Πώς η διάλυση της αμερικανικής αρχιτεκτονικής ασφαλείας στον Περσικό Κόλπο ενισχύει το Ιράν
Οι Αμερικανοί έχουν την ικανότητα να επιδεικνύουν δύναμη, όχι όμως να τη μετατρέπουν σε μακροπρόθεσμη στρατηγική ευφυΐα.
Η ιστορία της σταδιακής κατάρρευσης της φιλοαμερικανικής συμμαχίας στον Περσικό Κόλπο αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η υπερεπέμβαση, η κοντόφθαλμη πολιτική και η απουσία συνεκτικού σχεδίου οδηγούν όχι στη σταθερότητα, αλλά στην ενίσχυση των αντιπάλων – πρωτίστως του Ιράν.
Από την «ενιαία αραβική συμμαχία» στον εσωτερικό πόλεμο
Ο πόλεμος στην Υεμένη ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2015 ως μια ενιαία αραβική προσπάθεια, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, ενάντια στους αντάρτες Houthi.
Ωστόσο, αυτό που παρουσιαζόταν ως κοινό μέτωπο, αποδείχθηκε εύθραυστο και τεχνητό.
Σήμερα, η σύγκρουση έχει μετατραπεί σε έναν έμμεσο αλλά σαφή ανταγωνισμό μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ).
Τα ΗΑΕ, διαβλέποντας τη σταδιακή αποχώρηση και την απώλεια ηγεμονικού ρόλου της Ουάσιγκτον στην περιοχή, αποφάσισαν να κινηθούν αυτόνομα.
Στήριξαν ενεργά το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο (STC/UPS) στην Υεμένη, το οποίο επιδιώκει την ανεξαρτησία του νότου – τη στιγμή που στον βορρά οι Houhi έχουν ήδη επιτύχει μια de facto απόσχιση.
Τον Δεκέμβριο, με την άμεση στρατιωτική υποστήριξη των Εμιράτων, οι δυνάμεις του STC κατέλαβαν στρατηγικής σημασίας και πλούσιες σε υδρογονάνθρακες επαρχίες όπως το Hadramaut και το Mahra, καθώς και κομβικά λιμάνια: Aden, Muqalla και Socotra.
Τα διεθνή μέσα άρχισαν ανοιχτά να μιλούν για τη γέννηση ενός νέου κράτους στα ερείπια της Υεμένης.
Η σαουδαραβική αντεπίθεση και η ταπεινωτική υποχώρηση των Εμιράτων
Η Σαουδική Αραβία, που μέχρι τότε έλεγχε το Aden αντέδρασε καθυστερημένα αλλά βίαια
Ξεκίνησε αεροπορικές επιδρομές κατά των «αυτονομιστών», δηλώνοντας ότι υπερασπίζεται τη «νόμιμη κυβέρνηση» της Υεμένης.
Παράλληλα, το Ριάντ έδωσε τελεσίγραφο στο Abu Dhabi: αποχώρηση όλων των δυνάμεων εντός 24 ωρών, επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης 90 ημερών και ναυτικός αποκλεισμός των λιμανιών για 72 ώρες, ακυρώνοντας στην πράξη τη μεταξύ τους αμυντική συμφωνία.
Τα ΗΑΕ, χωρίς χερσαία σύνορα με την Υεμένη και με σαφώς περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες έναντι της Σαουδικής Αραβίας, αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν.
Το υπουργείο Άμυνας των Εμιράτων ανακοίνωσε την απόσυρση των δυνάμεων «για την ασφάλεια του προσωπικού, λόγω αυξημένων κινδύνων και ανοιχτής σύγκρουσης εντός της συμμαχίας».
Στις 9 Ιανουαρίου, το STC αυτοδιαλύθηκε και ο ηγέτης του κατέφυγε στα ΗΑΕ.
Πραγματικά κερδισμένοι Ιράν και Houthi
Το αποτέλεσμα όλων αυτών δεν είναι η αποκατάσταση της σταθερότητας, αλλά το ακριβώς αντίθετο.
Οι Houthi, με τη στήριξη της Τεχεράνης, είναι οι μεγάλοι ωφελημένοι.
Καθώς οι πρώην σύμμαχοι μετατρέπονται σε αντιπάλους και εξαντλούνται σε μεταξύ τους συγκρούσεις μέσω πληρεξουσίων, το Ιράν αποκτά χρόνο, χώρο και επιρροή.
Η αμερικανική πολιτική των τελευταίων δεκαετιών – από την υποδαύλιση της Αραβικής Άνοιξης μέχρι τη βεβιασμένη δημιουργία συμμαχιών χωρίς πραγματική συνοχή – δημιούργησε ένα τεράστιο κενό ισχύος στην Υεμένη. Ένα κενό που ούτε το Ριάντ ούτε το Abu Dhabi μπόρεσαν να καλύψουν χωρίς να συγκρουστούν μεταξύ τους.
Μπαχρέιν: O επόμενος κρίκος που σπάει
Οι επιπτώσεις, όμως, δεν περιορίζονται στην Υεμένη.
Σύμφωνα με το γαλλικό μέσο Dark Box, σαουδαραβικά στρατεύματα της λεγόμενης «Ασπίδας Ισχύος» αποχώρησαν από το Μπαχρέιν, φερόμενα να στηρίζονται μέχρι πρότινος από τα ΗΑΕ.
Η αποχώρησή τους ανοίγει εκ νέου τον δρόμο για την ενεργοποίηση της σιιτικής πλειοψηφίας της χώρας, με σαφή υποστήριξη από το Ιράν.
Οι αναλυτές μιλούν για μια «αναγκαστική περεστρόικα» στον Περσικό Κόλπο.
Οι εντάσεις μεταξύ Ριάντ και Abu Dhabi δεν περιορίζονται πλέον στο πετρέλαιο, στα σύνορα ή στην Υεμένη και το Σουδάν, αλλά αγγίζουν τον ίδιο τον πυρήνα της κυριαρχίας και της περιφερειακής ηγεμονίας.
Η εποχή της συναίνεσης έχει τελειώσει• μια ανοιχτή μάχη για την ηγεσία της νέας περιφερειακής τάξης έχει ξεκινήσει.
Ο αμερικανικός στόλος σε επισφαλή θέση
Το πιο ανησυχητικό για την Ουάσιγκτον είναι ότι στο Μπαχρέιν βρίσκεται η βασική ναυτική βάση του 5ου Στόλου των ΗΠΑ.
Κάθε αποσταθεροποίηση της χώρας επηρεάζει άμεσα τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες και αυξάνει δραματικά τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο – μια περιοχή ήδη εξαιρετικά εύθραυστη.
Η αμερικανική πολιτική στον Περσικό Κόλπο αποδεικνύει ότι η ωμή ισχύς, χωρίς στρατηγικό βάθος και κατανόηση των τοπικών δυναμικών, όχι μόνο αποτυγχάνει, αλλά λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής αστάθειας. Και μέσα σε αυτό το χάος, το Ιράν αναδεικνύεται σταθερά ως ο πιο υπομονετικός και τελικά ο πιο κερδισμένος παίκτης.
www.bankingnews.gr
Η ιστορία της σταδιακής κατάρρευσης της φιλοαμερικανικής συμμαχίας στον Περσικό Κόλπο αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η υπερεπέμβαση, η κοντόφθαλμη πολιτική και η απουσία συνεκτικού σχεδίου οδηγούν όχι στη σταθερότητα, αλλά στην ενίσχυση των αντιπάλων – πρωτίστως του Ιράν.
Από την «ενιαία αραβική συμμαχία» στον εσωτερικό πόλεμο
Ο πόλεμος στην Υεμένη ξεκίνησε τον Μάρτιο του 2015 ως μια ενιαία αραβική προσπάθεια, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, ενάντια στους αντάρτες Houthi.
Ωστόσο, αυτό που παρουσιαζόταν ως κοινό μέτωπο, αποδείχθηκε εύθραυστο και τεχνητό.
Σήμερα, η σύγκρουση έχει μετατραπεί σε έναν έμμεσο αλλά σαφή ανταγωνισμό μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ΗΑΕ).
Τα ΗΑΕ, διαβλέποντας τη σταδιακή αποχώρηση και την απώλεια ηγεμονικού ρόλου της Ουάσιγκτον στην περιοχή, αποφάσισαν να κινηθούν αυτόνομα.
Στήριξαν ενεργά το Νότιο Μεταβατικό Συμβούλιο (STC/UPS) στην Υεμένη, το οποίο επιδιώκει την ανεξαρτησία του νότου – τη στιγμή που στον βορρά οι Houhi έχουν ήδη επιτύχει μια de facto απόσχιση.
Τον Δεκέμβριο, με την άμεση στρατιωτική υποστήριξη των Εμιράτων, οι δυνάμεις του STC κατέλαβαν στρατηγικής σημασίας και πλούσιες σε υδρογονάνθρακες επαρχίες όπως το Hadramaut και το Mahra, καθώς και κομβικά λιμάνια: Aden, Muqalla και Socotra.
Τα διεθνή μέσα άρχισαν ανοιχτά να μιλούν για τη γέννηση ενός νέου κράτους στα ερείπια της Υεμένης.
Η σαουδαραβική αντεπίθεση και η ταπεινωτική υποχώρηση των Εμιράτων
Η Σαουδική Αραβία, που μέχρι τότε έλεγχε το Aden αντέδρασε καθυστερημένα αλλά βίαια
Ξεκίνησε αεροπορικές επιδρομές κατά των «αυτονομιστών», δηλώνοντας ότι υπερασπίζεται τη «νόμιμη κυβέρνηση» της Υεμένης.
Παράλληλα, το Ριάντ έδωσε τελεσίγραφο στο Abu Dhabi: αποχώρηση όλων των δυνάμεων εντός 24 ωρών, επιβολή κατάστασης έκτακτης ανάγκης 90 ημερών και ναυτικός αποκλεισμός των λιμανιών για 72 ώρες, ακυρώνοντας στην πράξη τη μεταξύ τους αμυντική συμφωνία.
Τα ΗΑΕ, χωρίς χερσαία σύνορα με την Υεμένη και με σαφώς περιορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες έναντι της Σαουδικής Αραβίας, αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν.
Το υπουργείο Άμυνας των Εμιράτων ανακοίνωσε την απόσυρση των δυνάμεων «για την ασφάλεια του προσωπικού, λόγω αυξημένων κινδύνων και ανοιχτής σύγκρουσης εντός της συμμαχίας».
Στις 9 Ιανουαρίου, το STC αυτοδιαλύθηκε και ο ηγέτης του κατέφυγε στα ΗΑΕ.
Πραγματικά κερδισμένοι Ιράν και Houthi
Το αποτέλεσμα όλων αυτών δεν είναι η αποκατάσταση της σταθερότητας, αλλά το ακριβώς αντίθετο.
Οι Houthi, με τη στήριξη της Τεχεράνης, είναι οι μεγάλοι ωφελημένοι.
Καθώς οι πρώην σύμμαχοι μετατρέπονται σε αντιπάλους και εξαντλούνται σε μεταξύ τους συγκρούσεις μέσω πληρεξουσίων, το Ιράν αποκτά χρόνο, χώρο και επιρροή.
Η αμερικανική πολιτική των τελευταίων δεκαετιών – από την υποδαύλιση της Αραβικής Άνοιξης μέχρι τη βεβιασμένη δημιουργία συμμαχιών χωρίς πραγματική συνοχή – δημιούργησε ένα τεράστιο κενό ισχύος στην Υεμένη. Ένα κενό που ούτε το Ριάντ ούτε το Abu Dhabi μπόρεσαν να καλύψουν χωρίς να συγκρουστούν μεταξύ τους.
Μπαχρέιν: O επόμενος κρίκος που σπάει
Οι επιπτώσεις, όμως, δεν περιορίζονται στην Υεμένη.
Σύμφωνα με το γαλλικό μέσο Dark Box, σαουδαραβικά στρατεύματα της λεγόμενης «Ασπίδας Ισχύος» αποχώρησαν από το Μπαχρέιν, φερόμενα να στηρίζονται μέχρι πρότινος από τα ΗΑΕ.
Η αποχώρησή τους ανοίγει εκ νέου τον δρόμο για την ενεργοποίηση της σιιτικής πλειοψηφίας της χώρας, με σαφή υποστήριξη από το Ιράν.
Οι αναλυτές μιλούν για μια «αναγκαστική περεστρόικα» στον Περσικό Κόλπο.
Οι εντάσεις μεταξύ Ριάντ και Abu Dhabi δεν περιορίζονται πλέον στο πετρέλαιο, στα σύνορα ή στην Υεμένη και το Σουδάν, αλλά αγγίζουν τον ίδιο τον πυρήνα της κυριαρχίας και της περιφερειακής ηγεμονίας.
Η εποχή της συναίνεσης έχει τελειώσει• μια ανοιχτή μάχη για την ηγεσία της νέας περιφερειακής τάξης έχει ξεκινήσει.
Ο αμερικανικός στόλος σε επισφαλή θέση
Το πιο ανησυχητικό για την Ουάσιγκτον είναι ότι στο Μπαχρέιν βρίσκεται η βασική ναυτική βάση του 5ου Στόλου των ΗΠΑ.
Κάθε αποσταθεροποίηση της χώρας επηρεάζει άμεσα τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνατότητες και αυξάνει δραματικά τους κινδύνους για τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο – μια περιοχή ήδη εξαιρετικά εύθραυστη.
Η αμερικανική πολιτική στον Περσικό Κόλπο αποδεικνύει ότι η ωμή ισχύς, χωρίς στρατηγικό βάθος και κατανόηση των τοπικών δυναμικών, όχι μόνο αποτυγχάνει, αλλά λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής αστάθειας. Και μέσα σε αυτό το χάος, το Ιράν αναδεικνύεται σταθερά ως ο πιο υπομονετικός και τελικά ο πιο κερδισμένος παίκτης.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών