Ένα νέο στρατηγικό τετελεσμένο στη νότια Συρία, με επίκεντρο το όρος Hermon , φαίνεται να εδραιώνει το Ισραήλ, την ώρα που η προσοχή της διεθνούς κοινότητας παραμένει στραμμένη στον πόλεμο στην Ουκρανία και τις εξελίξεις στην Υεμένη. Η παρουσία του Benjamin Netanyahu στην κορυφή του βουνού, μαζί με τον υπουργό Άμυνας Israel Katz, έστειλε σαφές μήνυμα πως η ισραηλινή στρατιωτική παρουσία στην περιοχή δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως προσωρινή.
Το Hermon, το υψηλότερο σημείο της Συρίας, αποτελεί ένα τεράστιο φυσικό «παρατηρητήριο», από όπου μπορούν να επιτηρούνται μεγάλες περιοχές της Συρίας, του Λιβάνου και της Ιορδανίας. Η δυνατότητα εγκατάστασης ραντάρ, αισθητήρων και συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης προσδίδει στο Ισραήλ ένα κρίσιμο πλεονέκτημα απέναντι σε πιθανές απειλές.
Η προοπτική μόνιμου ισραηλινού ελέγχου στον Hermon έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τη Συρία και σειρά αραβικών χωρών, που φοβούνται τη δημιουργία ενός νέου τετελεσμένου στα πρότυπα των Υψιπέδων του Γκολάν.
Η επίσκεψη Netanyahu στο Hermon
Στις 9 Σεπτεμβρίου, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, επισκέφθηκε τα σύνορα με τη Συρία και περιηγήθηκε στην κορυφή του όρους Hermon στη νότια Συρία, δηλώνοντας ότι το Ισραήλ «δεν θα επιτρέψει σε κανέναν τρομοκρατικό στρατό να εγκατασταθεί στα σύνορά μας και αυτό αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματά μας στον πόλεμο».
Η αναφορά του Netanyahu σε «τρομοκρατικό στρατό» αποτελούσε συγκαλυμμένη αναφορά στη Hay’at Tahrir al-Sham (HTS), της οποίας ηγείται ο πρόεδρος της Συρίας Ahmed al-Sharaa, ο οποίος στο παρελθόν ήταν στέλεχος της al-Qaeda.
Ο Netanyahu δήλωσε επίσης ότι το Ισραήλ βρίσκεται πολύ κοντά στην «κατάρρευση του καθεστώτος» στο Ιράν. «Δεσμευόμαστε να νικήσουμε το τρομοκρατικό καθεστώς στο Ιράν και θα το κάνουμε», δήλωσε ο πρωθυπουργός, κοιτάζοντας προς τη Συρία από την κορυφή του όρους Hermon, προσθέτοντας ότι «ολόκληρος ο άξονας θα καταρρεύσει μια για πάντα».
Ο Netanyahu ανέφερε ακόμη ότι το Ισραήλ ελέγχει πλέον ολόκληρη την περιοχή από το όρος Hermon έως τη Μεσόγειο. «Απόλυτος έλεγχος που δεν έχει υπάρξει ποτέ ξανά».
Υπογραμμίζοντας τη σημασία του ισραηλινού ελέγχου του όρους Hermon, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ δήλωσε: «Την παραμονή του Rosh Hashanah βρισκόμαστε στην κορυφή του Hermon. Η Δαμασκός βρίσκεται ακριβώς εδώ, ο Λίβανος είναι εκεί, τα συριακά Υψίπεδα του Γκολάν είναι εκεί και εμείς ελέγχουμε ολόκληρη την περιοχή από την κορυφή του Hermon έως τον ποταμό Yarmouk και από εδώ έως τη Μεσόγειο Θάλασσα».
Η ίδια η επίσκεψη του Netanyahu, μαζί με τον υπουργό Άμυνας, αποτέλεσε σαφές μήνυμα προς τη Συρία και την Τουρκία ότι το Ισραήλ βρίσκεται εκεί για να παραμείνει και ότι τα συριακά εδάφη που κατέλαβαν οι IDF μετά τη χαοτική κατάρρευση της κυβέρνησης του Bashar al-Assad θα παραμείνουν υπό ισραηλινό έλεγχο.
Ο υπουργός Άμυνας, Israel Katz, απευθύνθηκε επίσης απευθείας στον Σύρο πρόεδρο al-Sharaa, δηλώνοντας ότι ο ισραηλινός στρατός θα διατηρήσει την παρουσία του στη λεγόμενη ζώνη ασφαλείας και δεν θα αποχωρήσει από αυτήν.
Την ίδια ώρα, αρκετές αραβικές κυβερνήσεις καταδίκασαν την επίσκεψη Netanyahu, μεταξύ άλλων η Συρία, το Κουβέιτ και το Κατάρ.
Αραβικές χώρες καταδικάζουν την επίσκεψη Netanyahu
Το υπουργείο Εξωτερικών της Συρίας χαρακτήρισε την επίσκεψη «παράνομη» και «προκλητική» κίνηση.
Το Κουβέιτ έκανε λόγο για «παράνομη είσοδο στη συριακή πλευρά του όρους Hermon» και κάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ να αναλάβει δράση για να σταματήσουν οι επιθέσεις κατά της κυριαρχίας της αραβικής χώρας.
Το υπουργείο Εξωτερικών της Ιορδανίας χαρακτήρισε επίσης την κίνηση «κατάφωρη παραβίαση» της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας, καθώς και «κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Παράλληλα, το Κατάρ χαρακτήρισε την επίσκεψη «κατάφωρη παραβίαση της κυριαρχίας της αδελφής Συριακής Αραβικής Δημοκρατίας, κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και σοβαρή απειλή για την περιφερειακή ασφάλεια».
Πράγματι, είναι ασυνήθιστο να εκδίδουν χώρες τόσο διαφορετικές μεταξύ τους, όπως η Ιορδανία, το Κουβέιτ και το Κατάρ, κοινά καταδικαστικό τόνο απέναντι στο Ισραήλ και ταυτόχρονα να τάσσονται υπέρ της Συρίας. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο από τη στιγμή που το Ισραήλ κατέχει συριακά εδάφη, όπως τα Υψίπεδα του Γκολάν, τουλάχιστον από τον πόλεμο του 1967.
Γιατί, λοιπόν, η επίσκεψη του Netanyahu στο όρος Hermon προκάλεσε τόσο έντονη αντίδραση από πολλές αραβικές χώρες; Η απάντηση, όπως φαίνεται, βρίσκεται στη στρατηγική σημασία του βουνού.
Η στρατηγική σημασία του όρους Hermon
Στις 8 Δεκεμβρίου 2024, η κυβέρνηση του Bashar al-Assad κατέρρευσε, έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία εμφυλίου πολέμου.
Την αμέσως επόμενη ημέρα, το Ισραήλ κινήθηκε γρήγορα, πραγματοποιώντας περισσότερες από 300 αεροπορικές επιδρομές εναντίον σημαντικών συριακών στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Οι επιδρομές κατέστρεψαν σημαντικό συριακό στρατιωτικό εξοπλισμό, μεταξύ άλλων μαχητικά αεροσκάφη, ελικόπτερα, τεθωρακισμένα οχήματα, όπλα και πυρομαχικά.
Ταυτόχρονα, ισραηλινές χερσαίες δυνάμεις προχώρησαν πέρα από τα Υψίπεδα του Γκολάν, μέσα στην πρώην ζώνη ασφαλείας του ΟΗΕ, συμπεριλαμβανομένου του όρους Hermon.
Ο ισραηλινός στρατός κατέλαβε τη συριακή πλευρά της οροσειράς του Ερμών και άλλα στρατηγικά σημεία, προκειμένου να επεκτείνει τη ζώνη ασφαλείας κατά μήκος των συνόρων με τη Συρία, ανέφερε η Jerusalem Post στις 9 Δεκεμβρίου.
Το όρος Hermon, γνωστό και ως όρος Al-Sheikh, είναι ένα από τα σημαντικότερα βουνά της Συρίας και βρίσκεται στα σύνορα μεταξύ Συρίας και Λιβάνου.
Η κατάληψη του όρους Hermon από τις IDF αποτέλεσε σημαντική νίκη για το Ισραήλ, το οποίο εδραίωσε τον έλεγχό του όχι μόνο στη Συρία, μέχρι και την περιοχή της Δαμασκού, αλλά και στον Λίβανο. Επιπλέον, η τοποθεσία θα βοηθήσει το Ισραήλ να ενισχύσει τα πολυεπίπεδα συστήματα αεράμυνάς του.
Η οροσειρά διαθέτει τέσσερις σημαντικές κορυφές. Η υψηλότερη φτάνει τα 2.814 μέτρα, ενώ οι υπόλοιπες βρίσκονται στα 2.294, 2.236 και 2.145 μέτρα αντίστοιχα.
Τα ψηλά βουνά δεν λειτουργούν μόνο ως φυσικό σύνορο μεταξύ Λιβάνου και Συρίας, αλλά οι κορυφές τους είναι επίσης ορατές από το Ισραήλ, τα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν και την Ιορδανία, γεγονός που τους προσδίδει εξαιρετική γεωγραφική και στρατηγική σημασία.
Στο Ισραήλ, η κορυφή είναι επίσης γνωστή ως «τα μάτια του έθνους», λόγω της εξαιρετικής στρατηγικής σημασίας της για τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και επιτήρησης του Ισραήλ.
Το μεγάλο υψόμετρο επιτρέπει στο Ισραήλ να παρακολουθεί από εκεί μια τεράστια περιοχή, συμπεριλαμβανομένων τμημάτων του Λιβάνου, της Συρίας και της Ιορδανίας. Οποιαδήποτε εκτόξευση ρουκέτας ή πυραύλου από τις περιοχές αυτές προς το Ισραήλ θα μπορούσε να εντοπιστεί εύκολα από τα ραντάρ αεράμυνας που θα εγκατασταθούν εκεί.
Ο ειδικός σε στρατηγικά ζητήματα Alaa al-Asfari δήλωσε στο BBC ότι το όρος Hermon είναι το υψηλότερο σημείο της Συρίας, γεγονός που το καθιστά κρίσιμο στρατιωτικό φυλάκιο για την παρακολούθηση ολόκληρης της περιοχής.
Σύμφωνα με τον al-Asfari, το Ισραήλ θέλει να δημιουργήσει μια «ασφαλή ζώνη», αποκτώντας τον έλεγχο της περιοχής που εκτείνεται από την Quneitra έως τα περίχωρα της Δαμασκού. Η παρουσία του εκεί θα επιτρέψει στο Ισραήλ να εγκαταστήσει προηγμένα ραντάρ, κάμερες και άλλα συστήματα επιτήρησης, επιτρέποντάς του να παρακολουθεί διαρκώς ολόκληρη την περιοχή.
Επιπλέον, το βουνό είχε παραδοσιακά λειτουργήσει ως αμυντική ασπίδα της νότιας Συρίας. Εάν το βουνό βρίσκεται πλέον υπό ισραηλινό έλεγχο, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως η βόρεια αμυντική ασπίδα του Ισραήλ, αφήνοντας παράλληλα τεράστιες περιοχές της Συρίας ευάλωτες.
Η περιοχή αυτή αποτελούσε παραδοσιακά επίσης διαδρομή λαθρεμπορίου όπλων από το Ιράν και τη Συρία προς τον Λίβανο.
Ο Naftali Hazony, πρώην πιλότος F-16 της ισραηλινής Πολεμικής Αεροπορίας, έδωσε μια εικόνα για τη βαθιά σημασία της κατάληψης του όρους Hermon από το Ισραήλ. Ο Hazony εξήγησε ότι αυτή η στρατηγική κίνηση έχει αλλάξει την ισορροπία ασφαλείας στην περιοχή και προσφέρει στο Ισραήλ κρίσιμα πλεονεκτήματα έναντι των αντιπάλων του.
«Το Ισραήλ κατέλαβε το όρος Hermon, το υψηλότερο βουνό της Συρίας, με την κορυφή του να φτάνει τα 2.814 μέτρα. Η πρωτεύουσα της Συρίας, η Δαμασκός, απέχει μόλις 40 χιλιόμετρα και πλέον βρίσκεται εντός της εμβέλειας του ισραηλινού πυροβολικού».
«Για δεκαετίες, η βόρεια άμυνα του Ισραήλ επισκιαζόταν από το όρος Hermon της Συρίας. Όχι πλέον. Το σημαντικότερο φυσικό οχυρό της περιοχής βρίσκεται τώρα στα χέρια του Ισραήλ. Το Ισραήλ το έκανε αθόρυβα, προχωρώντας στις εγκαταλελειμμένες συριακές θέσεις και καταλαμβάνοντάς τες χωρίς μάχη», πρόσθεσε.
Ο Hazony εξήγησε επίσης ότι το όρος Hermon, λόγω της δεσπόζουσας θέσης του, δημιουργούσε επί μακρόν ένα τυφλό σημείο στην κάλυψη των ισραηλινών ραντάρ προς τη Συρία και τον Λίβανο. Τώρα, όμως, με την κορυφή υπό ισραηλινό έλεγχο, τα ισραηλινά ραντάρ μπορούν να καλύπτουν μια πολύ μεγαλύτερη περιοχή.
«Μόλις εγκατασταθούν στο όρος Hermon, τα ισραηλινά ραντάρ θα μπορούν να βλέπουν βαθιά μέσα στη Συρία και τον Λίβανο, παρέχοντας έγκαιρη προειδοποίηση για εισερχόμενα αεροσκάφη χαμηλής πτήσης και drones. Οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών μπορούν επίσης να αξιοποιήσουν την κορυφή, τοποθετώντας αισθητήρες για την πραγματοποίηση επιχειρήσεων επιτήρησης και την υποκλοπή εχθρικών επικοινωνιών».
«Τα βουνά παρέχουν επίσης την ιδανική κάλυψη για τις ειδικές δυνάμεις και τους κατασκόπους του Ισραήλ, οι οποίοι πλέον μπορούν να εισέρχονται στη Συρία πιο ελεύθερα, πραγματοποιώντας αποστολές υπό την κάλυψη του σκότους», πρόσθεσε. «Είτε πρόκειται για το ISIS, την HTS, το Ιράν ή τη Hezbollah, μια εχθρική δύναμη που θα κινηθεί προς το Ισραήλ θα είναι πλέον εκτεθειμένη, στο έλεος των ισραηλινών drones, των πυραύλων επιφανείας-επιφανείας και των κατευθυνόμενων με λέιζερ βομβών. Οι κάτοικοι του βόρειου Ισραήλ μπορούν να κοιμούνται πιο ήσυχοι γνωρίζοντας ότι το Ισραήλ ελέγχει αυτή την κορυφή».
Ωστόσο, στη Συρία υπάρχει ο φόβος ότι, λόγω της στρατηγικής σημασίας του όρους Hermon, το Ισραήλ θα επιχειρήσει να το διατηρήσει μόνιμα, όπως ακριβώς συνέβη με τα Υψίπεδα του Γκολάν, τα οποία η Ιερουσαλήμ κατέλαβε το 1967, κατά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών, και από τα οποία δεν έχει αποχωρήσει.
Η επίσκεψη του πρωθυπουργού Netanyahu αποτελεί σαφή ένδειξη ότι η Ιερουσαλήμ θα επιχειρήσει να επεκτείνει μόνιμα τον έλεγχό της στην περιοχή. Αυτό ίσως εξηγεί την οργισμένη αντίδραση των περισσότερων αραβικών κρατών.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών