Η Ρωσία αναπτύσσει το μοναδικό πυρηνικό θωρηκτό στον κόσμο – Τρέμει η Δύση για τους υπερηχητικούς πυραύλους, «εμφύλιος» στις ΗΠΑ για την κλάση Trump
Είναι πολύ πιθανό ότι κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026 το βαρύ, πυρηνοκίνητο πυραυλικό καταδρομικό «Ναύαρχος Nakhimov» (πρώην «Kalinin», Βόρειος Στόλος) θα αναπτυχθεί για πρώτη φορά στον ωκεανό από το 1997.
Τα τελευταία σχεδόν 30 χρόνια, το πλοίο βρίσκεται υπό εκτεταμένες επισκευές και έναν μεγάλης κλίμακας εκσυγχρονισμό στο Severodvinsk.
Αυτό φαίνεται να προκύπτει από πρόσφατες πληροφορίες που προέρχονται από ανεπίσημες πηγές.
Αν οι πληροφορίες αυτές ευσταθούν, όλα τα μέλη του πληρώματος έχουν λάβει εντολή να λάβουν την ετήσια άδειά τους για το 2026 μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.
Αυτό πιθανότατα υποδηλώνει ότι επίκειται αποστολή μεγάλης διάρκειας και απόστασης, πιθανώς στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κάποιο άλλο ενεργό «θερμό σημείο» στους ωκεανούς του κόσμου.
Σε αυτή την περίπτωση, μένει να φανεί πώς θα αποδώσει το αναβαθμισμένο «Ναύαρχος Nakhimov» στην πρώτη του πολεμική αποστολή μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα αδράνειας.
Τον Αύγουστο του 2023 είχε αναφερθεί ότι οι εργασίες εκσυγχρονισμού, οι οποίες ξεκίνησαν το 2013, είχαν κοστίσει στον αμυντικό προϋπολογισμό της Ρωσίας ένα εντυπωσιακό ποσό, που ξεπερνά τα 200 δισεκατομμύρια ρούβλια.
Το αποτέλεσμα, ωστόσο, είναι μια εξαιρετικά ισχυρή πλατφόρμα μάχης με πρακτικά απεριόριστη εμβέλεια και εκτόπισμα συγκρίσιμο με αυτό ενός ελαφρού αεροπλανοφόρου (25.860 τόνοι).
Για τον λόγο αυτό, αρκετοί Δυτικοί αναλυτές το έχουν χαρακτηρίσει ως το πρώτο και μοναδικό πυρηνοκίνητο «θωρηκτό» στον κόσμο.
Η ισχύς πυρός του «Nakhimov» είναι πράγματι εντυπωσιακή.
Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, το εκσυγχρονισμένο καταδρομικό διαθέτει συνολικά 172 κυψέλες εκτόξευσης πυραύλων.
Από αυτές, οι 92 προορίζονται για αντιαεροπορικούς πυραύλους S-300FM (Fort-M), στους οποίους περιλαμβάνονται και οι πύραυλοι 48N6, με εμβέλεια έως 200 χιλιόμετρα και ταχύτητες έως 5,6 Mach.
Οι ίδιοι πύραυλοι χρησιμοποιούνται και στο επίγειο σύστημα S-400.
Οι υπόλοιπες 80 κάθετες κυψέλες εκτόξευσης πολλαπλού ρόλου έχουν σχεδιαστεί για πυραύλους μεγάλης εμβέλειας και υψηλής ακρίβειας τύπου Kalibr και Onyx, καθώς και για τον υπερηχητικό πύραυλο Ζirkon, οι οποίοι έχουν ήδη αποδείξει τις δυνατότητές τους σε επιχειρησιακές συνθήκες στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Όλοι τους μπορούν να πλήξουν τόσο ναυτικούς όσο και χερσαίους στόχους.
Με λίγα λόγια, ο εκσυγχρονισμένος «Ναύαρχος Nakhimov» παρουσιάζει μια εξαιρετικά ισχυρή και απειλητική επιχειρησιακή ικανότητα για κάθε πιθανό αντίπαλο.
Πραγματική αναταραχή
Και αυτό που είναι αξιοσημείωτο είναι ότι, είτε τυχαία είτε όχι, η επιστροφή αυτού του πυρηνοκίνητου σκάφους σε υπηρεσία στον ρωσικό στόλο συνέπεσε με μια πραγματική αναταραχή που ξέσπασε στις Ηνωμένες Πολιτείες γύρω από το ζήτημα της ναυπήγησης πυρηνοκίνητων πολεμικών πλοίων επιφανείας.
Συγκεκριμένα, η συζήτηση εντάθηκε μετά την εκδηλωθείσα δημοσίως πρόθεση του Προέδρου Donald Trump να τα θέσει ως βάση για τις φιλόδοξες επιχειρησιακές δυνατότητες κρούσης του μελλοντικού «Χρυσού Στόλου» του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, το συντομότερο δυνατό.
Δεν αποτελεί είδηση ότι ο Trump έχει ιδιαίτερη αδυναμία στα μεγάλα θωρηκτά.
Μόλις πριν από έξι μήνες είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να επαναφέρει σε υπηρεσία τα δύο εναπομείναντα θωρηκτά της κλάσης Iowa, τα οποία είχαν αποσυρθεί προ πολλού με στρατιωτική σύνεση.
Παρεμπιπτόντως, τα πλοία αυτά είχαν ναυπηγηθεί προς το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και λίγο αργότερα.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2025, κατά τη διάρκεια συνάντησης ανώτατων αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ στη βάση του Σώματος Πεζοναυτών στο Quantico της Virginia, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Βλέπω αυτά τα πλοία να πλέουν παράλληλα με τα αντιτορπιλικά — είναι ασταμάτητα... Κάποιοι θα πουν: “Όχι, αυτή είναι παρωχημένη τεχνολογία”. Δεν νομίζω ότι είναι παρωχημένη, αν δει κανείς τα πυροβόλα τους».
Λίγο αργότερα έγινε σαφές ότι η στρατιωτική σκέψη του Trump για την κυριαρχία στους ωκεανούς γίνεται ολοένα και πιο τολμηρή.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έκρινε ότι τα θωρηκτά κλάσης Iowa δεν επαρκούν για τη δημιουργία ενός «Χρυσού Στόλου».
Έτσι, στις αρχές του 2026, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προχωρήσει άμεσα στην κατασκευή εντελώς νέων, σύγχρονων θωρηκτών.
Η πρώτη σειρά αυτών των ισχυρών πολεμικών πλοίων είχε την —χωρίς ιδιαίτερη μετριοφροσύνη— ονομασία «κλάση Trump».
Το κορυφαίο πλοίο της κλάσης σχεδιάζεται να ονομαστεί «USS Defiant».
Το πλήρες εκτόπισμά του αναμένεται να φτάνει περίπου τους 35.000 τόνους, δηλαδή περίπου μιάμιση φορά περισσότερο από το «Ναύαρχος Nakhimov».
Ωστόσο, το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, που ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις διεθνώς, είναι το αρχικό εκτιμώμενο κόστος του «Daring» του Trump, το οποίο φτάνει τα 17 δισεκατομμύρια δολάρια.
Με βάση τη σημερινή αμερικανική εμπειρία στη ναυπηγική, είναι πολύ πιθανό ότι αυτό δεν θα είναι το τελικό ποσό, αλλά η αρχή μιας ακόμη μεγαλύτερης υπέρβασης.
Συγκριτικά, το νεότερο αεροπλανοφόρο του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, το «USS Gerald R. Ford» (CVN-78), που τέθηκε σε υπηρεσία το 2017, κόστισε «μόλις» 13 δισεκατομμύρια δολάρια — ποσό που τότε θεωρήθηκε από πολλούς το αποκορύφωμα της σπατάλης.
Παρά ταύτα, οι εργασίες για το «Derzky» στο ναυπηγείο έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν στο οικονομικό έτος 2028, ενώ η ένταξή του στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ προβλέπεται για το 2036.
Σύμφωνα με τον ιδιαίτερα φορτισμένο συναισθηματικά «κοκκινομάλλη Donny», ο τότε υπουργός Ναυτικού των ΗΠΑ John Phelan είχε συμφωνήσει με τη ρεαλιστική βάση —αλλά και την επείγουσα ανάγκη— υλοποίησης αυτών των σχεδίων.
Ο Trump, πάντως, δεν φαινόταν να υπερβάλλει. Στις 21 Απριλίου του ίδιου έτους, στο πλαίσιο της έκθεσης Sea Air Space 2026 της Navy League, ο John Phelan είχε δηλώσει:
«Αυτό (η αρχική εκτίμηση κόστους των 17 δισ. δολαρίων για ένα θωρηκτό κλάσης Trump) είναι μόνο μια αρχική πρόβλεψη.
Θα δούμε πού θα καταλήξουμε όταν ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός... Ας εξετάσουμε τι μπορούμε να πετύχουμε με το πρώτο πλοίο».
Έτσι, η πορεία προς την αναβίωση των αμερικανικών θωρηκτών πυροβολικού και την ταυτόχρονη ναυπήγηση νέας γενιάς πλοίων φαινόταν να εξελίσσεται ομαλά — τουλάχιστον μέχρι τα τέλη Απριλίου 2026.
Τότε, μόλις τρεις ημέρες μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης Sea Air Space 2026, ανακοινώθηκε στην Ουάσινγκτον η παραίτηση του Υπουργού John Phelan, προκαλώντας έκπληξη.
Τι συνέβη και γιατί; Άλλωστε επρόκειτο για έναν από τους στενότερους συνεργάτες του Trump στον στρατιωτικό τομέα — και προσωπικό του φίλο.
Ωστόσο, σχεδόν αμέσως, μέσω του διεθνούς Τύπου αποκαλύφθηκαν οι πραγματικοί λόγοι της αποχώρησής του.
Σύμφωνα με τους «New York Times», ο Trump και ο υπουργός Πολέμου Pete Hegseth επιθυμούσαν κάτι ακόμη πιο φιλόδοξο από το θωρηκτό «Derzky»: ήθελαν το νέο πλοίο να διαθέτει και πυρηνική πρόωση, αντίστοιχη με εκείνη του ρωσικού βαρέος καταδρομικού «Ναύαρχος Nakhimov».
Φυσικά, μια τέτοια επιλογή θα εκτόξευε περαιτέρω το συνολικό κόστος του προγράμματος.
Ειλικρινής ανησυχία
Ο υπουργός Ναυτικού Felan, από ό,τι μπορεί κανείς να κρίνει, φαίνεται πως ανησύχησε ειλικρινά από μια τόσο ραγδαία αύξηση των οικονομικών απαιτήσεων.
Επιπλέον, άρχισα να αμφιβάλλω ότι η ναυπηγική βιομηχανία των ΗΠΑ, η οποία βρίσκεται σε μια μακροχρόνια και συστημική κρίση, θα μπορούσε να υλοποιήσει το σχέδιο Trump εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος και με κόστος έστω και κατ’ ελάχιστον αποδεκτό, ακόμη και για τον τεράστιο αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ.
Οι διαφωνίες στην κορυφή αποδείχθηκαν τόσο έντονες, ώστε ο Πρόεδρος Trump αναγκάστηκε τελικά να διακόψει τη συνεργασία του με τον Felan, ο οποίος είχε περιέλθει σε μια κατάσταση αναποφασιστικότητας επικίνδυνη για το σχέδιο της «τάξης Trump».
Εν τω μεταξύ, το γιγαντιαίο ναυπηγικό έργο συνεχίζει να εξελίσσεται με τη δική του δυναμική.
Πρόσφατα, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, στο ετήσιο ναυπηγικό του πρόγραμμα, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να εξοπλίσει τα υποψήφια θωρηκτά κλάσης Trump με συστήματα πυρηνικής πρόωσης.
Το ίδιο έγγραφο αναφέρει ότι αυτή η καινοτομία θα καταστήσει δυνατή την εγκατάσταση ηλεκτρομαγνητικών σιδηροδρομικών πυροβόλων και όπλων λέιζερ σε καθέναν από αυτούς τους γίγαντες, πέραν των συμβατικών πυροβόλων όπλων.
Σε αυτά προστίθενται οι τυπικοί κάθετοι εκτοξευτές για πυρηνικούς και συμβατικούς πυραύλους, συμπεριλαμβανομένων και των υπερηχητικών, καθώς και τα πολυάριθμα συστήματα εγγύς άμυνας κατά υποβρυχίων και αντιαεροπορικών απειλών.
«Η σημαντικά αυξημένη ισχύς του σταθμού παραγωγής ενέργειας εξασφαλίζει την ικανότητα μάχης σε ολόκληρο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και λέιζερ υψηλής ισχύος, μειώνοντας έτσι την εξάρτηση από ακριβά πυρομαχικά μίας χρήσης τόσο για επίθεση όσο και για άμυνα», σημειώνεται στο σχέδιο ανάπτυξης της ναυπηγικής βιομηχανίας.
Προφανώς, προκειμένου να αντικρούσει εκ των προτέρων και με βεβαιότητα τους σκεπτικιστές, ο Αρχηγός Ναυτικών Επιχειρήσεων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, Ναύαρχος Daryl Caudle, πρότεινε να αναγνωριστεί η μακροχρόνια άρνηση της χώρας του να κατασκευάσει πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας ως το μεγαλύτερο λάθος που έχει διαπράξει το Πεντάγωνο τις τελευταίες δεκαετίες.
«Εγκαταλείψαμε τα πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας πριν από δεκαετίες. Και αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που έκανε ποτέ το Ναυτικό μας. Τώρα επιστρέφουμε σε αυτή την ιδέα.
Χρειαζόμαστε πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας για να υποστηρίξουμε επιχειρήσεις στις οποίες συμμετέχουν τα πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα μας».
Yλικοτεχνικές προκλήσεις
Ο ναύαρχος Caudle υπενθύμισε επίσης τις υλικοτεχνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις στον Περσικό Κόλπο.
Εκεί, πολλά αεροπλανοφόρα, αντιτορπιλικά και αμφίβια πλοία, τα οποία συμμετέχουν στη διατήρηση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν και βρίσκονται σε συνεχή ετοιμότητα για την έναρξη μιας νέας φάσης ενεργών εχθροπραξιών, αντιμετωπίζουν διαρκείς δυσκολίες στον ανεφοδιασμό τους με ντίζελ.
Δεν είναι πλέον δυνατή η μεταφορά καυσίμων από αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή προς την περιοχή, καθώς οι βάσεις αυτές έχουν καταστραφεί προ πολλού από πυραυλικές επιθέσεις.
Για τον λόγο αυτό, εδώ και αρκετούς μήνες, οι ΗΠΑ αναγκάζονται να μεταφέρουν χιλιάδες τόνους καυσίμων με δεξαμενόπλοια από ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, προκειμένου να συνεχιστούν οι ναυτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.
Η κατάσταση αυτή περιπλέκει σημαντικά τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ για την ανάπτυξη των δυνάμεών του στον Περσικό Κόλπο, την Αραβική Θάλασσα, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Μεσόγειο.
«Φανταστείτε πώς θα ήταν σήμερα στον Περσικό Κόλπο αν διέθετα ένα πυρηνοκίνητο πλοίο επιφανείας, το οποίο θα παρείχε αεροπορική κάλυψη, άμυνα και ισχύ πυρός, αντί να απαιτούνται συνεχείς ελιγμοί συμβατικών πολεμικών πλοίων που χρειάζονται ανεφοδιασμό», ανέφερε ο ναύαρχος Caudle, σχολιάζοντας τη μεταβολή στάσης του υπουργείου του ως προς τα πυρηνοκίνητα υπερθωρηκτά της κλάσης Trump, μετά την παραίτηση του υπουργού Phelan.
Υπενθύμισε επίσης ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στο παρελθόν διέθετε πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας.
Ωστόσο, ο στόλος αυτός κρίθηκε τελικά υπερβολικά δαπανηρός και επιχειρησιακά επισφαλής, με αποτέλεσμα να αποσυρθεί το 1998.
Σήμερα, το Πεντάγωνο εκφράζει προβληματισμό για το γεγονός ότι ο Ρώσος ναύαρχος Nakhimov αποτελεί προς το παρόν το μοναδικό ισχυρό πυρηνοκίνητο πολεμικό πλοίο επιφανείας στον κόσμο και επιχειρεί να επιταχύνει την ανάπτυξη αντίστοιχης τεχνολογίας, στο πλαίσιο του μελλοντικού προγράμματος πλοίων με την ονομασία «Derzki».
Το κατά πόσο θα επιτευχθεί αυτό παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Η αμερικανική έκδοση η «The War Zone», διατηρώντας επιφυλακτική στάση, αναφέρει:
«Η Newport News Shipbuilding στη Βιρτζίνια είναι το μόνο ναυπηγείο στις ΗΠΑ που κατασκευάζει αυτήν τη στιγμή πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας, συγκεκριμένα τα νέα αεροπλανοφόρα κλάσης Ford.
Ωστόσο, η κατασκευή τους έχει καθυστερήσει επανειλημμένα».
Και συνεχίζει: «Υπάρχουν δύο ακόμη εγκαταστάσεις παραγωγής πυρηνικών υποβρυχίων στη χώρα, οι οποίες λειτουργούν εδώ και καιρό στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους για την κάλυψη των αναγκών του Ναυτικού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η τήρηση του χρονοδιαγράμματος κατασκευής των νέων υποβρυχίων βαλλιστικών πυραύλων κλάσης Columbia, ώστε να μην υπάρξουν διαταραχές στο ναυτικό σκέλος της αμερικανικής πυρηνικής αποτρεπτικής τριάδας».
Έτσι, προκύπτει ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει ουσιαστικά διαθέσιμη βιομηχανική δυνατότητα στις ΗΠΑ για την κατασκευή ενός μελλοντικού πυρηνικού θωρηκτού. Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί το μοναδικό ζήτημα.
Το βασικό σημείο, σύμφωνα με το «The War Zone», είναι ότι ακόμη και βάσει των σχεδίων του Πενταγώνου, η καθέλκυση του πρώτου πυρηνικού θωρηκτού του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ έχει προγραμματιστεί για το 2036.
Δηλαδή, σε χρονικό σημείο κατά το οποίο ο Donald Trump δεν θα βρίσκεται πλέον στον Λευκό Οίκο.
Είναι σχεδόν βέβαιο ότι τότε η προεδρία θα έχει περάσει σε έναν από τους σημερινούς επικριτές του «Red Donnie», γεγονός που γεννά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο θα συνεχιστεί ένα τόσο φιλόδοξο ναυπηγικό πρόγραμμα όπως η κλάση «Trump».
www.bankingnews.gr
Τα τελευταία σχεδόν 30 χρόνια, το πλοίο βρίσκεται υπό εκτεταμένες επισκευές και έναν μεγάλης κλίμακας εκσυγχρονισμό στο Severodvinsk.
Αυτό φαίνεται να προκύπτει από πρόσφατες πληροφορίες που προέρχονται από ανεπίσημες πηγές.
Αν οι πληροφορίες αυτές ευσταθούν, όλα τα μέλη του πληρώματος έχουν λάβει εντολή να λάβουν την ετήσια άδειά τους για το 2026 μέχρι το τέλος του καλοκαιριού.
Αυτό πιθανότατα υποδηλώνει ότι επίκειται αποστολή μεγάλης διάρκειας και απόστασης, πιθανώς στην περιοχή του Περσικού Κόλπου, καθώς αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κάποιο άλλο ενεργό «θερμό σημείο» στους ωκεανούς του κόσμου.
Σε αυτή την περίπτωση, μένει να φανεί πώς θα αποδώσει το αναβαθμισμένο «Ναύαρχος Nakhimov» στην πρώτη του πολεμική αποστολή μετά από τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα αδράνειας.
Τον Αύγουστο του 2023 είχε αναφερθεί ότι οι εργασίες εκσυγχρονισμού, οι οποίες ξεκίνησαν το 2013, είχαν κοστίσει στον αμυντικό προϋπολογισμό της Ρωσίας ένα εντυπωσιακό ποσό, που ξεπερνά τα 200 δισεκατομμύρια ρούβλια.
Το αποτέλεσμα, ωστόσο, είναι μια εξαιρετικά ισχυρή πλατφόρμα μάχης με πρακτικά απεριόριστη εμβέλεια και εκτόπισμα συγκρίσιμο με αυτό ενός ελαφρού αεροπλανοφόρου (25.860 τόνοι).
Για τον λόγο αυτό, αρκετοί Δυτικοί αναλυτές το έχουν χαρακτηρίσει ως το πρώτο και μοναδικό πυρηνοκίνητο «θωρηκτό» στον κόσμο.
Η ισχύς πυρός του «Nakhimov» είναι πράγματι εντυπωσιακή.
Σύμφωνα με δημόσια διαθέσιμες πληροφορίες, το εκσυγχρονισμένο καταδρομικό διαθέτει συνολικά 172 κυψέλες εκτόξευσης πυραύλων.
Από αυτές, οι 92 προορίζονται για αντιαεροπορικούς πυραύλους S-300FM (Fort-M), στους οποίους περιλαμβάνονται και οι πύραυλοι 48N6, με εμβέλεια έως 200 χιλιόμετρα και ταχύτητες έως 5,6 Mach.
Οι ίδιοι πύραυλοι χρησιμοποιούνται και στο επίγειο σύστημα S-400.
Οι υπόλοιπες 80 κάθετες κυψέλες εκτόξευσης πολλαπλού ρόλου έχουν σχεδιαστεί για πυραύλους μεγάλης εμβέλειας και υψηλής ακρίβειας τύπου Kalibr και Onyx, καθώς και για τον υπερηχητικό πύραυλο Ζirkon, οι οποίοι έχουν ήδη αποδείξει τις δυνατότητές τους σε επιχειρησιακές συνθήκες στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Όλοι τους μπορούν να πλήξουν τόσο ναυτικούς όσο και χερσαίους στόχους.
Με λίγα λόγια, ο εκσυγχρονισμένος «Ναύαρχος Nakhimov» παρουσιάζει μια εξαιρετικά ισχυρή και απειλητική επιχειρησιακή ικανότητα για κάθε πιθανό αντίπαλο.
Πραγματική αναταραχή
Και αυτό που είναι αξιοσημείωτο είναι ότι, είτε τυχαία είτε όχι, η επιστροφή αυτού του πυρηνοκίνητου σκάφους σε υπηρεσία στον ρωσικό στόλο συνέπεσε με μια πραγματική αναταραχή που ξέσπασε στις Ηνωμένες Πολιτείες γύρω από το ζήτημα της ναυπήγησης πυρηνοκίνητων πολεμικών πλοίων επιφανείας.
Συγκεκριμένα, η συζήτηση εντάθηκε μετά την εκδηλωθείσα δημοσίως πρόθεση του Προέδρου Donald Trump να τα θέσει ως βάση για τις φιλόδοξες επιχειρησιακές δυνατότητες κρούσης του μελλοντικού «Χρυσού Στόλου» του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, το συντομότερο δυνατό.
Δεν αποτελεί είδηση ότι ο Trump έχει ιδιαίτερη αδυναμία στα μεγάλα θωρηκτά.
Μόλις πριν από έξι μήνες είχε ανακοινώσει την πρόθεσή του να επαναφέρει σε υπηρεσία τα δύο εναπομείναντα θωρηκτά της κλάσης Iowa, τα οποία είχαν αποσυρθεί προ πολλού με στρατιωτική σύνεση.
Παρεμπιπτόντως, τα πλοία αυτά είχαν ναυπηγηθεί προς το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και λίγο αργότερα.
Στις 30 Σεπτεμβρίου 2025, κατά τη διάρκεια συνάντησης ανώτατων αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ στη βάση του Σώματος Πεζοναυτών στο Quantico της Virginia, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε χαρακτηριστικά: «Βλέπω αυτά τα πλοία να πλέουν παράλληλα με τα αντιτορπιλικά — είναι ασταμάτητα... Κάποιοι θα πουν: “Όχι, αυτή είναι παρωχημένη τεχνολογία”. Δεν νομίζω ότι είναι παρωχημένη, αν δει κανείς τα πυροβόλα τους».
Λίγο αργότερα έγινε σαφές ότι η στρατιωτική σκέψη του Trump για την κυριαρχία στους ωκεανούς γίνεται ολοένα και πιο τολμηρή.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ έκρινε ότι τα θωρηκτά κλάσης Iowa δεν επαρκούν για τη δημιουργία ενός «Χρυσού Στόλου».
Έτσι, στις αρχές του 2026, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε την πρόθεσή της να προχωρήσει άμεσα στην κατασκευή εντελώς νέων, σύγχρονων θωρηκτών.
Η πρώτη σειρά αυτών των ισχυρών πολεμικών πλοίων είχε την —χωρίς ιδιαίτερη μετριοφροσύνη— ονομασία «κλάση Trump».
Το κορυφαίο πλοίο της κλάσης σχεδιάζεται να ονομαστεί «USS Defiant».
Το πλήρες εκτόπισμά του αναμένεται να φτάνει περίπου τους 35.000 τόνους, δηλαδή περίπου μιάμιση φορά περισσότερο από το «Ναύαρχος Nakhimov».
Ωστόσο, το πιο εντυπωσιακό στοιχείο, που ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις διεθνώς, είναι το αρχικό εκτιμώμενο κόστος του «Daring» του Trump, το οποίο φτάνει τα 17 δισεκατομμύρια δολάρια.
Με βάση τη σημερινή αμερικανική εμπειρία στη ναυπηγική, είναι πολύ πιθανό ότι αυτό δεν θα είναι το τελικό ποσό, αλλά η αρχή μιας ακόμη μεγαλύτερης υπέρβασης.
Συγκριτικά, το νεότερο αεροπλανοφόρο του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, το «USS Gerald R. Ford» (CVN-78), που τέθηκε σε υπηρεσία το 2017, κόστισε «μόλις» 13 δισεκατομμύρια δολάρια — ποσό που τότε θεωρήθηκε από πολλούς το αποκορύφωμα της σπατάλης.
Παρά ταύτα, οι εργασίες για το «Derzky» στο ναυπηγείο έχουν προγραμματιστεί να ξεκινήσουν στο οικονομικό έτος 2028, ενώ η ένταξή του στο Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ προβλέπεται για το 2036.
Σύμφωνα με τον ιδιαίτερα φορτισμένο συναισθηματικά «κοκκινομάλλη Donny», ο τότε υπουργός Ναυτικού των ΗΠΑ John Phelan είχε συμφωνήσει με τη ρεαλιστική βάση —αλλά και την επείγουσα ανάγκη— υλοποίησης αυτών των σχεδίων.
Ο Trump, πάντως, δεν φαινόταν να υπερβάλλει. Στις 21 Απριλίου του ίδιου έτους, στο πλαίσιο της έκθεσης Sea Air Space 2026 της Navy League, ο John Phelan είχε δηλώσει:
«Αυτό (η αρχική εκτίμηση κόστους των 17 δισ. δολαρίων για ένα θωρηκτό κλάσης Trump) είναι μόνο μια αρχική πρόβλεψη.
Θα δούμε πού θα καταλήξουμε όταν ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός... Ας εξετάσουμε τι μπορούμε να πετύχουμε με το πρώτο πλοίο».
Έτσι, η πορεία προς την αναβίωση των αμερικανικών θωρηκτών πυροβολικού και την ταυτόχρονη ναυπήγηση νέας γενιάς πλοίων φαινόταν να εξελίσσεται ομαλά — τουλάχιστον μέχρι τα τέλη Απριλίου 2026.
Τότε, μόλις τρεις ημέρες μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης Sea Air Space 2026, ανακοινώθηκε στην Ουάσινγκτον η παραίτηση του Υπουργού John Phelan, προκαλώντας έκπληξη.
Τι συνέβη και γιατί; Άλλωστε επρόκειτο για έναν από τους στενότερους συνεργάτες του Trump στον στρατιωτικό τομέα — και προσωπικό του φίλο.
Ωστόσο, σχεδόν αμέσως, μέσω του διεθνούς Τύπου αποκαλύφθηκαν οι πραγματικοί λόγοι της αποχώρησής του.
Σύμφωνα με τους «New York Times», ο Trump και ο υπουργός Πολέμου Pete Hegseth επιθυμούσαν κάτι ακόμη πιο φιλόδοξο από το θωρηκτό «Derzky»: ήθελαν το νέο πλοίο να διαθέτει και πυρηνική πρόωση, αντίστοιχη με εκείνη του ρωσικού βαρέος καταδρομικού «Ναύαρχος Nakhimov».
Φυσικά, μια τέτοια επιλογή θα εκτόξευε περαιτέρω το συνολικό κόστος του προγράμματος.
Ειλικρινής ανησυχία
Ο υπουργός Ναυτικού Felan, από ό,τι μπορεί κανείς να κρίνει, φαίνεται πως ανησύχησε ειλικρινά από μια τόσο ραγδαία αύξηση των οικονομικών απαιτήσεων.
Επιπλέον, άρχισα να αμφιβάλλω ότι η ναυπηγική βιομηχανία των ΗΠΑ, η οποία βρίσκεται σε μια μακροχρόνια και συστημική κρίση, θα μπορούσε να υλοποιήσει το σχέδιο Trump εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος και με κόστος έστω και κατ’ ελάχιστον αποδεκτό, ακόμη και για τον τεράστιο αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ.
Οι διαφωνίες στην κορυφή αποδείχθηκαν τόσο έντονες, ώστε ο Πρόεδρος Trump αναγκάστηκε τελικά να διακόψει τη συνεργασία του με τον Felan, ο οποίος είχε περιέλθει σε μια κατάσταση αναποφασιστικότητας επικίνδυνη για το σχέδιο της «τάξης Trump».
Εν τω μεταξύ, το γιγαντιαίο ναυπηγικό έργο συνεχίζει να εξελίσσεται με τη δική του δυναμική.
Πρόσφατα, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ, στο ετήσιο ναυπηγικό του πρόγραμμα, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να εξοπλίσει τα υποψήφια θωρηκτά κλάσης Trump με συστήματα πυρηνικής πρόωσης.
Το ίδιο έγγραφο αναφέρει ότι αυτή η καινοτομία θα καταστήσει δυνατή την εγκατάσταση ηλεκτρομαγνητικών σιδηροδρομικών πυροβόλων και όπλων λέιζερ σε καθέναν από αυτούς τους γίγαντες, πέραν των συμβατικών πυροβόλων όπλων.
Σε αυτά προστίθενται οι τυπικοί κάθετοι εκτοξευτές για πυρηνικούς και συμβατικούς πυραύλους, συμπεριλαμβανομένων και των υπερηχητικών, καθώς και τα πολυάριθμα συστήματα εγγύς άμυνας κατά υποβρυχίων και αντιαεροπορικών απειλών.
«Η σημαντικά αυξημένη ισχύς του σταθμού παραγωγής ενέργειας εξασφαλίζει την ικανότητα μάχης σε ολόκληρο το ηλεκτρομαγνητικό φάσμα, μεταξύ άλλων μέσω της χρήσης συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και λέιζερ υψηλής ισχύος, μειώνοντας έτσι την εξάρτηση από ακριβά πυρομαχικά μίας χρήσης τόσο για επίθεση όσο και για άμυνα», σημειώνεται στο σχέδιο ανάπτυξης της ναυπηγικής βιομηχανίας.
Προφανώς, προκειμένου να αντικρούσει εκ των προτέρων και με βεβαιότητα τους σκεπτικιστές, ο Αρχηγός Ναυτικών Επιχειρήσεων του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, Ναύαρχος Daryl Caudle, πρότεινε να αναγνωριστεί η μακροχρόνια άρνηση της χώρας του να κατασκευάσει πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας ως το μεγαλύτερο λάθος που έχει διαπράξει το Πεντάγωνο τις τελευταίες δεκαετίες.
«Εγκαταλείψαμε τα πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας πριν από δεκαετίες. Και αυτό ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λάθη που έκανε ποτέ το Ναυτικό μας. Τώρα επιστρέφουμε σε αυτή την ιδέα.
Χρειαζόμαστε πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας για να υποστηρίξουμε επιχειρήσεις στις οποίες συμμετέχουν τα πυρηνοκίνητα αεροπλανοφόρα μας».
Yλικοτεχνικές προκλήσεις
Ο ναύαρχος Caudle υπενθύμισε επίσης τις υλικοτεχνικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι αμερικανικές ναυτικές δυνάμεις στον Περσικό Κόλπο.
Εκεί, πολλά αεροπλανοφόρα, αντιτορπιλικά και αμφίβια πλοία, τα οποία συμμετέχουν στη διατήρηση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν και βρίσκονται σε συνεχή ετοιμότητα για την έναρξη μιας νέας φάσης ενεργών εχθροπραξιών, αντιμετωπίζουν διαρκείς δυσκολίες στον ανεφοδιασμό τους με ντίζελ.
Δεν είναι πλέον δυνατή η μεταφορά καυσίμων από αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή προς την περιοχή, καθώς οι βάσεις αυτές έχουν καταστραφεί προ πολλού από πυραυλικές επιθέσεις.
Για τον λόγο αυτό, εδώ και αρκετούς μήνες, οι ΗΠΑ αναγκάζονται να μεταφέρουν χιλιάδες τόνους καυσίμων με δεξαμενόπλοια από ιδιαίτερα απομακρυσμένες περιοχές, συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, προκειμένου να συνεχιστούν οι ναυτικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή.
Η κατάσταση αυτή περιπλέκει σημαντικά τον επιχειρησιακό σχεδιασμό του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ για την ανάπτυξη των δυνάμεών του στον Περσικό Κόλπο, την Αραβική Θάλασσα, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Μεσόγειο.
«Φανταστείτε πώς θα ήταν σήμερα στον Περσικό Κόλπο αν διέθετα ένα πυρηνοκίνητο πλοίο επιφανείας, το οποίο θα παρείχε αεροπορική κάλυψη, άμυνα και ισχύ πυρός, αντί να απαιτούνται συνεχείς ελιγμοί συμβατικών πολεμικών πλοίων που χρειάζονται ανεφοδιασμό», ανέφερε ο ναύαρχος Caudle, σχολιάζοντας τη μεταβολή στάσης του υπουργείου του ως προς τα πυρηνοκίνητα υπερθωρηκτά της κλάσης Trump, μετά την παραίτηση του υπουργού Phelan.
Υπενθύμισε επίσης ότι το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ στο παρελθόν διέθετε πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας.
Ωστόσο, ο στόλος αυτός κρίθηκε τελικά υπερβολικά δαπανηρός και επιχειρησιακά επισφαλής, με αποτέλεσμα να αποσυρθεί το 1998.
Σήμερα, το Πεντάγωνο εκφράζει προβληματισμό για το γεγονός ότι ο Ρώσος ναύαρχος Nakhimov αποτελεί προς το παρόν το μοναδικό ισχυρό πυρηνοκίνητο πολεμικό πλοίο επιφανείας στον κόσμο και επιχειρεί να επιταχύνει την ανάπτυξη αντίστοιχης τεχνολογίας, στο πλαίσιο του μελλοντικού προγράμματος πλοίων με την ονομασία «Derzki».
Το κατά πόσο θα επιτευχθεί αυτό παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
Η αμερικανική έκδοση η «The War Zone», διατηρώντας επιφυλακτική στάση, αναφέρει:
«Η Newport News Shipbuilding στη Βιρτζίνια είναι το μόνο ναυπηγείο στις ΗΠΑ που κατασκευάζει αυτήν τη στιγμή πυρηνοκίνητα πλοία επιφανείας, συγκεκριμένα τα νέα αεροπλανοφόρα κλάσης Ford.
Ωστόσο, η κατασκευή τους έχει καθυστερήσει επανειλημμένα».
Και συνεχίζει: «Υπάρχουν δύο ακόμη εγκαταστάσεις παραγωγής πυρηνικών υποβρυχίων στη χώρα, οι οποίες λειτουργούν εδώ και καιρό στο μέγιστο της δυναμικότητάς τους για την κάλυψη των αναγκών του Ναυτικού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η τήρηση του χρονοδιαγράμματος κατασκευής των νέων υποβρυχίων βαλλιστικών πυραύλων κλάσης Columbia, ώστε να μην υπάρξουν διαταραχές στο ναυτικό σκέλος της αμερικανικής πυρηνικής αποτρεπτικής τριάδας».
Έτσι, προκύπτει ότι επί του παρόντος δεν υπάρχει ουσιαστικά διαθέσιμη βιομηχανική δυνατότητα στις ΗΠΑ για την κατασκευή ενός μελλοντικού πυρηνικού θωρηκτού. Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί το μοναδικό ζήτημα.
Το βασικό σημείο, σύμφωνα με το «The War Zone», είναι ότι ακόμη και βάσει των σχεδίων του Πενταγώνου, η καθέλκυση του πρώτου πυρηνικού θωρηκτού του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ έχει προγραμματιστεί για το 2036.
Δηλαδή, σε χρονικό σημείο κατά το οποίο ο Donald Trump δεν θα βρίσκεται πλέον στον Λευκό Οίκο.
Είναι σχεδόν βέβαιο ότι τότε η προεδρία θα έχει περάσει σε έναν από τους σημερινούς επικριτές του «Red Donnie», γεγονός που γεννά ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο θα συνεχιστεί ένα τόσο φιλόδοξο ναυπηγικό πρόγραμμα όπως η κλάση «Trump».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών