Η ρήξη ανάμεσα στον Donald Trump και την Giorgia Meloni δεν μοιάζει πια με μια παροδική ενόχληση.
Μοιάζει με ανοιχτή πολιτική σύγκρουση, με φόντο τον πόλεμο στο Ιράν, την επίθεση του Trump κατά του Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ και την προσπάθεια της Ιταλίδας πρωθυπουργού να απομακρυνθεί από έναν σύμμαχο που αρχίζει να γίνεται πολιτικά τοξικός στην Ευρώπη.
Τις τελευταίες ημέρες, μεγάλα διεθνή μέσα περιγράφουν ακριβώς αυτή τη στροφή: μια σχέση που παρουσιαζόταν ως «ειδική» περνά πλέον σε φάση ψυχρής αποστασιοποίησης.
Το σπάσιμο δεν ήρθε τυχαία.
Η δημόσια αντιπαράθεση Donald Trump με τον Πάπα Λέοντα ΙΔ΄ για τον πόλεμο στο Ιράν προκάλεσε έντονες αντιδράσεις όχι μόνο στο Βατικανό αλλά και στο ευρύτερο χριστιανικό και ευρωπαϊκό ακροατήριο. Ο Trump χαρακτήρισε τον Πάπα «αδύναμο» στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ενώ η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε τόσο ώστε να προκαλέσει κύμα αντιδράσεων από εκκλησιαστικούς κύκλους και ΜΜΕ στις ΗΠΑ και την Ευρώπη.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, η Meloni βρέθηκε μπροστά σε ένα δίλημμα.
Από τη μία, είχε επενδύσει πολιτικά στη στενή σχέση με τον Trump .
Από την άλλη, στην Ιταλία ο σεβασμός προς τον Πάπα, η ανησυχία για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και ο φόβος για τις οικονομικές συνέπειες της σύγκρουσης άρχισαν να πιέζουν το πολιτικό της στρατόπεδο. Διεθνείς αναλύσεις σημειώνουν ότι η Meloni άρχισε να βλέπει πως η πολύ στενή ταύτιση με τον Trump δεν της προσφέρει πλέον πολιτικό κέρδος, αλλά κόστος.
Η αποστασιοποίηση δεν έμεινε στα λόγια.
Το Reuters μετέδωσε ότι η Ιταλία ανέστειλε τη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας με το Ισραήλ, σε μια κίνηση που αποτυπώνει τη μετατόπιση της Ρώμης απέναντι στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η κίνηση αυτή δεν ήταν απλώς συμβολική. Ήταν ένα μήνυμα ότι η ιταλική κυβέρνηση δεν θέλει να χρεωθεί πλήρως τη γραμμή της Ουάσινγκτον και του Τελ Αβίβ τη στιγμή που ο πόλεμος στο Ιράν διχάζει ευρωπαϊκές κοινωνίες και ανεβάζει το πολιτικό ρίσκο για όποιον ταυτίζεται με τον Trump.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική αν δει κανείς πώς περιέγραφαν τα ίδια τα διεθνή μέσα τη σχέση τους μέχρι πρόσφατα.
Η Meloni παρουσιαζόταν ως ίσως η πιο κοντινή Ευρωπαία ηγέτιδα στον Trump, με προσωπική χημεία, κοινό ιδεολογικό λεξιλόγιο και έντονη πολιτική επικοινωνία. Σήμερα, όμως, ακριβώς αυτός ο δεσμός λειτουργεί σαν βαρίδι. Αναλυτές που μίλησαν σε διεθνή μέσα σημειώνουν ότι η Ιταλίδα πρωθυπουργός αναζητούσε ήδη έναν τρόπο να πάρει αποστάσεις και ότι η σύγκρουση του Trump με τον Πάπα της έδωσε αυτή την ευκαιρία.
Υπάρχει, βέβαια, ένα σημείο που χρειάζεται προσοχή.
Ορισμένες από τις πιο σκληρές φράσεις που αποδίδονται στον Trump για η Meloni, όπως οι προσωπικοί χαρακτηρισμοί που αναφέρονται στο κείμενο που έστειλες, δεν μπόρεσα να τις επιβεβαιώσω από πρωτογενείς ή ευρέως αξιόπιστες πηγές. Αυτό που επιβεβαιώνεται είναι η ουσιαστική επιδείνωση των σχέσεων, η δημόσια ρήξη γύρω από τον Πάπα και το Ιράν, καθώς και η προσπάθεια της Meloni να αποστασιοποιηθεί πολιτικά από τον Αμερικανό πρόεδρο.
Το πραγματικό πολιτικό συμπέρασμα είναι ότι η Meloni δεν είναι μόνη.
Η Washington Post και άλλες αναλύσεις σημειώνουν ότι και άλλοι Ευρωπαίοι δεξιοί ή εθνικιστές ηγέτες αρχίζουν να επανεξετάζουν το κόστος της σχέσης τους με τον Trump, ιδίως μετά τον πόλεμο στο Ιράν και την οικονομική αναταραχή που ακολούθησε. Με άλλα λόγια, δεν σπάει μόνο ένας πολιτικός δεσμός· σπάει σταδιακά η ιδέα ότι ο Trump μπορεί να λειτουργήσει ως σταθερό σημείο αναφοράς για τη νέα ευρωπαϊκή Δεξιά.
Αν το δεις ψυχρά, η υπόθεση Meloni είναι το πιο καθαρό παράδειγμα του πώς λειτουργεί η πολιτική ισχύς στην πράξη. Όσο ο Trump φαινόταν χρήσιμος, η προσωπική σχέση παρουσιαζόταν ως πλεονέκτημα. Τώρα που γίνεται παράγοντας φθοράς, η Ρώμη κάνει πίσω. Και κάπως έτσι επιβεβαιώνεται ξανά ο πιο κυνικός κανόνας της διεθνούς πολιτικής: οι φιλίες κρατούν όσο αντέχουν τα συμφέροντα.
Σχόλια αναγνωστών