Καθώς η Nvidia αρχίζει εσωτερική έρευνα για το ενδεχόμενο ο διευθύνων σύμβουλός της, Jensen Huang, να βρέθηκε στο στόχαστρο των κινεζικών μυστικών υπηρεσιών, η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τους λόγους για τους οποίους το Πεκίνο αποτελεί πολύ μεγαλύτερη απειλή κατασκοπείας για τις ΗΠΑ από εκείνη που συνιστούσε ποτέ η Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Στις 8 Νοεμβρίου, η Nvidia ανακοίνωσε ότι άρχισε έρευνα σχετικά με τη σχέση του Jensen Huang, με μια Κινέζα επιχειρηματία, την οποία οι υπηρεσίες πληροφοριών φέρονται να θεωρούν κατάσκοπο της Κίνας. Παράλληλα, ο Huang, σε εσωτερικό email προς τους εργαζομένους της εταιρείας, παραδέχθηκε ότι είχε εξωσυζυγική σχέση και ζήτησε συγγνώμη από τη σύζυγο, τα παιδιά του και την εταιρεία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι την προηγούμενη εβδομάδα οι New York Times αποκάλυψαν ότι ο Huang φέρεται να διατηρούσε στενή σχέση με μια Κινέζα, την Alice Huang, στέλεχος της εταιρείας υπηρεσιών υπολογιστικού νέφους Megaspeed, η οποία εδρεύει στη Σιγκαπούρη.
Ο ρόλος των Alice Huang και Megaspeed
Ωστόσο, η Alice Huang και η Megaspeed βρίσκονται υπό την παρακολούθηση των αμερικανικών αρχών για περισσότερο από έναν χρόνο.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα των New York Times, οι αμερικανικές αρχές είχαν εκφράσει ανησυχίες ότι η Alice Huang αποτελούσε πράκτορα των κινεζικών υπηρεσιών πληροφοριών κατά τη διάρκεια της θητείας της στη Megaspeed.
Η Megaspeed βρίσκεται υπό αμερικανική παρακολούθηση τουλάχιστον από το 2024, καθώς φέρεται να παραβίασε τους αμερικανικούς ελέγχους εξαγωγών, διευκολύνοντας την παράκαμψη των αυστηρών περιορισμών που έχουν επιβληθεί στην εξαγωγή των ισχυρότερων μικροεπεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia προς την Κίνα.
Η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο τις σύνθετες, πολυεπίπεδες και επιθετικές επιχειρήσεις κατασκοπείας, που αποδίδονται στο Πεκίνο και έχουν ως στόχο τις ΗΠΑ, τις αμυντικές τους εταιρείες, τις δεξαμενές σκέψης (think tanks), τις τεχνολογικές επιχειρήσεις και τα στελέχη τους, με σκοπό την απόκτηση τεχνολογικών μυστικών.
Ξεπέρασαν και την KGB
Στην πραγματικότητα, οι κινεζικές επιχειρήσεις κατασκοπείας ξεπερνούν κατά πολύ σε έκταση όσα κατάφερε να πραγματοποιήσει η Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια των σχεδόν πέντε δεκαετιών του Ψυχρού Πολέμου. Κι όμως, στις ΗΠΑ δεν υπάρχει ακόμη επαρκής αναγνώριση της συγκεκριμένης απειλής.
Ενδεικτικό είναι ότι η KGB εξακολουθεί να διατηρεί μια σχεδόν μυθική διάσταση στην αμερικανική συλλογική συνείδηση, ενώ ελάχιστοι μπορούν να κατονομάσουν τον κινεζικό αντίστοιχο μηχανισμό, το υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας (Ministry of State Security - MSS), γνωστό και ως Guoanbu.
Η έκταση της κινεζικής κατασκοπείας στις ΗΠΑ
Η υπόθεση του Jensen Huang μπορεί να φαίνεται ασυνήθιστη λόγω των προσώπων που εμπλέκονται.
Μια νεαρή Κινέζα κατάσκοπος και ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο, ο οποίος μετανάστευσε στις ΗΠΑ σε ηλικία μόλις εννέα ετών και συνίδρυσε την εταιρεία με τη μεγαλύτερη χρηματιστηριακή αξία παγκοσμίως, τη Nvidia, η οποία αποτιμάται στο εντυπωσιακό ποσό των 4,5 τρισ. δολαρίων.
Η ιστορία θα μπορούσε να αποτελεί σενάριο κατασκοπευτικού θρίλερ. Ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται για το μοναδικό σκάνδαλο κινεζικής κατασκοπείας.
Το 2023, το αμερικανικό think tank Center for Strategic and International Studies (CSIS) δημοσίευσε μια ερευνητική μελέτη με τίτλο «Survey of Chinese Espionage in the United States Since 2000» («Επισκόπηση της κινεζικής κατασκοπείας στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 2000»), στην οποία καταγράφονταν 224 γνωστές περιπτώσεις κινεζικής κατασκοπείας με στόχο τις ΗΠΑ.
Ο κατάλογος δεν περιλάμβανε περισσότερες από 1.200 υποθέσεις δικαστικών προσφυγών για κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας, τις οποίες είχαν καταθέσει αμερικανικές εταιρείες εναντίον κινεζικών οντοτήτων είτε στις ΗΠΑ είτε στην Κίνα.
Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι από τότε που ο Xi Jinping ανέλαβε την εξουσία στο Πεκίνο, τα κίνητρα πίσω από τις κινεζικές δραστηριότητες κατασκοπείας έχουν αλλάξει ριζικά.
«Όταν ο Xi Jinping ανέλαβε τα καθήκοντά του, αρχικά ως πρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής τον Νοέμβριο του 2012 και στη συνέχεια ως πρόεδρος της Κίνας τον Μάρτιο του 2013, μία από τις πρώτες του κινήσεις ήταν να αναπροσανατολίσει τις προτεραιότητες συλλογής πληροφοριών, ώστε να εξυπηρετούν καλύτερα τους μακροπρόθεσμους στόχους της χώρας. Παράλληλα, περιόρισε δραστηριότητες ορισμένων μονάδων του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA), οι οποίες φαίνεται ότι αποσκοπούσαν στην εξυπηρέτηση προσωπικών συμφερόντων, δηλαδή στην κλοπή εμπορικής τεχνολογίας και στη μεταβίβασή της σε ιδιωτικές εταιρείες έναντι χρημάτων ή άλλων ανταλλαγμάτων».
Υπό την ηγεσία του Xi, καταλήγει η μελέτη, η κινεζική κατασκοπεία εξυπηρετεί πλέον σε συντριπτικό βαθμό τους στρατηγικούς στόχους της Κίνας. Επιπλέον, όπως αναφέρει η έρευνα, «τα περιστατικά κινεζικής κατασκοπείας ξεπερνούν κατά πολύ εκείνα οποιασδήποτε άλλης χώρας, ακόμη και της Ρωσίας».
Ζημιά 600 δισ. δολ. για τις ΗΠΑ
Οι δραστηριότητες κατασκοπείας που αποδίδονται στην Κίνα κοστίζουν δισεκατομμύρια δολάρια στην αμερικανική οικονομία και προκαλούν «ανυπολόγιστη ζημιά στην εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ», καθώς περιλαμβάνουν την κλοπή στρατιωτικής τεχνολογίας, ακόμη και δεδομένων δοκιμών πυρηνικών όπλων.
Η Επιτροπή για την Κλοπή Αμερικανικής Πνευματικής Ιδιοκτησίας (Commission on the Theft of American Intellectual Property) έχει εκτιμήσει ότι οι ΗΠΑ χάνουν έως και 600 δισ. δολάρια ετησίως εξαιτίας της κλοπής εμπορικών μυστικών. Η Κίνα έχει κατηγορηθεί ότι αποτελεί την κυριότερη πηγή αυτών των απωλειών.
Η Κίνα οργανώνει επίσης διαγωνισμούς, μέσω των οποίων αμερικανικές νεοφυείς επιχειρήσεις (startups) καλούνται να παρουσιάσουν ευαίσθητα επιχειρηματικά σχέδια.
Η μελέτη εντόπισε διάφορες μεθόδους που χρησιμοποιεί η Κίνα για αυτές τις δραστηριότητες κατασκοπείας, μεταξύ των οποίων:
- Κυβερνοεπιθέσεις και ηλεκτρονική υποκλοπή δεδομένων.
- Οικονομικός εκβιασμός.
- Παγίδες μέσω ερωτικών ή σεξουαλικών σχέσεων (honey traps).
- Κυβερνοπόλεμος.
- Αγορά ακινήτων δίπλα σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις ή ερευνητικά κέντρα.
- Λαθραία διακίνηση προϊόντων που υπόκεινται σε περιορισμούς εξαγωγών, μέσω τρίτων χωρών που διατηρούν φιλικές σχέσεις με τις ΗΠΑ.
- Παροχή οικονομικών κινήτρων σε ακαδημαϊκούς, φοιτητές, κρατικούς υπαλλήλους και πρόσωπα που συνδέονται με δεξαμενές σκέψης, προκειμένου να παρέχουν στο Πεκίνο ευαίσθητες ή διαβαθμισμένες πληροφορίες.
Χιλιάδες Κινέζοι φοιτητές και πολίτες που μεταβαίνουν κάθε χρόνο στις ΗΠΑ για σπουδές ή εργασία αποτελούν επίσης μια δυνητική δεξαμενή στρατολόγησης για τις κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών.
«Οι Κινέζοι υπήκοοι που έρχονται στις ΗΠΑ για να εργαστούν ή να σπουδάσουν αποτελούν πρόσφορο έδαφος για στρατολόγηση. Συχνά σκοπεύουν να επιστρέψουν στην Κίνα ή έχουν στενά συγγενικά πρόσωπα που διαμένουν εκεί, γεγονός που τους καθιστά περισσότερο ευάλωτους σε πιέσεις και εκβιασμούς».
Η δημιουργία κοινοπραξιών με αμερικανικές εταιρείες, συχνά μέσω επιχειρήσεων που εδρεύουν σε τρίτες χώρες, όπως η Σιγκαπούρη και η Μαλαισία, με ρητό στόχο την κλοπή εμπορικών μυστικών ή δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας, αποτελεί μια ακόμη δοκιμασμένη μέθοδο που αποδίδεται στο Πεκίνο.
Για παράδειγμα, το 2000, οι Hai Lin, Kai Xu και Yong-Qing Cheng δημιούργησαν μια κοινοπραξία με την κινεζική εταιρεία Datang Telecom Technology Company του Πεκίνου, με σκοπό την κλοπή εμπορικών μυστικών από τη Lucent.
Το 2003, Κινέζοι χάκερ υπέκλεψαν πληροφορίες εθνικής ασφάλειας από τη ναυτική αεροπορική βάση China Lake στις ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων δεδομένα σχετικά με δοκιμές και σχεδιασμό πυρηνικών όπλων, καθώς και πληροφορίες για αεροσκάφη τεχνολογίας stealth.
Το 2005, Κινέζοι χάκερ διείσδυσαν σε δίκτυα της NASA, τα οποία διαχειρίζονταν οι εταιρείες Lockheed Martin και Boeing, και απέσπασαν πληροφορίες σχετικά με το πρόγραμμα του διαστημικού λεωφορείου Discovery.
Το 2006, η Shanshan Du έκλεψε απόρρητες εμπορικές πληροφορίες από τη General Motors, προκειμένου να τις παραδώσει στην κινεζική ανταγωνίστρια εταιρεία Chery Automobile. Την ίδια χρονιά, ο Κινέζος υπήκοος Xiaodong Sheldon Meng έκλεψε στρατιωτική πνευματική ιδιοκτησία και εμπορικά μυστικά από τον πρώην εργοδότη του, την εταιρεία Quantum3D, με έδρα τη Silicon Valley.
Το 2007, σε μια μεγάλη παραβίαση ασφαλείας, Κινέζοι χάκερ εισέβαλαν στο πρόγραμμα του αμερικανικού Πενταγώνου για το μαχητικό αεροσκάφος Joint Strike Fighter και έκλεψαν δεδομένα σχετικά με το μαχητικό F-35.
Το 2008, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης απήγγειλε κατηγορίες στον Dongfan Chung, πρώην μηχανικό της Boeing, ο οποίος φέρεται να κατασκόπευε για λογαριασμό της Κίνας από το 1979. Ο Chung είχε μεταβιβάσει στο Πεκίνο πληροφορίες σχετικά με το διαστημικό λεωφορείο, το στρατιωτικό μεταγωγικό αεροσκάφος C-17 και τον πύραυλο Delta IV.
Τον περασμένο Οκτώβριο, το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης συνέλαβε και απήγγειλε κατηγορίες στον Ashley J. Tellis, διακεκριμένο Αμερικανό μελετητή εξωτερικής πολιτικής, αμυντικό αναλυτή και πρώην σύμβουλο του Λευκού Οίκου, για παράνομη κατοχή πληροφοριών που αφορούσαν την εθνική άμυνα. Οι ομοσπονδιακοί εισαγγελείς υποστήριξαν ότι ο Tellis εκμεταλλεύτηκε την πρόσβασή του σε άκρως απόρρητες πληροφορίες, λόγω της διαβάθμισης ασφαλείας που διέθετε, προκειμένου να αποκτήσει και να απομακρύνει περισσότερες από 1.000 σελίδες διαβαθμισμένων εγγράφων από ασφαλείς εγκαταστάσεις. Τα έγγραφα εντοπίστηκαν αργότερα από το FBI στην κατοικία του στη Βιρτζίνια. Ωστόσο, τον Μάιο, η υπόθεση απορρίφθηκε «χωρίς προκατάληψη» (without prejudice), κάτι που σημαίνει ότι θα μπορούσε να επανέλθει και να ασκηθεί εκ νέου δίωξη εναντίον του.
Συνολικά, οι υποθέσεις που αναφέρονται παραπάνω αναδεικνύουν τις διαφορετικές στρατηγικές κατασκοπείας που αποδίδονται στο Πεκίνο και υπογραμμίζουν, σύμφωνα με την ανάλυση, ότι η απειλή που προέρχεται από την Κίνα είναι πολύ σοβαρότερη από εκείνη που συνιστούσε η Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Γιατί η Κίνα αποτελεί μεγαλύτερη απειλή κατασκοπείας από τη Σοβιετική Ένωση
Η δομή του Ψυχρού Πολέμου καθιστούσε πολύ ευκολότερη την αντιμετώπιση της σοβιετικής κατασκοπείας.
Κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, ο κόσμος ήταν χωρισμένος σε δύο ξεχωριστά και ανταγωνιστικά στρατόπεδα, ενώ οι οικονομικές συναλλαγές μεταξύ τους ήταν περιορισμένες. Αυτό ίσχυε ιδιαίτερα για τις δύο ηγέτιδες δυνάμεις των αντίπαλων μπλοκ, τις ΗΠΑ και τη Σοβιετική Ένωση. Αυτή η οικονομική απομόνωση, σε συνδυασμό με την έλλειψη δυναμισμού της σοβιετικής οικονομίας, επέτρεπε στις ΗΠΑ να περιορίζουν πολύ ευκολότερα τις εξαγωγές ευαίσθητης τεχνολογίας προς τη Σοβιετική Ένωση.
Η οικονομία της Κίνας, αντίθετα, είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την παγκόσμια οικονομία και ακόμη και με την ίδια την αμερικανική οικονομία.
Το ετήσιο διμερές εμπόριο ΗΠΑ - Κίνας ανέρχεται σε σχεδόν 660 δισ. δολάρια, κατατάσσοντας τις δύο χώρες μεταξύ των μεγαλύτερων εμπορικών εταίρων παγκοσμίως, καθώς αποτελούν τις δύο μεγαλύτερες εμπορικές οικονομίες του πλανήτη.
Το ετήσιο παγκόσμιο εμπόριο της Κίνας ξεπερνά τα 6 τρισ. δολάρια, ενώ εκείνο των ΗΠΑ υπερβαίνει τα 5,3 τρισ. δολάρια.
Η Κίνα διαδραματίζει επίσης κεντρικό ρόλο σε πολλές παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Για παράδειγμα, ελέγχει σχεδόν το 90% της επεξεργασίας σπάνιων γαιών, οι οποίες είναι απαραίτητες για την κατασκευή ηλεκτρικών οχημάτων, πυραύλων, μαχητικών αεροσκαφών stealth, ιατρικών συσκευών, ημιαγωγών και πολλών άλλων αναδυόμενων τεχνολογιών.
Τα κινεζικά πανεπιστήμια και οι φοιτητές της χώρας έχουν εξελιχθεί σε σημαντικούς συμμετέχοντες στην παγκόσμια παραγωγή γνώσης. Αυτό προσφέρει στον κινεζικό στρατό, στις υπηρεσίες πληροφοριών και στις βιομηχανικές επιχειρήσεις άμεση πρόσβαση σε τεχνολογικές εξελίξεις, τις οποίες η Σοβιετική Ένωση δυσκολευόταν να εντοπίσει και να αποκτήσει.
Με λίγα λόγια, οι οικονομικοί δεσμοί της Κίνας με τις ΗΠΑ και την παγκόσμια οικονομία, ο ρόλος της στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού, ο δυναμισμός της οικονομίας της, οι εξελίξεις στην τεχνολογία της πληροφορικής, το παγκόσμιο διαδίκτυο και η μετακίνηση εκατομμυρίων φοιτητών και εργαζομένων πέρα από τα σύνορα καθιστούν πολύ δυσκολότερο τον αποκλεισμό της Κίνας από τις νέες αναδυόμενες τεχνολογίες και την εφαρμογή των περιορισμών στις εξαγωγές.
Κατά συνέπεια, ενώ η Σοβιετική Ένωση έμεινε πίσω στην τεχνολογική κούρσα, η Ουάσιγκτον δυσκολεύεται να απομονώσει την Κίνα από αυτές τις τεχνολογίες, ακόμη και όταν το σύνολο των εργασιών έρευνας και ανάπτυξης πραγματοποιείται στις ΗΠΑ. Η κούρσα για την τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της δυσκολίας.
«Δεν κυνηγάμε πλέον έναν πράκτορα της KGB σε κάποιο καπνισμένο πανδοχείο στη Γερμανία», δήλωσε πέρυσι στους Times ένας ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής αντικατασκοπείας. «Οι αντίπαλοί μας, και ιδιαίτερα οι Κινέζοι, χρησιμοποιούν μια προσέγγιση που κινητοποιεί ολόκληρη την κοινωνία, προκειμένου να εκμεταλλευτούν κάθε πτυχή της τεχνολογίας μας και του δυτικού ανθρώπινου δυναμικού».
«Η Κίνα στοχοποιεί τις νεοφυείς επιχειρήσεις μας, τα ακαδημαϊκά μας ιδρύματα, τους καινοτόμους μας, τα ερευνητικά προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το υπουργείο Άμυνας. Ωστόσο, δεν υπάρχει επαρκής εποπτεία και δράση. Όλα αυτά είναι αλληλένδετα και αποτελούν μέρος της στρατηγικής οικονομικού πολέμου της Κίνας, ενώ εμείς δεν έχουμε καν εισέλθει ακόμη στο πεδίο της μάχης», δήλωσε ο Jeff Stoff, ακαδημαϊκός στον τομέα της ασφάλειας και πρώην αναλυτής της αμερικανικής κυβέρνησης για θέματα Κίνας και εθνικής ασφάλειας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών