Στις κάλπες στις 29 Αυγούστου οι Ισλανδοί για την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων ένταξης στην ΕΕ – Οριακό προβάδισμα του «ναι» – Στο επίκεντρο η ασφάλεια, το ευρώ, η αλιεία και η εθνική κυριαρχία
Σε ένα δημοψήφισμα που μπορεί να αποδειχθεί κομβικό για τη γεωπολιτική θέση της χώρας στον Βόρειο Ατλαντικό προσέρχονται το Σάββατο 29 Αυγούστου οι Ισλανδοί, αποφασίζοντας εάν θα επαναληφθούν οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η μάχη αναμένεται οριακή.
Η τελευταία δημοσκόπηση πριν από την κάλπη καταγράφει 51,3% υπέρ της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων και 48,7% κατά, γεγονός που αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.
Το ερώτημα είναι συγκεκριμένο: εάν η Ισλανδία θα επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για τελική ψηφοφορία επί της ένταξης.
Εάν επικρατήσει το «ναι», θα ξεκινήσουν εκ νέου οι διαπραγματεύσεις και, εφόσον υπάρξει συμφωνία, αυτή θα τεθεί σε δεύτερο δημοψήφισμα.
Με άλλα λόγια, η κάλπη του Σαββάτου δεν αποφασίζει εάν η Ισλανδία θα γίνει μέλος της ΕΕ, αλλά εάν θα επιχειρήσει ξανά να το πετύχει.
Ο «παράγοντας Trump» και η Γροιλανδία
Το timing του δημοψηφίσματος μόνο τυχαίο δεν είναι.
Η Αρκτική μετατρέπεται σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά μέτωπα του πλανήτη, με τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τη Ρωσία να ενδιαφέρονται ολοένα περισσότερο για τον έλεγχο των θαλάσσιων διαδρομών, των κρίσιμων ορυκτών και των στρατηγικών υποδομών της περιοχής.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Γροιλανδία.
Ο Donald Trump έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τον έλεγχο της Γροιλανδίας για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ οι δηλώσεις του έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στο Ρέικιαβικ.
Το γεγονός ότι η Γροιλανδία είναι ο πλησιέστερος γείτονας της Ισλανδίας προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στις εξελίξεις.
Μάλιστα, ο Trump είχε προκαλέσει εντύπωση όταν σε ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός φάνηκε να συγχέει επανειλημμένα τη Γροιλανδία με την Ισλανδία.
Για την Ισλανδία, το μήνυμα ήταν σαφές: η γεωπολιτική της θέση στον Βόρειο Ατλαντικό δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.
Η ασφάλεια αλλάζει το ευρωπαϊκό δίλημμα
Η Ισλανδία είναι ιδρυτικό μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά αποτελεί τη μοναδική χώρα της Συμμαχίας που δεν διαθέτει δικές της ένοπλες δυνάμεις.
Η άμυνά της βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ και στη διμερή αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ του 1951.
Όμως η αμερικανική πολιτική επί Trump έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η παραδοσιακή αμερικανική «ομπρέλα» ασφάλειας μπορεί να θεωρείται πλέον αυτονόητη.
«Η ασφάλεια και η άμυνα της Ισλανδίας διασφαλίζονται από τη συμμετοχή μας στο ΝΑΤΟ, αλλά επίσης –και για πολλούς ακόμη πιο σημαντικά– από μια διμερή αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ από το 1951. Τώρα πολλοί άνθρωποι επανεξετάζουν την εγκυρότητα αυτής της αμυντικής συμφωνίας», έχει δηλώσει ο Eiríkur Bergmann, καθηγητής Πολιτικής στο Bifröst University.
Η Ισλανδία βρίσκεται επίσης πάνω από το περίφημο GIUK Gap, το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Γροιλανδίας, Ισλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου, που συνδέει την Αρκτική με τον Ατλαντικό.
Για μια χώρα χωρίς στρατό, η γεωγραφία αποτελεί ταυτόχρονα πλεονέκτημα και τεράστια στρατηγική ευπάθεια.
Το ευρώ απέναντι στην ισλανδική κορόνα
Ωστόσο, παρά τον γεωπολιτικό θόρυβο, η μάχη για την ΕΕ δεν κρίνεται μόνο από τον Trump.
Στην πραγματικότητα, τα οικονομικά ζητήματα παραμένουν στην καρδιά της συζήτησης.
Η ισλανδική κορόνα θεωρείται από πολλούς πολίτες ασταθές νόμισμα, ενώ τα υψηλά επιτόκια και το κόστος χρηματοδότησης επιβαρύνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το ενδεχόμενο υιοθέτησης του ευρώ αποτελεί, επομένως, ένα από τα βασικότερα επιχειρήματα υπέρ της ένταξης.
Ο Jon Danielsson, διευθυντής του Systemic Risk Centre και καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο London School of Economics, έχει επισημάνει ότι για πολλούς Ισλανδούς το ευρώ αποτελεί τον πραγματικό στόχο πίσω από τη συζήτηση για την ένταξη.
Η ένταξη στην ΕΕ θα μπορούσε να οδηγήσει τελικά και στην ένταξη στην Ευρωζώνη, προσφέροντας μεγαλύτερη νομισματική σταθερότητα.
Όμως το τίμημα που φοβούνται οι αντίπαλοι της ένταξης είναι η απώλεια ελέγχου σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.
«Κόκκινη γραμμή» η αλιεία
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο.
Η αλιεία δεν είναι απλώς ένας οικονομικός κλάδος για την Ισλανδία. Είναι μέρος της οικονομικής και εθνικής ταυτότητας της χώρας.
Η Ισλανδία έχει συγκρουστεί στο παρελθόν με ευρωπαϊκές χώρες για τα δικαιώματα αλιείας και την πρόσβαση στα αλιευτικά της ύδατα.
Η εφαρμογή της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της ΕΕ αποτελεί, ως εκ τούτου, ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι δύο πλευρές σε περίπτωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.
Ο Danielsson εκτιμά ότι ακόμη και εάν οι Ισλανδοί ψηφίσουν υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών, η αλιεία θα παραμείνει ένα από τα βασικότερα ζητήματα που θα καθορίσουν την τελική στάση της κοινής γνώμης.
Για τους πολέμιους της ένταξης, το ερώτημα είναι απλό:
Ποιο νόημα έχει το ευρώ εάν η Ισλανδία χάσει τον έλεγχο των θαλάσσιων πόρων της;
Η Ισλανδία είναι ήδη «μέσα» στην Ευρώπη
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή η Ισλανδία βρίσκεται ήδη πολύ κοντά στην ΕΕ.
Η χώρα είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και, μέσω αυτού, έχει πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.
Παράλληλα, συμμετέχει στη Ζώνη Σένγκεν και στην Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών.
Ωστόσο, υπάρχει μία κρίσιμη διαφορά.
Η Ισλανδία εφαρμόζει μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών κανόνων, χωρίς να έχει θέση στο τραπέζι όπου αυτοί αποφασίζονται.
Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα των υποστηρικτών της ένταξης: να μετατραπεί από «λήπτης κανόνων» σε χώρα που συμμετέχει στη διαμόρφωσή τους.
Η μεγάλη ευκαιρία για τις Βρυξέλλες
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ισλανδία αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση.
Πρόκειται για μια πλούσια, δημοκρατική και ήδη στενά συνδεδεμένη με την ευρωπαϊκή οικονομία χώρα, με πληθυσμό μικρότερο των 400.000 κατοίκων.
Η ένταξή της θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό πολιτικό μήνυμα σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιχειρεί να ενισχύσει την επιρροή της στην Αρκτική και να αναδείξει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ως παράγοντα οικονομικής και γεωπολιτικής σταθερότητας.
Μετά το Brexit, ένα νέο success story διεύρυνσης θα είχε ιδιαίτερη πολιτική αξία.
Η Ισλανδία είναι επίσης πολύ διαφορετική περίπτωση από άλλες υποψήφιες χώρες, καθώς είναι ήδη σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμισμένη με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Από το 2009 στο 2026
Η σχέση της Ισλανδίας με την ΕΕ έχει περάσει από πολλές φάσεις.
Η χώρα υπέβαλε αίτηση ένταξης το 2009, στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Οι διαπραγματεύσεις προχώρησαν, αλλά ανεστάλησαν το 2013 μετά την αλλαγή κυβέρνησης.
Η συζήτηση ουσιαστικά πάγωσε για περισσότερο από μία δεκαετία.
Τώρα, όμως, η διεθνής πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η αναβάθμιση της Αρκτικής ως γεωπολιτικού πεδίου, η αμφισβήτηση της παραδοσιακής σχέσης Ευρώπης–ΗΠΑ και οι κινήσεις του Trump γύρω από τη Γροιλανδία έχουν αλλάξει τα δεδομένα.
Το κρίσιμο ερώτημα: Ευρώπη ή εθνική κυριαρχία;
Η πρώην πρωθυπουργός της Ισλανδίας Katrín Jakobsdóttir παραμένει αντίθετη στην ένταξη.
Όπως έχει υποστηρίξει, η Ισλανδία ήδη απολαμβάνει στενή οικονομική συνεργασία με την ΕΕ και υψηλό επίπεδο διαβίωσης, χωρίς να χρειάζεται να γίνει πλήρες μέλος.
Οι υποστηρικτές της ένταξης, από την άλλη, απαντούν ότι η σημερινή κατάσταση αφήνει την Ισλανδία σε μια ιδιότυπη γκρίζα ζώνη: βρίσκεται οικονομικά κοντά στην Ευρώπη, αλλά δεν συμμετέχει στη λήψη των αποφάσεων.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο δίλημμα του δημοψηφίσματος.
Περισσότερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και οικονομική σταθερότητα ή διατήρηση του πλήρους ελέγχου στην αλιεία, στο νόμισμα και στην εθνική κυριαρχία;
Το αποτέλεσμα θα κριθεί στο νήμα
Η τελευταία δημοσκόπηση δείχνει ότι το αποτέλεσμα μπορεί να κριθεί κυριολεκτικά στο νήμα.
Το 51,3% υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών και το 48,7% κατά αφήνει ελάχιστο περιθώριο για ασφαλείς προβλέψεις.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και μια επικράτηση του «ναι» δεν θα σημαίνει άμεση ένταξη.
Θα ανοίξει απλώς έναν νέο, δύσκολο γύρο διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες.
Και τότε τα πραγματικά δύσκολα θα αρχίσουν.
Αλιεία, ευρώ, εθνική κυριαρχία και ασφάλεια θα βρεθούν στο ίδιο τραπέζι.
Και πάνω από όλα θα αιωρείται η σκιά της Γροιλανδίας και του Donald Trump.
Για την Ισλανδία, το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν θέλει να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είναι εάν, σε έναν κόσμο όπου η γεωπολιτική επιστρέφει με δύναμη, μπορεί μόνη της να αισθάνεται πραγματικά ασφαλής.
www.bankingnews.gr
Η μάχη αναμένεται οριακή.
Η τελευταία δημοσκόπηση πριν από την κάλπη καταγράφει 51,3% υπέρ της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων και 48,7% κατά, γεγονός που αφήνει ανοιχτά όλα τα ενδεχόμενα.
Το ερώτημα είναι συγκεκριμένο: εάν η Ισλανδία θα επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για τελική ψηφοφορία επί της ένταξης.
Εάν επικρατήσει το «ναι», θα ξεκινήσουν εκ νέου οι διαπραγματεύσεις και, εφόσον υπάρξει συμφωνία, αυτή θα τεθεί σε δεύτερο δημοψήφισμα.
Με άλλα λόγια, η κάλπη του Σαββάτου δεν αποφασίζει εάν η Ισλανδία θα γίνει μέλος της ΕΕ, αλλά εάν θα επιχειρήσει ξανά να το πετύχει.
Ο «παράγοντας Trump» και η Γροιλανδία
Το timing του δημοψηφίσματος μόνο τυχαίο δεν είναι.
Η Αρκτική μετατρέπεται σε ένα από τα σημαντικότερα γεωπολιτικά μέτωπα του πλανήτη, με τις ΗΠΑ, την Ευρώπη και τη Ρωσία να ενδιαφέρονται ολοένα περισσότερο για τον έλεγχο των θαλάσσιων διαδρομών, των κρίσιμων ορυκτών και των στρατηγικών υποδομών της περιοχής.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η Γροιλανδία.
Ο Donald Trump έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ χρειάζονται τον έλεγχο της Γροιλανδίας για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ οι δηλώσεις του έχουν προκαλέσει έντονη ανησυχία στο Ρέικιαβικ.
Το γεγονός ότι η Γροιλανδία είναι ο πλησιέστερος γείτονας της Ισλανδίας προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στις εξελίξεις.
Μάλιστα, ο Trump είχε προκαλέσει εντύπωση όταν σε ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός φάνηκε να συγχέει επανειλημμένα τη Γροιλανδία με την Ισλανδία.
Για την Ισλανδία, το μήνυμα ήταν σαφές: η γεωπολιτική της θέση στον Βόρειο Ατλαντικό δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη.
Η ασφάλεια αλλάζει το ευρωπαϊκό δίλημμα
Η Ισλανδία είναι ιδρυτικό μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά αποτελεί τη μοναδική χώρα της Συμμαχίας που δεν διαθέτει δικές της ένοπλες δυνάμεις.
Η άμυνά της βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συμμετοχή στο ΝΑΤΟ και στη διμερή αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ του 1951.
Όμως η αμερικανική πολιτική επί Trump έχει προκαλέσει ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο η παραδοσιακή αμερικανική «ομπρέλα» ασφάλειας μπορεί να θεωρείται πλέον αυτονόητη.
«Η ασφάλεια και η άμυνα της Ισλανδίας διασφαλίζονται από τη συμμετοχή μας στο ΝΑΤΟ, αλλά επίσης –και για πολλούς ακόμη πιο σημαντικά– από μια διμερή αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ από το 1951. Τώρα πολλοί άνθρωποι επανεξετάζουν την εγκυρότητα αυτής της αμυντικής συμφωνίας», έχει δηλώσει ο Eiríkur Bergmann, καθηγητής Πολιτικής στο Bifröst University.
Η Ισλανδία βρίσκεται επίσης πάνω από το περίφημο GIUK Gap, το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Γροιλανδίας, Ισλανδίας και Ηνωμένου Βασιλείου, που συνδέει την Αρκτική με τον Ατλαντικό.
Για μια χώρα χωρίς στρατό, η γεωγραφία αποτελεί ταυτόχρονα πλεονέκτημα και τεράστια στρατηγική ευπάθεια.
Το ευρώ απέναντι στην ισλανδική κορόνα
Ωστόσο, παρά τον γεωπολιτικό θόρυβο, η μάχη για την ΕΕ δεν κρίνεται μόνο από τον Trump.
Στην πραγματικότητα, τα οικονομικά ζητήματα παραμένουν στην καρδιά της συζήτησης.
Η ισλανδική κορόνα θεωρείται από πολλούς πολίτες ασταθές νόμισμα, ενώ τα υψηλά επιτόκια και το κόστος χρηματοδότησης επιβαρύνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Το ενδεχόμενο υιοθέτησης του ευρώ αποτελεί, επομένως, ένα από τα βασικότερα επιχειρήματα υπέρ της ένταξης.
Ο Jon Danielsson, διευθυντής του Systemic Risk Centre και καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο London School of Economics, έχει επισημάνει ότι για πολλούς Ισλανδούς το ευρώ αποτελεί τον πραγματικό στόχο πίσω από τη συζήτηση για την ένταξη.
Η ένταξη στην ΕΕ θα μπορούσε να οδηγήσει τελικά και στην ένταξη στην Ευρωζώνη, προσφέροντας μεγαλύτερη νομισματική σταθερότητα.
Όμως το τίμημα που φοβούνται οι αντίπαλοι της ένταξης είναι η απώλεια ελέγχου σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας.
«Κόκκινη γραμμή» η αλιεία
Και εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο εμπόδιο.
Η αλιεία δεν είναι απλώς ένας οικονομικός κλάδος για την Ισλανδία. Είναι μέρος της οικονομικής και εθνικής ταυτότητας της χώρας.
Η Ισλανδία έχει συγκρουστεί στο παρελθόν με ευρωπαϊκές χώρες για τα δικαιώματα αλιείας και την πρόσβαση στα αλιευτικά της ύδατα.
Η εφαρμογή της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής της ΕΕ αποτελεί, ως εκ τούτου, ένα από τα πιο δύσκολα ζητήματα που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι δύο πλευρές σε περίπτωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.
Ο Danielsson εκτιμά ότι ακόμη και εάν οι Ισλανδοί ψηφίσουν υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών, η αλιεία θα παραμείνει ένα από τα βασικότερα ζητήματα που θα καθορίσουν την τελική στάση της κοινής γνώμης.
Για τους πολέμιους της ένταξης, το ερώτημα είναι απλό:
Ποιο νόημα έχει το ευρώ εάν η Ισλανδία χάσει τον έλεγχο των θαλάσσιων πόρων της;
Η Ισλανδία είναι ήδη «μέσα» στην Ευρώπη
Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή η Ισλανδία βρίσκεται ήδη πολύ κοντά στην ΕΕ.
Η χώρα είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και, μέσω αυτού, έχει πρόσβαση στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.
Παράλληλα, συμμετέχει στη Ζώνη Σένγκεν και στην Ευρωπαϊκή Ζώνη Ελεύθερων Συναλλαγών.
Ωστόσο, υπάρχει μία κρίσιμη διαφορά.
Η Ισλανδία εφαρμόζει μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών κανόνων, χωρίς να έχει θέση στο τραπέζι όπου αυτοί αποφασίζονται.
Αυτό ακριβώς αποτελεί ένα από τα βασικά επιχειρήματα των υποστηρικτών της ένταξης: να μετατραπεί από «λήπτης κανόνων» σε χώρα που συμμετέχει στη διαμόρφωσή τους.
Η μεγάλη ευκαιρία για τις Βρυξέλλες
Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ισλανδία αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση.
Πρόκειται για μια πλούσια, δημοκρατική και ήδη στενά συνδεδεμένη με την ευρωπαϊκή οικονομία χώρα, με πληθυσμό μικρότερο των 400.000 κατοίκων.
Η ένταξή της θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό πολιτικό μήνυμα σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ επιχειρεί να ενισχύσει την επιρροή της στην Αρκτική και να αναδείξει την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ως παράγοντα οικονομικής και γεωπολιτικής σταθερότητας.
Μετά το Brexit, ένα νέο success story διεύρυνσης θα είχε ιδιαίτερη πολιτική αξία.
Η Ισλανδία είναι επίσης πολύ διαφορετική περίπτωση από άλλες υποψήφιες χώρες, καθώς είναι ήδη σε μεγάλο βαθμό ευθυγραμμισμένη με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.
Από το 2009 στο 2026
Η σχέση της Ισλανδίας με την ΕΕ έχει περάσει από πολλές φάσεις.
Η χώρα υπέβαλε αίτηση ένταξης το 2009, στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Οι διαπραγματεύσεις προχώρησαν, αλλά ανεστάλησαν το 2013 μετά την αλλαγή κυβέρνησης.
Η συζήτηση ουσιαστικά πάγωσε για περισσότερο από μία δεκαετία.
Τώρα, όμως, η διεθνής πραγματικότητα είναι διαφορετική.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η αναβάθμιση της Αρκτικής ως γεωπολιτικού πεδίου, η αμφισβήτηση της παραδοσιακής σχέσης Ευρώπης–ΗΠΑ και οι κινήσεις του Trump γύρω από τη Γροιλανδία έχουν αλλάξει τα δεδομένα.
Το κρίσιμο ερώτημα: Ευρώπη ή εθνική κυριαρχία;
Η πρώην πρωθυπουργός της Ισλανδίας Katrín Jakobsdóttir παραμένει αντίθετη στην ένταξη.
Όπως έχει υποστηρίξει, η Ισλανδία ήδη απολαμβάνει στενή οικονομική συνεργασία με την ΕΕ και υψηλό επίπεδο διαβίωσης, χωρίς να χρειάζεται να γίνει πλήρες μέλος.
Οι υποστηρικτές της ένταξης, από την άλλη, απαντούν ότι η σημερινή κατάσταση αφήνει την Ισλανδία σε μια ιδιότυπη γκρίζα ζώνη: βρίσκεται οικονομικά κοντά στην Ευρώπη, αλλά δεν συμμετέχει στη λήψη των αποφάσεων.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το μεγάλο δίλημμα του δημοψηφίσματος.
Περισσότερη ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και οικονομική σταθερότητα ή διατήρηση του πλήρους ελέγχου στην αλιεία, στο νόμισμα και στην εθνική κυριαρχία;
Το αποτέλεσμα θα κριθεί στο νήμα
Η τελευταία δημοσκόπηση δείχνει ότι το αποτέλεσμα μπορεί να κριθεί κυριολεκτικά στο νήμα.
Το 51,3% υπέρ της επανέναρξης των συνομιλιών και το 48,7% κατά αφήνει ελάχιστο περιθώριο για ασφαλείς προβλέψεις.
Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και μια επικράτηση του «ναι» δεν θα σημαίνει άμεση ένταξη.
Θα ανοίξει απλώς έναν νέο, δύσκολο γύρο διαπραγματεύσεων με τις Βρυξέλλες.
Και τότε τα πραγματικά δύσκολα θα αρχίσουν.
Αλιεία, ευρώ, εθνική κυριαρχία και ασφάλεια θα βρεθούν στο ίδιο τραπέζι.
Και πάνω από όλα θα αιωρείται η σκιά της Γροιλανδίας και του Donald Trump.
Για την Ισλανδία, το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν θέλει να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είναι εάν, σε έναν κόσμο όπου η γεωπολιτική επιστρέφει με δύναμη, μπορεί μόνη της να αισθάνεται πραγματικά ασφαλής.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών