Ο Jean Claude Trichet δεν έχει αμφιβολίες: η ΕΚΤ δεν είχε άλλη επιλογή από το να αυξήσει τα επιτόκια.
«Η ΕΚΤ έπρεπε να στείλει ένα μήνυμα. Έπρεπε να καταστήσει σαφές ότι, παρότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τη διάρκεια του πολέμου και συνεπώς των πληθωριστικών πιέσεων, η κεντρική τράπεζα είναι έντονα δεσμευμένη στη διατήρηση σταθερών των προσδοκιών για τον πληθωρισμό».
Ο Jean Claude Trichet δεν έχει αμφιβολίες: η ΕΚΤ δεν είχε άλλη επιλογή από το να αυξήσει τα επιτόκια.
Έπρεπε να στείλει ένα σήμα στην αγορά και στους πολίτες.
Έπρεπε να πει: είμαι έτοιμη να διασφαλίσω τη σταθερότητα των τιμών.
«Το γεγονός ότι η απόφαση ελήφθη ομόφωνα είναι πολύ θετικό» προσθέτει.
Σημαίνει ότι δεν υπήρξαν συγκρούσεις στο εσωτερικό του διοικητικού συμβουλίου. Και αυτό ενισχύει την αξιοπιστία της κεντρικής τράπεζας».
Ο Trichet δεν θεωρεί ότι η αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης είναι πρόωρη.
Στο τέλος της ημέρας, αυτή η ενεργειακή κρίση είναι πολύ ηπιότερη από εκείνη του 2022, γιατί το πετρέλαιο ακόμη και στις χειρότερες στιγμές του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δεν ξεπέρασε τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Τότε η αντίδραση των κεντρικών τραπεζών στην εκτίναξη του πληθωρισμού ήταν μαζική, με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ να αυξάνει τα επιτόκια 11 φορές και την ΕΚΤ 10 φορές.
Αυτό συνέβη επειδή το 2022 υπήρξε ένα ισχυρό πληθωριστικό σοκ, τόσο λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία όσο και λόγω της ανάκαμψης της ζήτησης μετά την Covid.
Ήταν μια πολύ ιδιαίτερη κατάσταση, όπου δύο φαινόμενα συνδυάστηκαν οδηγώντας τον πληθωρισμό πολύ υψηλά.
Η ΕΚΤ αντέδρασε τότε δυναμικά, επειδή ήταν απαραίτητο.
Αλλά καθυστερημένα...
Όμως είναι επίσης αλήθεια ότι το 2022 οι περισσότεροι οικονομολόγοι στον κόσμο, λανθασμένα, προέβλεπαν ότι ο πληθωρισμός θα ήταν προσωρινός και ότι η αποπληθωριστική τάση θα κυριαρχούσε.
Η ΕΚΤ κινήθηκε σύμφωνα με τις μέσες προβλέψεις των αναλυτών.
Αλλά σήμερα η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική, λέει ο Trichet.
Σήμερα είναι κατάλληλο να αυξηθούν τα επιτόκια εξαρχής για να σταλεί ένα μήνυμα στην αγορά: η ΕΚΤ μας λέει ότι παραμένει σε επιφυλακή και αποφασισμένη.
Όμως κανείς δεν περιμένει ότι αυτό θα είναι η αρχή μιας μακράς σειράς αυξήσεων του κόστους χρήματος, όπως συνέβη το 2022.
Δεν το πιστεύετε ούτε εσείς; Η ΕΚΤ δεν θα προχωρήσει σε νέες αυξήσεις;
Η ΕΚΤ θα παρακολουθεί την εξέλιξη της κατάστασης, η αβεβαιότητα για το γεωπολιτικό σκηνικό είναι υπερβολικά υψηλή.
Γι’ αυτό δεν δεσμεύεται για το μέλλον.
Φαίνεται σχεδόν ότι η ΕΚΤ, με αυτή την απόφαση, θέλει από τη μία πλευρά να αποφύγει το λάθος του 2022 (όταν άργησε υπερβολικά να αυξήσει τα επιτόκια) και από την άλλη εκείνο του 2008 και του 2011 (όταν αντίθετα αύξησε τα επιτόκια λίγο πριν από την κατάρρευση της Lehman και την κρίση του δημόσιου χρέους).
To 2008
Σύμφωνα με τον Trichet, και το 2008 ήταν επίσης διαφορετική: τότε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπήρχαν έντονες πιέσεις από τα μέσα ενημέρωσης και πολλές επικρίσεις, επειδή υπήρχε ο φόβος ότι η Ευρωζώνη θα μπορούσε να εισέλθει σε περίοδο υψηλού πληθωρισμού.
Σε εκείνη την περίπτωση πήραμε μια τολμηρή απόφαση για να στείλουμε ένα μήνυμα στους σκεπτικιστές και στις αγορές: ότι η ΕΚΤ είναι πλήρως δεσμευμένη να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών.
Στις ΗΠΑ, λέει ο πρώην κεντρικός τραπεζίτης, ο πρόεδρος Trump, για να ηγηθεί της Federal Reserve, επέλεξε έναν κεντρικό τραπεζίτη που σίγουρα δεν είχε τη φήμη του «περιστεριού».
«Γνωρίζω προσωπικά τον Kevin Warsh, έχουμε συνεργαστεί σε ορισμένες περιπτώσεις, και στο παρελθόν θεωρούσε πάντα ότι η ποσοτική χαλάρωση (quantitative easing) ήταν υπερβολική.
Τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σύνθετη κατάσταση, αλλά δεν έχω αμφιβολία ότι θα καταφέρει να κάνει καλή δουλειά.
Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση που ξέσπασε το 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers, όλες οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες ακολούθησαν το παράδειγμα της ΕΚΤ και έθεσαν ως στόχο τη διατήρηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα.
Το έκαναν η Fed, η Bank of England και η Bank of Japan.
Το γεγονός ότι σήμερα οι τέσσερις σημαντικότερες κεντρικές τράπεζες έχουν τον ίδιο ορισμό της “σταθερότητας των τιμών” είναι πολύ σημαντικό: μετά το τέλος του Bretton Woods, αυτό είναι το πρώτο ενιαίο μοντέλο στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα. Γι’ αυτό είμαι αισιόδοξος για την ικανότητα των κεντρικών τραπεζών να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό».
Κανονικότητα
Σύμφωνα με τον Trichet, αυτό που ζούμε είναι η φυσιολογική οικονομική αντίδραση σε ένα ενεργειακό σοκ.
Όταν η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται, ο πληθωρισμός ανεβαίνει και η ανάπτυξη επιβραδύνεται.
Δεν είναι σωστό να λέμε ότι κάθε φορά που συμβαίνει αυτό το φαινόμενο βρισκόμαστε σε στασιμοπληθωρισμό.
Βεβαίως, θα μπορούσε να προκύψει αν η ΕΚΤ δεν έκανε τίποτα. Αλλά δεν είναι στον ορίζοντα τώρα.
Τη δεκαετία του ’70, με το πετρελαϊκό σοκ, η οικονομία κατέληξε σε στασιμοπληθωρισμό επειδή οι κεντρικές τράπεζες δεν αντέδρασαν σωστά και περίμεναν να φτάσει ο πληθωρισμός σταθερά στο 14%».
www.bankingnews.gr
Ο Jean Claude Trichet δεν έχει αμφιβολίες: η ΕΚΤ δεν είχε άλλη επιλογή από το να αυξήσει τα επιτόκια.
Έπρεπε να στείλει ένα σήμα στην αγορά και στους πολίτες.
Έπρεπε να πει: είμαι έτοιμη να διασφαλίσω τη σταθερότητα των τιμών.
«Το γεγονός ότι η απόφαση ελήφθη ομόφωνα είναι πολύ θετικό» προσθέτει.
Σημαίνει ότι δεν υπήρξαν συγκρούσεις στο εσωτερικό του διοικητικού συμβουλίου. Και αυτό ενισχύει την αξιοπιστία της κεντρικής τράπεζας».
Ο Trichet δεν θεωρεί ότι η αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης είναι πρόωρη.
Στο τέλος της ημέρας, αυτή η ενεργειακή κρίση είναι πολύ ηπιότερη από εκείνη του 2022, γιατί το πετρέλαιο ακόμη και στις χειρότερες στιγμές του πολέμου μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών δεν ξεπέρασε τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Τότε η αντίδραση των κεντρικών τραπεζών στην εκτίναξη του πληθωρισμού ήταν μαζική, με την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ να αυξάνει τα επιτόκια 11 φορές και την ΕΚΤ 10 φορές.
Αυτό συνέβη επειδή το 2022 υπήρξε ένα ισχυρό πληθωριστικό σοκ, τόσο λόγω της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία όσο και λόγω της ανάκαμψης της ζήτησης μετά την Covid.
Ήταν μια πολύ ιδιαίτερη κατάσταση, όπου δύο φαινόμενα συνδυάστηκαν οδηγώντας τον πληθωρισμό πολύ υψηλά.
Η ΕΚΤ αντέδρασε τότε δυναμικά, επειδή ήταν απαραίτητο.
Αλλά καθυστερημένα...
Όμως είναι επίσης αλήθεια ότι το 2022 οι περισσότεροι οικονομολόγοι στον κόσμο, λανθασμένα, προέβλεπαν ότι ο πληθωρισμός θα ήταν προσωρινός και ότι η αποπληθωριστική τάση θα κυριαρχούσε.
Η ΕΚΤ κινήθηκε σύμφωνα με τις μέσες προβλέψεις των αναλυτών.
Αλλά σήμερα η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική, λέει ο Trichet.
Σήμερα είναι κατάλληλο να αυξηθούν τα επιτόκια εξαρχής για να σταλεί ένα μήνυμα στην αγορά: η ΕΚΤ μας λέει ότι παραμένει σε επιφυλακή και αποφασισμένη.
Όμως κανείς δεν περιμένει ότι αυτό θα είναι η αρχή μιας μακράς σειράς αυξήσεων του κόστους χρήματος, όπως συνέβη το 2022.
Δεν το πιστεύετε ούτε εσείς; Η ΕΚΤ δεν θα προχωρήσει σε νέες αυξήσεις;
Η ΕΚΤ θα παρακολουθεί την εξέλιξη της κατάστασης, η αβεβαιότητα για το γεωπολιτικό σκηνικό είναι υπερβολικά υψηλή.
Γι’ αυτό δεν δεσμεύεται για το μέλλον.
Φαίνεται σχεδόν ότι η ΕΚΤ, με αυτή την απόφαση, θέλει από τη μία πλευρά να αποφύγει το λάθος του 2022 (όταν άργησε υπερβολικά να αυξήσει τα επιτόκια) και από την άλλη εκείνο του 2008 και του 2011 (όταν αντίθετα αύξησε τα επιτόκια λίγο πριν από την κατάρρευση της Lehman και την κρίση του δημόσιου χρέους).
To 2008
Σύμφωνα με τον Trichet, και το 2008 ήταν επίσης διαφορετική: τότε σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες υπήρχαν έντονες πιέσεις από τα μέσα ενημέρωσης και πολλές επικρίσεις, επειδή υπήρχε ο φόβος ότι η Ευρωζώνη θα μπορούσε να εισέλθει σε περίοδο υψηλού πληθωρισμού.
Σε εκείνη την περίπτωση πήραμε μια τολμηρή απόφαση για να στείλουμε ένα μήνυμα στους σκεπτικιστές και στις αγορές: ότι η ΕΚΤ είναι πλήρως δεσμευμένη να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών.
Στις ΗΠΑ, λέει ο πρώην κεντρικός τραπεζίτης, ο πρόεδρος Trump, για να ηγηθεί της Federal Reserve, επέλεξε έναν κεντρικό τραπεζίτη που σίγουρα δεν είχε τη φήμη του «περιστεριού».
«Γνωρίζω προσωπικά τον Kevin Warsh, έχουμε συνεργαστεί σε ορισμένες περιπτώσεις, και στο παρελθόν θεωρούσε πάντα ότι η ποσοτική χαλάρωση (quantitative easing) ήταν υπερβολική.
Τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με μια σύνθετη κατάσταση, αλλά δεν έχω αμφιβολία ότι θα καταφέρει να κάνει καλή δουλειά.
Μετά τη χρηματοπιστωτική κρίση που ξέσπασε το 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers, όλες οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες ακολούθησαν το παράδειγμα της ΕΚΤ και έθεσαν ως στόχο τη διατήρηση του πληθωρισμού στο 2% μεσοπρόθεσμα.
Το έκαναν η Fed, η Bank of England και η Bank of Japan.
Το γεγονός ότι σήμερα οι τέσσερις σημαντικότερες κεντρικές τράπεζες έχουν τον ίδιο ορισμό της “σταθερότητας των τιμών” είναι πολύ σημαντικό: μετά το τέλος του Bretton Woods, αυτό είναι το πρώτο ενιαίο μοντέλο στο παγκόσμιο νομισματικό σύστημα. Γι’ αυτό είμαι αισιόδοξος για την ικανότητα των κεντρικών τραπεζών να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό».
Κανονικότητα
Σύμφωνα με τον Trichet, αυτό που ζούμε είναι η φυσιολογική οικονομική αντίδραση σε ένα ενεργειακό σοκ.
Όταν η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται, ο πληθωρισμός ανεβαίνει και η ανάπτυξη επιβραδύνεται.
Δεν είναι σωστό να λέμε ότι κάθε φορά που συμβαίνει αυτό το φαινόμενο βρισκόμαστε σε στασιμοπληθωρισμό.
Βεβαίως, θα μπορούσε να προκύψει αν η ΕΚΤ δεν έκανε τίποτα. Αλλά δεν είναι στον ορίζοντα τώρα.
Τη δεκαετία του ’70, με το πετρελαϊκό σοκ, η οικονομία κατέληξε σε στασιμοπληθωρισμό επειδή οι κεντρικές τράπεζες δεν αντέδρασαν σωστά και περίμεναν να φτάσει ο πληθωρισμός σταθερά στο 14%».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών