Η αντίστροφη μέτρηση έχει αρχίσει για τον Δούναβη, καθώς η ιστορική ξηρασία και ο πρωτοφανής καύσωνας έχουν οδηγήσει τον μεγαλύτερο ποταμό της Ευρώπης σε επίπεδα-ρεκόρ χαμηλής στάθμης, προκαλώντας συναγερμό σε κυβερνήσεις και ενεργειακές αρχές. Οι επόμενες πέντε ημέρες θεωρούνται κρίσιμες, καθώς η υποχώρηση των υδάτων απειλεί τη λειτουργία πυρηνικών σταθμών, τις μεταφορές καυσίμων και τη ναυσιπλοΐα σε μια από τις σημαντικότερες υδάτινες αρτηρίες της ηπείρου.
Ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο τα πλοία που αδυνατούν πλέον να διασχίσουν τμήματα του ποταμού. Στην Ουγγαρία, ο πυρηνικός σταθμός Paks, που καλύπτει περίπου το 40% της ηλεκτροπαραγωγής της χώρας, βρίσκεται αντιμέτωπος με την απειλή περιορισμού ή ακόμη και πλήρους διακοπής λειτουργίας λόγω της έλλειψης νερού για την ψύξη των αντιδραστήρων.
Την ίδια ώρα, η Σερβία προειδοποιεί για σοβαρά προβλήματα στην τροφοδοσία πετρελαίου, ενώ η Ρουμανία λαμβάνει έκτακτα μέτρα για να διασφαλίσει τη λειτουργία του πυρηνικού της σταθμού στην Τσερναβόντα. Η υποχώρηση του Δούναβη μετατρέπεται έτσι από μια περιβαλλοντική κρίση σε δοκιμασία για την ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομία της Κεντρικής Ευρώπης.
Σερβία: Απειλή για τη ναυσιπλοΐα και το μοναδικό διυλιστήριο της χώρας
Ο πρόεδρος της Σερβίας, Aleksandar Vucic, προειδοποίησε ότι μέσα στις επόμενες ημέρες η ναυσιπλοΐα στον Δούναβη ενδέχεται να διακοπεί σχεδόν ολοκληρωτικά.
«Σε δύο ή τρεις ημέρες ο Δούναβης δεν θα είναι πλέον πλωτός. Σήμερα εξακολουθεί να είναι, αλλά τα πλοία πρέπει να μειώσουν το βύθισμά τους, δηλαδή να μεταφέρουν κατά 50% μικρότερο φορτίο», δήλωσε ο Σέρβος πρόεδρος.
Μια τέτοια εξέλιξη θα θέσει σε κίνδυνο τη λειτουργία του μοναδικού διυλιστηρίου πετρελαίου της χώρας, στην πόλη Πάντσεβο. Σύμφωνα με τον Vucic, η έλλειψη νερού δημιουργεί ήδη σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του εργοστασίου, ενώ περαιτέρω πτώση της στάθμης του ποταμού μπορεί να διαταράξει πλήρως την εφοδιαστική αλυσίδα.
«Το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο η τιμή του πετρελαίου, αλλά και το γεγονός ότι η φυσική του διαθεσιμότητα μειώνεται. Αν σταματήσει το διυλιστήριό μας, θα πληγεί άμεσα η οικονομική ανάπτυξη της χώρας», τόνισε.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι η Σερβία αντιμετωπίζει ήδη έλλειψη ντίζελ, αποδίδοντας την κατάσταση στις ζημιές που έχουν υποστεί διυλιστήρια στη Ρωσία και την Ουκρανία. Διαβεβαίωσε πάντως ότι οι αρχές παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και θα ενημερώσουν άμεσα τους πολίτες εάν η κατάσταση επιδεινωθεί.
Σλοβακία: Προβλήματα σε μεταφορές και τουρισμό
Στη Σλοβακία, η ιστορικά χαμηλή στάθμη του Δούναβη έχει ήδη διαταράξει τις ποτάμιες μεταφορές. Σύμφωνα με την εφημερίδα The Slovak Spectator, μεγάλα εμπορικά πλοία δεν μπορούν πλέον να διασχίσουν ορισμένα τμήματα του ποταμού λόγω του μικρού βάθους.
Αρκετά φορτηγά πλοία παραμένουν δεμένα σε λιμάνια ή αγκυροβόλια, περιμένοντας την άνοδο της στάθμης των υδάτων.
Η κρίση έχει επηρεάσει και τον τουρισμό. Διεθνείς κρουαζιέρες μεταξύ Γερμανίας, Αυστρίας και Ουγγαρίας αναγκάζονται να τροποποιούν τα δρομολόγιά τους, με τους επιβάτες να συνεχίζουν τη διαδρομή με λεωφορεία. Ορισμένα ταξίδια ολοκληρώνονται πρόωρα, στη Μπρατισλάβα αντί για τη Βουδαπέστη, ενώ περιορισμοί έχουν επιβληθεί και στις τοπικές ποτάμιες εκδρομές.
Οι αρχές τροποποίησαν τη λειτουργία του υδροηλεκτρικού συγκροτήματος Γκάμπτσικοβο, προσπαθώντας να διατηρήσουν τη ναυσιπλοΐα και παράλληλα να περιορίσουν τις απώλειες νερού. Περιβαλλοντικές οργανώσεις, ωστόσο, ζητούν να διοχετεύονται μεγαλύτερες ποσότητες νερού στις πλημμυρικές εκτάσεις και στους παραποτάμιους βραχίονες, ώστε να προστατευθούν τα οικοσυστήματα.
Ουγγαρία: Για πρώτη φορά μετά από 44 χρόνια σταματά ο πυρηνικός σταθμός Paks
Η σοβαρότερη επίπτωση καταγράφεται στην Ουγγαρία, όπου ο μοναδικός πυρηνικός σταθμός της χώρας, ο Paks, πρόκειται να διακόψει πλήρως τη λειτουργία του για πρώτη φορά έπειτα από 44 χρόνια.
Σύμφωνα με την The Brussels Times, ο πρωθυπουργός Péter Magyar, ανακοίνωσε ότι τη νύχτα της 3ης Αυγούστου τέθηκε εκτός λειτουργίας και ο προτελευταίος ενεργός αντιδραστήρας. Αιτία είναι η δραματική πτώση της στάθμης του Δούναβη, τα νερά του οποίου χρησιμοποιούνται για την ψύξη των τεσσάρων αντιδραστήρων σοβιετικής κατασκευής.
Σήμερα ο σταθμός λειτουργεί με περιορισμένη ισχύ, μόλις 240 μεγαβάτ, επίπεδο που, σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, μπορεί να διατηρηθεί μέχρι τις 4 Αυγούστου. Ωστόσο, μέχρι το τέλος της εβδομάδας αναμένεται πλήρης παύση λειτουργίας, καθώς η στάθμη του ποταμού προβλέπεται να μειωθεί ακόμη περισσότερο.
«Σήμερα, ίσως και αύριο, η τελευταία τουρμπίνα που παράγει 240 μεγαβάτ θα μπορέσει να συνεχίσει να λειτουργεί. Ξεκινούν οι πιο κρίσιμες πέντε ημέρες. Το ηλεκτρικό δίκτυο και η υδροδότηση δέχονται ολοένα μεγαλύτερη πίεση», δήλωσε ο Magyar.
Ο πυρηνικός σταθμός, περίπου 100 χιλιόμετρα νότια της Βουδαπέστης, παράγει σχεδόν το 40% της ηλεκτρικής ενέργειας της Ουγγαρίας. Η διοίκηση του σταθμού είχε ήδη προειδοποιήσει από τα τέλη Ιουλίου ότι η περαιτέρω πτώση της στάθμης του Δούναβη θα οδηγούσε σε πλήρη αναστολή της λειτουργίας του.
Σε ορισμένα σημεία του ποταμού η στάθμη έχει φτάσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ενώ οι μετεωρολόγοι προβλέπουν θερμοκρασίες έως 40-42 βαθμούς Κελσίου, γεγονός που ενδέχεται να επιδεινώσει περαιτέρω την κρίση.
Ρουμανία: Κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας και επιχείρηση διάσωσης του πυρηνικού σταθμού
Στη Ρουμανία, η κυβέρνηση κήρυξε τον Αύγουστο σε κατάσταση αυξημένης ενεργειακής ετοιμότητας. Σύμφωνα με το Bloomberg, η απόφαση ελήφθη λόγω της σημαντικής μείωσης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που οφείλεται στην ξηρασία και στα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα του Δούναβη.
Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός, Ilie Bolojan, ανακοίνωσε ότι ένας από τους δύο αντιδραστήρες του πυρηνικού σταθμού Τσερναβόντα έχει ήδη τεθεί εκτός λειτουργίας, ενώ και ο δεύτερος ενδέχεται να σταματήσει εάν συνεχιστεί η πτώση της στάθμης του ποταμού.
Η Ρουμανία σχεδιάζει να αυξήσει τις εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας από την Ουκρανία κατά τις ώρες αιχμής και να επιταχύνει τη σύνδεση νέων μονάδων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συστημάτων αποθήκευσης.
Παράλληλα, οι αρχές προετοιμάζουν μια μεγάλη υδροτεχνική επιχείρηση στον Δούναβη. Ο αναπληρωτής γενικός διευθυντής της Εθνικής Υπηρεσίας Υδάτων δήλωσε ότι σχεδιάζεται η ελεγχόμενη βύθιση αρκετών φορτηγίδων, καθεμία φορτωμένη με περίπου 500 τόνους πέτρας, ώστε να αλλάξει η ροή του νερού στην περιοχή του βραχίονα Μπάλα.
Η ναυτιλιακή εταιρεία Navrom θα διαθέσει τέσσερις φορτηγίδες για την επιχείρηση. Οι δύο πρώτες αναχώρησαν στις 2 Αυγούστου, ενώ άλλες δύο επρόκειτο να φθάσουν στην πόλη Ισακτσέα στις 3 Αυγούστου για να φορτωθούν με πέτρες.
Στόχος είναι, μετά τη βύθισή τους, να διοχετευθεί μεγαλύτερος όγκος νερού προς την υδροληψία του πυρηνικού σταθμού Τσερναβόντα, ώστε να παραμείνει όσο το δυνατόν περισσότερο σε λειτουργία ο δεύτερος αντιδραστήρας.
Στις 3 Αυγούστου έγινε επίσης γνωστό ότι ο ρουμανικός στρατός πραγματοποίησε ελεγχόμενη έκρηξη χρησιμοποιώντας 180 κιλά εκρηκτικών, προκειμένου να απομακρύνει έναν μεγάλο βράχο που περιόριζε τη ροή του νερού προς τον σταθμό.
Πολεμικά πλοία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και οστά μαμούθ εμφανίστηκαν από τα νερά
Η δραματική υποχώρηση της στάθμης του Δούναβη δεν αποκάλυψε μόνο τα προβλήματα στις μεταφορές και στην ενέργεια, αλλά και σημαντικά ιστορικά ευρήματα.
Σύμφωνα με την The Telegraph, κοντά στη σερβική πόλη Πράχοβο επανεμφανίστηκαν γερμανικά πολεμικά πλοία του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, τα οποία είχαν βυθιστεί κατά την υποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από τον Κόκκινο Στρατό.
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων εκτιμά ότι στον πυθμένα του Δούναβη βρίσκονται περίπου 200 βυθισμένα πλοία, μεταξύ των οποίων φορτηγίδες, ρυμουλκά και πολεμικά σκάφη.
Σε αρκετά από αυτά διατηρούνται ακόμη πυροβολεία, γέφυρες, κατάρτια και τμήματα των σκαφών. Τα ναυάγια προκαλούν καθυστερήσεις στη ναυσιπλοΐα, με τη Σερβία να εκτιμά ότι χάνει περίπου 5 εκατ. ευρώ ετησίως από τις εμπορικές μεταφορές. Για τον καθαρισμό της κοίτης, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει διαθέσει 16 εκατ. ευρώ, ωστόσο οι εργασίες δυσκολεύονται επειδή ορισμένα πλοία ενδέχεται να περιέχουν ακόμη μη εκραγέντα πυρομαχικά.
Την ίδια ώρα, στη Βουλγαρία η υποχώρηση των νερών οδήγησε σε μια εντυπωσιακή παλαιοντολογική ανακάλυψη. Κοντά στην πόλη Ρούσε, ερευνητές εντόπισαν λείψανα μαλλιαρού μαμούθ, ανασύροντας από τη λάσπη της όχθης μια γνάθο, χαυλιόδοντες, μια ωμοπλάτη και ένα μηριαίο οστό.
Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις των ειδικών, τα οστά ανήκουν σε νεαρό μαμούθ. Το σκούρο χρώμα τους υποδηλώνει ότι παρέμειναν για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα σε βαλτώδες περιβάλλον.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών