είναι αυτό που ο Henry Kissinger περιέγραφε ως απαραίτητο για τη σταθερότητα της περιοχής.
Ιστορικά, τέτοιες μεταβολές συνέβησαν μετά από πολέμους.
Το ερώτημα είναι αν ο κόσμος βρίσκεται σε ένα τέτοιο σημείο καμπής.
Συνήθως, στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, οι προσδοκίες για τέτοιες αισιόδοξες εξελίξεις διαψεύδονται.
Κι όμως, οι εικόνες από το Ισλαμαμπάντ — με έναν Αμερικανό αντιπρόεδρο και έναν Ιρανό κοινοβουλευτικό ηγέτη να συζητούν όλη νύχτα για μια πιθανή συμφωνία — είχαν ταυτόχρονα κάτι το αδύνατο και κάτι το αναπόφευκτο.
Ασαφής ο αποκλεισμός
Ο Trump είπε ότι αμερικανικά πολεμικά πλοία θα μπλοκάρουν τη διέλευση μέσω του Στενού του Hormuz.
Ωστόσο, το πόσο αυστηρός θα είναι ο αποκλεισμός παρέμενε ασαφές.
Η αμερικανική Κεντρική Διοίκηση δεν σχολίασε τον τρόπο εφαρμογής του.
Ο Donald Trump σε ανάρτησή του στο Truth Social την Κυριακή ανακοίνωσε έναν εκτεταμένο αποκλεισμό «όλων των πλοίων που προσπαθούν να εισέλθουν ή να εξέλθουν από το Στενό του Hormuz».
Ωστόσο, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ υπέδειξε μια πιο περιορισμένη εκδοχή, λέγοντας ότι θα ξεκινήσει να σταματά όλα τα πλοία που εισέρχονται και εξέρχονται από ιρανικά λιμάνια.
Φρουροί της Επανάστασης: Είναι πειρατεία...
Πακιστανοί αξιωματούχοι ήταν αποφασισμένοι να συνεχιστούν οι συνομιλίες, παρά την αιφνίδια αποχώρηση από το Ισλαμαμπάντ την Κυριακή.
Οι μεσολαβητές τόνισαν ότι πριν την κατάρρευση είχαν σημειωθεί πρόοδοι σε πολλά ζητήματα κατά τις 21 ώρες διαπραγματεύσεων ενώ ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Shehbaz Sharif δήλωσε ότι καταβάλλονται «πλήρεις προσπάθειες» για την επίλυση του πολέμου.
Ο Donald Trump δήλωσε ότι η κατεστραμμένη οικονομία και οι ζημιές στις ιρανικές υποδομές θα αναγκάσουν την Τεχεράνη να υποχωρήσει, υποστηρίζοντας ότι «το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο».
Από την πλευρά του Ιράν, διοικητές των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης χαρακτήρισαν τις αμερικανικές ναυτικές επιχειρήσεις «πειρατεία» και απείλησαν με στοχοποίηση λιμανιών του Κόλπου.
Κανένα λιμάνι δεν θα είναι ασφαλές
Η αντίληψη ότι το καθεστώς έχει επιβιώσει, παρά τις εκτεταμένες καταστροφές και τις δολοφονίες υψηλόβαθμων στελεχών, έχει ενισχύσει τους σκληροπυρηνικούς στην Τεχεράνη, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι επιθέσεις απλώς επιβεβαιώνουν την ανάγκη για πυρηνική αποτροπή.
Ισραηλινοί ηγέτες, που στήριξαν δημόσια αλλά ιδιωτικά εξέφρασαν επιφυλάξεις για την εκεχειρία, απείλησαν με επανέναρξη επιθέσεων.
Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου του Ισραήλ Eyal Zamir έθεσε τις ένοπλες δυνάμεις σε υψηλή ετοιμότητα.
Παράλληλα, το Ιράν προειδοποίησε ότι αν απειληθούν τα λιμάνια του, «κανένα λιμάνι στην περιοχή δεν θα είναι ασφαλές».
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο ναυτικός αποκλεισμός, παρότι στρατιωτικά εφικτός για τις ΗΠΑ, ενέχει σοβαρές προκλήσεις λόγω της στενότητας του στενού και της δυνατότητας του Ιράν να χρησιμοποιήσει νάρκες, πυραύλους και drones.
Δεν μπορει το αμερικανικό ναυτικό
Ένας παρατεταμένος ναυτικός αποκλεισμός των υδάτων γύρω από τα ιρανικά λιμάνια θα μπορούσε να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ σε όλο τον κόσμο, δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNN ο Νοτιοκορεάτης ειδικός και ερευνητής Yu Jihoon, από το ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων της Κορέας και πρώην αξιωματικός υποβρυχίων του νοτιοκορεατικού ναυτικού.
Όπως είπε, τουλάχιστον 15 αμερικανικά πολεμικά πλοία στην περιοχή θα μπορούσαν να συμμετάσχουν στον αποκλεισμό, αλλά η αποτελεσματική επιβολή του θα απαιτούσε ακόμη περισσότερα ναυτικά μέσα και αεροσκάφη.
Όπως εξήγησε, ο αποκλεισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει ταυτόχρονα πολλαπλές επιχειρήσεις: έλεγχο γραμμής αποκλεισμού, εντοπισμό και επιθεώρηση πλοίων, εναέρια επιτήρηση, αποτροπή ιρανικών ταχύπλοων ή πυραυλικών απειλών, καθώς και αντιμετώπιση ναρκών.
Ένας παρατεταμένος αποκλεισμός, που απαιτεί μεγάλη δύναμη πλοίων και υποστηρικτικών μέσων, θα μπορούσε να πιέσει τις επιχειρησιακές δυνατότητες του αμερικανικού ναυτικού σε άλλα σημεία του κόσμου, είπε.
«Δεδομένου ότι το αμερικανικό ναυτικό ήδη κατανέμει τις επιχειρήσεις του στη Μέση Ανατολή, τον Ινδο-Ειρηνικό και την Ευρώπη, όσο περισσότερο διαρκεί ο αποκλεισμός, τόσο μεγαλύτερο βάρος μπορεί να δημιουργεί για τις επιχειρήσεις σε άλλα θέατρα», σημείωσε ο ίδιος.
Ποια είναι η στρατηγική
Η στρατηγική λογική του αποκλεισμού είναι να κοπεί η ιρανική ροή πετρελαίου και τα έσοδα σε σκληρό νόμισμα που χρηματοδοτούν την πολεμική του οικονομία.
Ωστόσο, η εφαρμογή του ενδέχεται να έχει παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις, αυξάνοντας περαιτέρω τις τιμές της ενέργειας και δημιουργώντας κρίση εφοδιασμού.
Σύμφωνα με ειδικούς, η αποτελεσματικότητα του αποκλεισμού εξαρτάται από το πού και πώς θα εφαρμοστεί, με πιθανή τακτική την επιλεκτική κατάσχεση πλοίων για να δημιουργηθεί αβεβαιότητα στις θαλάσσιες μεταφορές.
Την ίδια στιγμή, η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει πίεση από ασιατικούς συμμάχους που χρειάζονται ιρανικό πετρέλαιο, ενώ η παράταση της χαλάρωσης κυρώσεων θα μπορούσε να υπονομεύσει τον ίδιο τον αποκλεισμό.
Η Κίνα κάλεσε όλα τα μέρη να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση, ενώ προειδοποιεί για πιθανή αποσταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας.
Αναλυτές εκτιμούν ότι ο αποκλεισμός μπορεί να αυξήσει την πίεση προς το Ιράν και τους συμμάχους του, αλλά παράλληλα ενέχει υψηλό κίνδυνο κλιμάκωσης, ειδικά λόγω της γεωγραφικής σημασίας του Στενού του Hormuz για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας.
Θα πλήξουν οι ΗΠΑ ρωσικό ή κινεζικό πλοίο με ιρανικό πετρέλαιο;
Αν ένα πλοίο που οι Αμερικανοί υποστηρίζουν ότι αναχώρησε από ιρανικά λιμάνια περάσει από την Αραβική Θάλασσα και το Στενό του Hormuz προς διεθνή ύδατα και αν το πλοίο αυτό ανήκει σε μια μεγάλη δύναμη όπως η Κίνα ή η Ρωσία, θα ήταν πράγματι έτοιμες οι Ηνωμένες Πολιτείες να εμπλακούν σε άμεση σύγκρουση μαζί τους;
Aν οι ΗΠΑ έκαναν μια τέτοια ενέργεια δηλαδή να κατασχέσουν ή να πλήξουν ένα τέτοιο πλοίο ή να εμποδίσουν τη διέλευσή του, θα ήταν μια κίνηση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευρύτερη διεθνή κλιμάκωση με εμπλοκή μεγάλων δυνάμεων όπως η Κίνα και η Ρωσία.
Economist: Επικίνδυνο στοίχημα Trump ο αποκλεισμός του Hormuz
Σύμφωνα με τον Economist «ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz πλήττει περισσότερο το διεθνές δίκαιο και μπορεί «να οδηγήσει σε μια νέα σύγκρουση».
Όταν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, η ευρέως διαδεδομένη εκτίμηση ήταν ότι το Ιράν θα διατάρασσε τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Hormuz.
Ωστόσο, λίγοι προέβλεψαν ότι λιγότερο από δύο μήνες αργότερα ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump θα προχωρούσε σε έναν αποκλεισμό που στοχεύει την κυκλοφορία προς και από τα ιρανικά λιμάνια και παράκτιες περιοχές.
Ο αποκλεισμός αυτός τέθηκε σε ισχύ στις 13 Απριλίου.
Ο Donald Trump ελπίζει ότι η οικονομική «ασφυξία» θα αναγκάσει το Ιράν να ανοίξει το Στενό του Hormuz, κάτι που οι βομβαρδισμοί δεν κατάφεραν να επιτύχουν.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πρόκειται για ένα επικίνδυνο στοίχημα που θα μπορούσε να επιδεινώσει την παγκόσμια ενεργειακή κρίση και να οδηγήσει σε κλιμάκωση και νέα σύγκρουση.
Sameh Askar (αναλυτής): Ο Trump για δεύτερη φορά θυσιάζει τους συμμάχους του στον Κόλπο
Ο αναλυτής Sameh Askar υποστηρίζει ότι οι αμερικανικές κυρώσεις στο Στενό του Hormuz πλήττουν πρώτα τους ίδιους τους συμμάχους των ΗΠΑ.
Όπως επισημαίνει, οι αμερικανικές κυρώσεις πλήττουν πρώτα τους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή, ιδιαίτερα τις χώρες του Κόλπου, ενώ τονίζει ότι ο Trump «για δεύτερη φορά θυσιάζει τις χώρες του Κόλπου και τους λαούς τους» και ότι είναι διατεθειμένος να οδηγήσει σε κλιμάκωση για να αποφύγει την ήττα.
Τέλος, αναφέρει ότι οι Ιρανοί γνωρίζουν καλά τις δυνατότητες του αντιπάλου τους και ενδέχεται να απαντήσουν με κλιμάκωση, διαταράσσοντας εμπορικές οδούς των ΗΠΑ προς την Ασία που διέρχονται από την Αραβική Θάλασσα, τον Κόλπο του Ομάν, τον Ινδικό Ωκεανό και πιθανώς την Ερυθρά Θάλασσα.
Hossein Ajlolu (Ιρανός αναλυτής): Στρατηγική αδυναμία των ΗΠΑ ο αποκλεισμός του Hormuz – Δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν το Ιράν
Ο αποκλεισμός του Στενού του Hormuz από τις ΗΠΑ αποτελεί ένδειξη στρατηγικής αδυναμίας και πολιτικής αποτυχίας της Ουάσιγκτον καθώς και έμμεση παραδοχή ανικανότητας άμεσης αντιμετώπισης του Ιράν αναφέρει ο Ιρανός αναλυτής πολιτικής και διεθνών σχέσεων Hossein Ajlolu.
Σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, ο Ajlolu υποστηρίζει ότι οι πρόσφατες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ στο Πακιστάν δεν κατέληξαν σε συγκεκριμένο αποτέλεσμα, γεγονός που δείχνει ότι τα συμβατικά διπλωματικά εργαλεία της Ουάσινγκτον έχουν φτάσει σε αδιέξοδο.
Όπως λέει, οι ΗΠΑ επιχειρούν να αντισταθμίσουν προηγούμενες αποτυχίες μέσω πολιτικής «μέγιστης πίεσης» και ψυχολογικού πολέμου.
Ο Ajlolu υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία του Στενού του Hormuz για την παγκόσμια ενέργεια, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή θα επηρέαζε όχι μόνο τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αλλά και τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες ενέργειας, οδηγώντας σε αύξηση των τιμών και αστάθεια στις αγορές.
Επεσήμανε επίσης ότι μια πραγματική εφαρμογή αποκλεισμού θα έπληττε όχι μόνο το Ιράν αλλά και τους συμμάχους των ΗΠΑ στην Ευρώπη και την Ανατολική Ασία, θέτοντας σε κίνδυνο την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Αναφερόμενος στη θέση της Τεχεράνης, τόνισε ότι το Ιράν έχει διακηρύξει πως η ασφάλεια στο Στενό του Hormuz πρέπει να ισχύει για όλους ή για κανέναν, υπονοώντας ότι δεν θα επιτρέψει μονομερή εκμετάλλευση του περάσματος υπό συνθήκες πίεσης.
Ο ίδιος υποστήριξε ότι ακόμη και εντός των ΗΠΑ υπάρχουν αντιδράσεις και αμφιβολίες για την πολιτική αυτή, καθώς μια νέα κρίση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση των τιμών καυσίμων και οικονομικό κόστος για τους Αμερικανούς πολίτες.
Συνολικά, σύμφωνα με την ανάλυση, η πολιτική των ΗΠΑ — από την αποχώρηση από τη συμφωνία για τα πυρηνικά έως τις κυρώσεις και τις απειλές ναυτικού αποκλεισμού — δείχνει μια μετατόπιση από τη διπλωματία προς πιο ριψοκίνδυνες επιλογές, οι οποίες ενδέχεται να προκαλέσουν ευρύτερες ρήξεις με συμμάχους και να αυξήσουν την παγκόσμια αστάθεια.
Τέλος, ο αναλυτής καταλήγει ότι η απειλή αποκλεισμού δεν αποτελεί ένδειξη ισχύος, αλλά μάλλον ένδειξη αποτυχίας προηγούμενων στρατηγικών και αναγνώριση ότι το Ιράν παραμένει βασικός και αναντικατάστατος παράγοντας στις διεθνείς ισορροπίες ενέργειας και ασφάλειας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών