Μέρες οργής στη Λατινική Αμερική - Το έλλειμμα δημοκρατίας, οι οικονομικές ανισότητες και ο διεθνής παράγοντας

Μέρες οργής στη Λατινική Αμερική - Το έλλειμμα δημοκρατίας, οι οικονομικές ανισότητες και ο διεθνής παράγοντας
Προς μια «Λατινική Άνοιξη»; Τα προβλήματα και οι ιδιαιτερότητες
Μέρες οργής βιώνουν οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, με τους πολίτες να βγαίνουν στους δρόμους, καταγγέλλοντας έλλειμμα δημοκρατίας σε Βενεζουέλα, Νικαράγουα και Βολιβία, κοινωνική και οικονομική ανισότητα σε Χιλή, Εκουαδόρ και Αϊτή.
Την ίδια ώρα, η ανησυχία είναι έκδηλη σε Μεξικό, Αργεντινή και Βραζιλία, οι οποίες παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Η Λατινική Αμερική εξακολουθεί να είναι η περιοχή με τις υψηλότερες κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες στον πλανήτη.
Ένα τεράστιο χάσμα συνεχίζει να διαχωρίζει τους πλούσιους και τους φτωχούς, την ώρα που το δημοκρατικό έλλειμμα και οι γεωπολιτικές ισορροπίες, με τις διαρκείς παρεμβάσεις των ξένων δυνάμεων, διαμορφώνει ένα εκρηκτικό μίγμα.
Από τις αποικιακές περιόδους μέχρι σήμερα, οι λατινοαμερικανικές οικονομίες έχουν οικοδομηθεί προς όφελος των λίγων.
Μετά από δεκαετίες αυταρχισμού και αμερικανοκίνητων πραξικοπημάτων, πολλά έθνη ήλπιζαν ότι η οικονομική ευημερία θα ήταν πραγματικότητα για όλους, αλλά αυτό δεν συνέβη, με τις συνταγές λιτότητας του ΔΝΤ σε πολλές χώρες να φέρνουν τα αντίθετα αποτελέσματα.
Την ίδια ώρα, οι γεωπολιτικές ισορροπίες είναι ιδιαίτερα εύθραυστες, καθώς η περιοχή δεν αποτελεί πλέον μόνο την «πίσω αυλή» των ΗΠΑ, με τους Κινέζους να έχουν πλέον ισχυρή παρουσία μέσω των επενδύσεων.
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν ο «Οκτώβριος της Φωτιάς» στη Λατινική Αμερική μπορεί να οδηγήσει σε έναν γενικευμένο ξεσηκωμό, στα πρότυπα της Αραβικής Άνοιξης, η οποία ωστόσο απέτυχε να φέρει τη δημοκρατία και την ευημερία στις χώρες που ξεσηκώθηκαν.


Βολιβία

Στα πρόθυρα του εμφυλίου βρίσκεται η Βολιβία, με τον παραιτηθέντα πρόεδρο Evo Morales να μεταβαίνει στο Μεξικό, καταγγέλλοντας πραξικόπημα.
Ο Morales επιβιβάστηκε σήμερα Τρίτη 12/11 τα ξημερώματα (ώρα Ελλάδας) σε αεροπλάνο με προορισμό το Μεξικό, το οποίο και του πρόσφερε πολιτικό άσυλο.
«Αδελφές και αδελφοί, αναχωρώ για το Μεξικό.
Με πονά το ότι φεύγω από τη χώρα για πολιτικούς λόγους, αλλά θα παρακολουθώ πάντα τι γίνεται.
Θα επιστρέψω σύντομα με περισσότερη δύναμη και ενέργεια» ανέφερε σε μήνυμα του ο Morales, ο οποίος αναγκάστηκε να παραιτηθεί από το προεδρικό αξίωμα ύστερα από τις έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης για την εκλογή του στην προεδρία από τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών που διεξήχθησαν στις 20 Οκτωβρίου.
Τη μεταφορά του Morales στο Μεξικό επιβεβαίωσε και ο Μεξικανός ΥΠΕΞ, Marcelo Ebrard, ο οποίος σε μήνυμα του στο twitter, έκανε γνωστό ότι «ο Evo Morales βρίσκεται πλέον στο μεξικανικό κυβερνητικό αεροσκάφος που εστάλη για να εγγυηθεί τη μεταφορά του με απόλυτη ασφάλεια στη χώρα μας».
Ο Morales φέρεται να ζήτησε προφορικά από την κυβέρνηση του Μεξικό πολιτικό άσυλο, καθώς κατήγγειλε ότι ομάδες ατόμων λεηλάτησαν και αποπειράθηκαν να βάλουν φωτιά στο σπίτι του.
Κατόπιν αυτών των εξελίξεων, η Βολιβία αναμένεται να οδηγηθεί σε νέες προεδρικές εκλογές, την ώρα που η κατάσταση στην χώρα είναι τεταμένη.
Ο αρχηγός της αστυνομίας στην πρωτεύουσα Λα Πας ζήτησε από τον αρχηγό του γενικού επιτελείου των ένοπλων δυνάμεων να «επέμβει ο στρατός» καθώς οι δυνατότητες της αστυνομίας να αντιμετωπίσει τα βίαια επεισόδια «υπερκεράστηκαν».
Κατόπιν αυτού του αιτήματος, ο στρατός ανακοίνωσε ότι οι ένοπλες δυνάμεις θα διεξαγάγουν κοινές επιχειρήσεις με την αστυνομία εναντίον των «βανδάλων».
«Αποφασίστηκε να διεξαχθούν κοινές επιχειρήσεις με την αστυνομία για να αποφευχθεί η αιματοχυσία και το πένθος της βολιβιανής οικογένειας», ανέφερε σε τηλεοπτικό του διάγγελμα ο αρχηγός του στρατού, ο οποίος δεσμεύθηκε ότι θα χρησιμοποιηθεί η «κατάλληλη» ισχύς εναντίον των «βανδάλων», υπονοώντας ότι δεν θα υπάρξει δυσανάλογη χρήση βίας.
Χιλιάδες διαδηλωτές άρχισαν χθες πορεία από την Ελ Άλτο προς τη Λα Πας, φωνάζοντας «Τώρα ναι, εμφύλιος πόλεμος!», εξέλιξη που επέτεινε τους φόβους για σοβαρά επεισόδια στην πρωτεύουσα.

Το μήνυμα Trump και η απάντηση Maduro - Lula

Με φόντο τις εξελίξεις στη Βολιβία, κλιμακώνεται η ένταση Βενεζουέλας - ΗΠΑ.
Η κυβέρνηση της Βενεζουέλας είναι έτοιμη για σύγκρουση, διαμηνύει ο πρόεδρος Nicolas Maduro, μετά τη δήλωση του αμερικανού προέδρου Donald Trump ότι η παραίτηση του προέδρου Εvo Morales στέλνει ένα «ισχυρό μήνυμα» προς τις «παράνομες« κυβερνήσεις της Βενεζουέλας και της Νικαράγουας.
«Αυτή η ενέδρα εναντίον του Μorales οργανώθηκε από τον βορειοαμερικανικό ιμπεριαλισμό και (...) λένε ότι τώρα αφορά τη Βενεζουέλα και τη Νικαράγουα», ανέφερε ο Maduro.
«Προσοχή συμπατριώτες, πάμε σε μάχη. Θέλετε σύγκρουση; Είμαστε έτοιμοι για σύγκρουση», πρόσθεσε.
Ο Donald Trump εξέφρασε ικανοποίηση χθες για τον εξαναγκασμό σε παραίτηση του προέδρου της Βολιβίας Evo Morales, εξέλιξη στην οποία είδε ένα «ισχυρό μήνυμα» προς τα κατ’ αυτόν «παράνομα καθεστώτα» της Λατινικής Αμερικής, χαιρετίζοντας την απόφαση του στρατού να απαιτήσει την παραίτηση του σοσιαλιστή ηγέτη.
Από την πλευρά του, ο Μaduro επανέλαβε την τοποθέτησή του κατά την οποία η παραίτηση του Morales αποτελούσε "πραξικόπημα που διαπράχθηκε και χρηματοδοτήθηκε από τον Λευκό Οίκο".
Ο Morales εγκατέλειψε την εξουσία την Κυριακή, έπειτα από τρεις εβδομάδες διαδηλώσεων και βίαιων επεισοδίων της αντιπολίτευσης, που χαρακτήριζε προϊόν νοθείας το αποτέλεσμα των εκλογών της 20ής Οκτωβρίου.
Το δικό του μήνυμα στον πρόεδρο Trump έστειλε ο πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας
Lula da Silva, ο οποίος αποφυλακίστηκε το Σάββατο.
Ο αριστερός ηγέτης  διεμήνυσε στον Trump να λύσει τα προβλήματα των ΗΠΑ και να μην ταλαιπωρεί τους λατινοαμερικάνους, καθώς όπως τόνισε δεν εκλέχτηκε στο αξίωμα του διαχειριστή όλου του κόσμου!».

 Χιλή

Στη Χιλή, που έως σήμερα υπήρξε ο "καλύτερος μαθητής" των νεοφιλελεύθερων πολιτικών στη Λατινική Αμερική, εκδηλώθηκε η πιο πρόσφατη έκρηξη κοινωνικής διαμαρτυρίας, με τον αριθμό των νεκρών να φτάνει τους 20 και τους τραυματίες να είναι εκατοντάδες.
Η επιφαινόμενη σταθερότητα, ανάπτυξη και δημοσιονομική πειθαρχία, κρύβει μία κοινωνία με βαθιές ανισότητες, μία μεσαία τάξη που πάντοτε βρίσκεται στα όρια της φτώχειας κι ένα εκπαιδευτικό σύστημα που δεν επιτρέπει την "κοινωνική άνοδο".
Η αύξηση της τιμής του εισιτηρίου του μετρό υπήρξε η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι: σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο Ντιέγο Πορτάλες, η Χιλή είναι η χώρα με το πιο ακριβό σύστημα μέσων μεταφοράς σε 56 χώρες του κόσμου και ορισμένες οικογένειες της χώρας είναι αναγκασμένες να πληρώνουν το 30% του εισοδήματός τους για να μεταβαίνουν με τα μέσα μεταφοράς στην εργασία τους.
Η περαιτέρω αύξηση της τιμής του υπήρξε η θρυαλλίδα που ανάγκασε το πρόεδρο Sebastian Pinera να κατεβάσει στους δρόμους τον στρατό και να αποσύρει τις αυξήσεις.
Η Χιλή, η οποία θεωρείται «οικονομικό θαύμα» για τους υπέρμαχους του νεοφιλελευθερισμού και της λεγόμενης Σχολής του Σικάγο, είναι μία από τις πλουσιότερες χώρες της Λατινικής Αμερικής, αλλά παράλληλα είναι και η χώρα με τη μεγαλύτερη εισοδηματική ανισότητα στον ΟΟΣΑ.
Τα πάντα έχουν ιδιωτικοποιηθεί, ακόμη και το νερό σε ποσοστό 100%.
Τα στοιχεία που παρουσιάζει το Reuters είναι ενδεικτικά.
Παρά το γεγονός ότι η Χιλή μείωσε δραστικά τον αριθμό των ανθρώπων που ζούσαν στα επίπεδα της φτώχειας με 5,5 δολάρια την ημέρα από το 30% του πληθυσμού το 2000 στο 6,4% το 2017, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα,  παραμένει η χώρα με την υψηλότερη εισοδηματική ανισότητα στον ΟΟΣΑ.
To χάσμα είναι κατά 65% μεγαλύτερο, σε σχέση με τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ.
Το 50% των εργατών της Χιλής αμείβονται με 550 δολάρια τον μήνα ή και λιγότερα, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής.
Την ίδια ώρα, επίσημη έρευνα του 2018 καταγράφει ότι οι πλουσιότεροι της Χιλής έχουν εισόδημα 13,6 φορές υψηλότερο από το αντίστοιχο των πιο φτωχών.
Η παιδεία έχει ιδιωτικοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό, ομοίως και η εκπαίδευση και η υγεία, γεγονός που καθιστά δυσβάστακτο το κόστος ζωής για τους Χιλιανούς.
Η αύξηση των εισιτηρίων του μετρό, αποτέλεσε απλώς την κορυφή του παγόβουνου και την αφορμή για να διεκδικήσει ο λαός της Χιλής αυτό που του αναλογεί σε μια χώρα που θεωρείται «οικονομικό θαύμα» αλλά  βάζει πάνω από όλα το ιδιωτικό κέρδος, αδιαφορώντας για το κοινωνικό κόστος.

Ισημερινός

Στον Ισημερινό άναψη η σπίθα της κοινωνικής ανάφλεξης στη Λατινική Αμερική, όταν η κυβέρνηση του Lenin Moreno, στο πλαίσιο του πακέτου στήριξης από το ΔΝΤ κατήργησε τις επιδοτήσεις στα καύσιμα που ίσχυαν επί πολλές δεκαετίες.
Μετά 12 ημέρες διαρκών συγκρούσεων στους δρόμους του Κίτο, με απολογισμό επτά νεκρούς, πάνω από 1.340 τραυματίες, πολλούς συλληφθέντες, μεταξύ αυτών και δεκάδων δημοσιογράφων, ο κοινωνικός αναβρασμός οδήγησε την κυβέρνηση σε υποχώρηση, αποδεικνύοντας πως η εξέγερση στους δρόμους μπορεί να εμποδίσει αντιλαϊκά κοινωνικά σχέδια, που ιδίως έπλητταν τους χωρικούς και τους ιθαγενείς.

Αιτή

Στην Αϊτή, τη φτωχότερη χώρα στην αμερικανική ήπειρο, δεν αποτελεί είδηση πως οι δρόμοι βράζουν.
Η οικονομική κατάσταση και η πολιτική κρίση, με την αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης, έχει οδηγήσει τον κόσμο σε κινητοποιήσεις εναντίον του προέδρου Ζοβενέλ Μοΐζ.
 Η αποτυχία του διαλόγου, λόγω άλυτων διαφορών του προέδρου με την αντιπολίτευση, έχει ξαναβγάλει τον κόσμο στους δρόμους και η πρωτεύουσα Πορτ-ντε-Πρενς βρίσκεται ξανά στις φλόγες.

Κολομβία

Στην Κολομβία, οι κινητοποιήσεις έχουν προκαλέσει παράλυση τους τελευταίους μήνες, λόγω των διεκδικήσεων για την εκπαίδευση, τις μεταφορές και κυρίως για την κοινωνική κατάσταση στη χώρα, της οποίας η τραγική εικόνα μεταφράζεται στους 155 δολοφονημένους ηγέτες κοινωνικών κινημάτων στο πρώτο οκτάμηνο του 2019, όπως αναφέρεται σε έκθεση του Ινστιτούτου Μελετών για την Ανάπτυξη, την Ειρήνη (Indepaz).
 Μέσα σε αυτό το ζοφερό πλαίσιο, οι Κολομβιανοί προσέρχονται στις κάλπες την ερχόμενη Κυριακή για να εκλέξουν τις τοπικές και περιφερειακές Αρχές, τρία χρόνια μετά την υπογραφή της ειρήνης με τους αντάρτες των FARC.
Εκλογές που εκφράζονται φόβοι ότι θα διεξαχθούν εν μέσω πολιτικής βίας και νοθείας, την ώρα που εξακολουθούν να βρίσκονται εν δράσει πέντε ένοπλες ομάδες στη χώρα.

Βολιβία η πιο φτωχή χώρα της Λ. Αμερικής: H ήττα του σοσιαλισμού νίκη της δημοκρατίας ή πραξικόπημα κατά του Morales;

Για σχεδόν 14 χρόνια ο Evo Morales ο μέχρι πρότινος Πρόεδρος της Βολιβίας – μια από τις πιο φτωχές χώρες της Λατινικής Αμερικής κυβέρνησε την χώρα αλλά η επανεκλογή του που αμφισβητήθηκε προκαλώντας χάος από τις διαδηλώσεις… είχε ως αποτέλεσμα να οδηγηθεί σε παραίτηση και να ζητήσει άσυλο στο Μεξικό.
Ο Morales ήταν σοσιαλιστής Πρόεδρος αλλά βρέθηκε αντιμέτωπος με ακραία κατακραυγή.
Το βασικό ερώτημα η απομάκρυνση Morales ήταν νίκη της δημοκρατίας και ήττα του σοσιαλισμού ή πραξικόπημα των αμερικανών;
Το ερώτημα αυτό για να απαντηθεί θα πρέπει να δούμε την σημερινή οικονομική κατάσταση στην Βολιβία.
Η συνολική οικονομική ανάπτυξη της Βολιβίας αντιμετωπίζει διαρθρωτικά και θεσμικά προβλήματα.
Το ΑΕΠ φθάνει τα 83,6 δισεκ. δολάρια με τον πληθυσμό στα 11,1 εκατ όπως περίπου και η Ελλάδα.
Το ΑΕΠ αυξάνεται 4,2%,  η ανεργία είναι 3,1%, o Morales κατάφερε να μειώσει πάρα πολύ το ποσοστό του πληθυσμού που ζει κάτω από τα όρια της φτώχειας.
Ωστόσο το δημοσιονομικό έλλειμμα έχει φθάσει στο 8% του ΑΕΠ.


Image

Image

Η Βολιβία έθεσε ένα στόχο να γίνει η χώρα με την μεγαλύτερη παραγωγή λιθίου αλλά ο στόχος δεν επιτεύχθηκε.  
Η οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τομέα των υδρογονανθράκων, αλλά συνολικά η οικονομία στερείται δυναμισμού.
Διαθέτει φτωχές οικονομικές υποδομές, αδύναμο κανονιστικό πλαίσιο, η πρόσβαση χρηματοδότησης από την αγορά είναι σχεδόν μηδενική, ενώ η διαφθορά είναι τεράστια.
Το κράτος έχει προβεί σε εθνικοποιήσεις και η δικαστική εξουσία γίνεται πιο ευάλωτη σε πολιτικές παρεμβάσεις.

Reuters Graphic
Ο Morales ηγείτο του σοσιαλιστικού κόμματος της Βολιβίας κέρδισε για 35.000 ψήφους τις πρόσφατες εκλογές αλλά η αντιπολίτευση ξεσηκώθηκε, ο λαός βγήκε στους δρόμους και ξεκίνησαν οι συγκρούσεις μεταξύ αντιπολίτευσης και καθεστώτος.  
Λόγω του χάους που προκλήθηκε η στρατιωτική ηγεσία της Βολιβίας προέτρεψε τον Morales για να σταματήσει η βία να υποβάλλει την παραίτηση του.
Ο Morales ο οποίος βρισκόταν στην εξουσία για σχεδόν 14 χρόνια, δήλωσε στα τηλεοπτικά κανάλια ότι θα αποχωρήσει, ωστόσο δήλωσε ότι υφίσταται πολιτικό πραξικόπημα.
Για πολλούς η απομάκρυνση Morales είναι νίκη της δημοκρατίας απέναντι στον σοσιαλισμό και στην κόπωση της χώρας απέναντι σε ένα καθεστώς που δεν χρησιμοποίησε βία στην κοινωνία αλλά δεν έφερε και καλύτερες ημέρες.
Ωστόσο άλλοι παρατηρητές δεν συμφωνούν με αυτή την άποψη.
Θεωρούν ότι οι ΗΠΑ ενορχήστρωσαν το πραξικόπημα κατά του Morales και αυτό το χαρακτήρισαν νίκη της δημοκρατίας
O Morales επανεξελέγη ως πρόεδρος της Βολιβίας στις 20 Οκτωβρίου.
Ο Οργανισμός Αμερικανικών Κρατών (OAS) παρενέβη δημοσιοποιώντας μια έκθεση τονίζοντας ότι έγινε νοθεία στις εκλογές στην Βολιβία
Σε κάθε περίπτωση, στις 10 Νοεμβρίου, ο Morales ανακοίνωσε νέες εκλογές και ταυτόχρονα ανακοίνωσε την παραίτησή του, κατηγορώντας την δεξιά αντιπολίτευσης της Βολιβίας, αναφέροντας «απαγωγές και κακοποιήσεις» οικογενειών εγχώριων ηγετών.
Θα παραιτηθώ ώστε οι (Carlos) Mesa και (Luis Fernando) Camacho να μην συνεχίσουν να διώκουν σοσιαλιστές ηγέτες.
Η πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας, Ντίλμα Ρούσεφ, θεωρεί «νόμιμο πρόεδρο της Βολιβίας τον Evo Morales ο οποίος είναι θύμα στρατιωτικού πραξικοπήματος
Ένας άλλος πρώην πρόεδρος της Βραζιλίας, ο Λούλα, δήλωσε επίσης ότι έγινε πραξικόπημα.
Ακόμα και πριν από τα γεγονότα της 10ης Νοεμβρίου, η Cristina Kirchner της Αργεντινής προέβλεψε ότι θα υπάρξει πίεση για την εξαφάνιση του Morales, όπως και ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Nicolás Maduro.

Στην φωτογραφία στην μέση ο πρώην Πρόεδρος της Βολιβίας Evo Morales

Αποτέλεσμα εικόνας για evo morales

www.bankingnews.gr

bankingnews.gr

BREAKING NEWS