Η νέα ενεργειακή ομηρία της ΕΕ και το σκοτεινό σενάριο της Oxford Economics που τρομάζει τις κεντρικές τράπεζες…
Ένα νέο ενεργειακό σοκ απειλεί να ανατρέψει τις εύθραυστες ισορροπίες της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί εκρηκτική άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.
Το χειρότερο σενάριο που εξετάζουν αναλυτές δεν αποκλείει εκτόξευση της τιμής ακόμη και στα 140 δολάρια ανά βαρέλι, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα πληθωρισμού, επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας διεθνώς.
Από την έναρξη της σύγκρουσης, οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αυξηθεί κατά περίπου 40%, προκαλώντας τεκτονικές ανακατατάξεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά και δημιουργώντας τεράστια κέρδη για τους παραγωγούς των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, η Ευρώπη οδηγείται σε ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από το αμερικανικό φυσικό αέριο.
Η παρέμβαση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο οποίος απελευθέρωσε 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματά του (που υπολογίζονται σε περίπου 1,2 δισεκατομμύριο βαρέλια), κατάφερε προσωρινά να συγκρατήσει την ανεξέλεγκτη άνοδο των τιμών.
Το πετρέλαιο Brent, αφού εκτοξεύθηκε στα 120 δολάρια το βαρέλι στις 9 Μαρτίου, λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, υποχώρησε προσωρινά στα 85 δολάρια.
Ωστόσο, η αποκλιμάκωση αποδείχθηκε εύθραυστη: στο τέλος της περασμένης εβδομάδας η τιμή επέστρεψε σχεδόν στα 100 δολάρια, κλείνοντας στα 98,9 δολάρια ανά βαρέλι.
Οι αγορές αντέδρασαν με πρωτοφανή ένταση. Μέσα σε μόλις 13 ημέρες –από την 1η έως τις 13 Μαρτίου– η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε κατά 40,1%, ποσοστό υψηλότερο ακόμη και από άλλες μεγάλες γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Ποιος κερδίζει από τον «πυρετό» του μαύρου χρυσού
Η ενεργειακή αναταραχή μεταφράζεται ήδη σε τεράστια οικονομικά οφέλη για τις αμερικανικές εταιρείες ενέργειας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της επενδυτικής τράπεζας Jefferies, τις οποίες επικαλούνται οι «Financial Times», οι παραγωγοί αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ θα δημιουργήσουν επιπλέον ταμειακές ροές 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο τον Μάρτιο λόγω της ανόδου των τιμών.
Αν, μάλιστα, η τιμή του πετρελαίου σταθεροποιηθεί γύρω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για το υπόλοιπο του έτους, η ερευνητική εταιρεία Rysted υπολογίζει ότι τα επιπλέον έσοδα των αμερικανικών παραγωγών θα φθάσουν τα 63,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έκρηξη της σύγκρουσης.
Παρά τις τεράστιες απολαβές που φέρνει η άνοδος των τιμών, οι μεγάλοι κερδισμένοι ενδέχεται να μην είναι οι παραδοσιακοί ενεργειακοί γίγαντες όπως ExxonMobil και Chevron, ούτε οι ευρωπαϊκοί κολοσσοί BP και Total.
Οι εταιρείες αυτές έχουν ισχυρή παρουσία στον Περσικό Κόλπο και παραμένουν εκτεθειμένες στον γεωπολιτικό κίνδυνο της περιοχής, ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο διακοπής της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Αντίθετα, το μεγαλύτερο όφελος αναμένεται να καρπωθούν οι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου και φυσικού αερίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η παραγωγή τους γίνεται κερδοφόρα ήδη με τιμές γύρω στα 60–65 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που σημαίνει ότι τα σημερινά επίπεδα τιμών δημιουργούν τεράστια περιθώρια κέρδους.
Μεταξύ των βασικών παικτών του κλάδου βρίσκονται εταιρείες όπως Chesapeake, Anadarko, Apache και Concho.
Το σενάριο-σοκ των 140 δολαρίων
Παρά την έντονη ανησυχία των αγορών, το βασικό σενάριο των αναλυτών παραμένει σχετικά πιο συγκρατημένο.
Η Oxford Economics εκτιμά ότι η μέση τιμή του πετρελαίου θα κινηθεί γύρω από τα 80 δολάρια το βαρέλι τουλάχιστον έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Ωστόσο, το think tank προειδοποιεί ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα πολύ πιο σκοτεινό σενάριο.
Σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης της κρίσης, οι τιμές θα μπορούσαν να εκτοξευθούν ακόμη και στα 140 δολάρια το βαρέλι για δύο μήνες ή και περισσότερο.
Ένα τέτοιο σοκ θα προκαλούσε: σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας, επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης στις ΗΠΑ (χωρίς απαραίτητα ύφεση) και νέα αναζωπύρωση του πληθωρισμού.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι κεντρικές τράπεζες θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε δύο διαδοχικές αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, επιχειρώντας να περιορίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η νέα ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης
Παράλληλα, οι ανησυχίες για την προμήθεια φυσικού αερίου εντείνονται.
Το περιοδικό The Economist επισημαίνει ότι περίπου το 13% της παγκόσμιας παραγωγής LNG προέρχεται από το Κατάρ, το οποίο ανέστειλε προσωρινά την παραγωγή του τις τελευταίες ημέρες.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει περαιτέρω την εξάρτηση της Ευρώπης από το υγροποιημένο φυσικό αέριο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι εισαγωγές αμερικανικού LNG από την Ευρώπη έχουν ήδη εκτοξευθεί από 21 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2021 σε περίπου 81 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2025.
Αν το νέο αυτό σημείο συμφόρησης στην προσφορά επιμείνει, οι τιμές του φυσικού αερίου θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο, ενισχύοντας τα υπερκέρδη των αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών και επιβαρύνοντας περαιτέρω τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η ενεργειακή κρίση που διαμορφώνεται απειλεί να εξελιχθεί σε έναν νέο οικονομικό πονοκέφαλο για τις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες.
Με το πετρέλαιο να φλερτάρει ξανά με τριψήφιες τιμές και το ενδεχόμενο εκτίναξης στα 140 δολάρια να παραμένει στο τραπέζι, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται μπροστά σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη συγκυρία.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η αγορά ενέργειας θα παραμείνει ασταθής, αλλά πόσο μεγάλο θα είναι το επόμενο σοκ.
www.bankingnews.gr
Το χειρότερο σενάριο που εξετάζουν αναλυτές δεν αποκλείει εκτόξευση της τιμής ακόμη και στα 140 δολάρια ανά βαρέλι, εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα πληθωρισμού, επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας διεθνώς.
Από την έναρξη της σύγκρουσης, οι τιμές του πετρελαίου έχουν ήδη αυξηθεί κατά περίπου 40%, προκαλώντας τεκτονικές ανακατατάξεις στην παγκόσμια ενεργειακή αγορά και δημιουργώντας τεράστια κέρδη για τους παραγωγούς των Ηνωμένων Πολιτειών.
Παράλληλα, η Ευρώπη οδηγείται σε ακόμη μεγαλύτερη εξάρτηση από το αμερικανικό φυσικό αέριο.
Η παρέμβαση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, ο οποίος απελευθέρωσε 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από τα στρατηγικά αποθέματά του (που υπολογίζονται σε περίπου 1,2 δισεκατομμύριο βαρέλια), κατάφερε προσωρινά να συγκρατήσει την ανεξέλεγκτη άνοδο των τιμών.
Το πετρέλαιο Brent, αφού εκτοξεύθηκε στα 120 δολάρια το βαρέλι στις 9 Μαρτίου, λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα μετά την έναρξη του πολέμου που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον του Ιράν, υποχώρησε προσωρινά στα 85 δολάρια.
Ωστόσο, η αποκλιμάκωση αποδείχθηκε εύθραυστη: στο τέλος της περασμένης εβδομάδας η τιμή επέστρεψε σχεδόν στα 100 δολάρια, κλείνοντας στα 98,9 δολάρια ανά βαρέλι.
Οι αγορές αντέδρασαν με πρωτοφανή ένταση. Μέσα σε μόλις 13 ημέρες –από την 1η έως τις 13 Μαρτίου– η τιμή του πετρελαίου αυξήθηκε κατά 40,1%, ποσοστό υψηλότερο ακόμη και από άλλες μεγάλες γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Ποιος κερδίζει από τον «πυρετό» του μαύρου χρυσού
Η ενεργειακή αναταραχή μεταφράζεται ήδη σε τεράστια οικονομικά οφέλη για τις αμερικανικές εταιρείες ενέργειας.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της επενδυτικής τράπεζας Jefferies, τις οποίες επικαλούνται οι «Financial Times», οι παραγωγοί αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ θα δημιουργήσουν επιπλέον ταμειακές ροές 5 δισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο τον Μάρτιο λόγω της ανόδου των τιμών.
Αν, μάλιστα, η τιμή του πετρελαίου σταθεροποιηθεί γύρω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για το υπόλοιπο του έτους, η ερευνητική εταιρεία Rysted υπολογίζει ότι τα επιπλέον έσοδα των αμερικανικών παραγωγών θα φθάσουν τα 63,4 δισεκατομμύρια δολάρια σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την έκρηξη της σύγκρουσης.
Παρά τις τεράστιες απολαβές που φέρνει η άνοδος των τιμών, οι μεγάλοι κερδισμένοι ενδέχεται να μην είναι οι παραδοσιακοί ενεργειακοί γίγαντες όπως ExxonMobil και Chevron, ούτε οι ευρωπαϊκοί κολοσσοί BP και Total.
Οι εταιρείες αυτές έχουν ισχυρή παρουσία στον Περσικό Κόλπο και παραμένουν εκτεθειμένες στον γεωπολιτικό κίνδυνο της περιοχής, ιδιαίτερα στο ενδεχόμενο διακοπής της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Αντίθετα, το μεγαλύτερο όφελος αναμένεται να καρπωθούν οι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου και φυσικού αερίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η παραγωγή τους γίνεται κερδοφόρα ήδη με τιμές γύρω στα 60–65 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που σημαίνει ότι τα σημερινά επίπεδα τιμών δημιουργούν τεράστια περιθώρια κέρδους.
Μεταξύ των βασικών παικτών του κλάδου βρίσκονται εταιρείες όπως Chesapeake, Anadarko, Apache και Concho.
Το σενάριο-σοκ των 140 δολαρίων
Παρά την έντονη ανησυχία των αγορών, το βασικό σενάριο των αναλυτών παραμένει σχετικά πιο συγκρατημένο.
Η Oxford Economics εκτιμά ότι η μέση τιμή του πετρελαίου θα κινηθεί γύρω από τα 80 δολάρια το βαρέλι τουλάχιστον έως το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Ωστόσο, το think tank προειδοποιεί ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί ένα πολύ πιο σκοτεινό σενάριο.
Σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης της κρίσης, οι τιμές θα μπορούσαν να εκτοξευθούν ακόμη και στα 140 δολάρια το βαρέλι για δύο μήνες ή και περισσότερο.
Ένα τέτοιο σοκ θα προκαλούσε: σοβαρές διαταραχές στην παγκόσμια αλυσίδα εφοδιασμού ενέργειας, επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης στις ΗΠΑ (χωρίς απαραίτητα ύφεση) και νέα αναζωπύρωση του πληθωρισμού.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι κεντρικές τράπεζες θα μπορούσαν να προχωρήσουν σε δύο διαδοχικές αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, επιχειρώντας να περιορίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η νέα ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης
Παράλληλα, οι ανησυχίες για την προμήθεια φυσικού αερίου εντείνονται.
Το περιοδικό The Economist επισημαίνει ότι περίπου το 13% της παγκόσμιας παραγωγής LNG προέρχεται από το Κατάρ, το οποίο ανέστειλε προσωρινά την παραγωγή του τις τελευταίες ημέρες.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει περαιτέρω την εξάρτηση της Ευρώπης από το υγροποιημένο φυσικό αέριο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι εισαγωγές αμερικανικού LNG από την Ευρώπη έχουν ήδη εκτοξευθεί από 21 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2021 σε περίπου 81 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα το 2025.
Αν το νέο αυτό σημείο συμφόρησης στην προσφορά επιμείνει, οι τιμές του φυσικού αερίου θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο, ενισχύοντας τα υπερκέρδη των αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών και επιβαρύνοντας περαιτέρω τις ευρωπαϊκές οικονομίες.
Η ενεργειακή κρίση που διαμορφώνεται απειλεί να εξελιχθεί σε έναν νέο οικονομικό πονοκέφαλο για τις κυβερνήσεις και τις κεντρικές τράπεζες.
Με το πετρέλαιο να φλερτάρει ξανά με τριψήφιες τιμές και το ενδεχόμενο εκτίναξης στα 140 δολάρια να παραμένει στο τραπέζι, η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται μπροστά σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη συγκυρία.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η αγορά ενέργειας θα παραμείνει ασταθής, αλλά πόσο μεγάλο θα είναι το επόμενο σοκ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών