Σχεδόν 80 χρόνια μετά την ίδρυσή του, το Ισραήλ παραμένει χωρίς αναγνώριση από 29 κράτη – Το μεγάλο στοίχημα των Συμφωνιών του Αβραάμ
Σχεδόν οκτώ δεκαετίες μετά την ίδρυσή του, το Ισραήλ εξακολουθεί να μην αναγνωρίζεται επίσημα από 29 κράτη μέλη του ΟΗΕ.
Με εξαίρεση την Κούβα, τη Βόρεια Κορέα και τη Βενεζουέλα, οι υπόλοιπες χώρες που δεν αναγνωρίζουν το εβραϊκό κράτος είναι κράτη με μουσουλμανική πλειοψηφία. Πολλές από αυτές είναι αραβικές χώρες, ενώ άλλες ανήκουν στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας.
Η μη αναγνώριση του Ισραήλ δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό ζήτημα. Αποτελεί έναν από τους βαθύτερους παράγοντες που τροφοδοτούν τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, επηρεάζοντας πολέμους, συμμαχίες, περιφερειακές ισορροπίες και συγκρούσεις δι’ αντιπροσώπων.
Το Ιράν, η απόρριψη του Ισραήλ και η νέα αμερικανική πίεση
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ιράν.
Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η Τεχεράνη όχι μόνο απέσυρε την αναγνώριση του Ισραήλ, αλλά μετέτρεψε την εχθρότητα προς το «σιωνιστικό καθεστώς» σε βασικό στοιχείο της εξωτερικής της πολιτικής.
Η υποστήριξη του Ιράν σε οργανώσεις και δυνάμεις όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και άλλοι περιφερειακοί σύμμαχοι διαμόρφωσε για δεκαετίες ένα μέτωπο αντιπαράθεσης με το Ισραήλ.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump συνέδεσε δημόσια, στις 25 Μαΐου, την πιθανή ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν με μια ευρύτερη περιφερειακή διευθέτηση, ζητώντας από αραβικά και μουσουλμανικά κράτη να προχωρήσουν σε ομαλοποίηση σχέσεων με το Ισραήλ.
Trump: «Να υπογράψουν όλοι τις Συμφωνίες του Αβραάμ»
Ο Donald Trump κάλεσε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος, η Ιορδανία, η Τουρκία και το Πακιστάν να ενταχθούν στις Συμφωνίες του Αβραάμ, δημιουργώντας επίσημους διπλωματικούς δεσμούς με το Ισραήλ.
Μάλιστα, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο μελλοντικής ένταξης του ίδιου του Ιράν, εάν υπάρξει συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Με το χαρακτηριστικό του ύφος, ο Trump περιέγραψε την πρωτοβουλία ως πιθανώς «τη μεγαλύτερη ειρηνευτική συμφωνία όλων των εποχών», υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να φέρει σταθερότητα, οικονομική ανάπτυξη και περιφερειακή ισχύ στη Μέση Ανατολή.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ανέφερε ότι είχε συνομιλίες με ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και του Μπαχρέιν, ζητώντας να υπάρξει συντονισμένη υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Το μήνυμα ήταν σαφές: η αναγνώριση του Ισραήλ βρίσκεται στο επίκεντρο της αμερικανικής προσπάθειας για νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Η αναγνώριση του Ισραήλ: Μια ιστορία γεμάτη ανατροπές
Η ιστορία της διεθνούς αναγνώρισης του Ισραήλ δεν είναι γραμμική. Αντίθετα, είναι γεμάτη παράδοξα και ανατροπές.
Το Ισραήλ κήρυξε την ανεξαρτησία του στις 14 Μαΐου 1948. Οι Ηνωμένες Πολιτείες το αναγνώρισαν de facto μόλις 11 λεπτά μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του.
Ωστόσο, η πρώτη χώρα που παρείχε πλήρη νομική, de jure, αναγνώριση στο Ισραήλ δεν ήταν οι ΗΠΑ, αλλά η Σοβιετική Ένωση, στις 17 Μαΐου 1948.
Το παράδοξο συνεχίζεται και στον μουσουλμανικό κόσμο. Οι δύο χώρες που σήμερα εμφανίζονται από τις πιο επικριτικές απέναντι στο Ισραήλ, η Τουρκία και το Ιράν, ήταν οι πρώτες μουσουλμανικές χώρες που το αναγνώρισαν.
Η Τουρκία αναγνώρισε το Ισραήλ τον Μάρτιο του 1949, ενώ το Ιράν ακολούθησε τον Μάρτιο του 1950, την περίοδο του Shah Mohammad Reza Pahlavi.
Η Ινδία είπε «όχι» στη δημιουργία του Ισραήλ, αλλά το αναγνώρισε το 1950
Ιδιαίτερη είναι και η περίπτωση της Ινδίας.
Κατά τις δεκαετίες του 1930 και του 1940, το ινδικό κίνημα ανεξαρτησίας έβλεπε με συμπάθεια τον παλαιστινιακό αγώνα, καθώς και οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονταν τη βρετανική αποικιοκρατία ως κοινό αντίπαλο.
Ο Mahatma Gandhi, αν και εξέφραζε συμπάθεια για τα δεινά των Εβραίων, είχε ταχθεί κατά της δημιουργίας εβραϊκού κράτους εις βάρος των Αράβων της Παλαιστίνης.
Σε άρθρο του στην εφημερίδα Harijan, στις 26 Νοεμβρίου 1938, είχε γράψει ότι «η Παλαιστίνη ανήκει στους Άραβες με την ίδια έννοια που η Αγγλία ανήκει στους Άγγλους ή η Γαλλία στους Γάλλους».
Το 1947, η ανεξάρτητη πλέον Ινδία ψήφισε κατά του σχεδίου διαχωρισμού της Παλαιστίνης στον ΟΗΕ. Το ίδιο έκανε και το Ιράν.
Αντί για δύο χωριστά κράτη, η Ινδία, η πρώην Γιουγκοσλαβία και το Ιράν πρότειναν τη δημιουργία ενός ομοσπονδιακού κράτους, με εβραϊκή και αραβική μονάδα κάτω από ενιαία παλαιστινιακή κρατική δομή.
Ο Albert Einstein και η επιστολή στον Jawaharlal Nehru
Παρά την αρχική αντίθεση της Ινδίας, το Ισραήλ προσπάθησε να πείσει το Νέο Δελχί να στηρίξει τον σιωνιστικό σκοπό.
Ένα από τα πρόσωπα που επιστρατεύθηκαν σε αυτή την προσπάθεια ήταν ο Albert Einstein.
Τον Ιούνιο του 1947, ο Einstein έστειλε επιστολή στον Jawaharlal Nehru, ζητώντας του να στηρίξει την ίδρυση εβραϊκής εθνικής πατρίδας στην Παλαιστίνη.
Η Ινδία δεν άλλαξε άμεσα στάση στον ΟΗΕ, όμως λίγα χρόνια αργότερα, στις 17 Σεπτεμβρίου 1950, αναγνώρισε de facto το Ισραήλ.
Πλήρεις διπλωματικές σχέσεις, ωστόσο, δημιουργήθηκαν πολύ αργότερα, το 1992, σε μια περίοδο όπου το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η προσέγγιση της Ινδίας με τη Δύση άλλαζαν τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Από την επιφυλακτικότητα στη στρατηγική σχέση Ινδίας – Ισραήλ
Παρότι η Ινδία διατηρούσε για δεκαετίες στενούς δεσμούς με τον αραβικό κόσμο και στήριζε την παλαιστινιακή υπόθεση, το Ισραήλ φέρεται να βοήθησε στρατιωτικά την Ινδία σε κρίσιμες περιόδους.
Η ισραηλινή υποστήριξη αναφέρεται σε συγκρούσεις όπως ο πόλεμος του 1962 με την Κίνα, αλλά και οι πόλεμοι του 1965 και του 1971 με το Πακιστάν.
Σήμερα, οι σχέσεις Ινδίας – Ισραήλ έχουν μετατραπεί σε στρατηγική συνεργασία, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας, της τεχνολογίας, της γεωργίας, της κυβερνοασφάλειας και της αντικατασκοπείας.
Η επίσκεψη του Narendra Modi στο Ισραήλ και η στενή σχέση του με τον Benjamin Netanyahu αποτύπωσαν τη θεαματική μεταστροφή μιας σχέσης που ξεκίνησε με επιφυλάξεις και εξελίχθηκε σε στρατηγικό άξονα.
Το Ιράν έκανε την αντίστροφη διαδρομή
Ενώ η Ινδία κινήθηκε σταδιακά προς την προσέγγιση με το Ισραήλ, το Ιράν ακολούθησε την αντίθετη πορεία.
Το Ιράν του Shah αναγνώρισε το Ισραήλ το 1950 και για χρόνια διατηρούσε σχέσεις συνεργασίας μαζί του.
Όμως μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η Τεχεράνη διέκοψε τους δεσμούς, παραχώρησε την ισραηλινή πρεσβεία στην Παλαιστίνη και υιοθέτησε ως κεντρικό στόχο την αντιπαράθεση με το Ισραήλ.
Από τότε, η ιρανική πολιτική στη Μέση Ανατολή στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε δίκτυα συμμάχων και πληρεξουσίων, με βασικό άξονα την πίεση προς το Ισραήλ.
Από την Αίγυπτο και την Ιορδανία στις Συμφωνίες του Αβραάμ
Η πρώτη αραβική χώρα που αναγνώρισε επίσημα το Ισραήλ ήταν η Αίγυπτος.
Μετά τις Συμφωνίες του Camp David το 1978, η Αίγυπτος υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ το 1979, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο στην αραβοϊσραηλινή διπλωματία.
Η Ιορδανία ακολούθησε το 1994, όταν υπέγραψε τη δική της ειρηνευτική συμφωνία με το Ισραήλ και έγινε η δεύτερη αραβική χώρα που το αναγνώρισε.
Ο επόμενος μεγάλος γύρος αναγνώρισης ήρθε το 2020, με τις Συμφωνίες του Αβραάμ. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν υπέγραψαν πρώτα, ενώ ακολούθησαν το Μαρόκο, το Σουδάν και αργότερα το Καζακστάν.
Μπορεί ο Trump να κερδίσει τους τελευταίους 29;
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν ο Donald Trump μπορεί να πείσει τις τελευταίες χώρες που δεν αναγνωρίζουν το Ισραήλ να κάνουν το βήμα.
Στα χαρτιά, η στρατηγική είναι σαφής: περισσότερες αραβικές και μουσουλμανικές χώρες να προσχωρήσουν στις Συμφωνίες του Αβραάμ, μετατρέποντας την αναγνώριση του Ισραήλ σε θεμέλιο μιας νέας περιφερειακής τάξης.
Στην πράξη, όμως, το εγχείρημα είναι εξαιρετικά δύσκολο.
Η κοινή γνώμη σε μεγάλο μέρος του μουσουλμανικού κόσμου παραμένει έντονα αντι-ισραηλινή, ιδιαίτερα λόγω των πολέμων στη Γάζα, στον Λίβανο και της σύγκρουσης με το Ιράν.
Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ μπορεί να βλέπουν στρατηγικά οφέλη από την ομαλοποίηση, αλλά το πολιτικό κόστος παραμένει υψηλό.
www.bankingnews.gr
Με εξαίρεση την Κούβα, τη Βόρεια Κορέα και τη Βενεζουέλα, οι υπόλοιπες χώρες που δεν αναγνωρίζουν το εβραϊκό κράτος είναι κράτη με μουσουλμανική πλειοψηφία. Πολλές από αυτές είναι αραβικές χώρες, ενώ άλλες ανήκουν στον Οργανισμό Ισλαμικής Συνεργασίας.
Η μη αναγνώριση του Ισραήλ δεν είναι απλώς ένα διπλωματικό ζήτημα. Αποτελεί έναν από τους βαθύτερους παράγοντες που τροφοδοτούν τις εντάσεις στη Μέση Ανατολή, επηρεάζοντας πολέμους, συμμαχίες, περιφερειακές ισορροπίες και συγκρούσεις δι’ αντιπροσώπων.
Το Ιράν, η απόρριψη του Ισραήλ και η νέα αμερικανική πίεση
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Ιράν.
Μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η Τεχεράνη όχι μόνο απέσυρε την αναγνώριση του Ισραήλ, αλλά μετέτρεψε την εχθρότητα προς το «σιωνιστικό καθεστώς» σε βασικό στοιχείο της εξωτερικής της πολιτικής.
Η υποστήριξη του Ιράν σε οργανώσεις και δυνάμεις όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και άλλοι περιφερειακοί σύμμαχοι διαμόρφωσε για δεκαετίες ένα μέτωπο αντιπαράθεσης με το Ισραήλ.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump συνέδεσε δημόσια, στις 25 Μαΐου, την πιθανή ειρηνευτική συμφωνία με το Ιράν με μια ευρύτερη περιφερειακή διευθέτηση, ζητώντας από αραβικά και μουσουλμανικά κράτη να προχωρήσουν σε ομαλοποίηση σχέσεων με το Ισραήλ.
Trump: «Να υπογράψουν όλοι τις Συμφωνίες του Αβραάμ»
Ο Donald Trump κάλεσε χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ, η Αίγυπτος, η Ιορδανία, η Τουρκία και το Πακιστάν να ενταχθούν στις Συμφωνίες του Αβραάμ, δημιουργώντας επίσημους διπλωματικούς δεσμούς με το Ισραήλ.
Μάλιστα, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο μελλοντικής ένταξης του ίδιου του Ιράν, εάν υπάρξει συμφωνία με τις ΗΠΑ.
Με το χαρακτηριστικό του ύφος, ο Trump περιέγραψε την πρωτοβουλία ως πιθανώς «τη μεγαλύτερη ειρηνευτική συμφωνία όλων των εποχών», υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να φέρει σταθερότητα, οικονομική ανάπτυξη και περιφερειακή ισχύ στη Μέση Ανατολή.
Σε ανάρτησή του στο Truth Social, ανέφερε ότι είχε συνομιλίες με ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Πακιστάν, της Τουρκίας, της Αιγύπτου, της Ιορδανίας και του Μπαχρέιν, ζητώντας να υπάρξει συντονισμένη υπογραφή των Συμφωνιών του Αβραάμ.
Το μήνυμα ήταν σαφές: η αναγνώριση του Ισραήλ βρίσκεται στο επίκεντρο της αμερικανικής προσπάθειας για νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή.
Η αναγνώριση του Ισραήλ: Μια ιστορία γεμάτη ανατροπές
Η ιστορία της διεθνούς αναγνώρισης του Ισραήλ δεν είναι γραμμική. Αντίθετα, είναι γεμάτη παράδοξα και ανατροπές.
Το Ισραήλ κήρυξε την ανεξαρτησία του στις 14 Μαΐου 1948. Οι Ηνωμένες Πολιτείες το αναγνώρισαν de facto μόλις 11 λεπτά μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας του.
Ωστόσο, η πρώτη χώρα που παρείχε πλήρη νομική, de jure, αναγνώριση στο Ισραήλ δεν ήταν οι ΗΠΑ, αλλά η Σοβιετική Ένωση, στις 17 Μαΐου 1948.
Το παράδοξο συνεχίζεται και στον μουσουλμανικό κόσμο. Οι δύο χώρες που σήμερα εμφανίζονται από τις πιο επικριτικές απέναντι στο Ισραήλ, η Τουρκία και το Ιράν, ήταν οι πρώτες μουσουλμανικές χώρες που το αναγνώρισαν.
Η Τουρκία αναγνώρισε το Ισραήλ τον Μάρτιο του 1949, ενώ το Ιράν ακολούθησε τον Μάρτιο του 1950, την περίοδο του Shah Mohammad Reza Pahlavi.
Η Ινδία είπε «όχι» στη δημιουργία του Ισραήλ, αλλά το αναγνώρισε το 1950
Ιδιαίτερη είναι και η περίπτωση της Ινδίας.
Κατά τις δεκαετίες του 1930 και του 1940, το ινδικό κίνημα ανεξαρτησίας έβλεπε με συμπάθεια τον παλαιστινιακό αγώνα, καθώς και οι δύο πλευρές αντιλαμβάνονταν τη βρετανική αποικιοκρατία ως κοινό αντίπαλο.
Ο Mahatma Gandhi, αν και εξέφραζε συμπάθεια για τα δεινά των Εβραίων, είχε ταχθεί κατά της δημιουργίας εβραϊκού κράτους εις βάρος των Αράβων της Παλαιστίνης.
Σε άρθρο του στην εφημερίδα Harijan, στις 26 Νοεμβρίου 1938, είχε γράψει ότι «η Παλαιστίνη ανήκει στους Άραβες με την ίδια έννοια που η Αγγλία ανήκει στους Άγγλους ή η Γαλλία στους Γάλλους».
Το 1947, η ανεξάρτητη πλέον Ινδία ψήφισε κατά του σχεδίου διαχωρισμού της Παλαιστίνης στον ΟΗΕ. Το ίδιο έκανε και το Ιράν.
Αντί για δύο χωριστά κράτη, η Ινδία, η πρώην Γιουγκοσλαβία και το Ιράν πρότειναν τη δημιουργία ενός ομοσπονδιακού κράτους, με εβραϊκή και αραβική μονάδα κάτω από ενιαία παλαιστινιακή κρατική δομή.
Ο Albert Einstein και η επιστολή στον Jawaharlal Nehru
Παρά την αρχική αντίθεση της Ινδίας, το Ισραήλ προσπάθησε να πείσει το Νέο Δελχί να στηρίξει τον σιωνιστικό σκοπό.
Ένα από τα πρόσωπα που επιστρατεύθηκαν σε αυτή την προσπάθεια ήταν ο Albert Einstein.
Τον Ιούνιο του 1947, ο Einstein έστειλε επιστολή στον Jawaharlal Nehru, ζητώντας του να στηρίξει την ίδρυση εβραϊκής εθνικής πατρίδας στην Παλαιστίνη.
Η Ινδία δεν άλλαξε άμεσα στάση στον ΟΗΕ, όμως λίγα χρόνια αργότερα, στις 17 Σεπτεμβρίου 1950, αναγνώρισε de facto το Ισραήλ.
Πλήρεις διπλωματικές σχέσεις, ωστόσο, δημιουργήθηκαν πολύ αργότερα, το 1992, σε μια περίοδο όπου το τέλος του Ψυχρού Πολέμου και η προσέγγιση της Ινδίας με τη Δύση άλλαζαν τις γεωπολιτικές ισορροπίες.
Από την επιφυλακτικότητα στη στρατηγική σχέση Ινδίας – Ισραήλ
Παρότι η Ινδία διατηρούσε για δεκαετίες στενούς δεσμούς με τον αραβικό κόσμο και στήριζε την παλαιστινιακή υπόθεση, το Ισραήλ φέρεται να βοήθησε στρατιωτικά την Ινδία σε κρίσιμες περιόδους.
Η ισραηλινή υποστήριξη αναφέρεται σε συγκρούσεις όπως ο πόλεμος του 1962 με την Κίνα, αλλά και οι πόλεμοι του 1965 και του 1971 με το Πακιστάν.
Σήμερα, οι σχέσεις Ινδίας – Ισραήλ έχουν μετατραπεί σε στρατηγική συνεργασία, ιδιαίτερα στους τομείς της άμυνας, της τεχνολογίας, της γεωργίας, της κυβερνοασφάλειας και της αντικατασκοπείας.
Η επίσκεψη του Narendra Modi στο Ισραήλ και η στενή σχέση του με τον Benjamin Netanyahu αποτύπωσαν τη θεαματική μεταστροφή μιας σχέσης που ξεκίνησε με επιφυλάξεις και εξελίχθηκε σε στρατηγικό άξονα.
Το Ιράν έκανε την αντίστροφη διαδρομή
Ενώ η Ινδία κινήθηκε σταδιακά προς την προσέγγιση με το Ισραήλ, το Ιράν ακολούθησε την αντίθετη πορεία.
Το Ιράν του Shah αναγνώρισε το Ισραήλ το 1950 και για χρόνια διατηρούσε σχέσεις συνεργασίας μαζί του.
Όμως μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η Τεχεράνη διέκοψε τους δεσμούς, παραχώρησε την ισραηλινή πρεσβεία στην Παλαιστίνη και υιοθέτησε ως κεντρικό στόχο την αντιπαράθεση με το Ισραήλ.
Από τότε, η ιρανική πολιτική στη Μέση Ανατολή στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό σε δίκτυα συμμάχων και πληρεξουσίων, με βασικό άξονα την πίεση προς το Ισραήλ.
Από την Αίγυπτο και την Ιορδανία στις Συμφωνίες του Αβραάμ
Η πρώτη αραβική χώρα που αναγνώρισε επίσημα το Ισραήλ ήταν η Αίγυπτος.
Μετά τις Συμφωνίες του Camp David το 1978, η Αίγυπτος υπέγραψε συνθήκη ειρήνης με το Ισραήλ το 1979, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο στην αραβοϊσραηλινή διπλωματία.
Η Ιορδανία ακολούθησε το 1994, όταν υπέγραψε τη δική της ειρηνευτική συμφωνία με το Ισραήλ και έγινε η δεύτερη αραβική χώρα που το αναγνώρισε.
Ο επόμενος μεγάλος γύρος αναγνώρισης ήρθε το 2020, με τις Συμφωνίες του Αβραάμ. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Μπαχρέιν υπέγραψαν πρώτα, ενώ ακολούθησαν το Μαρόκο, το Σουδάν και αργότερα το Καζακστάν.
Μπορεί ο Trump να κερδίσει τους τελευταίους 29;
Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν ο Donald Trump μπορεί να πείσει τις τελευταίες χώρες που δεν αναγνωρίζουν το Ισραήλ να κάνουν το βήμα.
Στα χαρτιά, η στρατηγική είναι σαφής: περισσότερες αραβικές και μουσουλμανικές χώρες να προσχωρήσουν στις Συμφωνίες του Αβραάμ, μετατρέποντας την αναγνώριση του Ισραήλ σε θεμέλιο μιας νέας περιφερειακής τάξης.
Στην πράξη, όμως, το εγχείρημα είναι εξαιρετικά δύσκολο.
Η κοινή γνώμη σε μεγάλο μέρος του μουσουλμανικού κόσμου παραμένει έντονα αντι-ισραηλινή, ιδιαίτερα λόγω των πολέμων στη Γάζα, στον Λίβανο και της σύγκρουσης με το Ιράν.
Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ μπορεί να βλέπουν στρατηγικά οφέλη από την ομαλοποίηση, αλλά το πολιτικό κόστος παραμένει υψηλό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών