Ευρωπαϊκό «χαστούκι» στη Γερμανία - Οι Βρυξέλλες απειλούν με κυρώσεις - μαμούθ για τις μισθολογικές ανισότητες

Παρά το γεγονός ότι η ίση αμοιβή για ίση εργασία αποτελεί κατοχυρωμένο δικαίωμα, πολλοί εργαζόμενοι εξακολουθούν να αμείβονται λιγότερο από συναδέλφους τους που κάνουν ακριβώς την ίδια δουλειά, συχνά εξαιτίας του φύλου τους — μια πρακτική που είναι παράνομη, αλλά συνήθως δύσκολα αποδεικνύεται.
Η Οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μισθολογική Διαφάνεια στοχεύει στην εξασφάλιση ίσων αμοιβών για όλους τους εργαζομένους. Ωστόσο, η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, δεν κατάφερε να τηρήσει την προθεσμία της 7ης Ιουνίου για την ενσωμάτωσή της στην εθνική νομοθεσία.
Στη Γερμανία, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα, κάτι που αναγνωρίζει και η ίδια η ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Στις 6 Μαΐου εγκρίθηκε σχέδιο νόμου για την τροποποίηση του Γενικού Νόμου περί Ίσης Μεταχείρισης (AGG), έπειτα από πρόταση της υπουργού Παιδείας Karin Prien, με στόχο την προσαρμογή του γερμανικού δικαίου στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
Η Prien χαρακτήρισε τη νομοθετική αλλαγή σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ισότητας και την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των διακρίσεων. Παρ’ όλα αυτά, βρέθηκε στο στόχαστρο επικρίσεων, καθώς κατηγορήθηκε ότι έκανε παραχωρήσεις προς το επιχειρηματικό λόμπι, υποστηρίζοντας πως δεν πρέπει να επιβληθεί υπερβολικό διοικητικό βάρος σε δημόσιες υπηρεσίες και επιχειρήσεις.
Από την πλευρά της, η υπουργός Δικαιοσύνης Stefanie Hubig επισήμανε ότι η βασικότερη αλλαγή αφορά την προθεσμία υποβολής αξιώσεων για διακρίσεις, η οποία επεκτείνεται από δύο σε τέσσερις μήνες. Ωστόσο, η τροποποίηση αυτή δεν φαίνεται να ικανοποίησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η ευρωπαϊκή οδηγία προβλέπει ουσιαστικότερες αλλαγές: επιβάλλει μεγαλύτερη διαφάνεια ήδη από τη διαδικασία πρόσληψης, υποχρεώνει τους εργοδότες να λαμβάνουν διορθωτικά μέτρα όταν εντοπίζονται σημαντικές μισθολογικές αποκλίσεις και, κυρίως, μεταφέρει το βάρος της απόδειξης από τον εργαζόμενο στον εργοδότη. Με άλλα λόγια, στο εξής οι επιχειρήσεις θα πρέπει να αποδεικνύουν οι ίδιες ότι τηρούν τη νομοθεσία.
Σύμφωνα με τον νομικό και καθηγητή του Humboldt University του Βερολίνου, Matthias Ruffert, εφόσον διαπιστωθεί ότι ένα κράτος-μέλος δεν έχει εφαρμόσει μια ευρωπαϊκή οδηγία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει — χωρίς όμως να είναι υποχρεωμένη να το κάνει. Αν προχωρήσει η διαδικασία, το πρώτο βήμα είναι συνήθως η αποστολή επίσημης προειδοποιητικής επιστολής, που μπορεί να ακολουθηθεί από αιτιολογημένη γνώμη.
Η κατάσταση θα μπορούσε να κλιμακωθεί περαιτέρω. Όπως εξηγεί η Elie Cavignaux από το Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων, εάν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν προχωρήσει σε προσφυγή, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει τη δυνατότητα να κινηθεί νομικά εναντίον της για αδράνεια.
Δεν θα ήταν η πρώτη φορά που η Γερμανία έρχεται αντιμέτωπη με παρόμοια διαδικασία. Στο παρελθόν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει παρέμβει επανειλημμένα όταν το Βερολίνο καθυστέρησε ή εφάρμοσε ελλιπώς ευρωπαϊκές οδηγίες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση της προστασίας των πληροφοριοδοτών δημοσίου συμφέροντος. Το 2025, επιβλήθηκε στη Γερμανία πρόστιμο ύψους 34 εκατομμυρίων ευρώ επειδή δεν είχε εφαρμόσει εγκαίρως ευρωπαϊκή οδηγία του 2019, η οποία έπρεπε να ενσωματωθεί έως το 2021. Ο σχετικός γερμανικός νόμος τέθηκε τελικά σε ισχύ μόλις το 2023.
Παρόλα αυτά, πριν από οποιαδήποτε δικαστική προσφυγή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνήθως επιδιώκει πρώτα μια συμβιβαστική λύση με το κράτος-μέλος, ώστε να επιταχυνθεί η εφαρμογή της οδηγίας. Επομένως, η καθυστέρηση της Γερμανίας δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα βρεθεί άμεσα αντιμέτωπη με κυρώσεις ή δικαστική καταδίκη, αν και οι πιέσεις από τις Βρυξέλλες αναμένεται να ενταθούν.

www.bankingnews.gr