Ο Trump “ξηλώνει” τη στρατιωτική ηγεσία – Μαζικές εκκαθαρίσεις 20+ στρατηγών και ναυάρχων, φόβοι για πολιτικοποίηση του αμερικανικού στρατού»
Ένα ερώτημα που φαίνεται να απασχολεί ολοένα και περισσότερο τους στρατηγικούς κύκλους στις ΗΠΑ είναι αν οι σχέσεις μεταξύ πολιτικής ηγεσίας και στρατού βρίσκονται υπό αυξανόμενη πίεση.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump και ο Υπουργός Άμυνας Pete Hegseth, οι οποίοι φέρονται να έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένες απομακρύνσεις ανώτατων στρατιωτικών διοικητών.
Η απομάκρυνση του στρατηγού Chris Donahue
Ο τελευταίος ανώτατος αξιωματικός που απομακρύνθηκε είναι ο στρατηγός Chris Donahue, διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων Ευρώπης και Αφρικής και επικεφαλής της Allied Land Command από το 2024.
Η απομάκρυνσή του προκάλεσε έκπληξη, καθώς θεωρούνταν ιδιαίτερα ικανός αξιωματικός με πιθανές προοπτικές για τη θέση του αναπληρωτή Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού ή ακόμη και για την κορυφή της ηγεσίας του Στρατού των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Donahue αναμένεται να αποχωρήσει επίσημα σε τελετή στη Γερμανία στις 2 Ιουλίου και πιθανότατα να αποστρατευτεί, εκτός αν επιλέξει υποβαθμισμένη θέση με βαθμό τριών αστέρων.
Περικοπές και αναδιοργάνωση στο Πεντάγωνο
Η απομάκρυνσή του εντάσσεται, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, σε μια ευρύτερη πολιτική του Pete Hegseth για μείωση του αριθμού ανώτατων αξιωματικών.
Η πολιτική αυτή προβλέπει:
Μείωση 10% των στρατηγών και ναυάρχων
Μείωση 20% των θέσεων τεσσάρων αστέρων
Μείωση 20% των ανώτατων αξιωματικών της Εθνοφρουράς
Η επίσημη αιτιολόγηση κάνει λόγο για «βελτιστοποίηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας» και απομάκρυνση «περιττών δομών».
Αντιδράσεις από στρατιωτικούς και το Κογκρέσο
Η πολιτική αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από απόστρατους αξιωματικούς και μέλη του Κογκρέσου, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι:
Υπονομεύεται η αξιοκρατία
Μειώνεται το ηθικό των εν ενεργεία στελεχών
Πολιτικοποιούνται οι ένοπλες δυνάμεις
Κατά την άποψή τους, οι απομακρύνσεις φαίνεται να καθοδηγούνται από ιδεολογικά κριτήρια, προσωπικές αντιπαραθέσεις και απαιτήσεις πολιτικής πίστης.
Πολιτική και ιδεολογικές εντάσεις στο Πεντάγωνο
Ένα από τα σημεία τριβής αφορά την αντίθεση της ηγεσίας προς τις πολιτικές “diversity, equity, and inclusion” της προηγούμενης κυβέρνησης Joe Biden.
Σύμφωνα με επικριτές, η σημερινή ηγεσία θεωρεί ότι οι πολιτικές αυτές αποδυνάμωσαν τον αμερικανικό στρατό, ενώ στελέχη που τις υποστήριξαν αντιμετωπίζουν πλέον δυσμενή μεταχείριση.
Μαζικές αλλαγές στην ανώτατη στρατιωτική ηγεσία
Από την επιστροφή του Donald Trump στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, το Πεντάγωνο έχει καταγράψει ασυνήθιστα υψηλό ρυθμό αποχωρήσεων.
Μεταξύ αυτών που έχουν απομακρυνθεί ή αναγκαστεί σε παραίτηση περιλαμβάνονται:
Charles Q. Brown Jr.
Lisa Franchetti
James Slife
Randy George
Jeffrey Kruse
Επίσης αναφέρονται οι απομακρύνσεις των στρατιωτικών νομικών συμβούλων των τριών κλάδων.
Αντιδράσεις πρώην Υπουργών Άμυνας
Η έλλειψη σαφών εξηγήσεων για τις απομακρύνσεις έχει προκαλέσει την αντίδραση πέντε πρώην Υπουργών Άμυνας, οι οποίοι προειδοποίησαν το Κογκρέσο για πιθανές επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια.
Μεταξύ αυτών:
Lloyd Austin
James Mattis
William Perry
Chuck Hagel
Leon Panetta
Το συνταγματικό πλαίσιο και οι εξουσίες του Προέδρου
Παρά τις αντιδράσεις, το αμερικανικό Σύνταγμα δεν εγγυάται απόλυτη μονιμότητα στους στρατιωτικούς αξιωματούχους.
Σύμφωνα με το Άρθρο II, Τμήμα 2, ο Πρόεδρος είναι ο Αρχιστράτηγος και έχει τη δυνατότητα απομάκρυνσης ή μετακίνησης αξιωματικών.
Επιπλέον, η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στην υπόθεση Myers v. United States (1926) επιβεβαίωσε ότι ο Πρόεδρος μπορεί να απομακρύνει στελέχη της εκτελεστικής εξουσίας χωρίς έγκριση της Γερουσίας.
Ιστορικά προηγούμενα απομακρύνσεων στρατηγών
Η πρακτική αυτή δεν είναι νέα:
Το 1862 ο Abraham Lincoln απομάκρυνε τον στρατηγό George B. McClellan
Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ο Franklin D. Roosevelt προώθησε τον George C. Marshall
Το 1951 ο Harry S. Truman απέλυσε τον στρατηγό Douglas MacArthur
Οι θεσμικοί περιορισμοί
Το Κογκρέσο διατηρεί επίσης εξουσίες ελέγχου μέσω του Άρθρου I του Συντάγματος, που του επιτρέπει να ρυθμίζει τις ένοπλες δυνάμεις.
Μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο θεσπίστηκαν περιορισμοί που προβλέπουν ότι οι αξιωματικοί μπορούν να απομακρυνθούν μόνο μέσω στρατοδικείου ή σε περίοδο πολέμου με προεδρική εντολή.
Το θεωρητικό πλαίσιο των σχέσεων πολιτικής και στρατού
Ο πολιτικός επιστήμονας Samuel P. Huntington στο έργο του The Soldier and the State (1957) ανέπτυξε τη θεωρία του “objective civilian control”.
Σύμφωνα με αυτή:
Ο στρατός πρέπει να είναι επαγγελματικός και αποπολιτικοποιημένος
Η πολιτική ηγεσία καθορίζει τους στόχους
Οι στρατιωτικοί παρέχουν τεχνογνωσία χωρίς πολιτική εμπλοκή
Ο μεταγενέστερος θεωρητικός Michael Desch πρότεινε ένα πιο ευέλικτο μοντέλο αλληλεπίδρασης πολιτικής και στρατού.
Επαγγελματισμός και εμπιστοσύνη
Παρότι συνταγματικά ο Πρόεδρος έχει την εξουσία να απομακρύνει στρατιωτικούς διοικητές, το κρίσιμο ζήτημα αφορά τον τρόπο άσκησης αυτής της εξουσίας.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αν οι προαγωγές και οι απομακρύνσεις συνδέονται με πολιτική πίστη αντί για επαγγελματική επάρκεια, τότε υπονομεύεται η ποιότητα της στρατιωτικής συμβουλής.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με αυτή την οπτική, είναι η σταδιακή διάβρωση της εμπιστοσύνης στις σχέσεις πολιτικής και στρατού στις Ηνωμένες Πολιτείες.
www.bankingnews.gr
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Donald Trump και ο Υπουργός Άμυνας Pete Hegseth, οι οποίοι φέρονται να έχουν προχωρήσει σε εκτεταμένες απομακρύνσεις ανώτατων στρατιωτικών διοικητών.
Η απομάκρυνση του στρατηγού Chris Donahue
Ο τελευταίος ανώτατος αξιωματικός που απομακρύνθηκε είναι ο στρατηγός Chris Donahue, διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων Ευρώπης και Αφρικής και επικεφαλής της Allied Land Command από το 2024.
Η απομάκρυνσή του προκάλεσε έκπληξη, καθώς θεωρούνταν ιδιαίτερα ικανός αξιωματικός με πιθανές προοπτικές για τη θέση του αναπληρωτή Αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Στρατού ή ακόμη και για την κορυφή της ηγεσίας του Στρατού των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Donahue αναμένεται να αποχωρήσει επίσημα σε τελετή στη Γερμανία στις 2 Ιουλίου και πιθανότατα να αποστρατευτεί, εκτός αν επιλέξει υποβαθμισμένη θέση με βαθμό τριών αστέρων.
Περικοπές και αναδιοργάνωση στο Πεντάγωνο
Η απομάκρυνσή του εντάσσεται, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, σε μια ευρύτερη πολιτική του Pete Hegseth για μείωση του αριθμού ανώτατων αξιωματικών.
Η πολιτική αυτή προβλέπει:
Μείωση 10% των στρατηγών και ναυάρχων
Μείωση 20% των θέσεων τεσσάρων αστέρων
Μείωση 20% των ανώτατων αξιωματικών της Εθνοφρουράς
Η επίσημη αιτιολόγηση κάνει λόγο για «βελτιστοποίηση της επιχειρησιακής ετοιμότητας» και απομάκρυνση «περιττών δομών».
Αντιδράσεις από στρατιωτικούς και το Κογκρέσο
Η πολιτική αυτή έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από απόστρατους αξιωματικούς και μέλη του Κογκρέσου, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι:
Υπονομεύεται η αξιοκρατία
Μειώνεται το ηθικό των εν ενεργεία στελεχών
Πολιτικοποιούνται οι ένοπλες δυνάμεις
Κατά την άποψή τους, οι απομακρύνσεις φαίνεται να καθοδηγούνται από ιδεολογικά κριτήρια, προσωπικές αντιπαραθέσεις και απαιτήσεις πολιτικής πίστης.
Πολιτική και ιδεολογικές εντάσεις στο Πεντάγωνο
Ένα από τα σημεία τριβής αφορά την αντίθεση της ηγεσίας προς τις πολιτικές “diversity, equity, and inclusion” της προηγούμενης κυβέρνησης Joe Biden.
Σύμφωνα με επικριτές, η σημερινή ηγεσία θεωρεί ότι οι πολιτικές αυτές αποδυνάμωσαν τον αμερικανικό στρατό, ενώ στελέχη που τις υποστήριξαν αντιμετωπίζουν πλέον δυσμενή μεταχείριση.
Μαζικές αλλαγές στην ανώτατη στρατιωτική ηγεσία
Από την επιστροφή του Donald Trump στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2025, το Πεντάγωνο έχει καταγράψει ασυνήθιστα υψηλό ρυθμό αποχωρήσεων.
Μεταξύ αυτών που έχουν απομακρυνθεί ή αναγκαστεί σε παραίτηση περιλαμβάνονται:
Charles Q. Brown Jr.
Lisa Franchetti
James Slife
Randy George
Jeffrey Kruse
Επίσης αναφέρονται οι απομακρύνσεις των στρατιωτικών νομικών συμβούλων των τριών κλάδων.
Αντιδράσεις πρώην Υπουργών Άμυνας
Η έλλειψη σαφών εξηγήσεων για τις απομακρύνσεις έχει προκαλέσει την αντίδραση πέντε πρώην Υπουργών Άμυνας, οι οποίοι προειδοποίησαν το Κογκρέσο για πιθανές επιπτώσεις στην εθνική ασφάλεια.
Μεταξύ αυτών:
Lloyd Austin
James Mattis
William Perry
Chuck Hagel
Leon Panetta
Το συνταγματικό πλαίσιο και οι εξουσίες του Προέδρου
Παρά τις αντιδράσεις, το αμερικανικό Σύνταγμα δεν εγγυάται απόλυτη μονιμότητα στους στρατιωτικούς αξιωματούχους.
Σύμφωνα με το Άρθρο II, Τμήμα 2, ο Πρόεδρος είναι ο Αρχιστράτηγος και έχει τη δυνατότητα απομάκρυνσης ή μετακίνησης αξιωματικών.
Επιπλέον, η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στην υπόθεση Myers v. United States (1926) επιβεβαίωσε ότι ο Πρόεδρος μπορεί να απομακρύνει στελέχη της εκτελεστικής εξουσίας χωρίς έγκριση της Γερουσίας.
Ιστορικά προηγούμενα απομακρύνσεων στρατηγών
Η πρακτική αυτή δεν είναι νέα:
Το 1862 ο Abraham Lincoln απομάκρυνε τον στρατηγό George B. McClellan
Στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ο Franklin D. Roosevelt προώθησε τον George C. Marshall
Το 1951 ο Harry S. Truman απέλυσε τον στρατηγό Douglas MacArthur
Οι θεσμικοί περιορισμοί
Το Κογκρέσο διατηρεί επίσης εξουσίες ελέγχου μέσω του Άρθρου I του Συντάγματος, που του επιτρέπει να ρυθμίζει τις ένοπλες δυνάμεις.
Μετά τον Εμφύλιο Πόλεμο θεσπίστηκαν περιορισμοί που προβλέπουν ότι οι αξιωματικοί μπορούν να απομακρυνθούν μόνο μέσω στρατοδικείου ή σε περίοδο πολέμου με προεδρική εντολή.
Το θεωρητικό πλαίσιο των σχέσεων πολιτικής και στρατού
Ο πολιτικός επιστήμονας Samuel P. Huntington στο έργο του The Soldier and the State (1957) ανέπτυξε τη θεωρία του “objective civilian control”.
Σύμφωνα με αυτή:
Ο στρατός πρέπει να είναι επαγγελματικός και αποπολιτικοποιημένος
Η πολιτική ηγεσία καθορίζει τους στόχους
Οι στρατιωτικοί παρέχουν τεχνογνωσία χωρίς πολιτική εμπλοκή
Ο μεταγενέστερος θεωρητικός Michael Desch πρότεινε ένα πιο ευέλικτο μοντέλο αλληλεπίδρασης πολιτικής και στρατού.
Επαγγελματισμός και εμπιστοσύνη
Παρότι συνταγματικά ο Πρόεδρος έχει την εξουσία να απομακρύνει στρατιωτικούς διοικητές, το κρίσιμο ζήτημα αφορά τον τρόπο άσκησης αυτής της εξουσίας.
Οι επικριτές υποστηρίζουν ότι αν οι προαγωγές και οι απομακρύνσεις συνδέονται με πολιτική πίστη αντί για επαγγελματική επάρκεια, τότε υπονομεύεται η ποιότητα της στρατιωτικής συμβουλής.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με αυτή την οπτική, είναι η σταδιακή διάβρωση της εμπιστοσύνης στις σχέσεις πολιτικής και στρατού στις Ηνωμένες Πολιτείες.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών