Σχετικά Άρθρα
Πακιστάν σε Houthis: «Αιτία πολέμου» τυχόν επίθεση σε πλοία μας – Πλήρης στήριξη στη Σαουδική Αραβία
Σεισμός… Μπλόκο των Houthis στη Σαουδική Αραβία, «σέρνουν» μεγάλη πυρηνική δύναμη στον πόλεμο - Νέο μέτωπο στη Μέση Ανατολή
Ένα απίστευτο παρασκήνιο από τον Λευκό Οίκο, αποκαλύπτει πώς ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump -επηρεασμένος άμεσα από την έντονη κριτική που δέχτηκε από το… αγαπημένο του δίκτυο, το Fox News- αποφάσισε μέσα σε λίγα λεπτά να ακυρώσει στην πράξη την ιστορική πυρηνική συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία.
Έτσι ενώ οι υπουργοί του πανηγύριζαν για την υπογραφή της συμφωνίας, μια οργισμένη ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου στο Truth Social –μόλις λίγα λεπτά μετά την κριτική από το Fox News– προκάλεσε απόλυτη σύγχυση στην Ουάσινγκτον, ταπείνωσε το Ριάντ και έφερε στο φως ένα πρωτοφανές αλαλούμ μεταξύ του υπουργείου Ενέργειας και του Λευκού Οίκου.
Το χρονικό
Το απόγευμα της Τετάρτης (22/7/2026), αξιωματούχοι συγκεντρώθηκαν στα κεντρικά γραφεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας για μια εκδήλωση που προετοιμαζόταν για περισσότερες από δύο δεκαετίες: Την υπογραφή μιας συμφωνίας για την πυρηνική ενέργεια μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας.
Δύο σειρές από αμερικανικές και σαουδαραβικές σημαίες είχαν τοποθετηθεί στη σκηνή και στο τραπέζι όπου καθόταν ο υπουργός Ενέργειας, Chris Wright. Μια μεγάλη οθόνη προέβαλε τον Σαουδάραβα ομόλογό του από το Ριάντ. Έπειτα από μήνες καθυστερήσεων, η συμφωνία τελικά υπεγράφη.
Οι Σαουδάραβες είχαν πετύχει μεγάλο μέρος από τη λίστα των επιθυμιών τους για τη συμφωνία.
Όμως, όσο γρήγορα ανακοινώθηκε, άλλο τόσο φάνηκε να καταρρέει…
Τη νύχτα της Πέμπτης (23/7/2026), ο Trump ανέφερε σε ανάρτησή του στα social media ότι η συμφωνία υπόκειται σε έναν νέο όρο: H Σαουδική Αραβία θα έπρεπε να προσχωρήσει στις Συμφωνίες του Αβραάμ, μια πρωτοβουλία που χρονολογείται από την πρώτη διακυβέρνηση Trmup και οδήγησε αρκετές αραβικές χώρες να ομαλοποιήσουν τη διπλωματική τους στάση απέναντι στο Ισραήλ. Ο Trump αρνήθηκε επίσης ότι η συμφωνία θα επέτρεπε τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Η… οργή του Trump
Όπως αποκαλύπτει το CNN, o πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ήδη οργισμένος με την παρουσίαση της συμφωνίας, για την ανακοίνωση της οποίας ο Wright δεν τον είχε ενημερώσει.
Η δυσαρέσκεια του Trump επιδεινώθηκε στη συνέχεια -σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες- έπειτα από θύελλα επικρίσεων από ειδικούς και συντηρητικά μέσα ενημέρωσης. Αυτές περιλάμβαναν ένα… επικριτικό σχολιασμό από το αγαπημένο του κανάλι, το Fox News, καθώς και το κύριο άρθρο της Wall Street Journal, που αμφισβητούσαν γιατί έγινε η συμφωνία απουσία μιας συμφωνίας ομαλοποίησης — κάτι που και τα δύο μέσα σημείωσαν με έμφαση ότι επιδίωκε ο πρόεδρος, Joe Biden.
Ο νέος όρος, για τον οποίο ο Λευκός Οίκος επέμεινε ότι αποτελούσε από καιρό στόχο του Trump και δεν θα έπρεπε να εκπλήξει κανέναν, ξάφνιασε τους ίδιους τους διαπραγματευτές της κυβέρνησης για τα πυρηνικά, για τους οποίους η προϋπόθεση των Συμφωνιών του Αβραάμ ήταν μη αναμενόμενη, όπως αποκαλύπτει το CNN.
Αλαλούμ…
Σύμφωνα με ίδιες πληροφορίες, καθώς επικράτησε σύγχυση, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου υπέδειξαν ως υπεύθυνους τους συνάδελφούς τους στο υπουργείο Ενέργειας, καθώς ο Λευκός Οίκος είχε ζητήσει από το Υπουργείο Ενέργειας να μην προχωρήσει στην παρουσίαση της συμφωνίας την Τετάρτη. Ωστόσο, ο Wright, για τον οποίο αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου έχουν παραπονεθεί στο παρελθόν ότι ενέργησε βιαστικά και υπερέβη τις αρμοδιότητές του, προχώρησε κανονικά, μεταξύ άλλων και με μια συνέντευξη στο Fox Business.
Η συμφωνία, στο μυαλό ορισμένων συμβούλων του Trump, δεν είχε οριστικοποιηθεί, καθώς οι επιστολές που απαιτούνταν να σταλούν στο Κογκρέσο δεν είχαν σταλεί. Και ο πρόεδρος των ΗΠΑ μαζί με πολλά από τα ανώτερα στελέχη του ήταν έξαλλοι με την απόφαση να ανακοινωθεί η συμφωνία, σύμφωνα τις ίδιες πληροφορίες.
«Η ομάδα ενέργειας του προέδρου Trump είναι πλήρως ευθυγραμμισμένη, και πάντα ήταν: H συμφωνία για την πολιτική πυρηνική ενέργεια που διαπραγματεύονται οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Σαουδική Αραβία εξαρτάται από την προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις επιτυχημένες Συμφωνίες του Αβραάμ, οι οποίες θα βοηθήσουν να φέρουν πραγματική ειρήνη στη Μέση Ανατολή», ανέφερε σε δήλωσή της η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Taylor Rogers.
Το υπουργείο Ενέργειας τόνισε τον στενό συντονισμό του με τον Λευκό Οίκο. «Αυτά είναι fake news. Το υπουργείο Ενέργειας έχει συντονίσει στενά τις διαπραγματεύσεις και στη συνέχεια την ανακοίνωση αυτών των συμφωνιών με τον Λευκό Οίκο και το υπουργείο Εξωτερικών. Κάθε άλλη υπόνοια είναι ψευδής», δήλωσε ο εκπρόσωπος τύπου Ben Dietderich, προσθέτοντας ότι η συμφωνία και οι Συμφωνίες του Αβραάμ «επιτυγχάνουν έναν κοινό στόχο — την επίτευξη διαρκούς ειρήνης μέσω του εμπορίου, όχι της σύγκρουσης».
Η οργή του Λευκού Οίκου μεγάλωσε όταν η ενημέρωση του Τύπου την Πέμπτη κυριαρχήθηκε από ερωτήσεις σχετικά με τη συμφωνία. Η Karoline Leavitt σημείωσε ότι ο Trump ήταν ο «τελικός διαπραγματευτής» όταν ρωτήθηκε γιατί ο νέος όρος δεν αποτελούσε μέρος της ανακοίνωσης της συμφωνίας με τη Σαουδική Αραβία.
Έπεσαν από τα σύννεφα οι Σαουδάραβες
Η ανάρτηση του Trump στο Truth Social έπιασε επίσης εξ απήνης τους Σαουδάραβες, για τους οποίους η πυρηνική συμφωνία -που δεν περιλάμβανε την απαίτηση ομαλοποίησης- αποτελούσε μεγάλη νίκη. Η συμφωνία θα επέτρεπε τον εμπλουτισμό ουρανίου σε σαουδαραβικό έδαφος μόλις πληρούνταν ορισμένες προϋποθέσεις, περιορίζοντας παράλληλα τη δυνατότητα μιας παρατηρητικής υπηρεσίας του ΟΗΕ να επιθεωρεί ύποπτες μυστικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Μια συμφωνία που έγινε δεκτή με… κυρίως αρνητικές κριτικές
Η κίνηση αυτή ήταν μια τροπή της τελευταίας στιγμής σε μια διπλωματική προσπάθεια ετών.
Σχεδόν δύο δεκαετίες αφού οι ΗΠΑ και η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσαν για πρώτη φορά την πρόθεσή τους να συνεργαστούν στην πυρηνική ενέργεια, οι δύο χώρες κατέληξαν σε μια προκαταρκτική συμφωνία τον Οκτώβριο του 2025, όταν ο Wright και ο Σαουδάραβας ομόλογός του προέβησαν σε κοινή δήλωση.
Η διακυβέρνηση Trump υπέβαλε έκθεση εξαίρεσης στο Κογκρέσο λίγο αργότερα, επειδή η συμφωνία δεν απαιτούσε από τους Σαουδάραβες να υπογράψουν μια τυπική συμφωνία που ονομάζεται Πρόσθετο Πρωτόκολλο με τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας.
Όμως, μετά το αρχικό αίτημα εξαίρεσης προς το Κογκρέσο, η συμφωνία παρέμεινε στα συρτάρια για μήνες χωρίς την έγκριση του Trump για να προχωρήσει, όπως είχε μεταδώσει προηγουμένως το CNN. Πηγές απέδωσαν την καθυστέρηση σε ανησυχίες για τον πόλεμο με το Ιράν και σε φόβους ότι το Κογκρέσο ενδέχεται να απορρίψει τις συμφωνίες.
Αξιωματούχοι του υπουργείου Ενέργειας πίστευαν ότι έλαβαν την ευλογία του Trump στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, σύμφωνα τις πληροφορίες, και το υπουργείο ξεκίνησε την από καιρό σχεδιασμένη επικοινωνιακή του εκστρατεία.
Μια άλλη πηγή σημείωσε ότι ενώ ο Trump μπορεί να είχε δώσει την ευλογία του σε μια «προκαταρκτική» συμφωνία, αυτό δεν αποτελούσε πράσινο φως για την οριστικοποίηση ή την αποκάλυψη της συμφωνίας.
Οι πρώτες αντιδράσεις των ειδικών στις αναφερόμενες παραμέτρους της συμφωνίας ήταν ως επί το πλείστον αρνητικές. Ειδικοί σε θέματα μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων ανησύχησαν από τη διάταξη της συμφωνίας για τον εμπλουτισμό, καθώς και από την έλλειψη δέσμευσης για τις ενισχυμένες διασφαλίσεις του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου.
Οι υποστηρικτές εστίασαν στα εμπορικά οφέλη και τη στρατηγική σημασία της συμφωνίας: οι Σαουδάραβες θέλουν ένα πυρηνικό πρόγραμμα με τους δικούς τους όρους, και οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεργαστούν με το Ριάντ ώστε να αποκτήσουν επιρροή στις σαουδαραβικές πρακτικές ασφάλειας και μη διάδοσης — ώστε να μην παρέμβει η Κίνα ή η Ρωσία.
Η κριτική αρχικά δεν απέτρεψε τη διακυβέρνηση, η οποία υποστήριξε ότι η συμφωνία και οι διμερείς διασφαλίσεις της «τηρούν τα υψηλότερα πρότυπα πυρηνικής ασφάλειας και μη διάδοσης». Το Υπουργείο Ενέργειας προχώρησε με την επίσημη τελετή υπογραφής την Τετάρτη.
Ο ρόλος του Netanyahu
Αφού τα πράγματα άλλαξαν το επόμενο πρωί, πολλοί κύκλοι που βρίσκονται κοντά στη διακυβέρνηση υποψιάστηκαν αμέσως μια καθυστερημένη παρέμβαση από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Benjamin Netanyahu, του οποίου οι υποψίες γύρω από ένα σαουδαραβικό πυρηνικό πρόγραμμα είναι ευρέως γνωστές. (Το Ισραήλ, το οποίο κατέχει πυρηνικά όπλα, εναντιώνεται σε οποιαδήποτε ρύθμιση θα μπορούσε να επιτρέψει σε μια αραβική χώρα να αποκτήσει πυρηνική βόμβα).
Δύο ισραηλινές πηγές δήλωσαν στο CNN ότι ο Netanyahu ήλπιζε να επηρεάσει τη συμφωνία, με τη μία να προσθέτει ότι ο πρωθυπουργός είχε σκοπό να πιέσει τον Trump να συμπεριλάβει την ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ριάντ -ή τουλάχιστον πρόοδο προς αυτήν- ως μέρος της συμφωνίας.
Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος δήλωσε αργότερα ότι ο Trump και ο Netanyahu δεν είχαν συνομιλήσει («Όχι εξ όσων γνωρίζω», δήλωσε η Leavitt στους δημοσιογράφους) και ότι ο Trump απλώς επαναλάμβανε μια πάγια θέση σχετικά με την ομαλοποίηση των διπλωματικών σχέσεων του Ριάντ με το Ισραήλ.
Η κάλυψη στα συντηρητικά μέσα ενημέρωσης αποδείχθηκε καθοριστική για την απόφαση του προέδρου να μπλοκάρει τη συμφωνία με τη σημερινή της μορφή, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
«Οι ρίζες αυτής της συμφωνίας βρίσκονται στη διακυβέρνηση Biden, η οποία προέβαλε την πυρηνική συνεργασία ως επιβράβευση εάν οι Σαουδάραβες προσχωρούσαν στις Συμφωνίες του Αβραάμ», έγραψε η συντακτική ομάδα της Journal, που συχνά αντιμετωπίζει τον Trump με σκεπτικισμό. «Το Ριάντ έχει αντισταθεί στις πιέσεις να το πράξει, αλλά η επιβράβευσή του καταφθάνει τώρα από τη διακυβέρνηση Trump παρ' όλα αυτά. Πρέπει κανείς να ελπίζει ότι οι Σαουδάραβες έχουν προσφέρει κάτι περισσότερο».
Η κριτική από το Fox News
Το Fox News, στην αρχή του προγράμματος, εξέφρασε σκεπτικισμό στο ίδιο πνεύμα. Ο παρουσιαστής Brian Kilmeade χαρακτήρισε τη συμφωνία «λίγο… έκπληξη» και σημείωσε ότι μια τέτοια ρύθμιση είχε εξεταστεί κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Biden.
«Κατά τη διάρκεια των ετών Biden, είπαν θα το σκεφτούμε. Αλλά πριν το κάνουμε αυτό, χρειαζόμαστε να υπογράψετε τις Συμφωνίες του Αβραάμ», δήλωσε ο Kilmeade, εμφανώς προβληματισμένος, καθώς ο πρίγκιπας Mohammed bin Salman τα πήγαινε πολύ καλύτερα με τον Trump παρά με τον προκάτοχό του.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών