Η Τουρκία βυθίζεται σε πολιτικό και οικονομικό χάος, απορρίφθηκε η έφεση Ozel - Φόβοι για κοινωνική έκρηξη

(upd6) Ο αντιδημοκρατικός κατήφορος του καθεστώτος Erdogan στην Τουρκία, βυθίζει τη χώρα σε πολιτικό και οικονομικό χάος, στη σκιά της δικαστικής απόφασης για την απομάκρυνση του Özgür Özel από την ηγεσία του μεγαλύτερου αντιπολιτευόμενου κόμματος της Τουρκίας, του Ρεπουμπλικανικού CHP.
Η απόφαση προκάλεσε την Πέμπτη την κατάρρευση των αγορών, ενώ οι τελευταίες πληροφορίες αναφέρουν ότι το Εφετείο της Άγκυρας απέρριψε την προσφυγή του Ozel, κατά της απόφασης. 

Το εφετείο απέρριψε την προσφυγή του CHP

Ειδικότερα, το 36ο Πολιτικό Τμήμα του Περιφερειακού Εφετείου της Άγκυρας απέρριψε την προσφυγή του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης, του CHP, κατά της προσωρινής διαταγής που απομάκρυνε προσωρινά τον Özgür Özel από την ηγεσία του κόμματος.
Το δικαστήριο έκρινε ότι οι προσωρινές διαταγές που εκδίδονται από εφετειακά δικαστήρια είναι τελεσίδικες και δεν προβλέπεται ξεχωριστός μηχανισμός έφεσης.
Στην απόφαση αναφέρεται: «Καθώς η προσωρινή διαταγή που εκδόθηκε από το τμήμα μας έχει τελεσίδικο χαρακτήρα, αποφασίστηκε η απόρριψη του αιτήματος του συνηγόρου του εναγομένου για προσφυγή κατά της προσωρινής διαταγής».

Ο Kılıçdaroğlu επέστρεψε και απέλυσε δικηγόρους

Μετά την απόφαση, ο Kemal Kılıçdaroğlu μετέβη στο γραφείο εργασίας του.
Η πρώτη του ενέργεια μετά την προσωρινή επαναφορά του στην ηγεσία του CHP ήταν να αποπέμψει τρεις δικηγόρους του κόμματος, με την απόφαση να κοινοποιείται μέσω συμβολαιογράφου.

Ο Özel δηλώνει ότι «οι ιδιοκτήτες μένουν»

Ο Özgür Özel, παρότι έχει απομακρυνθεί προσωρινά από την ηγεσία, παρέμεινε φυσικά παρών στα κεντρικά γραφεία του CHP και συναντήθηκε με δημάρχους μητροπολιτικών περιοχών του κόμματος.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του CHP, οι δήμαρχοι της Άγκυρας και της Σμύρνης, καθώς και ο αναπληρωτής δήμαρχος Κωνσταντινούπολης, κατευθύνονταν επίσης προς τα γραφεία του κόμματος.
Μετά από συνεδρίαση της Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής που διήρκεσε περίπου πέντε ώρες, ο Özel δήλωσε στους δημοσιογράφους:
«Εμείς είμαστε οι ιδιοκτήτες εδώ· οι ενοικιαστές φεύγουν, οι ιδιοκτήτες μένουν. Το ποιος θα καθίσει στο οικογενειακό σπίτι το αποφασίζουν οι πραγματικοί ιδιοκτήτες του».
Ο Özel απέκλεισε επίσης το ενδεχόμενο δημιουργίας δεύτερου κόμματος ως απάντηση στη δικαστική απόφαση.
«Η επιλογή ενός δεύτερου ή εφεδρικού κόμματος μπορεί να βρίσκεται στην ατζέντα όλων των πολιτικών κομμάτων στην Τουρκία ως μέτρο απέναντι σε μια υπόθεση απαγόρευσης. Όμως εμείς δεν εξετάσαμε ένα τέτοιο μέτρο απέναντι σε υπόθεση ακυρότητας», δήλωσε.

Παρέμβαση Bahçeli για αποφυγή εσωτερικού πολέμου

Ο ηγέτης του MHP Devlet Bahçeli κάλεσε δημόσια τον Kemal Kılıçdaroğlu να αναλάβει «ιστορική ευθύνη» και να μην αξιοποιήσει τη δικαστική απόφαση για να επιβάλει έλεγχο στο κόμμα.
Μιλώντας στο CNN Türk, ο Bahçeli υποστήριξε ότι ο Kılıçdaroğlu πρέπει να συναντηθεί με τον Özgür Özel και να δηλώσει πρόθυμος να αποχωρήσει, ώστε να διαμορφωθεί μια κοινή φόρμουλα για το μέλλον του CHP.
«Ο κ. Kılıçdaroğlu πρέπει να αναγνωρίσει ότι η αδικία εις βάρος του αναγνωρίστηκε, αλλά παράλληλα να αναλάβει ιστορική ευθύνη ώστε να μην προκληθεί χάος και τραυματισμός σε αυτό το βαθιά ριζωμένο κόμμα που ηγήθηκε επί 13 χρόνια», δήλωσε.

Φόβοι για κοινωνική και κομματική αποσταθεροποίηση

Ο Bahçeli προειδοποίησε ότι οι εσωτερικές συγκρούσεις και οι αγώνες εξουσίας μέσα στο CHP μπορεί να ανοίξουν «πληγές που δεν θα επουλωθούν ποτέ», ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή περιφερειακή αστάθεια.
«Το CHP δεν πρέπει να αφεθεί σε κατάσταση όπου θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διαφορετικούς σκοπούς», υπογράμμισε.

Δεν πείθουν οι διαβεβαιώσεις για οικονομική σταθερότητα

Στη σκιά των ραγδαίων εξελίξεων, κορυφαίοι υπεύθυνοι οικονομικής πολιτικής της Τουρκίας πραγματοποίησαν έκτακτη σύσκεψη για να συζητήσουν μέτρα με στόχο την ανάσχεση της αναταραχής στις αγορές, μετά την απόφαση δικαστηρίου που διέταξε την απομάκρυνση της ηγεσίας του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης.
Η επιτροπή χρηματοπιστωτικής σταθερότητας της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι η οικονομία της χώρας παραμένει ανθεκτική, παρά τις πολιτικές εξελίξεις που προκάλεσε η δικαστική απόφαση, σε μία προσπάθεια να κατευνάσει τις αγορές. 
Ο υπουργός Οικονομικών Mehmet Simsek συγκάλεσε την Επιτροπή Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στην Κωνσταντινούπολη, με στόχο τη διασφάλιση της «αποτελεσματικής, υγιούς και απρόσκοπτης λειτουργίας» των τουρκικών αγορών. 

Κατρακύλα στο χρηματιστήριο και πίεση στη λίρα

Η δικαστική απόφαση της Πέμπτης απομάκρυνε τον Ozgur Ozel από την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, γνωστού ως CHP, και διέταξε την επιστροφή του πρώην ηγέτη του κόμματος, Kemal Kilicdaroglu.
Οι μετοχές κατέρρευσαν, κλείνοντας με πτώση 6,1%, ενώ κρατικές τράπεζες παρενέβησαν εκ μέρους της κεντρικής τράπεζας για να στηρίξουν τη λίρα μέσω πωλήσεων ξένου συναλλάγματος.
Σήμερα ο BIST 100 στην Κωνσταντινούπολη ανακάμπτει, με άνοδο 4,5%. 
Η λίρα υποχωρούσε κατά 0,3% στις 45,74 ανά δολάριο στην Κωνσταντινούπολη.
Η απόφαση απομακρύνει ακόμη περισσότερα εμπόδια για την παράταση της σχεδόν 25χρονης κυριαρχίας του προέδρου Recep Tayyip Erdogan ενόψει των εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για το 2028.
Η αντιπολίτευση κατηγορεί τον Erdogan ότι εργαλειοποιεί το νομικό σύστημα για να υπονομεύσει αντιπάλους που φοβάται ότι θα μπορούσαν να τον νικήσουν στις κάλπες.
Η κυβέρνηση υπερασπίστηκε την απόφαση της Πέμπτης ως ανεξάρτητη δικαστική απόφαση.
Το CHP ανακοίνωσε ότι θα προσφύγει σε ανώτερο δικαστήριο.

Ο Ozel καταγγέλλει πραξικόπημα

Ο αρχηγός του κύριου κόμματος της αντιπολίτευσης στην Τουρκία δήλωσε την Πέμπτη ότι το κόμμα του κατέθεσε αίτηση στο Ανώτατο Εφετείο (Supreme Court of Appeals), ζητώντας να ακυρωθεί η απόφαση που ακύρωσε το συνέδριο του κόμματος το 2023 και τον απομάκρυνε από την ηγεσία του.
Ο Özgür Özel χαρακτήρισε την απόφαση του δικαστηρίου ως «πραξικόπημα κατά του λαού» και δήλωσε ότι αναμένει από το ανώτερο δικαστήριο να την ανατρέψει, «σώζοντας την Τουρκία από μια καταστροφή».
Πρόσθεσε επίσης, σύμφωνα με το Reuters, ότι το κόμμα του θα αντισταθεί στην απόφαση, κλιμακώνοντας την πολιτική ένταση γύρω από τη δικαστική εξέλιξη.

Την ίδια ώρα, το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα (CHP) προσέφυγε στο Ανώτατο Διοικητικό Δικαστήριο της χώρας (Συμβούλιο της Επικρατείας) κατά της απόφασης της δικαιοσύνης που αφορά την απομάκρυνση του Oze από την ηγεσία του κόμματος.
Η εξέλιξη συνοδεύεται από εσωκομματικές αναταράξεις, συγκεντρώσεις υποστηρικτών και αυξημένη αστυνομική παρουσία έξω από τα κεντρικά γραφεία του CHP στην 'Αγκυρα.Το CHP κατέθεσε αίτηση αναίρεσης στο ΣτΕ, ζητώντας την ακύρωση της απόφασης του Εφετείου 'Αγκυρας, που είχε κάνει δεκτή την υπόθεση περί ακύρωσης του συνεδρίου του κόμματος το 2023, στη διάρκεια του οποίου είχε εκλεγεί ο Ozel.
Σύμφωνα με το δικόγραφο, «η απόφαση του Εφετείου είναι αντίθετη με το δίκαιο, πρέπει να αναιρεθεί και πρωτίστως να αρθεί το προσωρινό μέτρο».
Αναφέρεται επίσης ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο είχε απορρίψει μέρος των αιτιάσεων και είχε κρίνει ότι η υπόθεση είχε καταστεί άνευ αντικειμένου, ενώ το Εφετείο ανέτρεψε την απόφαση και έκανε δεκτή την αγωγή.

«Μαύρη μέρα για τη δημοκρατία»

Το κόμμα έχει βρεθεί αντιμέτωπο με έντονη καταστολή τα τελευταία δύο χρόνια. Μία από τις πιο προβεβλημένες προσωπικότητές του, ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης Ekrem Imamoglu, φυλακίστηκε τον περασμένο Μάρτιο με κατηγορίες διαφθοράς, λίγες ημέρες πριν ανακοινώσει την υποψηφιότητά του για την προεδρία.
«Είναι μια σκοτεινή μέρα για τη δημοκρατία», δήλωσε ο Ozel στα κεντρικά γραφεία του CHP στην Άγκυρα αργά το βράδυ της Πέμπτης.
«Η ζημιά που προκάλεσαν στη χώρα μέσα σε μισή ώρα είναι 10 δισεκατομμύρια δολάρια», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις απώλειες των αγορών. «Αύριο θα ξυπνήσουμε μέσα σε μια καταστροφή».
Η απόφαση δεν έγινε δεκτή θετικά από τις αγορές, δήλωσε ο Daniel Wood, διαχειριστής χαρτοφυλακίου σταθερού εισοδήματος στη William Blair International, όπως μεταδίδει το Bloomberg. 
«Πιστεύουμε ότι αυτή η κίνηση αυξάνει τις πιθανότητες πρόωρων εκλογών και το ενδεχόμενο αλλαγής της ορθόδοξης οικονομικής πολιτικής που είχε προσελκύσει διεθνείς επενδυτές στην αγορά», πρόσθεσε ο Wood.

Νέες συγκεντρώσεις - Επεισόδια στα κεντρικά γραφεία 

Παράλληλα με τη νομική διαδικασία, ο πρόεδρος του CHP συγκάλεσε εκ νέου την Κεντρική Εκτελεστική Επιτροπή του κόμματος.
Το CHP απηύθυνε επίσης κάλεσμα σε συγκέντρωση μπροστά από τα κεντρικά γραφεία του κόμματος στις 20:30 απόψε, με τις αστυνομικές αρχές να έχουν ενισχύσει τα μέτρα ασφαλείας στην περιοχή.
Η κατάσταση στα κεντρικά γραφεία του CHP παραμένει τεταμένη, με μέλη του κόμματος να προπηλακίζουν τον τέως πρόεδρο Kemal Kilicdaroglu.. 
Το συγκεντρωμένο πλήθος κατέβασε και έσκισε κορνιζαρισμένη φωτογραφία του και την ποδοπάτησε. 
Καθώς την ποδοπατούσαν, μέλη του κόμματος φώναζαν «προδότης».

Εκτίναξη του ρίσκου και φόβοι για νέα κρίση

Στο οικονομικό μέτωπο, το κόστος δανεισμού της τουρκικής λίρας στις υπεράκτιες αγορές αυξήθηκε κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο μηνών, ένδειξη ότι η δικαστική απόφαση ενίσχυσε τις ανησυχίες των επενδυτών εν μέσω αύξησης των ασφαλίστρων κινδύνου.
Το πενταετές credit default swap, βασικός δείκτης κινδύνου, διαμορφώθηκε στις 261 μονάδες βάσης μετά από άνοδο 20 μονάδων βάσης την προηγούμενη ημέρα.
Η 13χρονη θητεία του Kilicdaroglu στην ηγεσία του CHP σημαδεύτηκε από διαδοχικές ήττες απέναντι στον Erdogan και το AK Party.
Ο Ozel τον εκτόπισε στα τέλη του 2023 και αναζωογόνησε το κόμμα, το οποίο πέτυχε μια εντυπωσιακή νίκη στις δημοτικές εκλογές πριν από δύο χρόνια.
Ο Erdogan διανύει την τελευταία του προεδρική θητεία έως το 2028, αν και θα μπορούσε να είναι ξανά υποψήφιος αν το κοινοβούλιο προκηρύξει πρόωρες εκλογές ή αν τροποποιηθεί το σύνταγμα ώστε να του επιτραπεί νέα υποψηφιότητα.
Πρώτη φορά ανέλαβε την εξουσία ως πρωθυπουργός το 2003.
Το CHP έχει επανειλημμένα ζητήσει πρόωρες εκλογές με στόχο να τερματίσει την ολοένα και πιο συγκεντρωτική διακυβέρνηση του Erdogan και να αντιμετωπίσει τη βαθιά κρίση κόστους ζωής.

Ο πόλεμος με το Ιράν πυροδοτεί νέο οικονομικό σοκ

Η δικαστική απόφαση έρχεται σε μια εξαιρετικά εύθραυστη στιγμή για την τουρκική οικονομία, καθώς ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε σε πάνω από 32% τον περασμένο μήνα λόγω των επιπτώσεων του πολέμου με το Ιράν.
Η κεντρική τράπεζα αύξησε την περασμένη εβδομάδα τον στόχο για τον πληθωρισμό στο τέλος του έτους στο 24% από 16%, επικαλούμενη τον αντίκτυπο των υψηλότερων τιμών ενέργειας στην Τουρκία, η οποία αποτελεί μεγάλο εισαγωγέα ενέργειας.

Ο Erdogan διέταξε το κλείσιμο του φιλελεύθερου Πανεπιστημίου Bilgi της Κωνσταντινούπολης

Σε μία τελευταία εξέλιξη, ο Erdogan διέταξε το κλείσιμο του σημαντικού ιδιωτικού πανεπιστημίου Bilgi της Κωνσταντινούπολης εν μέσω ακαδημαϊκού έτους με την έκδοση προεδρικού διατάγματος.
Το διάταγμα του προέδρου της Τουρκίας ανακαλεί την άδεια εκμετάλλευσης του Πανεπιστημίου Bilgi που μετρά 20.000 τούρκους και διεθνείς φοιτητές και κορυφαίους στον τομέα τους καθηγητές-ερευνητές.
Το διάταγμα του Erdogan επικαλείται νομοθετική ρύθμιση που προβλέπει τον κλείσιμο ιδιωτικού εκπαιδευτικού ιδρύματος, «αν το επίπεδο εκπαίδευσης είναι ανεπαρκές».
Ηδη πέρυσι, η τουρκική δικαιοσύνη είχε ορίσει διοικητή επικεφαλής του Bilgi, που ιδρύθηκε το 1996, έπειτα από έρευνα κατά της εταιρείας που το διαχειρίζεται και η οποία αντιμετωπίζει κατηγορίες για ξέπλυμα χρήματος και φορολογική απάτη.
Το Πανεπιστήμιο Bilgi θεωρείται φιλελεύθερο, συμμετέχει στο πρόγραμμα Erasmus και υποδέχεται κάθε χρόνο ευρωπαίους και διεθνείς φοιτητές.

www.bankingnews.gr