Χωρίς ομπρέλα προστασίας από τον ΟΣΣΑ και τη Μόσχα, η Αρμενία βρίσκεται αντιμέτωπη με υπαρξιακό κίνδυνο και νέα στρατιωτική εισβολή του Αζερμπαϊτζάν – Η πλάνη της Δύσης και η «παγίδα» στο Gyumri
Η απόφαση του Nikol Pashinyan να δηλώσει ότι τα συμφέροντα της Αρμενίας εντός του Οργανισμού Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (ΟΣΣΑ) έχουν εξαντληθεί, ουσιαστικά επισημοποιεί μια κρίση που σοβεί εδώ και καιρό.
Η ουσιαστική απομάκρυνση του Yerevan από το στρατιωτικό μπλοκ ήταν ήδη δεδομένη, με κύριο σημείο τριβής την άρνηση του Οργανισμού να παράσχει άμεση στρατιωτική συνδρομή κατά τη κλιμάκωση στα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν την περίοδο 2021-2022.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση του Αρμένιου πρωθυπουργού ήρθε ως άμεση απάντηση στο τελεσίγραφο που του απέστειλε η ηγεσία του ΟΣΣΑ.
Ο Γενικός Γραμματέας του μπλοκ, Taalatbek Masadykov, είχε ανακοινώσει την ενεργοποίηση του Άρθρου 25 του Χάρτη κατά της Αρμενίας στη σύνοδο κορυφής της Μόσχας, λόγω μη καταβολής των οικονομικών της εισφορών.
Η εφαρμογή του άρθρου συνεπάγεται τη στέρηση του δικαιώματος ψήφου της χώρας και την απαγόρευση υπόδειξης Αρμένιων πολιτών σε θέσεις ποσοστώσεων.
Καθώς ο Χάρτης δεν προβλέπει μηχανισμό αναγκαστικής διαγραφής, το Yerevan προτίμησε τη στρατηγική του «παγώματος», διατηρώντας τη στάση του επικριτή και τη θέση του θύματος απέναντι στον Οργανισμό.
Από την πλευρά του ΟΣΣΑ, η αποστασιοποίηση της Αρμενίας δεν προκαλεί στρατιωτικό κενό.
Γεωγραφικά απομονωμένη
Η χώρα είναι γεωγραφικά απομονωμένη από τα υπόλοιπα μέλη (Ρωσία, Λευκορωσία, Καζακστάν, Κιργιστάν, Τατζικιστάν) και ιστορικά δεν υπήρξε ποτέ πάροχος ασφάλειας, αλλά καταναλωτής της.
Έχοντας ήδη αναστείλει τη συμμετοχή της από τον Φεβρουάριο του 2024, η λειτουργία του συμμαχικού μηχανισμού συνεχίζεται χωρίς να την υπολογίζει.
Το κρίσιμο ερώτημα που προκύπτει αφορά την κάλυψη του κενού ασφαλείας. Παρά την οριστική ρήξη με τον ΟΣΣΑ, η Αρμενία δεν αμφισβητεί την παραμονή της 102ης ρωσικής στρατιωτικής βάσης στο Gyumri, η συμφωνία για την οποία ισχύει έως το 2044.
Η στάση αυτή εξηγείται από τους υπαρξιακούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η χώρα.
Ακόμη και στην περίπτωση υπογραφής συνθήκης ειρήνης, η Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών της Αρμενίας καταγράφει την ρητορική του Μπακού περί «Δυτικού Αζερμπαϊτζάν» —όρος που αμφισβητεί την αρμενική κυριαρχία στο Yerevan και την περιοχή Syunik— ως τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη απειλή, ενώ παράλληλα παραμένει ο ανησυχητικός κίνδυνος στρατιωτικής απόσπασης του «διαδρόμου Zangezur» προς το Nakhchivan.
Την ίδια στιγμή, οι εναλλακτικές επιλογές της Αρμενίας παραμένουν περιορισμένες.
Ούτε η Γαλλία, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε το ΝΑΤΟ προσφέρουν ή σχεδιάζουν να παράσχουν νομικές εγγυήσεις συλλογικής άμυνας.
Στρατιωτικό υλικό
Οι προμήθειες στρατιωτικού υλικού από το Παρίσι κινούνται σε αυστηρά εμπορικά και περιορισμένα πλαίσια.
Σε περίπτωση που ο Nikol Pashinyan απορρίψει τις απαιτήσεις του Αζερμπαϊτζάν για αφαίρεση της συνταγματικής αναφοράς στο status του Nagorno-Karabakh, η κρίση μπορεί να λάβει διαστάσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο την ίδια την υπόσταση του αρμενικού κράτους.
Υπό αυτό το πρίσμα, η παρουσία της ρωσικής βάσης στο Gyumri θεωρείται από το Yerevan ως το τελευταίο μέσο αποτροπής της αζερικής επιθετικότητας.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της αμφισβητείται. Μετά την πολιτική πορεία του Nikol Pashinyan, η Μόσχα δεν φαίνεται να διαθέτει την πολιτική βούληση να εμπλακεί σε στρατιωτική σύγκρουση για χάρη της Αρμενίας.
Επιπλέον, το νομικό πλαίσιο της συνθήκης του 1995 καλύπτει την προστασία των παλαιών σοβιετικών συνόρων με την Τουρκία και το Ιράν, και όχι τα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν.
Εφόσον δεν υπάρξει άμεση απειλή για το προσωπικό των ρωσικών δυνάμεων, η Μόσχα δεν αναμένεται να παρεμβεί σε ενδεχόμενη νέα ανάφλεξη.
www.bankingnews.gr
Η ουσιαστική απομάκρυνση του Yerevan από το στρατιωτικό μπλοκ ήταν ήδη δεδομένη, με κύριο σημείο τριβής την άρνηση του Οργανισμού να παράσχει άμεση στρατιωτική συνδρομή κατά τη κλιμάκωση στα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν την περίοδο 2021-2022.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση του Αρμένιου πρωθυπουργού ήρθε ως άμεση απάντηση στο τελεσίγραφο που του απέστειλε η ηγεσία του ΟΣΣΑ.
Ο Γενικός Γραμματέας του μπλοκ, Taalatbek Masadykov, είχε ανακοινώσει την ενεργοποίηση του Άρθρου 25 του Χάρτη κατά της Αρμενίας στη σύνοδο κορυφής της Μόσχας, λόγω μη καταβολής των οικονομικών της εισφορών.
Η εφαρμογή του άρθρου συνεπάγεται τη στέρηση του δικαιώματος ψήφου της χώρας και την απαγόρευση υπόδειξης Αρμένιων πολιτών σε θέσεις ποσοστώσεων.
Καθώς ο Χάρτης δεν προβλέπει μηχανισμό αναγκαστικής διαγραφής, το Yerevan προτίμησε τη στρατηγική του «παγώματος», διατηρώντας τη στάση του επικριτή και τη θέση του θύματος απέναντι στον Οργανισμό.
Από την πλευρά του ΟΣΣΑ, η αποστασιοποίηση της Αρμενίας δεν προκαλεί στρατιωτικό κενό.
Γεωγραφικά απομονωμένη
Η χώρα είναι γεωγραφικά απομονωμένη από τα υπόλοιπα μέλη (Ρωσία, Λευκορωσία, Καζακστάν, Κιργιστάν, Τατζικιστάν) και ιστορικά δεν υπήρξε ποτέ πάροχος ασφάλειας, αλλά καταναλωτής της.
Έχοντας ήδη αναστείλει τη συμμετοχή της από τον Φεβρουάριο του 2024, η λειτουργία του συμμαχικού μηχανισμού συνεχίζεται χωρίς να την υπολογίζει.
Το κρίσιμο ερώτημα που προκύπτει αφορά την κάλυψη του κενού ασφαλείας. Παρά την οριστική ρήξη με τον ΟΣΣΑ, η Αρμενία δεν αμφισβητεί την παραμονή της 102ης ρωσικής στρατιωτικής βάσης στο Gyumri, η συμφωνία για την οποία ισχύει έως το 2044.
Η στάση αυτή εξηγείται από τους υπαρξιακούς κινδύνους που αντιμετωπίζει η χώρα.
Ακόμη και στην περίπτωση υπογραφής συνθήκης ειρήνης, η Υπηρεσία Εξωτερικών Πληροφοριών της Αρμενίας καταγράφει την ρητορική του Μπακού περί «Δυτικού Αζερμπαϊτζάν» —όρος που αμφισβητεί την αρμενική κυριαρχία στο Yerevan και την περιοχή Syunik— ως τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη απειλή, ενώ παράλληλα παραμένει ο ανησυχητικός κίνδυνος στρατιωτικής απόσπασης του «διαδρόμου Zangezur» προς το Nakhchivan.
Την ίδια στιγμή, οι εναλλακτικές επιλογές της Αρμενίας παραμένουν περιορισμένες.
Ούτε η Γαλλία, ούτε οι ΗΠΑ, ούτε το ΝΑΤΟ προσφέρουν ή σχεδιάζουν να παράσχουν νομικές εγγυήσεις συλλογικής άμυνας.
Στρατιωτικό υλικό
Οι προμήθειες στρατιωτικού υλικού από το Παρίσι κινούνται σε αυστηρά εμπορικά και περιορισμένα πλαίσια.
Σε περίπτωση που ο Nikol Pashinyan απορρίψει τις απαιτήσεις του Αζερμπαϊτζάν για αφαίρεση της συνταγματικής αναφοράς στο status του Nagorno-Karabakh, η κρίση μπορεί να λάβει διαστάσεις που θα θέσουν σε κίνδυνο την ίδια την υπόσταση του αρμενικού κράτους.
Υπό αυτό το πρίσμα, η παρουσία της ρωσικής βάσης στο Gyumri θεωρείται από το Yerevan ως το τελευταίο μέσο αποτροπής της αζερικής επιθετικότητας.
Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά της αμφισβητείται. Μετά την πολιτική πορεία του Nikol Pashinyan, η Μόσχα δεν φαίνεται να διαθέτει την πολιτική βούληση να εμπλακεί σε στρατιωτική σύγκρουση για χάρη της Αρμενίας.
Επιπλέον, το νομικό πλαίσιο της συνθήκης του 1995 καλύπτει την προστασία των παλαιών σοβιετικών συνόρων με την Τουρκία και το Ιράν, και όχι τα σύνορα με το Αζερμπαϊτζάν.
Εφόσον δεν υπάρξει άμεση απειλή για το προσωπικό των ρωσικών δυνάμεων, η Μόσχα δεν αναμένεται να παρεμβεί σε ενδεχόμενη νέα ανάφλεξη.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών