Από το Hormuz και τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις έως το Dubai, το Abu Dhabi, το Κατάρ και τα λιμάνια του Ισραήλ, ένα ολόκληρο οικονομικό σύστημα βρίσκεται εκτεθειμένο στις συνέπειες μιας ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης
Η αντίστροφη μέτρηση για μια νέα, ανεξέλεγκτη ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο επικίνδυνη απ’ όσο υπολογίζουν οι αγορές.
Εάν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν, η Τεχεράνη έχει κάθε λόγο να προειδοποιεί ότι η απάντησή της δεν θα περιοριστεί σε μεμονωμένα στρατιωτικά πλήγματα.
Το διακύβευμα δεν θα είναι μόνο οι στρατιωτικές βάσεις και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις. Στο επίκεντρο ενός σεναρίου περιφερειακής κλιμάκωσης θα μπορούσαν να βρεθούν λιμάνια, αεροδρόμια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης, τηλεπικοινωνίες και εμπορικές υποδομές που στηρίζουν την οικονομία ολόκληρου του Περσικού Κόλπου.
Ο χάρτης που αποτυπώνει λιμάνια, αεροδρόμια, μεγάλα αστικά και εμπορικά κέντρα σε χώρες της περιοχής αναδεικνύει το εύρος της οικονομικής και εφοδιαστικής διασύνδεσης της Μέσης Ανατολής.
Δεν αποτελεί, ωστόσο, επιβεβαιωμένο κατάλογο στόχων του Ιράν ούτε αποδεικνύει ότι κάποια συγκεκριμένη εγκατάσταση έχει επιλεγεί για επίθεση.
Το μήνυμα είναι σαφές: σε έναν γενικευμένο πόλεμο, η σύγκρουση θα μπορούσε να ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια του ιρανικού εδάφους και να μετατραπεί σε κρίση ενέργειας, μεταφορών και εφοδιασμού με παγκόσμιες συνέπειες.
20 λιμάνια στον χάρτη – Ποια είναι η σημασία τους
Η καταμέτρηση των λιμενικών καταχωρίσεων στα επιμέρους τμήματα του γραφήματος φτάνει τις 20 εγγραφές σε έξι χώρες.
Πρόκειται για λιμάνια που συνδέονται με το εμπόριο, τις θαλάσσιες μεταφορές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τις ενεργειακές εξαγωγές της περιοχής.
Στον κατάλογο περιλαμβάνονται λιμάνια του Ισραήλ, της Σαουδικής Αραβίας, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Στο Ισραήλ, τα λιμάνια της Haifa, της Ashdod, της Ashkelon και της Eilat έχουν διαφορετικούς ρόλους στο θαλάσσιο εμπόριο και στην ενεργειακή και εφοδιαστική αλυσίδα.
Στη Σαουδική Αραβία, τα λιμάνια της Jeddah, του King Abdullah, του King Fahd και της Dammam συνδέονται με την εμπορική δραστηριότητα και τη μεταφορά αγαθών.
Στον Περσικό Κόλπο, τα λιμάνια του Κατάρ, του Κουβέιτ, του Μπαχρέιν και των ΗΑΕ έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη διακίνηση εμπορευμάτων, την τροφοδοσία των αγορών και τη σύνδεση της περιοχής με τα διεθνή δίκτυα μεταφορών.
Η καταμέτρηση αφορά τις εγγραφές του χάρτη και όχι 20 επιβεβαιωμένους στόχους. Επιπλέον, η ύπαρξη μιας εγκατάστασης σε έναν τέτοιο χάρτη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει επιλεγεί από την ιρανική στρατιωτική ηγεσία.
15 αεροδρόμια και η απειλή για τις μεταφορές
Το γράφημα περιλαμβάνει επίσης 15 καταχωρίσεις αεροδρομίων, τα οποία αποτελούν κρίσιμους κόμβους για τις επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές, την επιχειρηματική δραστηριότητα και τη λειτουργία των περιφερειακών αεροπορικών δικτύων.
Σε περίπτωση γενικευμένης σύγκρουσης, οι επιπτώσεις δεν θα περιορίζονταν στις εγκαταστάσεις που ενδεχομένως θα υφίσταντο άμεσα πλήγματα.
Ακόμη και χωρίς φυσικές καταστροφές, η απειλή πυραυλικών επιθέσεων, οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο και η αναστολή πτήσεων θα μπορούσαν να προκαλέσουν αλυσιδωτές ανατροπές.
Οι αεροπορικές εταιρείες θα αναγκάζονταν να τροποποιήσουν δρομολόγια, οι μεταφορές φορτίων θα καθυστερούσαν και οι επιχειρήσεις θα αντιμετώπιζαν αυξημένο κόστος ασφάλισης και μετακίνησης.
Τα αεροδρόμια, επομένως, δεν είναι σημαντικά μόνο ως φυσικές εγκαταστάσεις, αλλά και ως κρίκοι ενός διεθνούς δικτύου που μπορεί να διαταραχθεί από μια κρίση ασφαλείας.
Το ενεργειακό σοκ: Πετρέλαιο, LNG και διυλιστήρια
Το μεγαλύτερο οικονομικό ρίσκο αφορά την ενέργεια.
Η περιοχή του Περσικού Κόλπου συγκεντρώνει κρίσιμες υποδομές παραγωγής, επεξεργασίας και εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ το Κατάρ και άλλοι ενεργειακοί κόμβοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά LNG.
Σε περίπτωση κλιμάκωσης, οι αγορές θα αντιδρούσαν όχι μόνο σε τυχόν πραγματικές ζημιές, αλλά και στην πιθανότητα διακοπής της παραγωγής ή των εξαγωγών.
Η απειλή κατά ενεργειακών υποδομών θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να ενισχύσει τη μεταβλητότητα και να μεταφέρει νέες πληθωριστικές πιέσεις στις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα Στενά του Hormuz, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Μια παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα θα μπορούσε να επιβαρύνει τις μεταφορές, να αυξήσει τα ασφάλιστρα των πλοίων και να προκαλέσει καθυστερήσεις στην παράδοση φορτίων.
Το πραγματικό οικονομικό όπλο δεν θα ήταν απαραίτητα η καταστροφή μιας εγκατάστασης, αλλά η δημιουργία αβεβαιότητας για το αν το πετρέλαιο και το LNG θα συνεχίσουν να φτάνουν στις διεθνείς αγορές.
Η ευάλωτη οικονομική καρδιά των ΗΑΕ
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν σημαντικό εμπορικό, χρηματοοικονομικό και μεταφορικό κόμβο.
Η λειτουργία των λιμανιών, των αεροδρομίων, των επιχειρηματικών κέντρων και των διεθνών εταιρειών συνδέεται άμεσα με την εικόνα σταθερότητας που προβάλλει η χώρα.
Σε ένα σενάριο γενικευμένης σύγκρουσης, η απειλή κατά των μεταφορών και των υποδομών θα μπορούσε να προκαλέσει αναστάτωση στις εμπορικές ροές, να επηρεάσει τις τουριστικές αφίξεις και να αυξήσει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Η Dubai και το Abu Dhabi δεν αποτελούν απλώς αστικά κέντρα.
Είναι τμήματα ενός ευρύτερου οικονομικού συστήματος που εξαρτάται από την απρόσκοπτη διακίνηση ανθρώπων, κεφαλαίων, ενέργειας και αγαθών.
Μια σοβαρή κρίση ασφαλείας θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη επενδυτών και επιχειρήσεων ακόμη και χωρίς εκτεταμένες υλικές ζημιές.
Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Κατάρ στο επίκεντρο
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει εκτεταμένες ενεργειακές και εμπορικές υποδομές, ενώ η γεωγραφική της θέση την καθιστά κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα της περιοχής.
Το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν βρίσκονται επίσης σε ένα περιβάλλον όπου οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις, οι θαλάσσιες μεταφορές και οι ενεργειακές δραστηριότητες συνδέονται στενά με τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το Κατάρ, από την πλευρά του, έχει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου.
Οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή στις εξαγωγές LNG θα μπορούσε να επηρεάσει αγοραστές σε διαφορετικές ηπείρους, να αυξήσει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία και να εντείνει τις πιέσεις στις τιμές.
Το Ομάν και η Ιορδανία περιλαμβάνονται επίσης στο ευρύτερο σενάριο περιφερειακής αστάθειας που περιγράφεται στο υλικό.
Η έκταση των πιθανών συνεπειών θα εξαρτιόταν από τη μορφή της σύγκρουσης, τη γεωγραφική εξάπλωσή της και το κατά πόσο θα επηρεάζονταν οι εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές.
Γέφυρες, σιδηρόδρομοι, ηλεκτρικό ρεύμα και αφαλάτωση
Η απειλή για την περιοχή δεν αφορά μόνο λιμάνια και αεροδρόμια.
Στον κατάλογο υποδομών που περιγράφεται στο δημοσίευμα περιλαμβάνονται επίσης γέφυρες, σιδηροδρομικά δίκτυα, υποθαλάσσια καλώδια, μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης νερού.
Οι υποδομές αυτές αποτελούν τη βάση της καθημερινής λειτουργίας των σύγχρονων οικονομιών.
Τα υποθαλάσσια καλώδια στηρίζουν τις διεθνείς επικοινωνίες και τη διασύνδεση δεδομένων, ενώ οι μονάδες αφαλάτωσης έχουν ιδιαίτερη σημασία για χώρες με περιορισμένους υδάτινους πόρους.
Μια σοβαρή διαταραχή θα μπορούσε να επηρεάσει την ηλεκτροδότηση, την υδροδότηση, τις μεταφορές και την πρόσβαση σε κρίσιμες υπηρεσίες.
Το αποτέλεσμα θα ήταν μια κρίση που δεν θα περιοριζόταν στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά θα περνούσε στην καθημερινότητα των πολιτών και στη λειτουργία της οικονομίας.
Τεχνολογικές εταιρείες, ξενοδοχεία και εμπορικά κέντρα
Στο ευρύτερο σενάριο που περιγράφεται, αναφέρονται επίσης εταιρείες τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης, ξενοδοχεία και εμπορικά κέντρα.
Η αναφορά αυτή αποτυπώνει το εύρος των οικονομικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να επηρεαστούν από μια περιφερειακή κρίση.
Ωστόσο, απαιτείται σαφής διάκριση: η αναφορά αυτών των κατηγοριών σε δημοσιεύματα ή σε έναν χάρτη δεν συνιστά απόδειξη ότι συγκεκριμένες επιχειρήσεις, ξενοδοχεία ή εμπορικά κέντρα έχουν επιλεγεί ως στόχοι. Χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση, τέτοιο συμπέρασμα θα ήταν αυθαίρετο.
Αυτό που μπορεί να ειπωθεί με ασφάλεια είναι ότι η επέκταση μιας σύγκρουσης σε εμπορικές και ψηφιακές υποδομές θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις υπηρεσίες, στην επιχειρηματική δραστηριότητα και στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Οι αμερικανικές βάσεις και ο κίνδυνος πολέμου σε πολλαπλά μέτωπα
Οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή αποτελούν μέρος του αρχικού σεναρίου πιθανών ιρανικών αντιποίνων.
Παράλληλα, εκτιμήσεις που αποδίδονται σε αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν ότι μια νέα επίθεση κατά του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει απαντήσεις εναντίον αμερικανικού προσωπικού και εγκαταστάσεων.
Οι Houthis της Υεμένης αναφέρονται επίσης ως παράγοντας που θα μπορούσε να διευρύνει το μέτωπο της σύγκρουσης. Εφόσον εμπλέκονταν περισσότερα μέρη, οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα, τις περιφερειακές μεταφορές και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα αυξάνονταν.
Η πιθανότητα ταυτόχρονων κρίσεων σε διαφορετικά σημεία θα δυσκόλευε την αεράμυνα, την προστασία των υποδομών και τη διατήρηση ανοικτών των εμπορικών διαδρομών.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι μια τέτοια εξέλιξη είναι αναπόφευκτη.
Το Hormuz παραμένει ο μεγάλος φόβος των αγορών
Τα Στενά του Hormuz αποτελούν το κομβικό σημείο της κρίσης. Η απειλή για την ασφαλή διέλευση πλοίων μπορεί να επηρεάσει τις αγορές ακόμη και όταν δεν υπάρχει πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας.
Η αύξηση των ασφαλίστρων, οι καθυστερήσεις, οι αλλαγές δρομολογίων και ο φόβος νέων επιθέσεων μπορούν να αυξήσουν το κόστος μεταφοράς και να επιβαρύνουν τις τιμές ενέργειας.
Σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, οι συνέπειες θα μπορούσαν να περάσουν στην παραγωγή, στις μεταφορές, στη βιομηχανία και στο κόστος ζωής.
Για τις διεθνείς αγορές, επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να πληγούν, αλλά εάν θα παραμείνουν λειτουργικά τα δίκτυα που μεταφέρουν ενέργεια και αγαθά από τη Μέση Ανατολή στον υπόλοιπο κόσμο.
Πόσοι στόχοι θα χτυπηθούν; Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αναπάντητο
Οι αριθμοί του χάρτη —20 λιμενικές καταχωρίσεις και 15 αεροδρόμια, μαζί με δεκάδες άλλες εγγραφές αστικών, εμπορικών και οικονομικών σημείων— δείχνουν την πυκνότητα των κρίσιμων υποδομών στην περιοχή.
Δεν αποκαλύπτουν, ωστόσο, πόσες από αυτές θα μπορούσαν πράγματι να αποτελέσουν στόχους σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων.
Δεν υπάρχει, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του γραφήματος, επαληθευμένος αριθμός εγκαταστάσεων που έχουν επιλεγεί για επίθεση.
Οποιαδήποτε παρουσίαση των 20 λιμανιών ή των 15 αεροδρομίων ως βέβαιων στόχων θα ήταν παραπλανητική.
Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι διαφορετικό: μια γενικευμένη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν θα μπορούσε να μετατρέψει τις κρίσιμες υποδομές της Μέσης Ανατολής σε παράγοντα τεράστιας οικονομικής αβεβαιότητας, με επιπτώσεις στην ενέργεια, στη ναυσιπλοΐα, στις αερομεταφορές, στις επικοινωνίες και στο διεθνές εμπόριο.
Το χειρότερο σενάριο δεν είναι απλώς μια σειρά στρατιωτικών πληγμάτων.
Είναι μια παρατεταμένη κρίση κατά την οποία η απειλή για λιμάνια, αεροδρόμια και ενεργειακά δίκτυα αρκεί για να παραλύσει τις αγορές, να αυξήσει το κόστος των μεταφορών και να μεταφέρει το σοκ στην παγκόσμια οικονομία.
Και σε μια περιοχή από την οποία εξαρτώνται κρίσιμες ενεργειακές και εμπορικές ροές, ακόμη και η αβεβαιότητα μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά ακριβή.
www.bankingnews.gr
Εάν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση κατά του Ιράν, η Τεχεράνη έχει κάθε λόγο να προειδοποιεί ότι η απάντησή της δεν θα περιοριστεί σε μεμονωμένα στρατιωτικά πλήγματα.
Το διακύβευμα δεν θα είναι μόνο οι στρατιωτικές βάσεις και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις. Στο επίκεντρο ενός σεναρίου περιφερειακής κλιμάκωσης θα μπορούσαν να βρεθούν λιμάνια, αεροδρόμια, ενεργειακές εγκαταστάσεις, δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης, τηλεπικοινωνίες και εμπορικές υποδομές που στηρίζουν την οικονομία ολόκληρου του Περσικού Κόλπου.
Ο χάρτης που αποτυπώνει λιμάνια, αεροδρόμια, μεγάλα αστικά και εμπορικά κέντρα σε χώρες της περιοχής αναδεικνύει το εύρος της οικονομικής και εφοδιαστικής διασύνδεσης της Μέσης Ανατολής.
Δεν αποτελεί, ωστόσο, επιβεβαιωμένο κατάλογο στόχων του Ιράν ούτε αποδεικνύει ότι κάποια συγκεκριμένη εγκατάσταση έχει επιλεγεί για επίθεση.
Το μήνυμα είναι σαφές: σε έναν γενικευμένο πόλεμο, η σύγκρουση θα μπορούσε να ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια του ιρανικού εδάφους και να μετατραπεί σε κρίση ενέργειας, μεταφορών και εφοδιασμού με παγκόσμιες συνέπειες.
20 λιμάνια στον χάρτη – Ποια είναι η σημασία τους
Η καταμέτρηση των λιμενικών καταχωρίσεων στα επιμέρους τμήματα του γραφήματος φτάνει τις 20 εγγραφές σε έξι χώρες.
Πρόκειται για λιμάνια που συνδέονται με το εμπόριο, τις θαλάσσιες μεταφορές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, τις ενεργειακές εξαγωγές της περιοχής.
Στον κατάλογο περιλαμβάνονται λιμάνια του Ισραήλ, της Σαουδικής Αραβίας, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, του Κατάρ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.
Στο Ισραήλ, τα λιμάνια της Haifa, της Ashdod, της Ashkelon και της Eilat έχουν διαφορετικούς ρόλους στο θαλάσσιο εμπόριο και στην ενεργειακή και εφοδιαστική αλυσίδα.
Στη Σαουδική Αραβία, τα λιμάνια της Jeddah, του King Abdullah, του King Fahd και της Dammam συνδέονται με την εμπορική δραστηριότητα και τη μεταφορά αγαθών.
Στον Περσικό Κόλπο, τα λιμάνια του Κατάρ, του Κουβέιτ, του Μπαχρέιν και των ΗΑΕ έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη διακίνηση εμπορευμάτων, την τροφοδοσία των αγορών και τη σύνδεση της περιοχής με τα διεθνή δίκτυα μεταφορών.
Η καταμέτρηση αφορά τις εγγραφές του χάρτη και όχι 20 επιβεβαιωμένους στόχους. Επιπλέον, η ύπαρξη μιας εγκατάστασης σε έναν τέτοιο χάρτη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι έχει επιλεγεί από την ιρανική στρατιωτική ηγεσία.
15 αεροδρόμια και η απειλή για τις μεταφορές
Το γράφημα περιλαμβάνει επίσης 15 καταχωρίσεις αεροδρομίων, τα οποία αποτελούν κρίσιμους κόμβους για τις επιβατικές και εμπορευματικές μεταφορές, την επιχειρηματική δραστηριότητα και τη λειτουργία των περιφερειακών αεροπορικών δικτύων.
Σε περίπτωση γενικευμένης σύγκρουσης, οι επιπτώσεις δεν θα περιορίζονταν στις εγκαταστάσεις που ενδεχομένως θα υφίσταντο άμεσα πλήγματα.
Ακόμη και χωρίς φυσικές καταστροφές, η απειλή πυραυλικών επιθέσεων, οι περιορισμοί στον εναέριο χώρο και η αναστολή πτήσεων θα μπορούσαν να προκαλέσουν αλυσιδωτές ανατροπές.
Οι αεροπορικές εταιρείες θα αναγκάζονταν να τροποποιήσουν δρομολόγια, οι μεταφορές φορτίων θα καθυστερούσαν και οι επιχειρήσεις θα αντιμετώπιζαν αυξημένο κόστος ασφάλισης και μετακίνησης.
Τα αεροδρόμια, επομένως, δεν είναι σημαντικά μόνο ως φυσικές εγκαταστάσεις, αλλά και ως κρίκοι ενός διεθνούς δικτύου που μπορεί να διαταραχθεί από μια κρίση ασφαλείας.
Το ενεργειακό σοκ: Πετρέλαιο, LNG και διυλιστήρια
Το μεγαλύτερο οικονομικό ρίσκο αφορά την ενέργεια.
Η περιοχή του Περσικού Κόλπου συγκεντρώνει κρίσιμες υποδομές παραγωγής, επεξεργασίας και εξαγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ το Κατάρ και άλλοι ενεργειακοί κόμβοι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια αγορά LNG.
Σε περίπτωση κλιμάκωσης, οι αγορές θα αντιδρούσαν όχι μόνο σε τυχόν πραγματικές ζημιές, αλλά και στην πιθανότητα διακοπής της παραγωγής ή των εξαγωγών.
Η απειλή κατά ενεργειακών υποδομών θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, να ενισχύσει τη μεταβλητότητα και να μεταφέρει νέες πληθωριστικές πιέσεις στις οικονομίες που εξαρτώνται από εισαγόμενη ενέργεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν τα Στενά του Hormuz, ένα από τα σημαντικότερα περάσματα για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Μια παρατεταμένη διαταραχή στη ναυσιπλοΐα θα μπορούσε να επιβαρύνει τις μεταφορές, να αυξήσει τα ασφάλιστρα των πλοίων και να προκαλέσει καθυστερήσεις στην παράδοση φορτίων.
Το πραγματικό οικονομικό όπλο δεν θα ήταν απαραίτητα η καταστροφή μιας εγκατάστασης, αλλά η δημιουργία αβεβαιότητας για το αν το πετρέλαιο και το LNG θα συνεχίσουν να φτάνουν στις διεθνείς αγορές.
Η ευάλωτη οικονομική καρδιά των ΗΑΕ
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα αποτελούν σημαντικό εμπορικό, χρηματοοικονομικό και μεταφορικό κόμβο.
Η λειτουργία των λιμανιών, των αεροδρομίων, των επιχειρηματικών κέντρων και των διεθνών εταιρειών συνδέεται άμεσα με την εικόνα σταθερότητας που προβάλλει η χώρα.
Σε ένα σενάριο γενικευμένης σύγκρουσης, η απειλή κατά των μεταφορών και των υποδομών θα μπορούσε να προκαλέσει αναστάτωση στις εμπορικές ροές, να επηρεάσει τις τουριστικές αφίξεις και να αυξήσει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων.
Η Dubai και το Abu Dhabi δεν αποτελούν απλώς αστικά κέντρα.
Είναι τμήματα ενός ευρύτερου οικονομικού συστήματος που εξαρτάται από την απρόσκοπτη διακίνηση ανθρώπων, κεφαλαίων, ενέργειας και αγαθών.
Μια σοβαρή κρίση ασφαλείας θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη επενδυτών και επιχειρήσεων ακόμη και χωρίς εκτεταμένες υλικές ζημιές.
Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Μπαχρέιν και Κατάρ στο επίκεντρο
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει εκτεταμένες ενεργειακές και εμπορικές υποδομές, ενώ η γεωγραφική της θέση την καθιστά κρίσιμο παράγοντα για τη σταθερότητα της περιοχής.
Το Κουβέιτ και το Μπαχρέιν βρίσκονται επίσης σε ένα περιβάλλον όπου οι στρατιωτικές εγκαταστάσεις, οι θαλάσσιες μεταφορές και οι ενεργειακές δραστηριότητες συνδέονται στενά με τις περιφερειακές ισορροπίες.
Το Κατάρ, από την πλευρά του, έχει ιδιαίτερη σημασία για την παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου.
Οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή στις εξαγωγές LNG θα μπορούσε να επηρεάσει αγοραστές σε διαφορετικές ηπείρους, να αυξήσει τον ανταγωνισμό για διαθέσιμα φορτία και να εντείνει τις πιέσεις στις τιμές.
Το Ομάν και η Ιορδανία περιλαμβάνονται επίσης στο ευρύτερο σενάριο περιφερειακής αστάθειας που περιγράφεται στο υλικό.
Η έκταση των πιθανών συνεπειών θα εξαρτιόταν από τη μορφή της σύγκρουσης, τη γεωγραφική εξάπλωσή της και το κατά πόσο θα επηρεάζονταν οι εμπορικές και ενεργειακές διαδρομές.
Γέφυρες, σιδηρόδρομοι, ηλεκτρικό ρεύμα και αφαλάτωση
Η απειλή για την περιοχή δεν αφορά μόνο λιμάνια και αεροδρόμια.
Στον κατάλογο υποδομών που περιγράφεται στο δημοσίευμα περιλαμβάνονται επίσης γέφυρες, σιδηροδρομικά δίκτυα, υποθαλάσσια καλώδια, μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης νερού.
Οι υποδομές αυτές αποτελούν τη βάση της καθημερινής λειτουργίας των σύγχρονων οικονομιών.
Τα υποθαλάσσια καλώδια στηρίζουν τις διεθνείς επικοινωνίες και τη διασύνδεση δεδομένων, ενώ οι μονάδες αφαλάτωσης έχουν ιδιαίτερη σημασία για χώρες με περιορισμένους υδάτινους πόρους.
Μια σοβαρή διαταραχή θα μπορούσε να επηρεάσει την ηλεκτροδότηση, την υδροδότηση, τις μεταφορές και την πρόσβαση σε κρίσιμες υπηρεσίες.
Το αποτέλεσμα θα ήταν μια κρίση που δεν θα περιοριζόταν στο πεδίο των στρατιωτικών επιχειρήσεων, αλλά θα περνούσε στην καθημερινότητα των πολιτών και στη λειτουργία της οικονομίας.
Τεχνολογικές εταιρείες, ξενοδοχεία και εμπορικά κέντρα
Στο ευρύτερο σενάριο που περιγράφεται, αναφέρονται επίσης εταιρείες τεχνολογίας και τεχνητής νοημοσύνης, ξενοδοχεία και εμπορικά κέντρα.
Η αναφορά αυτή αποτυπώνει το εύρος των οικονομικών δραστηριοτήτων που θα μπορούσαν να επηρεαστούν από μια περιφερειακή κρίση.
Ωστόσο, απαιτείται σαφής διάκριση: η αναφορά αυτών των κατηγοριών σε δημοσιεύματα ή σε έναν χάρτη δεν συνιστά απόδειξη ότι συγκεκριμένες επιχειρήσεις, ξενοδοχεία ή εμπορικά κέντρα έχουν επιλεγεί ως στόχοι. Χωρίς ανεξάρτητη επιβεβαίωση, τέτοιο συμπέρασμα θα ήταν αυθαίρετο.
Αυτό που μπορεί να ειπωθεί με ασφάλεια είναι ότι η επέκταση μιας σύγκρουσης σε εμπορικές και ψηφιακές υποδομές θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις υπηρεσίες, στην επιχειρηματική δραστηριότητα και στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού.
Οι αμερικανικές βάσεις και ο κίνδυνος πολέμου σε πολλαπλά μέτωπα
Οι αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις στην ευρύτερη περιοχή αποτελούν μέρος του αρχικού σεναρίου πιθανών ιρανικών αντιποίνων.
Παράλληλα, εκτιμήσεις που αποδίδονται σε αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποιούν ότι μια νέα επίθεση κατά του Ιράν θα μπορούσε να προκαλέσει απαντήσεις εναντίον αμερικανικού προσωπικού και εγκαταστάσεων.
Οι Houthis της Υεμένης αναφέρονται επίσης ως παράγοντας που θα μπορούσε να διευρύνει το μέτωπο της σύγκρουσης. Εφόσον εμπλέκονταν περισσότερα μέρη, οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα, τις περιφερειακές μεταφορές και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα αυξάνονταν.
Η πιθανότητα ταυτόχρονων κρίσεων σε διαφορετικά σημεία θα δυσκόλευε την αεράμυνα, την προστασία των υποδομών και τη διατήρηση ανοικτών των εμπορικών διαδρομών.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι μια τέτοια εξέλιξη είναι αναπόφευκτη.
Το Hormuz παραμένει ο μεγάλος φόβος των αγορών
Τα Στενά του Hormuz αποτελούν το κομβικό σημείο της κρίσης. Η απειλή για την ασφαλή διέλευση πλοίων μπορεί να επηρεάσει τις αγορές ακόμη και όταν δεν υπάρχει πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας.
Η αύξηση των ασφαλίστρων, οι καθυστερήσεις, οι αλλαγές δρομολογίων και ο φόβος νέων επιθέσεων μπορούν να αυξήσουν το κόστος μεταφοράς και να επιβαρύνουν τις τιμές ενέργειας.
Σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, οι συνέπειες θα μπορούσαν να περάσουν στην παραγωγή, στις μεταφορές, στη βιομηχανία και στο κόστος ζωής.
Για τις διεθνείς αγορές, επομένως, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να πληγούν, αλλά εάν θα παραμείνουν λειτουργικά τα δίκτυα που μεταφέρουν ενέργεια και αγαθά από τη Μέση Ανατολή στον υπόλοιπο κόσμο.
Πόσοι στόχοι θα χτυπηθούν; Το μεγάλο ερώτημα παραμένει αναπάντητο
Οι αριθμοί του χάρτη —20 λιμενικές καταχωρίσεις και 15 αεροδρόμια, μαζί με δεκάδες άλλες εγγραφές αστικών, εμπορικών και οικονομικών σημείων— δείχνουν την πυκνότητα των κρίσιμων υποδομών στην περιοχή.
Δεν αποκαλύπτουν, ωστόσο, πόσες από αυτές θα μπορούσαν πράγματι να αποτελέσουν στόχους σε περίπτωση ιρανικών αντιποίνων.
Δεν υπάρχει, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του γραφήματος, επαληθευμένος αριθμός εγκαταστάσεων που έχουν επιλεγεί για επίθεση.
Οποιαδήποτε παρουσίαση των 20 λιμανιών ή των 15 αεροδρομίων ως βέβαιων στόχων θα ήταν παραπλανητική.
Το ουσιαστικό συμπέρασμα είναι διαφορετικό: μια γενικευμένη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν θα μπορούσε να μετατρέψει τις κρίσιμες υποδομές της Μέσης Ανατολής σε παράγοντα τεράστιας οικονομικής αβεβαιότητας, με επιπτώσεις στην ενέργεια, στη ναυσιπλοΐα, στις αερομεταφορές, στις επικοινωνίες και στο διεθνές εμπόριο.
Το χειρότερο σενάριο δεν είναι απλώς μια σειρά στρατιωτικών πληγμάτων.
Είναι μια παρατεταμένη κρίση κατά την οποία η απειλή για λιμάνια, αεροδρόμια και ενεργειακά δίκτυα αρκεί για να παραλύσει τις αγορές, να αυξήσει το κόστος των μεταφορών και να μεταφέρει το σοκ στην παγκόσμια οικονομία.
Και σε μια περιοχή από την οποία εξαρτώνται κρίσιμες ενεργειακές και εμπορικές ροές, ακόμη και η αβεβαιότητα μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά ακριβή.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών