Η αλήθεια είναι το πρώτο θύμα του πολέμου – το νόμισμα το δεύτερο…
«Η πρώτη θεραπεία για μια κακοδιαχειριζόμενη χώρα είναι ο πληθωρισμός του νομίσματος· η δεύτερη είναι ο πόλεμος.
Και τα δύο φέρνουν προσωρινή ευημερία, αλλά μόνιμη καταστροφή», είχε σημειώσει ο Ernest Hemingway.
Με αφετηρία αυτή τη ρήση, αναπτύσσεται η άποψη ότι οι πόλεμοι δεν έχουν μόνο γεωπολιτικές συνέπειες, αλλά και βαθιές νομισματικές επιπτώσεις, καθώς ιστορικά συνδέονται με την υποτίμηση του νομίσματος και την εκρηκτική αύξηση του κρατικού χρέους.
Το fiat σύστημα και η χρηματοδότηση των πολέμων
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, στο σύγχρονο fiat νομισματικό σύστημα οι κυβερνήσεις δεν περιορίζονται από φυσικά αποθέματα, όπως ο χρυσός, αλλά μπορούν να χρηματοδοτούν πολέμους μέσω δημιουργίας νέου χρήματος και αύξησης του δημόσιου χρέους.
Υπό τον κανόνα του χρυσού, οι δυνατότητες χρηματοδότησης ήταν περιορισμένες, καθώς η έλλειψη αποθεμάτων λειτουργούσε ως «φυσικό φρένο» στις πολεμικές δαπάνες.
Αντίθετα, στο σημερινό σύστημα, η νομισματική επέκταση μπορεί να συνεχιστεί μέχρι και την πλήρη απομείωση της αξίας του νομίσματος.
Πόλεμος = πληθωρισμός
Με βάση αυτή τη λογική, διατυπώνεται η θέση ότι υπάρχει μια σχεδόν σταθερή ιστορική εξίσωση:
Πόλεμος = πληθωρισμός
Η ιστορική εμπειρία των ΗΠΑ χρησιμοποιείται ως παράδειγμα. Κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, η νομισματική προσφορά (M2) υπερδιπλασιάστηκε, ενώ στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο σχεδόν τριπλασιάστηκε.
Αντίστοιχα, κατά τον πόλεμο του Βιετνάμ αυξήθηκε περίπου κατά 90%, ενώ την περίοδο του πολέμου στο Ιράκ (2003) κατά περίπου 65%.
Το κόστος του πολέμου στο Ιράν
Η εκτίμηση για τον πόλεμο στο Ιράν παραμένει αβέβαιη, ωστόσο αναλυτές υποστηρίζουν ότι θα οδηγήσει σε σημαντική νομισματική απομείωση.
Σύμφωνα με το Iran War Cost Tracker, το κόστος έχει ήδη ξεπεράσει τα 74 δισ. δολάρια, ενώ άλλες εκτιμήσεις, όπως του CSIS, κάνουν λόγο για περίπου 2 δισ. δολάρια ημερησίως.
Παράλληλα, το Πεντάγωνο φέρεται να έχει ζητήσει επιπλέον 200 δισ. δολάρια σε έκτακτη χρηματοδότηση, πέραν της αύξησης του αμυντικού προϋπολογισμού που φτάνει έως και τα 1,5 τρισ. δολάρια.
Απώλειες και ασύμμετρο κόστος πολέμου
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, αναφέρεται ότι καταστράφηκε ένα αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης E-3G “Sentry”, καθώς και δύο ή τρία αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-135 στη Σαουδική Αραβία.
Πρόκειται για την πρώτη απώλεια E-3 σε πολεμική συνθήκη, με το κόστος κάθε μονάδας να υπολογίζεται σε περίπου 540 εκατ. δολάρια.
Αντίθετα, το σύστημα που φέρεται να προκάλεσε την απώλεια ήταν ένα ιρανικό drone τύπου Shahed-136, κόστους περίπου 7.000 δολαρίων, αναδεικνύοντας μια εντυπωσιακή ασυμμετρία κόστους.
Ενεργειακή κρίση και πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, μια παρατεταμένη σύγκρουση και πιθανό κλείσιμο των Στενών του Hormuz θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση.
Οι επιπτώσεις αυτές συγκρίνονται με εκείνες της πανδημίας COVID-19, όταν η αμερικανική νομισματική επέκταση έφτασε περίπου το 40% μέσα σε λίγους μήνες.
Χρέος, εκδόσεις και η στροφή στα βραχυπρόθεσμα ομόλογα
Η χρηματοδότηση της πολεμικής δαπάνης αναμένεται να βασιστεί κυρίως στην έκδοση νέου χρέους.
Παρατηρείται ήδη αυξημένη στροφή προς βραχυπρόθεσμα έντοκα γραμμάτια (T-bills), καθώς η ζήτηση για μακροπρόθεσμα ομόλογα μειώνεται.
Παράλληλα, η Κίνα και η Ιαπωνία φέρονται να μειώνουν την έκθεσή τους σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, ενώ ο μεγαλύτερος αγοραστής παραμένει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve), η οποία αγοράζει χρέος μέσω δημιουργίας χρήματος.
Το πραγματικό κόστος δεν είναι μόνο στρατιωτικό
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το κόστος του πολέμου δεν αποτυπώνεται μόνο στους αμυντικούς προϋπολογισμούς ή στις αγορές ομολόγων, αλλά και στην αγοραστική δύναμη του νομίσματος.
Η βασική ανησυχία που αναδεικνύεται είναι ότι η επόμενη φάση πολεμικών δαπανών και χρηματοδότησης μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων και νομισματικής απομείωσης διεθνώς.
www.bankingnews.gr
Και τα δύο φέρνουν προσωρινή ευημερία, αλλά μόνιμη καταστροφή», είχε σημειώσει ο Ernest Hemingway.
Με αφετηρία αυτή τη ρήση, αναπτύσσεται η άποψη ότι οι πόλεμοι δεν έχουν μόνο γεωπολιτικές συνέπειες, αλλά και βαθιές νομισματικές επιπτώσεις, καθώς ιστορικά συνδέονται με την υποτίμηση του νομίσματος και την εκρηκτική αύξηση του κρατικού χρέους.
Το fiat σύστημα και η χρηματοδότηση των πολέμων
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, στο σύγχρονο fiat νομισματικό σύστημα οι κυβερνήσεις δεν περιορίζονται από φυσικά αποθέματα, όπως ο χρυσός, αλλά μπορούν να χρηματοδοτούν πολέμους μέσω δημιουργίας νέου χρήματος και αύξησης του δημόσιου χρέους.
Υπό τον κανόνα του χρυσού, οι δυνατότητες χρηματοδότησης ήταν περιορισμένες, καθώς η έλλειψη αποθεμάτων λειτουργούσε ως «φυσικό φρένο» στις πολεμικές δαπάνες.
Αντίθετα, στο σημερινό σύστημα, η νομισματική επέκταση μπορεί να συνεχιστεί μέχρι και την πλήρη απομείωση της αξίας του νομίσματος.
Πόλεμος = πληθωρισμός
Με βάση αυτή τη λογική, διατυπώνεται η θέση ότι υπάρχει μια σχεδόν σταθερή ιστορική εξίσωση:
Πόλεμος = πληθωρισμός
Η ιστορική εμπειρία των ΗΠΑ χρησιμοποιείται ως παράδειγμα. Κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, η νομισματική προσφορά (M2) υπερδιπλασιάστηκε, ενώ στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο σχεδόν τριπλασιάστηκε.
Αντίστοιχα, κατά τον πόλεμο του Βιετνάμ αυξήθηκε περίπου κατά 90%, ενώ την περίοδο του πολέμου στο Ιράκ (2003) κατά περίπου 65%.
Το κόστος του πολέμου στο Ιράν
Η εκτίμηση για τον πόλεμο στο Ιράν παραμένει αβέβαιη, ωστόσο αναλυτές υποστηρίζουν ότι θα οδηγήσει σε σημαντική νομισματική απομείωση.
Σύμφωνα με το Iran War Cost Tracker, το κόστος έχει ήδη ξεπεράσει τα 74 δισ. δολάρια, ενώ άλλες εκτιμήσεις, όπως του CSIS, κάνουν λόγο για περίπου 2 δισ. δολάρια ημερησίως.
Παράλληλα, το Πεντάγωνο φέρεται να έχει ζητήσει επιπλέον 200 δισ. δολάρια σε έκτακτη χρηματοδότηση, πέραν της αύξησης του αμυντικού προϋπολογισμού που φτάνει έως και τα 1,5 τρισ. δολάρια.
Απώλειες και ασύμμετρο κόστος πολέμου
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, αναφέρεται ότι καταστράφηκε ένα αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης E-3G “Sentry”, καθώς και δύο ή τρία αεροσκάφη ανεφοδιασμού KC-135 στη Σαουδική Αραβία.
Πρόκειται για την πρώτη απώλεια E-3 σε πολεμική συνθήκη, με το κόστος κάθε μονάδας να υπολογίζεται σε περίπου 540 εκατ. δολάρια.
Αντίθετα, το σύστημα που φέρεται να προκάλεσε την απώλεια ήταν ένα ιρανικό drone τύπου Shahed-136, κόστους περίπου 7.000 δολαρίων, αναδεικνύοντας μια εντυπωσιακή ασυμμετρία κόστους.
Ενεργειακή κρίση και πιθανές δευτερογενείς επιπτώσεις
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, μια παρατεταμένη σύγκρουση και πιθανό κλείσιμο των Στενών του Hormuz θα μπορούσε να οδηγήσει σε σοβαρή παγκόσμια οικονομική επιβράδυνση.
Οι επιπτώσεις αυτές συγκρίνονται με εκείνες της πανδημίας COVID-19, όταν η αμερικανική νομισματική επέκταση έφτασε περίπου το 40% μέσα σε λίγους μήνες.
Χρέος, εκδόσεις και η στροφή στα βραχυπρόθεσμα ομόλογα
Η χρηματοδότηση της πολεμικής δαπάνης αναμένεται να βασιστεί κυρίως στην έκδοση νέου χρέους.
Παρατηρείται ήδη αυξημένη στροφή προς βραχυπρόθεσμα έντοκα γραμμάτια (T-bills), καθώς η ζήτηση για μακροπρόθεσμα ομόλογα μειώνεται.
Παράλληλα, η Κίνα και η Ιαπωνία φέρονται να μειώνουν την έκθεσή τους σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα, ενώ ο μεγαλύτερος αγοραστής παραμένει η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve), η οποία αγοράζει χρέος μέσω δημιουργίας χρήματος.
Το πραγματικό κόστος δεν είναι μόνο στρατιωτικό
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το κόστος του πολέμου δεν αποτυπώνεται μόνο στους αμυντικούς προϋπολογισμούς ή στις αγορές ομολόγων, αλλά και στην αγοραστική δύναμη του νομίσματος.
Η βασική ανησυχία που αναδεικνύεται είναι ότι η επόμενη φάση πολεμικών δαπανών και χρηματοδότησης μπορεί να οδηγήσει σε νέο κύμα πληθωριστικών πιέσεων και νομισματικής απομείωσης διεθνώς.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών