Η επιστροφή των Ρώσων ειδικών αποτελεί επομένως σημαντική ένδειξη ότι η Rosatom επιχειρεί να επαναφέρει σταδιακά το έργο στον πυρηνικό σταθμό Bushehr σε κανονικούς ρυθμούς
Οι πρώτοι πέντε Ρώσοι μηχανικοί επέστρεψαν στον πυρηνικό σταθμό Bushehr στο Ιράν, σύμφωνα με τον Γενικό Διευθυντή της Rosatom, Alexei Likhachev.
Με την επιστροφή τους, ο συνολικός αριθμός των Ρώσων ειδικών που βρίσκονται πλέον στην εγκατάσταση ανέρχεται σε 25.
Περισσότεροι εργαζόμενοι αναμένεται να επιστρέψουν μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει νέα κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Σε δηλώσεις του που δημοσιεύθηκαν στην εταιρική έκδοση Strana Rosatom (21 Αυγούστου), ο Alexei Likhachev ανέφερε ότι, εφόσον η κατάσταση εξελιχθεί ομαλά, η Rosatom σχεδιάζει να αυξήσει το προσωπικό του έργου στους 100 εργαζομένους μέχρι το φθινόπωρο.
«Σχεδιάζουμε, φυσικά, να επιστρέψουν το συντομότερο δυνατό όλοι οι ειδικοί που είχαν προηγουμένως απομακρυνθεί από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.
Ωστόσο, η πλήρης επιστροφή στις συνθήκες που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο θα είναι δυνατή μόνο αφού υπάρξουν οριστικές συμφωνίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών», ανέφερε.
Σύμφωνα με τη Strana Rosatom, οι κατασκευαστικές εργασίες στα κύρια και βοηθητικά κτίρια των νέων μονάδων Bushehr 2 και Bushehr 3 συνεχίζονται. Παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη προπαρασκευαστικές εργασίες που αφορούν τις υδραυλικές εγκαταστάσεις και τις συναφείς υποδομές.
Το υπόβαθρο της σύγκρουσης
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, αναφέροντας ότι στόχευαν την ιρανική ηγεσία και στρατιωτικές υποδομές. Το Ιράν απάντησε με αντίποινα.
Η στρατιωτική ένταση επηρέασε άμεσα και την παρουσία του ρωσικού προσωπικού στο Bushehr, με μέρος των ειδικών να απομακρύνεται για λόγους ασφαλείας.
Ο Γενικός Διευθυντής της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας - International Atomic Energy Agency (IAEA), Rafael Grossi, έχει υπογραμμίσει ότι η διπλωματία και οι διαπραγματεύσεις αποτελούν τον βασικό δρόμο για την επίτευξη μακροπρόθεσμων εγγυήσεων ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά και για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας του διεθνούς καθεστώτος μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων.
Η ασφάλεια του Bushehr έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για τον μοναδικό πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής που βρίσκεται σήμερα σε λειτουργία στο Ιράν.
Η πρώτη μονάδα του Bushehr
Η πρώτη μονάδα του σταθμού, Bushehr 1, συνδέθηκε με το ηλεκτρικό δίκτυο το 2011.
Πρόκειται για αντιδραστήρα ρωσικού σχεδιασμού τύπου VVER, με ηλεκτρική ισχύ περίπου 915 MWe.
Η μονάδα βασίζεται σε τεχνολογία πεπιεσμένου ύδατος και αποτελεί μέχρι σήμερα τον πυρήνα της ιρανικής πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής.
Η ιστορία της εγκατάστασης είναι ιδιαίτερα μακρά.
Η κατασκευή του σταθμού είχε αρχικά ξεκινήσει τη δεκαετία του 1970 με τη συμμετοχή γερμανικών εταιρειών, αλλά διακόπηκε μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979.
Στη δεκαετία του 1990, η Ρωσία ανέλαβε την ολοκλήρωση της μονάδας, ενσωματώνοντας ρωσική τεχνολογία VVER στην ήδη υπάρχουσα υποδομή.
Το έργο απέκτησε ιδιαίτερη πολιτική και τεχνολογική σημασία, καθώς αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα μακροχρόνιας πυρηνικής συνεργασίας μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης.
Οι νέες μονάδες Bushehr 2 και 3
Στην ίδια τοποθεσία κατασκευάζονται δύο ακόμη μονάδες, οι Bushehr 2 και Bushehr 3, οι οποίες βασίζονται σε αντιδραστήρες τύπου VVER-1000.
Οι δύο νέες μονάδες αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά την πυρηνική ηλεκτροπαραγωγική ικανότητα του Ιράν όταν τεθούν σε λειτουργία.
Η Bushehr 2 βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο κατασκευής. Η πρώτη σκυροδέτηση για τη μονάδα πραγματοποιήθηκε το 2019, σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη του βασικού κατασκευαστικού σταδίου.
Το 2024 εγκαταστάθηκε το λεγόμενο core catcher, ένα σημαντικό σύστημα παθητικής πυρηνικής ασφάλειας.
Πρόκειται για ειδική κατασκευή που έχει σχεδιαστεί ώστε, σε ένα εξαιρετικά σοβαρό ατύχημα κατά το οποίο θα μπορούσε να προκληθεί τήξη του πυρήνα του αντιδραστήρα, να συγκρατήσει το λιωμένο πυρηνικό υλικό και να περιορίσει τις πιθανές συνέπειες.
Τον Ιανουάριο εγκαταστάθηκε επίσης η τρίτη ζώνη του εσωτερικού περιβλήματος ασφαλείας της μονάδας Bushehr 2.
Ο Alexei Likhachev είχε δηλώσει τον Μάιο ότι η κατασκευή του αντιδραστήρα για τη Bushehr 2 είχε ολοκληρωθεί σε ποσοστό άνω του 60%, ενώ η πρόοδος στην κατασκευή των ατμογεννητριών είχε φτάσει περίπου στο 50%.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Rosatom σχεδιάζει να αρχίσει την αποστολή του βασικού εξοπλισμού της νέας μονάδας μέσα στο επόμενο έτος.
Την ίδια περίοδο, περίπου 2.200 εργαζόμενοι ιρανικών εργοληπτικών εταιρειών είχαν ήδη επιστρέψει στο εργοτάξιο και συμμετείχαν στην επανεκκίνηση των κατασκευαστικών δραστηριοτήτων.
Στόχος λειτουργίας το 2029
Σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Γενικής Διάσκεψης της International Atomic Energy Agency (IAEA) τον Σεπτέμβριο του 2024, η ιρανική πλευρά είχε αναφέρει ως τότε στόχο να τεθεί η μονάδα Bushehr 2 σε λειτουργία το 2029.
Το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, εξαρτάται από την πορεία των κατασκευαστικών εργασιών, την έγκαιρη παράδοση του ρωσικού εξοπλισμού και, πλέον, σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις στην περιοχή.
Η επιστροφή των Ρώσων ειδικών αποτελεί επομένως σημαντική ένδειξη ότι η Rosatom επιχειρεί να επαναφέρει σταδιακά το έργο σε κανονικούς ρυθμούς.
Η σημασία της Rosatom
Η Rosatom είναι η κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας της Ρωσίας και ένας από τους μεγαλύτερους διεθνείς προμηθευτές πυρηνικής τεχνολογίας.
Έχει αναλάβει τον σχεδιασμό και την κατασκευή πυρηνικών σταθμών σε πολλές χώρες, καθώς και την προμήθεια πυρηνικού καυσίμου, τη συντήρηση αντιδραστήρων και την εκπαίδευση προσωπικού.
Στην περίπτωση του Ιράν, η Rosatom έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του Bushehr και στη λειτουργία της πρώτης μονάδας.
Η συνεργασία Ρωσίας και Ιράν στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας θεωρείται από την Τεχεράνη βασικό στοιχείο του σχεδίου της για αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικές πηγές.
Συνεργασία και για μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες
Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Rosatom και η Atomic Energy Organisation of Iran (AEOI) υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης για συνεργασία στον τομέα των Small Modular Reactors (SMRs), δηλαδή των μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων.
Οι SMRs είναι αντιδραστήρες μικρότερης ισχύος σε σχέση με τις παραδοσιακές μεγάλες πυρηνικές μονάδες. Η σχεδίασή τους επιτρέπει, θεωρητικά, ταχύτερη κατασκευή, μεγαλύτερη τυποποίηση του εξοπλισμού και ευκολότερη εγκατάσταση σε διαφορετικές περιοχές.
Η συμφωνία δείχνει ότι η πυρηνική συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Ιράν δεν περιορίζεται μόνο στις μονάδες του Bushehr, αλλά ενδέχεται να επεκταθεί και σε νέες τεχνολογίες.
Ο στόχος των 20 GW πυρηνικής ισχύος
Το Ιράν έχει ανακοινώσει ως μακροπρόθεσμη φιλοδοξία την ανάπτυξη περίπου 20 GW πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος έως το 2041.
Ο στόχος είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος αν συγκριθεί με τη σημερινή εγκατεστημένη πυρηνική ισχύ της χώρας, η οποία βασίζεται ουσιαστικά στη μοναδική εν λειτουργία μονάδα Bushehr 1.
Η ολοκλήρωση των Bushehr 2 και 3 αποτελεί συνεπώς σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά για την επίτευξη του συνολικού στόχου θα απαιτηθεί η κατασκευή πολλών επιπλέον πυρηνικών μονάδων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεργασία με τη Rosatom, αλλά και τα σχέδια για SMRs, αποκτούν ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.
Η κρίσιμη παράμετρος της πυρηνικής ασφάλειας
Η στρατιωτική σύγκρουση στην περιοχή έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας πυρηνικών εγκαταστάσεων σε συνθήκες πολέμου.
Η IAEA έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν πρέπει να αποτελούν στόχο στρατιωτικών επιχειρήσεων, καθώς ακόμη και ένα περιστατικό χωρίς άμεση ζημιά στον αντιδραστήρα μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για το προσωπικό, τα συστήματα ασφαλείας και την ευρύτερη περιοχή.
Ο Rafael Mariano Grossi έχει επίσης επισημάνει ότι η επίλυση των διαφορών γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να επιδιωχθεί μέσω της διπλωματίας, των επιθεωρήσεων και των διεθνών διαπραγματεύσεων.
Η σταδιακή επιστροφή του προσωπικού της Rosatom στο Bushehr αποτελεί, συνεπώς, όχι μόνο ένδειξη επανεκκίνησης των κατασκευαστικών εργασιών, αλλά και ένα μέτρο του κατά πόσο η Μόσχα θεωρεί ότι οι συνθήκες ασφαλείας επιτρέπουν την επαναφορά της ρωσικής παρουσίας.
Παρά την επιστροφή των πρώτων ειδικών, ο Alexei Likhachev κατέστησε σαφές ότι η πλήρης επάνοδος στα επίπεδα προσωπικού που υπήρχαν πριν από τη σύγκρουση θα εξαρτηθεί από μια σταθερή πολιτική συμφωνία και από την αποφυγή νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Η επιστροφή της Rosatom στο Bushehr δεν συνιστά από μόνη της βήμα προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Αντίθετα, το ρωσικό μοντέλο προμήθειας και επιστροφής πυρηνικού καυσίμου μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός μη διάδοσης.
Το κρίσιμο ζήτημα για τις ΗΠΑ παραμένει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, οι εγκαταστάσεις εμπλουτισμού και η δυνατότητα αξιόπιστων επιθεωρήσεων του IAEA. Πολιτικά, όμως, η επιστροφή των Ρώσων δείχνει ότι η πυρηνική συνεργασία Μόσχας–Τεχεράνης παραμένει ενεργή και ότι η Ρωσία μπορεί να εξελιχθεί είτε σε ανάχωμα της αμερικανικής πίεσης είτε σε απαραίτητο ενδιάμεσο μιας μελλοντικής πυρηνικής συμφωνίας.
www.bankingnews.gr
Με την επιστροφή τους, ο συνολικός αριθμός των Ρώσων ειδικών που βρίσκονται πλέον στην εγκατάσταση ανέρχεται σε 25.
Περισσότεροι εργαζόμενοι αναμένεται να επιστρέψουν μέσα στις επόμενες δύο εβδομάδες, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξει νέα κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Σε δηλώσεις του που δημοσιεύθηκαν στην εταιρική έκδοση Strana Rosatom (21 Αυγούστου), ο Alexei Likhachev ανέφερε ότι, εφόσον η κατάσταση εξελιχθεί ομαλά, η Rosatom σχεδιάζει να αυξήσει το προσωπικό του έργου στους 100 εργαζομένους μέχρι το φθινόπωρο.
«Σχεδιάζουμε, φυσικά, να επιστρέψουν το συντομότερο δυνατό όλοι οι ειδικοί που είχαν προηγουμένως απομακρυνθεί από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν.
Ωστόσο, η πλήρης επιστροφή στις συνθήκες που επικρατούσαν πριν από τον πόλεμο θα είναι δυνατή μόνο αφού υπάρξουν οριστικές συμφωνίες μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών», ανέφερε.
Σύμφωνα με τη Strana Rosatom, οι κατασκευαστικές εργασίες στα κύρια και βοηθητικά κτίρια των νέων μονάδων Bushehr 2 και Bushehr 3 συνεχίζονται. Παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη προπαρασκευαστικές εργασίες που αφορούν τις υδραυλικές εγκαταστάσεις και τις συναφείς υποδομές.
Το υπόβαθρο της σύγκρουσης
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επιθέσεις εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, αναφέροντας ότι στόχευαν την ιρανική ηγεσία και στρατιωτικές υποδομές. Το Ιράν απάντησε με αντίποινα.
Η στρατιωτική ένταση επηρέασε άμεσα και την παρουσία του ρωσικού προσωπικού στο Bushehr, με μέρος των ειδικών να απομακρύνεται για λόγους ασφαλείας.
Ο Γενικός Διευθυντής της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας - International Atomic Energy Agency (IAEA), Rafael Grossi, έχει υπογραμμίσει ότι η διπλωματία και οι διαπραγματεύσεις αποτελούν τον βασικό δρόμο για την επίτευξη μακροπρόθεσμων εγγυήσεων ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα, αλλά και για τη διατήρηση της αποτελεσματικότητας του διεθνούς καθεστώτος μη διάδοσης των πυρηνικών όπλων.
Η ασφάλεια του Bushehr έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για τον μοναδικό πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής που βρίσκεται σήμερα σε λειτουργία στο Ιράν.
Η πρώτη μονάδα του Bushehr
Η πρώτη μονάδα του σταθμού, Bushehr 1, συνδέθηκε με το ηλεκτρικό δίκτυο το 2011.
Πρόκειται για αντιδραστήρα ρωσικού σχεδιασμού τύπου VVER, με ηλεκτρική ισχύ περίπου 915 MWe.
Η μονάδα βασίζεται σε τεχνολογία πεπιεσμένου ύδατος και αποτελεί μέχρι σήμερα τον πυρήνα της ιρανικής πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγής.
Η ιστορία της εγκατάστασης είναι ιδιαίτερα μακρά.
Η κατασκευή του σταθμού είχε αρχικά ξεκινήσει τη δεκαετία του 1970 με τη συμμετοχή γερμανικών εταιρειών, αλλά διακόπηκε μετά την Ιρανική Επανάσταση του 1979.
Στη δεκαετία του 1990, η Ρωσία ανέλαβε την ολοκλήρωση της μονάδας, ενσωματώνοντας ρωσική τεχνολογία VVER στην ήδη υπάρχουσα υποδομή.
Το έργο απέκτησε ιδιαίτερη πολιτική και τεχνολογική σημασία, καθώς αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα παραδείγματα μακροχρόνιας πυρηνικής συνεργασίας μεταξύ Μόσχας και Τεχεράνης.
Οι νέες μονάδες Bushehr 2 και 3
Στην ίδια τοποθεσία κατασκευάζονται δύο ακόμη μονάδες, οι Bushehr 2 και Bushehr 3, οι οποίες βασίζονται σε αντιδραστήρες τύπου VVER-1000.
Οι δύο νέες μονάδες αναμένεται να αυξήσουν σημαντικά την πυρηνική ηλεκτροπαραγωγική ικανότητα του Ιράν όταν τεθούν σε λειτουργία.
Η Bushehr 2 βρίσκεται σε πιο προχωρημένο στάδιο κατασκευής. Η πρώτη σκυροδέτηση για τη μονάδα πραγματοποιήθηκε το 2019, σηματοδοτώντας την επίσημη έναρξη του βασικού κατασκευαστικού σταδίου.
Το 2024 εγκαταστάθηκε το λεγόμενο core catcher, ένα σημαντικό σύστημα παθητικής πυρηνικής ασφάλειας.
Πρόκειται για ειδική κατασκευή που έχει σχεδιαστεί ώστε, σε ένα εξαιρετικά σοβαρό ατύχημα κατά το οποίο θα μπορούσε να προκληθεί τήξη του πυρήνα του αντιδραστήρα, να συγκρατήσει το λιωμένο πυρηνικό υλικό και να περιορίσει τις πιθανές συνέπειες.
Τον Ιανουάριο εγκαταστάθηκε επίσης η τρίτη ζώνη του εσωτερικού περιβλήματος ασφαλείας της μονάδας Bushehr 2.
Ο Alexei Likhachev είχε δηλώσει τον Μάιο ότι η κατασκευή του αντιδραστήρα για τη Bushehr 2 είχε ολοκληρωθεί σε ποσοστό άνω του 60%, ενώ η πρόοδος στην κατασκευή των ατμογεννητριών είχε φτάσει περίπου στο 50%.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Rosatom σχεδιάζει να αρχίσει την αποστολή του βασικού εξοπλισμού της νέας μονάδας μέσα στο επόμενο έτος.
Την ίδια περίοδο, περίπου 2.200 εργαζόμενοι ιρανικών εργοληπτικών εταιρειών είχαν ήδη επιστρέψει στο εργοτάξιο και συμμετείχαν στην επανεκκίνηση των κατασκευαστικών δραστηριοτήτων.
Στόχος λειτουργίας το 2029
Σε εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Γενικής Διάσκεψης της International Atomic Energy Agency (IAEA) τον Σεπτέμβριο του 2024, η ιρανική πλευρά είχε αναφέρει ως τότε στόχο να τεθεί η μονάδα Bushehr 2 σε λειτουργία το 2029.
Το χρονοδιάγραμμα, ωστόσο, εξαρτάται από την πορεία των κατασκευαστικών εργασιών, την έγκαιρη παράδοση του ρωσικού εξοπλισμού και, πλέον, σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις στην περιοχή.
Η επιστροφή των Ρώσων ειδικών αποτελεί επομένως σημαντική ένδειξη ότι η Rosatom επιχειρεί να επαναφέρει σταδιακά το έργο σε κανονικούς ρυθμούς.
Η σημασία της Rosatom
Η Rosatom είναι η κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας της Ρωσίας και ένας από τους μεγαλύτερους διεθνείς προμηθευτές πυρηνικής τεχνολογίας.
Έχει αναλάβει τον σχεδιασμό και την κατασκευή πυρηνικών σταθμών σε πολλές χώρες, καθώς και την προμήθεια πυρηνικού καυσίμου, τη συντήρηση αντιδραστήρων και την εκπαίδευση προσωπικού.
Στην περίπτωση του Ιράν, η Rosatom έχει διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη του Bushehr και στη λειτουργία της πρώτης μονάδας.
Η συνεργασία Ρωσίας και Ιράν στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας θεωρείται από την Τεχεράνη βασικό στοιχείο του σχεδίου της για αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικές πηγές.
Συνεργασία και για μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες
Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Rosatom και η Atomic Energy Organisation of Iran (AEOI) υπέγραψαν μνημόνιο κατανόησης για συνεργασία στον τομέα των Small Modular Reactors (SMRs), δηλαδή των μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων.
Οι SMRs είναι αντιδραστήρες μικρότερης ισχύος σε σχέση με τις παραδοσιακές μεγάλες πυρηνικές μονάδες. Η σχεδίασή τους επιτρέπει, θεωρητικά, ταχύτερη κατασκευή, μεγαλύτερη τυποποίηση του εξοπλισμού και ευκολότερη εγκατάσταση σε διαφορετικές περιοχές.
Η συμφωνία δείχνει ότι η πυρηνική συνεργασία μεταξύ Ρωσίας και Ιράν δεν περιορίζεται μόνο στις μονάδες του Bushehr, αλλά ενδέχεται να επεκταθεί και σε νέες τεχνολογίες.
Ο στόχος των 20 GW πυρηνικής ισχύος
Το Ιράν έχει ανακοινώσει ως μακροπρόθεσμη φιλοδοξία την ανάπτυξη περίπου 20 GW πυρηνικής ηλεκτροπαραγωγικής ισχύος έως το 2041.
Ο στόχος είναι ιδιαίτερα φιλόδοξος αν συγκριθεί με τη σημερινή εγκατεστημένη πυρηνική ισχύ της χώρας, η οποία βασίζεται ουσιαστικά στη μοναδική εν λειτουργία μονάδα Bushehr 1.
Η ολοκλήρωση των Bushehr 2 και 3 αποτελεί συνεπώς σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, αλλά για την επίτευξη του συνολικού στόχου θα απαιτηθεί η κατασκευή πολλών επιπλέον πυρηνικών μονάδων.
Σε αυτό το πλαίσιο, η συνεργασία με τη Rosatom, αλλά και τα σχέδια για SMRs, αποκτούν ιδιαίτερη στρατηγική σημασία.
Η κρίσιμη παράμετρος της πυρηνικής ασφάλειας
Η στρατιωτική σύγκρουση στην περιοχή έχει επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της προστασίας πυρηνικών εγκαταστάσεων σε συνθήκες πολέμου.
Η IAEA έχει επανειλημμένα τονίσει ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν πρέπει να αποτελούν στόχο στρατιωτικών επιχειρήσεων, καθώς ακόμη και ένα περιστατικό χωρίς άμεση ζημιά στον αντιδραστήρα μπορεί να δημιουργήσει σοβαρούς κινδύνους για το προσωπικό, τα συστήματα ασφαλείας και την ευρύτερη περιοχή.
Ο Rafael Mariano Grossi έχει επίσης επισημάνει ότι η επίλυση των διαφορών γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πρέπει να επιδιωχθεί μέσω της διπλωματίας, των επιθεωρήσεων και των διεθνών διαπραγματεύσεων.
Η σταδιακή επιστροφή του προσωπικού της Rosatom στο Bushehr αποτελεί, συνεπώς, όχι μόνο ένδειξη επανεκκίνησης των κατασκευαστικών εργασιών, αλλά και ένα μέτρο του κατά πόσο η Μόσχα θεωρεί ότι οι συνθήκες ασφαλείας επιτρέπουν την επαναφορά της ρωσικής παρουσίας.
Παρά την επιστροφή των πρώτων ειδικών, ο Alexei Likhachev κατέστησε σαφές ότι η πλήρης επάνοδος στα επίπεδα προσωπικού που υπήρχαν πριν από τη σύγκρουση θα εξαρτηθεί από μια σταθερή πολιτική συμφωνία και από την αποφυγή νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Η επιστροφή της Rosatom στο Bushehr δεν συνιστά από μόνη της βήμα προς την απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
Αντίθετα, το ρωσικό μοντέλο προμήθειας και επιστροφής πυρηνικού καυσίμου μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός μη διάδοσης.
Το κρίσιμο ζήτημα για τις ΗΠΑ παραμένει το απόθεμα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, οι εγκαταστάσεις εμπλουτισμού και η δυνατότητα αξιόπιστων επιθεωρήσεων του IAEA. Πολιτικά, όμως, η επιστροφή των Ρώσων δείχνει ότι η πυρηνική συνεργασία Μόσχας–Τεχεράνης παραμένει ενεργή και ότι η Ρωσία μπορεί να εξελιχθεί είτε σε ανάχωμα της αμερικανικής πίεσης είτε σε απαραίτητο ενδιάμεσο μιας μελλοντικής πυρηνικής συμφωνίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών