σύμβολα :
METLEN ENERGY & METALS PLC
Χώρες όπως η Ολλανδία και τα σκανδιναβικά κράτη αντιδρούν στη λογική των συνεχών επιδοτήσεων - Γιατί φοβούνται τη Γερμανία
Ο πρόεδρος της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, χαιρέτισε τα πρόσφατα μέτρα στήριξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, όπως καταγράφεται σε δήλωσή του που δημοσιεύθηκε σε εκτενές άρθρο των Financial Times για την αυξανόμενη χρήση κρατικών επιδοτήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η «στοχευμένη στήριξη» αποτελεί «ένα θετικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», καθώς βοηθά τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και τις επιβαρύνσεις από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών ρύπων.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία ζητά μόνιμη κρατική στήριξη
Για τον Gunnar Groebler, διευθύνοντα σύμβουλο της Salzgitter, η πράσινη μετάβαση της βαριάς βιομηχανίας μοιάζει με μια γέφυρα: ακριβή στην κατασκευή, αδύνατη να διασχιστεί χωρίς στήριξη και επικίνδυνη αν εγκαταλειφθεί στη μέση.
Όπως δήλωσε, οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες έχουν ήδη δεσμευθεί σε τεράστιες επενδύσεις αποανθρακοποίησης και πλέον απαιτούν κρατική βοήθεια ώστε να ολοκληρώσουν τη μετάβαση χωρίς να καταρρεύσουν οικονομικά.
Το ίδιο επιχείρημα ακούγεται πλέον σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία, που συνήθισε στις κρατικές ενισχύσεις κατά την πανδημία Covid-19 και την ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αντιμετωπίζει τώρα νέο σοκ λόγω του πολέμου με το Ιράν και της αστάθειας στις αγορές ενέργειας.
Η Κομισιόν χαλαρώνει τους κανόνες
Ως απάντηση, η Κομισιόν χαλάρωσε το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, δηλαδή τους κανόνες που περιορίζουν τις επιδοτήσεις ώστε να αποφεύγεται ο αθέμιτος ανταγωνισμός.
Το 2024, τα κράτη-μέλη της ΕΕ δαπάνησαν συνολικά 168,23 δισ. ευρώ σε κρατικές ενισχύσεις — ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 1% του συνολικού ΑΕΠ της Ένωσης.
Οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν ότι η τάση είναι σταθερά ανοδική. Οι κρατικές ενισχύσεις είχαν ήδη αυξηθεί περίπου κατά 50% την περίοδο 2014-2019, πριν εκτοξευθούν στη διάρκεια της πανδημίας.
Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ευρώπη θα χρησιμοποιεί επιδοτήσεις, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει.
Η Ευρώπη αντιγράφει Κίνα και ΗΠΑ
Υποστηρικτές της νέας στρατηγικής θεωρούν ότι η Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή απέναντι στην επιθετική βιομηχανική πολιτική της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron έχει επανειλημμένα ζητήσει πιο χαλαρούς κανόνες, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη είναι «το μόνο μέρος όπου δεν προστατεύουμε τους εγχώριους παίκτες μας».
Παράλληλα, οι γενναιόδωρες επιδοτήσεις του αμερικανικού Inflation Reduction Act έχουν αυξήσει την πίεση προς τις Βρυξέλλες να απαντήσουν πιο επιθετικά.
Ο Alexander Tobinski της Clifford Chance εκτιμά ότι αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτο μέτρο μετατρέπεται πλέον σε μόνιμο εργαλείο βιομηχανικής πολιτικής σε έναν «πολυπολικό κόσμο».
Φόβοι για γερμανική υπεροχή και διάλυση της Ενιαίας Αγοράς
Ωστόσο, πολλές μικρότερες χώρες φοβούνται ότι η νέα εποχή επιδοτήσεων θα ευνοήσει δυσανάλογα τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Η Γερμανία χορήγησε σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ το 2024, αξιοποιώντας τη δημοσιονομική της ισχύ και την πολιτική της επιρροή στις Βρυξέλλες.
Ο Hans Sohlström της Stora Enso προειδοποιεί ότι οι άνισες δυνατότητες επιδοτήσεων μεταξύ κρατών-μελών απειλούν να κατακερματίσουν την ενιαία αγορά και να στρεβλώσουν τις επενδυτικές αποφάσεις.
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζει και ο Henrik Henriksson της Stegra, σημειώνοντας ότι σε ορισμένες χώρες εγκρίνονται επιδοτήσεις που καλύπτουν έως και το 60% του κόστους επενδύσεων, ενώ στη Σουηδία τέτοια επίπεδα θεωρούνται αδιανόητα.
Η ίδια η Stegra εξετάζει επενδύσεις στην Πορτογαλία και τη Γαλλία, σταθμίζοντας όχι μόνο το ενεργειακό κόστος αλλά και το ύψος των διαθέσιμων κρατικών ενισχύσεων.
Οι φιλελεύθερες οικονομίες προειδοποιούν για «Αγώνα Επιδοτήσεων»
Χώρες όπως η Ολλανδία και τα σκανδιναβικά κράτη αντιδρούν στη λογική των συνεχών επιδοτήσεων.
Υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη θα έπρεπε να εστιάσει περισσότερο στην εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, στις υποδομές και στις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού, αντί να εισέλθει σε έναν αγώνα κρατικών ενισχύσεων μεταξύ κρατών-μελών.
Ο Tommaso Valletti, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Κομισιόν και καθηγητής στο Imperial College London, προειδοποιεί ότι το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα της ΕΕ είναι η ενιαία και ανοιχτή αγορά της.
Όπως σημειώνει, αν αυτή υπονομευθεί μέσω κατακερματισμένων επιδοτήσεων, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το μοναδικό χαρακτηριστικό που ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Κίνα μπορούν εύκολα να αντιγράψουν.
«Παιχνίδι με τη φωτιά»
Η επίτροπος Ανταγωνισμού της ΕΕ Teresa Ribera υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων επιτρέπει τη στήριξη των πιο εκτεθειμένων επιχειρήσεων χωρίς να διαταράσσονται οι ίσοι όροι ανταγωνισμού.
Ωστόσο, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονται πλέον ότι η φιλοσοφία της ΕΕ έχει αλλάξει ριζικά.
Όπως δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης στους Financial Times, η συζήτηση δεν αφορά πλέον το αν οι κρατικές ενισχύσεις είναι το σωστό εργαλείο, αλλά πώς θα χρησιμοποιηθούν χωρίς να οδηγήσουν σε διάλυση της εσωτερικής αγοράς.
Ο Henrik Henriksson χαρακτηρίζει τις τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ κρατών-μελών στις επιδοτήσεις ως «παιχνίδι με τη φωτιά», προειδοποιώντας ότι η ενιαία αγορά παραμένει ένα από τα ισχυρότερα στρατηγικά όπλα της Ευρώπης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
www.bankingnews.gr
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η «στοχευμένη στήριξη» αποτελεί «ένα θετικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», καθώς βοηθά τις επιχειρήσεις να αντιμετωπίσουν το υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και τις επιβαρύνσεις από το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών ρύπων.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία ζητά μόνιμη κρατική στήριξη
Για τον Gunnar Groebler, διευθύνοντα σύμβουλο της Salzgitter, η πράσινη μετάβαση της βαριάς βιομηχανίας μοιάζει με μια γέφυρα: ακριβή στην κατασκευή, αδύνατη να διασχιστεί χωρίς στήριξη και επικίνδυνη αν εγκαταλειφθεί στη μέση.
Όπως δήλωσε, οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες έχουν ήδη δεσμευθεί σε τεράστιες επενδύσεις αποανθρακοποίησης και πλέον απαιτούν κρατική βοήθεια ώστε να ολοκληρώσουν τη μετάβαση χωρίς να καταρρεύσουν οικονομικά.
Το ίδιο επιχείρημα ακούγεται πλέον σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία, που συνήθισε στις κρατικές ενισχύσεις κατά την πανδημία Covid-19 και την ενεργειακή κρίση μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, αντιμετωπίζει τώρα νέο σοκ λόγω του πολέμου με το Ιράν και της αστάθειας στις αγορές ενέργειας.
Η Κομισιόν χαλαρώνει τους κανόνες
Ως απάντηση, η Κομισιόν χαλάρωσε το πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, δηλαδή τους κανόνες που περιορίζουν τις επιδοτήσεις ώστε να αποφεύγεται ο αθέμιτος ανταγωνισμός.
Το 2024, τα κράτη-μέλη της ΕΕ δαπάνησαν συνολικά 168,23 δισ. ευρώ σε κρατικές ενισχύσεις — ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 1% του συνολικού ΑΕΠ της Ένωσης.
Οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν ότι η τάση είναι σταθερά ανοδική. Οι κρατικές ενισχύσεις είχαν ήδη αυξηθεί περίπου κατά 50% την περίοδο 2014-2019, πριν εκτοξευθούν στη διάρκεια της πανδημίας.
Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν η Ευρώπη θα χρησιμοποιεί επιδοτήσεις, αλλά πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει.
Η Ευρώπη αντιγράφει Κίνα και ΗΠΑ
Υποστηρικτές της νέας στρατηγικής θεωρούν ότι η Ευρώπη δεν έχει άλλη επιλογή απέναντι στην επιθετική βιομηχανική πολιτική της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron έχει επανειλημμένα ζητήσει πιο χαλαρούς κανόνες, υποστηρίζοντας ότι η Ευρώπη είναι «το μόνο μέρος όπου δεν προστατεύουμε τους εγχώριους παίκτες μας».
Παράλληλα, οι γενναιόδωρες επιδοτήσεις του αμερικανικού Inflation Reduction Act έχουν αυξήσει την πίεση προς τις Βρυξέλλες να απαντήσουν πιο επιθετικά.
Ο Alexander Tobinski της Clifford Chance εκτιμά ότι αυτό που ξεκίνησε ως έκτακτο μέτρο μετατρέπεται πλέον σε μόνιμο εργαλείο βιομηχανικής πολιτικής σε έναν «πολυπολικό κόσμο».
Φόβοι για γερμανική υπεροχή και διάλυση της Ενιαίας Αγοράς
Ωστόσο, πολλές μικρότερες χώρες φοβούνται ότι η νέα εποχή επιδοτήσεων θα ευνοήσει δυσανάλογα τη Γερμανία και τη Γαλλία.
Η Γερμανία χορήγησε σχεδόν το ένα τέταρτο όλων των κρατικών ενισχύσεων της ΕΕ το 2024, αξιοποιώντας τη δημοσιονομική της ισχύ και την πολιτική της επιρροή στις Βρυξέλλες.
Ο Hans Sohlström της Stora Enso προειδοποιεί ότι οι άνισες δυνατότητες επιδοτήσεων μεταξύ κρατών-μελών απειλούν να κατακερματίσουν την ενιαία αγορά και να στρεβλώσουν τις επενδυτικές αποφάσεις.
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζει και ο Henrik Henriksson της Stegra, σημειώνοντας ότι σε ορισμένες χώρες εγκρίνονται επιδοτήσεις που καλύπτουν έως και το 60% του κόστους επενδύσεων, ενώ στη Σουηδία τέτοια επίπεδα θεωρούνται αδιανόητα.
Η ίδια η Stegra εξετάζει επενδύσεις στην Πορτογαλία και τη Γαλλία, σταθμίζοντας όχι μόνο το ενεργειακό κόστος αλλά και το ύψος των διαθέσιμων κρατικών ενισχύσεων.
Οι φιλελεύθερες οικονομίες προειδοποιούν για «Αγώνα Επιδοτήσεων»
Χώρες όπως η Ολλανδία και τα σκανδιναβικά κράτη αντιδρούν στη λογική των συνεχών επιδοτήσεων.
Υποστηρίζουν ότι η Ευρώπη θα έπρεπε να εστιάσει περισσότερο στην εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, στις υποδομές και στις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού, αντί να εισέλθει σε έναν αγώνα κρατικών ενισχύσεων μεταξύ κρατών-μελών.
Ο Tommaso Valletti, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Γενικής Διεύθυνσης Ανταγωνισμού της Κομισιόν και καθηγητής στο Imperial College London, προειδοποιεί ότι το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα της ΕΕ είναι η ενιαία και ανοιχτή αγορά της.
Όπως σημειώνει, αν αυτή υπονομευθεί μέσω κατακερματισμένων επιδοτήσεων, η Ευρώπη κινδυνεύει να χάσει το μοναδικό χαρακτηριστικό που ούτε οι ΗΠΑ ούτε η Κίνα μπορούν εύκολα να αντιγράψουν.
«Παιχνίδι με τη φωτιά»
Η επίτροπος Ανταγωνισμού της ΕΕ Teresa Ribera υποστηρίζει ότι το νέο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων επιτρέπει τη στήριξη των πιο εκτεθειμένων επιχειρήσεων χωρίς να διαταράσσονται οι ίσοι όροι ανταγωνισμού.
Ωστόσο, αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι παραδέχονται πλέον ότι η φιλοσοφία της ΕΕ έχει αλλάξει ριζικά.
Όπως δήλωσε ανώτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης στους Financial Times, η συζήτηση δεν αφορά πλέον το αν οι κρατικές ενισχύσεις είναι το σωστό εργαλείο, αλλά πώς θα χρησιμοποιηθούν χωρίς να οδηγήσουν σε διάλυση της εσωτερικής αγοράς.
Ο Henrik Henriksson χαρακτηρίζει τις τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ κρατών-μελών στις επιδοτήσεις ως «παιχνίδι με τη φωτιά», προειδοποιώντας ότι η ενιαία αγορά παραμένει ένα από τα ισχυρότερα στρατηγικά όπλα της Ευρώπης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών