(upd) Την παρέμβαση της εισαγγελίας Πρωτοδικών της Αθήνας προκάλεσε το ολικό black out στο FIR Αθηνών, που προκάλεσε χάος στα ελληνικά αεροδρόμια την Κυριακή (4/1/2026), εν μέσω εορταστικής περιόδου, όπου οι μετακινήσεις για επαγγελματικούς και τουριστικούς λόγους είναι αυξημένες.
Ειδικότερα, ο προϊστάμενος της εισαγγελίας της Αθήνας, Αριστείδης Κορέας, διέταξε τη διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας, την οποία θα διενεργήσει το τμήμα ηλεκτρονικού εγκλήματος. Στο πλαίσιο της έρευνας θα διερευνηθεί εάν έχει τελεστεί το αδίκημα των επικίνδυνων παρεμβάσεων στη συγκοινωνία αεροσκαφών και από πού προήλθαν οι παρεμβολές σε σχεδόν όλες τις συχνότητες του FIR Αθηνών.
Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για ακόμα ένα διεθνή διασυρμό της Ελλάδας, καθώς όπως παραδέχθηκε και ο υπουργός Μεταοφών και Υποδομών, Χρίστος Δήμας, «έχουμε παλαιά συστήματα».
Τα σενάρια για κυβερνοεπίθεση ή τεχνικό πρόβλημα
Το black out στο FIR Αθηνών εκδηλώθηκε λίγο πριν τις 09.00 το πρωί της Κυριακής, όταν το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών (ΚΕΠΑΘ) έχασε αιφνιδιαστικά κάθε δυνατότητα επικοινωνίας με τα πολιτικά αεροσκάφη. Παρά το γεγονός ότι οι στόχοι εμφανίζονταν κανονικά στις οθόνες των ελεγκτών, καμία ραδιοσυχνότητα δεν λειτουργούσε. Δηλαδή οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, έβλεπαν τα αεροσκάφη αλλά δεν μπορούσαν να επικοινωνήσουν μαζί τους. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να έχουν «παγώσει» οι αφίξεις και οι αναχωρήσεις τόσο στο μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, όσο και στα περιφερειακά αεροδρόμια. Το τεχνικό ζήτημα επηρεάζει όλες τις πτήσεις από και προς την Ελλάδα.
Αιτία του προβλήματος φέρεται να ήταν σοβαρές παρεμβολές σε όλες τις κρίσιμες ραδιοσυχνότητες του ΚΕΠΑΘ -σε Υμηττό, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά, Μοναστήρι και Γεράνεια- σε συνδυασμό με ταυτόχρονη κατάρρευση των εσωτερικών τηλεπικοινωνιών της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Το εύρος και ο συγχρονισμός των βλαβών, ωστόσο, γεννούν ερωτήματα για το αν πρόκειται απλώς για τεχνική αστοχία.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί το γεγονός ότι γύρω στις 17.00 το απόγευμα της ίδιας ημέρας, όλες οι ραδιοσυχνότητες και τα τηλεπικοινωνιακά συστήματα επανήλθαν αιφνιδιαστικά σε πλήρη λειτουργία, χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική τεχνική παρέμβαση.
Πάντως, οι αρμόδιοι φορείς έχουν εξετάσει όλα τα ενδεχόμενα, ακόμα κι αυτό της δολιφθοράς. Επί του παρόντος, η ΕΥΠ δεν έχει εντοπίσει σαφή στοιχεία κυβερνοεπίθεσης.
Δήμας: Δεν φαίνεται να είναι κυβερνοεπίθεση
«Δεν φαίνεται να είναι κυβερνοεπίθεση, δεν έχει αποσαφηνιστεί η γενεσιουργός αιτία για αυτό έχω διατάξει ΕΔΕ ώστε να δούμε ποιος είναι υπεύθυνος, γιατί συνέβη το περιστατικό και να μην επαναληφθεί» είπε το πρωί της Δευτέρας (5/1/2026) στην ΕΡΤ ο υπουργός Μεταοφών και Υποδομών, Χρίστος Δήμας ενώ στην ερώτηση «μπορεί να πέσουν κεφάλια;», ο κ. Δήμας απάντησε «σαφώς, η ΕΔΕ διεξάγεται για το ποιος ευθύνεται για τη δυσλειτουργία».
Παραδέχθηκε, δε, ότι «έχουμε παλαιά συστήματα, που είναι όμως σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές, στόχος είναι να αλλάξουν το 2028».
Ο κ. Δήμας εξήγησε, επίσης, ότι «υπάρχουν 3 παραβάσεις του ευρωπαϊκού δικαίου, για μια εκ των οποίων έχουμε παραπεμφθεί ενώ οι άλλες δύο έχουν προχωρήσει. Είναι για τις υπηρεσίες ζεύξης δεδομένων που έχουμε κολλήσει στο ελεγκτικό συνέδριο, για το PBL όπου εκεί πέρα είχαμε απόφαση διοικητικού εφετείου πριν από λίγες ημέρες που μας δίνει τη δυνατότητα να προχωρήσουμε στον μειοδότη και τα ραντάρ S mode που αφορά την αγορά και τοποθέτηση 8 νέων ραντάρ, έχουν βρεθεί οι τοποθεσίες και έχουν γίνει οι μελέτες. Για όλα τα ζητήματα έχουμε καθίσει το τελευταίο 8μηνο με όλους τους εμπλεκόμενους ευρωπαϊκούς φορείς ώστε να αντιμετωπίσουμε σε χρονικό ορίζοντα μέχρι το 2028 όλα τα ζητήματα».
Κατά τον υπουργό Μεταφορών «δεν υπήρχε κανείς κίνδυνος στην ασφάλεια μετακινήσεων, βγήκε ΝΟΤΑΜ κατευθείαν». Όπως είπε, επίσης, «σύμφωνα με την ΥΠΑ αλλά και με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας υπήρχε παρεμβολή στις συχνότητες, ένας έντονος θόρυβος που καθιστούσε αδύνατη την επικοινωνία των πιλότων με τους πύργους ελέγχου. Ο θόρυβος αυτός, οι παρεμβολές αυτές από αέρος επηρέασαν το σύνολο των δομών επικοινωνίας της χώρας με αποτέλεσμα να ληφθεί η απόφαση. Η ΥΠΑ, ο ΟΤΕ και η εθνική επιτροπή τηλεπικοινωνιών έλεγξε όλες τις υποδομές με επιτόπιους ελέγχους και το ειδικά διαμορφωμένο αεροσκάφος και όπως προκύπτει αυτές δεν προκύπτουν από τις δομές της ΥΠΑ. Ήταν στο σύνολο των συχνοτήτων που αξιοποιούνται επιχειρησιακά, όποιος συχνότητες χρησιμοποιούνται συμπεριλαμβανομένων και των εφεδρικών για την επικοινωνία των πιλότων με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας έβγαζαν αυτό τον θόρυβο».
Όπως συμπλήρωσε «στην έρευνα θα λάβουν όσοι πρέπει για να αποδοθούν ευθύνες ακόμα και αν χρειαστεί εμπειρογνώμονες από την ευρωπαϊκή επιτροπή ή άλλες ευρωπαϊκές υπηρεσίες» εκτιμώντας ότι «τις επόμενες ημέρες θα έχουμε σαφή απάντηση για το τι συνέβη».
«Οι διαβεβαιώσεις που έχω από την ΥΠΑ είναι ότι δεν υπήρχαν ζητήματα ασφάλειας, γι' αυτό και ήταν τόσο άμεση η ανταπόκριση και η ΝΟΤΑΜ» πρόσθεσε ο υπουργός Μεταφορών και Υποδομών.
Η πρώτη ανακοίνωση της ΥΠΑ
Η ΥΠΑ στην ανακοίνωσή της ανέφερε: «Στις 4/1/2026 και ώρα 08.59 τοπική, η Υπηρεσία αντιμετώπισε μαζική παρεμβολή σχεδόν σε όλες τις συχνότητες, ενώ ταυτόχρονα παρουσίασε πτώση των γραμμών HELLAS COM, καθώς και των τηλεφωνικών γραμμών επιχειρησιακής επικοινωνίας. Ο “θόρυβος” που παρατηρήθηκε στις συχνότητες είχε τη μορφή συνεχούς παρεμβολής. Οι ηλεκτρονικοί της ΥΠΑ, σε συνεργασία με τους τεχνικούς του ΟΤΕ, κατέβαλαν άμεσες προσπάθειες για τον εντοπισμό και την αποκατάσταση του προβλήματος. Πρόκειται για πρωτοφανές περιστατικό ως προς τη μαζικότητα, τη γεωγραφική του έκταση και τη χρονική του επιμονή».
Σύμφωνα πάντα με την ίδια ανακοίνωση της ΥΠΑ, «δόθηκε εντολή καθήλωσης για όλα τα εξοπλισμένα αεροσκάφη, προκειμένου να διερευνηθεί με ειδικά όργανα και τεχνικούς η προέλευση των παρεμβολών, οι οποίες έγιναν από άγνωστη πηγή. Από την πρώτη στιγμή ενημερώθηκε η Ομάδα Αντιμετώπισης Κρίσεων της ΥΠΑ, η οποία συντόνιζε τις κινήσεις και τις ενέργειες όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών, σε επιχειρησιακή συνεργασία με το EUROCONTROL. Η Ομάδα βρισκόταν σε διαρκή συντονισμό και με τις υπηρεσίες εσωτερικής ασφάλειας καθώς και με τις ένοπλες δυνάμεις».
Κριτική από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας
Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα τοποθετήθηκε η Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας (ΕΕΕΚΕ), χαρακτηρίζοντας το περιστατικό σοβαρό και πρωτοφανές για το σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας της χώρας. Όπως τονίζεται σε σχετική ανακοίνωση, δεν πρόκειται ούτε για μεμονωμένο γεγονός ούτε για απλή τεχνική αστοχία, αλλά για κρίση με ξεκάθαρα συστημικά χαρακτηριστικά.
Οι ελεγκτές αποδίδουν το συμβάν στη χρόνια παλαιότητα και την ανεπαρκή συντήρηση του εξοπλισμού επικοινωνιών και επιτήρησης, μιλώντας για διαχρονική αδράνεια και λανθασμένες επιλογές της διοίκησης της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας. Υπενθυμίζουν ότι έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει για τους κινδύνους που απορρέουν από τη λειτουργία απαρχαιωμένων συστημάτων, χωρίς να υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση, επισημαίνοντας ότι η χθεσινή κατάρρευση ήταν προαναγγελθείσα.
Παρά τη σοβαρότητα της κατάστασης, η ΕΕΕΚΕ υπογραμμίζει ότι οι ελεγκτές των Κέντρων Ελέγχου Αθηνών και Μακεδονίας κατέβαλαν κάθε δυνατή προσπάθεια για τη διασφάλιση της ασφάλειας των πτήσεων. Όπως σημειώνουν, οι συνάδελφοί τους υπερέβαλαν εαυτούς, αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο μέσο ώστε να διαχειριστούν με ασφάλεια τις πτήσεις που βρίσκονταν ήδη στον αέρα ή δεν ήταν δυνατό να αναδρομολογηθούν.
Τέλος, οι ελεγκτές ζητούν άμεση και σε βάθος διερεύνηση του περιστατικού, με τη συμμετοχή όλων των αρμόδιων αρχών, καθώς και ουσιαστικές παρεμβάσεις για την αναβάθμιση του κρίσιμου εξοπλισμού. Παράλληλα, προειδοποιούν ότι, υπό τις παρούσες συνθήκες, δεν προτίθενται να προσφέρουν υπερεργασία την επερχόμενη καλοκαιρινή περίοδο, τονίζοντας ότι δεν είναι πλέον ανεκτό να λειτουργεί το σύστημα χωρίς σύγχρονες και αξιόπιστες υποδομές.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών