Με όπλο τους βαλλιστικούς πυραύλους και τη γεωπολιτική κυριαρχία, κλειδώνει τη νίκη
Το κυβερνών Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) της Τουρκίας ανακοίνωσε ότι υποψήφιός του στις επόμενες προεδρικές εκλογές θα είναι ο νυν πρόεδρος της χώρας, ο Recep Tayyip Erdoğan.
Την ανακοίνωση έκανε ο επίσημος εκπρόσωπος του κόμματος, Ömer Çelik.
Ωστόσο, γεννάται το ερώτημα: δεν υπάρχουν άλλοι πιθανοί υποψήφιοι πέρα από τον Erdoğan;
Θα του επιτρέψει η κατάσταση της υγείας του να συνεχίσει;
Και μήπως αργά ή γρήγορα η αντιπολίτευση καταφέρει να συσπειρωθεί και να προτείνει έναν ισχυρό υποψήφιο που θα μπορούσε να τον νικήσει;
«Η επιλογή του Erdoğan συνδέεται με το γεγονός ότι, παρά τον σεβασμό που χαίρει ο Hakan Fidan, δεν έχει ακόμη αποκτήσει το πολιτικό βάρος που θα του έδινε μεγαλύτερες πιθανότητες νίκης για το κυβερνών κόμμα από όσες έχει ο ίδιος ο Erdoğan», εκτιμά ο πολιτικός επιστήμονας του Πανεπιστημίου του Σάλτσμπουργκ και ειδικός του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων, Kamran Hasanov.
«Δεν αποκλείω μάλιστα το ενδεχόμενο ο Erdoğan, εφόσον κερδίσει τις εκλογές, να αποχωρήσει έπειτα από έναν χρόνο και να προωθήσει στη θέση του τον Fidan.
Το σημαντικό για το κυβερνών κόμμα είναι να διασφαλίσει ότι η προεδρία θα παραμείνει στα χέρια του και τα επόμενα χρόνια.
Πριν από αυτό όμως, πρέπει να ξεπεραστεί το ζήτημα της συμμετοχής του στις εκλογές, καθώς για να είναι ξανά υποψήφιος ενδέχεται να απαιτηθούν πρόωρες εκλογές.
Για να συμβεί αυτό, θα χρειαστεί συμφωνία με άλλα κόμματα, είτε με το φιλοκουρδικό κόμμα είτε με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα.
Οι Κούρδοι έχουν ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι δεν πρόκειται να στηρίξουν πρόωρες εκλογές μόνο και μόνο για να διευκολύνουν τον Erdoğan.
Από την άλλη, ασκούνται πιέσεις στους Ρεπουμπλικανούς και παρατηρούνται εσωτερικές διασπάσεις».
Στην ερώτηση τι θα μπορούσε να βοηθήσει τον Erdoğan να κερδίσει ξανά, ο Hasanov απαντά:
«Πιστεύω ότι θα επικαλεστεί τις επιτυχίες της εξωτερικής πολιτικής.
Θα προβάλει τον ρόλο της Τουρκίας στη Συρία, την εξομάλυνση των σχέσεων με την Αρμενία, τη διευθέτηση της αρμενο-αζερικής σύγκρουσης, καθώς και τις εξελίξεις στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας — νέα οπλικά συστήματα, βαλλιστικούς πυραύλους, αεροπλανοφόρα και άλλα προγράμματα.
Επιπλέον, μπορεί να τον ευνοήσει η διάσπαση της αντιπολίτευσης.
Οι πολίτες ενδέχεται να απογοητευτούν από τους αντιπολιτευόμενους ηγέτες, οι οποίοι αντί να αντιπαρατίθενται αποτελεσματικά με την κυβέρνηση, φαίνονται να ασχολούνται κυρίως με εσωτερικές αντιπαραθέσεις.
Ο ισχυρότερος υποψήφιος της αντιπολίτευσης ήταν ο Ekrem İmamoğlu, ο οποίος θα μπορούσε πραγματικά να νικήσει τον Erdogan.
Οι υπόλοιποι ηγέτες δεν απολαμβάνουν ανάλογη εμπιστοσύνη.
Αν συγκρίνουμε τους πιθανούς υποψηφίους, ο Erdogan εξακολουθεί να είναι ο πιο δημοφιλής.
Το ερώτημα είναι αν θα συγκεντρώσει αρκετές ψήφους για να επικρατήσει.
Όπως συμβαίνει συχνά στην Τουρκία, οι εκλογές ενδέχεται να κριθούν στις λεπτομέρειες και σε μερικές δεκάδες χιλιάδες ψήφους».
Τι συμφέρει τη Ρωσία
Στο ερώτημα ποιος υποψήφιος θα ήταν πιο συμφέρων για τη Ρωσία, ο αναλυτής σημειώνει:
«Δεν βλέπω κάποιο προφανές πλεονέκτημα για τη Ρωσία από την επικράτηση του ενός ή του άλλου υποψηφίου.
Ο Erdogan είναι πιο φιλόδοξος στην εξωτερική πολιτική και σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμφέροντα των δύο χωρών συγκρούονται.
Η αντιπολίτευση, από την άλλη πλευρά, είναι λιγότερο φιλόδοξη, αλλά περισσότερο προσανατολισμένη προς τη Δύση.
Παρ’ όλα αυτά, όποιος κι αν ηγηθεί της Τουρκίας, είναι πιθανό να διατηρήσει μια πραγματιστική στάση απέναντι στη Ρωσία.
Το έχουμε δει και στην περίπτωση της Ουγγαρίας, η οποία βρίσκεται εντός του πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί σχέσεις με τη Μόσχα.
Βεβαίως, μια κυβέρνηση της αντιπολίτευσης πιθανότατα θα έδινε μεγαλύτερη έμφαση στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που δεν θα ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκό για τη Ρωσία.
Από την άλλη, ο Erdogan είναι ένας πολιτικός δοκιμασμένος στον χρόνο.
Παρά τις ιδιαιτερότητές του, οι σχέσεις μαζί του θεωρούνται σχετικά σταθερές και προβλέψιμες».
Παρόμοια άποψη εκφράζει και ο διευθυντής αναλυτικών προγραμμάτων του Οργανισμού Πολιτικών και Οικονομικών Επικοινωνιών, Mikhail Neyzhmakov:
«Ο Erdogan δύσκολα θα παραιτηθεί από την προοπτική να διεκδικήσει μία ακόμη θητεία, όσο διατηρεί την ικανότητά του να ασκεί τα καθήκοντά του και εξακολουθεί να υπάρχει τρόπος να ξεπεραστούν τα νομικά εμπόδια που ενδέχεται να εμποδίζουν μια νέα υποψηφιότητά του».
Ιδίως αν λάβουμε υπόψη ότι και ο ίδιος έχει αφήσει να εννοηθεί κατά καιρούς πως θα μπορούσε να διεκδικήσει ξανά το αξίωμα στο μέλλον.
«Θα είναι στην καλύτερη κατάσταση»
Από την άλλη πλευρά, αν ο νυν πρόεδρος της Τουρκίας είχε λόγους να πιστεύει ότι στις επόμενες εκλογές δεν θα βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση, δύσκολα θα έσπευδε να ανακοινώσει κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει στην εκλογική αναμέτρηση.
Μπορούμε να θυμηθούμε ακόμη μία φορά το αρχαίο ρωμαϊκό γνωμικό: «Οι άνθρωποι προσκυνούν τον ανατέλλοντα ήλιο, όχι τον δύοντα».
Όταν ένας ηγέτης δηλώνει ανοιχτά ότι είναι έτοιμος να παραχωρήσει τη θέση του, περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών του, ενώ το περιβάλλον του αρχίζει να προσανατολίζεται όλο και περισσότερο προς τους πιθανούς διαδόχους του.
Σε κάθε περίπτωση, ο Erdogan διαθέτει ακόμη χρόνο για να καθορίσει τη στρατηγική του ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών, καθώς αυτές, σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, αναμένεται να διεξαχθούν την άνοιξη του 2028.
Ωστόσο, στο τουρκικό δημόσιο διάλογο παραμένει σταθερά παρούσα η συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
Το αν θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές θα εξαρτηθεί από το πότε θα διεξαχθούν και υπό ποιες οικονομικές συνθήκες.
Για παράδειγμα, σύμφωνα με ορισμένες δημοσκοπήσεις, τα ποσοστά του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και του βασικού του αντιπάλου, του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, παρέμεναν τουλάχιστον συγκρίσιμα.
Την ίδια στιγμή, όμως, εντείνονται και οι αντιθέσεις στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύγκρουση μεταξύ των ομάδων του Kemal Kilicdaroglu και του Ozgur Ozel στο ίδιο το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα.
Σε ό,τι αφορά την αντιπολίτευση, ο Kilicdaroglu, ο οποίος ήταν ήδη υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2023, θεωρείται συνήθως ένας πιο «βολικός» αντίπαλος για τον Erdogan.
Αντίθετα, μεταξύ των πιο επικίνδυνων αντιπάλων για τον σημερινό πρόεδρο της Τουρκίας συγκαταλέγεται συχνά, για παράδειγμα, ο δήμαρχος της Άγκυρας, Mansur Yavas.
Από την άλλη, πολλοί Ευρωπαίοι πολιτικοί είναι πιθανό να ασκήσουν κριτική στον Erdogan κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας προεκλογικής εκστρατείας.
Παρ’ όλα αυτά, αν οι εκλογές διεξαχθούν το 2028, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι για τις Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι επίσης έτος προεδρικών εκλογών και εκλογών για το Κογκρέσο.
Ως εκ τούτου, η προσοχή των Αμερικανών πολιτικών θα είναι σε σημαντικό βαθμό στραμμένη στα εσωτερικά ζητήματα.
Βεβαίως, από την πλευρά των Δημοκρατικών είναι πιο πιθανό να υπάρξει κριτική προς τον Erdogan.
Σε γενικές γραμμές, όμως, καθοριστικό παράγοντα θα αποτελέσει το πόσο ισχυρές θα είναι τότε οι θέσεις του σημερινού προέδρου της Τουρκίας και του κόμματός του.
Στη Μόσχα, σε ένα τέτοιο σενάριο, η επικράτηση του Erdogan ή ενός πιθανού διαδόχου του θα θεωρούνταν κατά πάσα πιθανότητα η προτιμότερη εξέλιξη.
Ωστόσο, θα ήταν σκόπιμο να υπάρξει εκ των προτέρων προετοιμασία και για το ενδεχόμενο ενίσχυσης των αντικυβερνητικών διαθέσεων και επικράτησης της αντιπολίτευσης στην Τουρκία.
www.bankingnews.gr
Την ανακοίνωση έκανε ο επίσημος εκπρόσωπος του κόμματος, Ömer Çelik.
Ωστόσο, γεννάται το ερώτημα: δεν υπάρχουν άλλοι πιθανοί υποψήφιοι πέρα από τον Erdoğan;
Θα του επιτρέψει η κατάσταση της υγείας του να συνεχίσει;
Και μήπως αργά ή γρήγορα η αντιπολίτευση καταφέρει να συσπειρωθεί και να προτείνει έναν ισχυρό υποψήφιο που θα μπορούσε να τον νικήσει;
«Η επιλογή του Erdoğan συνδέεται με το γεγονός ότι, παρά τον σεβασμό που χαίρει ο Hakan Fidan, δεν έχει ακόμη αποκτήσει το πολιτικό βάρος που θα του έδινε μεγαλύτερες πιθανότητες νίκης για το κυβερνών κόμμα από όσες έχει ο ίδιος ο Erdoğan», εκτιμά ο πολιτικός επιστήμονας του Πανεπιστημίου του Σάλτσμπουργκ και ειδικός του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων, Kamran Hasanov.
«Δεν αποκλείω μάλιστα το ενδεχόμενο ο Erdoğan, εφόσον κερδίσει τις εκλογές, να αποχωρήσει έπειτα από έναν χρόνο και να προωθήσει στη θέση του τον Fidan.
Το σημαντικό για το κυβερνών κόμμα είναι να διασφαλίσει ότι η προεδρία θα παραμείνει στα χέρια του και τα επόμενα χρόνια.
Πριν από αυτό όμως, πρέπει να ξεπεραστεί το ζήτημα της συμμετοχής του στις εκλογές, καθώς για να είναι ξανά υποψήφιος ενδέχεται να απαιτηθούν πρόωρες εκλογές.
Για να συμβεί αυτό, θα χρειαστεί συμφωνία με άλλα κόμματα, είτε με το φιλοκουρδικό κόμμα είτε με το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα.
Οι Κούρδοι έχουν ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι δεν πρόκειται να στηρίξουν πρόωρες εκλογές μόνο και μόνο για να διευκολύνουν τον Erdoğan.
Από την άλλη, ασκούνται πιέσεις στους Ρεπουμπλικανούς και παρατηρούνται εσωτερικές διασπάσεις».
Στην ερώτηση τι θα μπορούσε να βοηθήσει τον Erdoğan να κερδίσει ξανά, ο Hasanov απαντά:
«Πιστεύω ότι θα επικαλεστεί τις επιτυχίες της εξωτερικής πολιτικής.
Θα προβάλει τον ρόλο της Τουρκίας στη Συρία, την εξομάλυνση των σχέσεων με την Αρμενία, τη διευθέτηση της αρμενο-αζερικής σύγκρουσης, καθώς και τις εξελίξεις στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας — νέα οπλικά συστήματα, βαλλιστικούς πυραύλους, αεροπλανοφόρα και άλλα προγράμματα.
Επιπλέον, μπορεί να τον ευνοήσει η διάσπαση της αντιπολίτευσης.
Οι πολίτες ενδέχεται να απογοητευτούν από τους αντιπολιτευόμενους ηγέτες, οι οποίοι αντί να αντιπαρατίθενται αποτελεσματικά με την κυβέρνηση, φαίνονται να ασχολούνται κυρίως με εσωτερικές αντιπαραθέσεις.
Ο ισχυρότερος υποψήφιος της αντιπολίτευσης ήταν ο Ekrem İmamoğlu, ο οποίος θα μπορούσε πραγματικά να νικήσει τον Erdogan.
Οι υπόλοιποι ηγέτες δεν απολαμβάνουν ανάλογη εμπιστοσύνη.
Αν συγκρίνουμε τους πιθανούς υποψηφίους, ο Erdogan εξακολουθεί να είναι ο πιο δημοφιλής.
Το ερώτημα είναι αν θα συγκεντρώσει αρκετές ψήφους για να επικρατήσει.
Όπως συμβαίνει συχνά στην Τουρκία, οι εκλογές ενδέχεται να κριθούν στις λεπτομέρειες και σε μερικές δεκάδες χιλιάδες ψήφους».
Τι συμφέρει τη Ρωσία
Στο ερώτημα ποιος υποψήφιος θα ήταν πιο συμφέρων για τη Ρωσία, ο αναλυτής σημειώνει:
«Δεν βλέπω κάποιο προφανές πλεονέκτημα για τη Ρωσία από την επικράτηση του ενός ή του άλλου υποψηφίου.
Ο Erdogan είναι πιο φιλόδοξος στην εξωτερική πολιτική και σε ορισμένες περιπτώσεις τα συμφέροντα των δύο χωρών συγκρούονται.
Η αντιπολίτευση, από την άλλη πλευρά, είναι λιγότερο φιλόδοξη, αλλά περισσότερο προσανατολισμένη προς τη Δύση.
Παρ’ όλα αυτά, όποιος κι αν ηγηθεί της Τουρκίας, είναι πιθανό να διατηρήσει μια πραγματιστική στάση απέναντι στη Ρωσία.
Το έχουμε δει και στην περίπτωση της Ουγγαρίας, η οποία βρίσκεται εντός του πλαισίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, αλλά εξακολουθεί να διατηρεί σχέσεις με τη Μόσχα.
Βεβαίως, μια κυβέρνηση της αντιπολίτευσης πιθανότατα θα έδινε μεγαλύτερη έμφαση στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, κάτι που δεν θα ήταν ιδιαίτερα ευνοϊκό για τη Ρωσία.
Από την άλλη, ο Erdogan είναι ένας πολιτικός δοκιμασμένος στον χρόνο.
Παρά τις ιδιαιτερότητές του, οι σχέσεις μαζί του θεωρούνται σχετικά σταθερές και προβλέψιμες».
Παρόμοια άποψη εκφράζει και ο διευθυντής αναλυτικών προγραμμάτων του Οργανισμού Πολιτικών και Οικονομικών Επικοινωνιών, Mikhail Neyzhmakov:
«Ο Erdogan δύσκολα θα παραιτηθεί από την προοπτική να διεκδικήσει μία ακόμη θητεία, όσο διατηρεί την ικανότητά του να ασκεί τα καθήκοντά του και εξακολουθεί να υπάρχει τρόπος να ξεπεραστούν τα νομικά εμπόδια που ενδέχεται να εμποδίζουν μια νέα υποψηφιότητά του».
Ιδίως αν λάβουμε υπόψη ότι και ο ίδιος έχει αφήσει να εννοηθεί κατά καιρούς πως θα μπορούσε να διεκδικήσει ξανά το αξίωμα στο μέλλον.
«Θα είναι στην καλύτερη κατάσταση»
Από την άλλη πλευρά, αν ο νυν πρόεδρος της Τουρκίας είχε λόγους να πιστεύει ότι στις επόμενες εκλογές δεν θα βρίσκεται στην καλύτερη δυνατή κατάσταση, δύσκολα θα έσπευδε να ανακοινώσει κατηγορηματικά ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει στην εκλογική αναμέτρηση.
Μπορούμε να θυμηθούμε ακόμη μία φορά το αρχαίο ρωμαϊκό γνωμικό: «Οι άνθρωποι προσκυνούν τον ανατέλλοντα ήλιο, όχι τον δύοντα».
Όταν ένας ηγέτης δηλώνει ανοιχτά ότι είναι έτοιμος να παραχωρήσει τη θέση του, περιορίζει σημαντικά τα περιθώρια ελιγμών του, ενώ το περιβάλλον του αρχίζει να προσανατολίζεται όλο και περισσότερο προς τους πιθανούς διαδόχους του.
Σε κάθε περίπτωση, ο Erdogan διαθέτει ακόμη χρόνο για να καθορίσει τη στρατηγική του ενόψει των επόμενων προεδρικών εκλογών, καθώς αυτές, σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, αναμένεται να διεξαχθούν την άνοιξη του 2028.
Ωστόσο, στο τουρκικό δημόσιο διάλογο παραμένει σταθερά παρούσα η συζήτηση γύρω από το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών.
Το αν θα κερδίσει τις επόμενες εκλογές θα εξαρτηθεί από το πότε θα διεξαχθούν και υπό ποιες οικονομικές συνθήκες.
Για παράδειγμα, σύμφωνα με ορισμένες δημοσκοπήσεις, τα ποσοστά του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης και του βασικού του αντιπάλου, του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, παρέμεναν τουλάχιστον συγκρίσιμα.
Την ίδια στιγμή, όμως, εντείνονται και οι αντιθέσεις στο εσωτερικό της αντιπολίτευσης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σύγκρουση μεταξύ των ομάδων του Kemal Kilicdaroglu και του Ozgur Ozel στο ίδιο το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα.
Σε ό,τι αφορά την αντιπολίτευση, ο Kilicdaroglu, ο οποίος ήταν ήδη υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές του 2023, θεωρείται συνήθως ένας πιο «βολικός» αντίπαλος για τον Erdogan.
Αντίθετα, μεταξύ των πιο επικίνδυνων αντιπάλων για τον σημερινό πρόεδρο της Τουρκίας συγκαταλέγεται συχνά, για παράδειγμα, ο δήμαρχος της Άγκυρας, Mansur Yavas.
Από την άλλη, πολλοί Ευρωπαίοι πολιτικοί είναι πιθανό να ασκήσουν κριτική στον Erdogan κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας προεκλογικής εκστρατείας.
Παρ’ όλα αυτά, αν οι εκλογές διεξαχθούν το 2028, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι για τις Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι επίσης έτος προεδρικών εκλογών και εκλογών για το Κογκρέσο.
Ως εκ τούτου, η προσοχή των Αμερικανών πολιτικών θα είναι σε σημαντικό βαθμό στραμμένη στα εσωτερικά ζητήματα.
Βεβαίως, από την πλευρά των Δημοκρατικών είναι πιο πιθανό να υπάρξει κριτική προς τον Erdogan.
Σε γενικές γραμμές, όμως, καθοριστικό παράγοντα θα αποτελέσει το πόσο ισχυρές θα είναι τότε οι θέσεις του σημερινού προέδρου της Τουρκίας και του κόμματός του.
Στη Μόσχα, σε ένα τέτοιο σενάριο, η επικράτηση του Erdogan ή ενός πιθανού διαδόχου του θα θεωρούνταν κατά πάσα πιθανότητα η προτιμότερη εξέλιξη.
Ωστόσο, θα ήταν σκόπιμο να υπάρξει εκ των προτέρων προετοιμασία και για το ενδεχόμενο ενίσχυσης των αντικυβερνητικών διαθέσεων και επικράτησης της αντιπολίτευσης στην Τουρκία.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών