Η μετάβαση σε διμερείς διαπραγματεύσεις περιορίζει τη δυνατότητα της Ουκρανίας να κρύβεται πίσω από την πολιτική και στρατιωτική στήριξη της Δύσης και την υποχρεώνει να αντιμετωπίσει άμεσα τα ζητήματα εδάφους, ασφάλειας και κυριαρχίας
Η απόφαση να συνεχιστούν οι συνομιλίες για την Ουκρανία στο Abu Dhabi σε διμερή και όχι τριμερή μορφή αποτελεί μια κρίσιμη εξέλιξη που αποκαλύπτει τις πραγματικές ισορροπίες ισχύος στο ουκρανικό ζήτημα.
Όπως επιβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων θα διεξαχθεί μεταξύ των άμεσα εμπλεκόμενων πλευρών, με την πιθανή – αλλά όχι δεδομένη – παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση από το μέχρι πρότινος επικοινωνιακό αφήγημα περί «συλλογικής» διαχείρισης της κρίσης και υποδηλώνει ότι η διαδικασία εισέρχεται σε πιο σκληρή, ρεαλιστική και περιορισμένη φάση, όπου τα περιθώρια ελιγμών για το Κίεβο στενεύουν αισθητά.
Απουσία προσώπων - συμβόλων
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον Rubio, ούτε ο Steve Witkoff ούτε ο Jared Kushner, πρόσωπα με άμεση πρόσβαση στον Λευκό Οίκο και συμβολικό βάρος στις αμερικανικές παρασκηνιακές διεργασίες, θα συμμετάσχουν στον επόμενο γύρο συνομιλιών.
Η απουσία αυτή δεν είναι τυχαία.
Αντίθετα, υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί να κρατήσει αποστάσεις, αφήνοντας τις εμπλεκόμενες πλευρές να αναμετρηθούν με την πραγματικότητα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Πρόκειται για έμμεση παραδοχή ότι η αμερικανική πλευρά δεν είναι διατεθειμένη να επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο σε μια διαδικασία χωρίς εγγυημένο αποτέλεσμα, ούτε να αναλάβει το κόστος επιβολής λύσεων.
Τι συζητήθηκε και τι αποκαλύπτεται
Οι τριμερείς συνομιλίες Ρωσίας–ΗΠΑ–Ουκρανίας που ολοκληρώθηκαν στις 24 Ιανουαρίου στο Abu Dhabi είχαν διάρκεια δύο ημερών και επικεντρώθηκαν σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η δημιουργία ζωνών ασφαλείας (buffer zones), οι μηχανισμοί ελέγχου, καθώς και άλλες βασικές παράμετροι ενός πιθανού πλαισίου ειρηνευτικής συμφωνίας.
Ωστόσο, η ίδια η φύση αυτών των συζητήσεων καταδεικνύει ότι η σύγκρουση δεν βρίσκεται ακόμη κοντά σε μια συνολική πολιτική λύση.
Οι αναφορές σε τεχνικούς μηχανισμούς και ζώνες ελέγχου δείχνουν περισσότερο μια προσπάθεια διαχείρισης της σύγκρουσης παρά τερματισμού της.
Ρωσία: Υπομονή και στρατηγικός έλεγχος
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov, επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν την 1η Φεβρουαρίου, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία παραμένει σε εξέλιξη.
Η Μόσχα εμφανίζεται ψύχραιμη και συγκρατημένη, χωρίς να επιταχύνει τις εξελίξεις, γνωρίζοντας ότι ο χρόνος και τα δεδομένα στο πεδίο λειτουργούν υπέρ της.
Η επιλογή της διμερούς μορφής ενισχύει τη ρωσική θέση, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο το βασικό γεγονός: το ουκρανικό είναι πρωτίστως σύγκρουση μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, και όχι ζήτημα που μπορεί να επιλυθεί μέσω πολυμερών σχημάτων και επικοινωνιακών παρεμβάσεων τρίτων.
Το Κίεβο σε δύσκολη θέση
Από την άλλη πλευρά, το Κίεβο επιχειρεί να παρουσιάσει τις συνομιλίες ως πρόοδο, όμως η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή.
Η μετάβαση σε διμερείς διαπραγματεύσεις περιορίζει τη δυνατότητα της Ουκρανίας να κρύβεται πίσω από την πολιτική και στρατιωτική στήριξη της Δύσης και την υποχρεώνει να αντιμετωπίσει άμεσα τα ζητήματα εδάφους, ασφάλειας και κυριαρχίας.
Οι προηγούμενες δηλώσεις της ουκρανικής ηγεσίας για τις διαπραγματεύσεις αποσκοπούν περισσότερο στη διατήρηση εσωτερικού ηθικού και διεθνούς στήριξης παρά στην ουσιαστική προετοιμασία για δύσκολους συμβιβασμούς.
Εγγυήσεις ασφαλείας με στρατό από Ευρώπη αλλά οι ΗΠΑ απομακρύνονται
Νωρίτερα ο Rubio δήλωσε ότι συζητείται η αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας στην Ουκρανία στο πλαίσιο «θετικών εγγυήσεων ασφαλείας» για το Κίεβο, αποκαλύπτει το πραγματικό βάθος της δυτικής εμπλοκής στη σύγκρουση.
«Οι εγγυήσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν κυρίως την ανάπτυξη ενός μικρού αποσπάσματος ευρωπαϊκών στρατευμάτων, κυρίως γαλλικών και βρετανικών, και στη συνέχεια την υποστήριξη από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Rubio.
«Αλλά στην πραγματικότητα, η εγγύηση της ασφάλειας είναι η υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Δεν υποτιμώ το γεγονός ότι ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι έτοιμες να αναπτύξουν στρατεύματα στην μεταπολεμική Ουκρανία.
Απλώς επισημαίνω ότι χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ δεν θα έχει σημασία», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, ο λόγος για αυτό είναι ότι ορισμένα κράτη δεν έχουν επενδύσει αρκετά κεφάλαια στις ένοπλες δυνάμεις τους επί 20-30 χρόνια.
«Τώρα, ελπίζω ότι θα αλλάξει. Και σε ορισμένες συγκεκριμένες χώρες, αυτό έχει ήδη αλλάξει», υπογράμμισε.
Επικίνδυνη κλιμάκωση με επέμβαση ΝΑΤΟ
Δεν πρόκειται πλέον για έμμεση υποστήριξη ή αμυντική βοήθεια, αλλά για ένα σενάριο που αγγίζει ανοιχτά τα όρια της άμεσης στρατιωτικής παρουσίας χωρών του ΝΑΤΟ στο ουκρανικό έδαφος.
Η δήλωση Rubio που έγινε ενώπιον της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, δείχνει ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να μεταφέρει το βάρος της κλιμάκωσης στους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Με τη Βρετανία και τη Γαλλία να εμφανίζονται ως πιθανοί «εγγυητές ασφάλειας», οι ΗΠΑ διατηρούν τον ρόλο του στρατηγικού σκηνοθέτη, αποφεύγοντας άμεση εμπλοκή, αλλά ωθώντας την Ευρώπη βαθύτερα σε μια σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η αποστολή δυτικών στρατευμάτων, ακόμη και αν παρουσιαστεί ως «ειρηνευτική» ή «αμυντική», θα συνιστούσε ποιοτική αλλαγή του πολέμου, ακυρώνοντας κάθε πρόσχημα ουδετερότητας και αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης.
Υπό τον μανδύα των εγγυήσεων ασφαλείας, η Δύση φαίνεται έτοιμη να παίξει ένα επικίνδυνο παιχνίδι κλιμάκωσης, μετατρέποντας την Ουκρανία όχι σε ζώνη ασφάλειας, αλλά σε ανοιχτό πεδίο αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων.
Τι σημαίνουν πραγματικά οι «εγγυήσεις ασφαλείας»
Ο όρος «εγγυήσεις ασφαλείας» έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια ως διπλωματικός ευφημισμός.
Στην πράξη, όμως, όταν αυτές οι εγγυήσεις συνοδεύονται από στρατεύματα επί του εδάφους, παύουν να είναι αφηρημένες δεσμεύσεις και μετατρέπονται σε άμεση στρατιωτική παρουσία.
Η πιθανή αποστολή βρετανικών και γαλλικών δυνάμεων δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε ειρηνευτική ούτε ουδέτερη, καθώς πρόκειται για χώρες που συμμετέχουν ενεργά στη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική υποστήριξη της Ουκρανίας.
Ακόμα και αν παρουσιαστεί ως περιορισμένη αποστολή, με συμβουλευτικό ή «αμυντικό» χαρακτήρα, η παρουσία στρατευμάτων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ στο ουκρανικό έδαφος θα συνιστούσε ποιοτική αλλαγή της σύγκρουσης.
Θα κατέρριπτε οριστικά το αφήγημα ότι η Δύση δεν εμπλέκεται άμεσα και θα αύξανε δραματικά τον κίνδυνο άμεσης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Επικίνδυνη στροφή
Η δήλωση Rubio για την πιθανή αποστολή βρετανικών και γαλλικών στρατευμάτων στην Ουκρανία δεν είναι μια απλή διπλωματική αναφορά.
Είναι ένδειξη μιας επικίνδυνης στροφής, όπου οι γραμμές μεταξύ έμμεσης και άμεσης εμπλοκής θολώνουν επικίνδυνα.
Υπό το πρόσχημα της ασφάλειας, η Δύση φαίνεται έτοιμη να ρισκάρει μια κλιμάκωση που θα έχει συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα της Ουκρανίας.
Σε έναν κόσμο ήδη φορτισμένο από γεωπολιτικές εντάσεις, η επιλογή αυτή δεν προσφέρει λύση, αλλά βαθαίνει το πρόβλημα.
Η πραγματική ασφάλεια δεν οικοδομείται με στρατεύματα και συμβολικές κινήσεις ισχύος, αλλά με πολιτική βούληση, διάλογο και ρεαλισμό – στοιχεία που, προς το παρόν, φαίνεται να υποχωρούν μπροστά στη λογική της αντιπαράθεσης που καλλιεργεί η Δύση.
Οι «εγγυήσεις ασφαλείας» χωρίς πολιτική λύση, χωρίς διάλογο και χωρίς αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της σύγκρουσης, μοιάζουν περισσότερο με μηχανισμό παράτασης της κρίσης παρά με οδό προς τη σταθερότητα.
Η αποστολή στρατευμάτων μπορεί να δώσει την ψευδαίσθηση ελέγχου, αλλά στην πραγματικότητα αυξάνει την αβεβαιότητα.
Μετατρέπει την Ουκρανία σε κόμβο αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων και την Ευρώπη σε όμηρο μιας κλιμάκωσης που δεν ελέγχει πλήρως.
www.bankingnews.gr
Όπως επιβεβαίωσε ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Marco Rubio, ο νέος γύρος διαπραγματεύσεων θα διεξαχθεί μεταξύ των άμεσα εμπλεκόμενων πλευρών, με την πιθανή – αλλά όχι δεδομένη – παρουσία των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η δήλωση αυτή σηματοδοτεί μια σαφή μετατόπιση από το μέχρι πρότινος επικοινωνιακό αφήγημα περί «συλλογικής» διαχείρισης της κρίσης και υποδηλώνει ότι η διαδικασία εισέρχεται σε πιο σκληρή, ρεαλιστική και περιορισμένη φάση, όπου τα περιθώρια ελιγμών για το Κίεβο στενεύουν αισθητά.
Απουσία προσώπων - συμβόλων
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον Rubio, ούτε ο Steve Witkoff ούτε ο Jared Kushner, πρόσωπα με άμεση πρόσβαση στον Λευκό Οίκο και συμβολικό βάρος στις αμερικανικές παρασκηνιακές διεργασίες, θα συμμετάσχουν στον επόμενο γύρο συνομιλιών.
Η απουσία αυτή δεν είναι τυχαία.
Αντίθετα, υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον επιθυμεί να κρατήσει αποστάσεις, αφήνοντας τις εμπλεκόμενες πλευρές να αναμετρηθούν με την πραγματικότητα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Πρόκειται για έμμεση παραδοχή ότι η αμερικανική πλευρά δεν είναι διατεθειμένη να επενδύσει πολιτικό κεφάλαιο σε μια διαδικασία χωρίς εγγυημένο αποτέλεσμα, ούτε να αναλάβει το κόστος επιβολής λύσεων.
Τι συζητήθηκε και τι αποκαλύπτεται
Οι τριμερείς συνομιλίες Ρωσίας–ΗΠΑ–Ουκρανίας που ολοκληρώθηκαν στις 24 Ιανουαρίου στο Abu Dhabi είχαν διάρκεια δύο ημερών και επικεντρώθηκαν σε κρίσιμα ζητήματα, όπως η δημιουργία ζωνών ασφαλείας (buffer zones), οι μηχανισμοί ελέγχου, καθώς και άλλες βασικές παράμετροι ενός πιθανού πλαισίου ειρηνευτικής συμφωνίας.
Ωστόσο, η ίδια η φύση αυτών των συζητήσεων καταδεικνύει ότι η σύγκρουση δεν βρίσκεται ακόμη κοντά σε μια συνολική πολιτική λύση.
Οι αναφορές σε τεχνικούς μηχανισμούς και ζώνες ελέγχου δείχνουν περισσότερο μια προσπάθεια διαχείρισης της σύγκρουσης παρά τερματισμού της.
Ρωσία: Υπομονή και στρατηγικός έλεγχος
Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Dmitry Peskov, επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες θα συνεχιστούν την 1η Φεβρουαρίου, υπογραμμίζοντας ότι η διαδικασία παραμένει σε εξέλιξη.
Η Μόσχα εμφανίζεται ψύχραιμη και συγκρατημένη, χωρίς να επιταχύνει τις εξελίξεις, γνωρίζοντας ότι ο χρόνος και τα δεδομένα στο πεδίο λειτουργούν υπέρ της.
Η επιλογή της διμερούς μορφής ενισχύει τη ρωσική θέση, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο το βασικό γεγονός: το ουκρανικό είναι πρωτίστως σύγκρουση μεταξύ Μόσχας και Κιέβου, και όχι ζήτημα που μπορεί να επιλυθεί μέσω πολυμερών σχημάτων και επικοινωνιακών παρεμβάσεων τρίτων.
Το Κίεβο σε δύσκολη θέση
Από την άλλη πλευρά, το Κίεβο επιχειρεί να παρουσιάσει τις συνομιλίες ως πρόοδο, όμως η πραγματικότητα είναι πιο σκληρή.
Η μετάβαση σε διμερείς διαπραγματεύσεις περιορίζει τη δυνατότητα της Ουκρανίας να κρύβεται πίσω από την πολιτική και στρατιωτική στήριξη της Δύσης και την υποχρεώνει να αντιμετωπίσει άμεσα τα ζητήματα εδάφους, ασφάλειας και κυριαρχίας.
Οι προηγούμενες δηλώσεις της ουκρανικής ηγεσίας για τις διαπραγματεύσεις αποσκοπούν περισσότερο στη διατήρηση εσωτερικού ηθικού και διεθνούς στήριξης παρά στην ουσιαστική προετοιμασία για δύσκολους συμβιβασμούς.
Εγγυήσεις ασφαλείας με στρατό από Ευρώπη αλλά οι ΗΠΑ απομακρύνονται
Νωρίτερα ο Rubio δήλωσε ότι συζητείται η αποστολή στρατιωτικών δυνάμεων της Μεγάλης Βρετανίας και της Γαλλίας στην Ουκρανία στο πλαίσιο «θετικών εγγυήσεων ασφαλείας» για το Κίεβο, αποκαλύπτει το πραγματικό βάθος της δυτικής εμπλοκής στη σύγκρουση.
«Οι εγγυήσεις ασφαλείας περιλαμβάνουν κυρίως την ανάπτυξη ενός μικρού αποσπάσματος ευρωπαϊκών στρατευμάτων, κυρίως γαλλικών και βρετανικών, και στη συνέχεια την υποστήριξη από τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Rubio.
«Αλλά στην πραγματικότητα, η εγγύηση της ασφάλειας είναι η υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Δεν υποτιμώ το γεγονός ότι ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες είναι έτοιμες να αναπτύξουν στρατεύματα στην μεταπολεμική Ουκρανία.
Απλώς επισημαίνω ότι χωρίς την υποστήριξη των ΗΠΑ δεν θα έχει σημασία», πρόσθεσε.
Σύμφωνα με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, ο λόγος για αυτό είναι ότι ορισμένα κράτη δεν έχουν επενδύσει αρκετά κεφάλαια στις ένοπλες δυνάμεις τους επί 20-30 χρόνια.
«Τώρα, ελπίζω ότι θα αλλάξει. Και σε ορισμένες συγκεκριμένες χώρες, αυτό έχει ήδη αλλάξει», υπογράμμισε.
Επικίνδυνη κλιμάκωση με επέμβαση ΝΑΤΟ
Δεν πρόκειται πλέον για έμμεση υποστήριξη ή αμυντική βοήθεια, αλλά για ένα σενάριο που αγγίζει ανοιχτά τα όρια της άμεσης στρατιωτικής παρουσίας χωρών του ΝΑΤΟ στο ουκρανικό έδαφος.
Η δήλωση Rubio που έγινε ενώπιον της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, δείχνει ότι η Ουάσινγκτον επιδιώκει να μεταφέρει το βάρος της κλιμάκωσης στους Ευρωπαίους συμμάχους της.
Με τη Βρετανία και τη Γαλλία να εμφανίζονται ως πιθανοί «εγγυητές ασφάλειας», οι ΗΠΑ διατηρούν τον ρόλο του στρατηγικού σκηνοθέτη, αποφεύγοντας άμεση εμπλοκή, αλλά ωθώντας την Ευρώπη βαθύτερα σε μια σύγκρουση με απρόβλεπτες συνέπειες.
Η αποστολή δυτικών στρατευμάτων, ακόμη και αν παρουσιαστεί ως «ειρηνευτική» ή «αμυντική», θα συνιστούσε ποιοτική αλλαγή του πολέμου, ακυρώνοντας κάθε πρόσχημα ουδετερότητας και αυξάνοντας δραματικά τον κίνδυνο γενικευμένης σύγκρουσης.
Υπό τον μανδύα των εγγυήσεων ασφαλείας, η Δύση φαίνεται έτοιμη να παίξει ένα επικίνδυνο παιχνίδι κλιμάκωσης, μετατρέποντας την Ουκρανία όχι σε ζώνη ασφάλειας, αλλά σε ανοιχτό πεδίο αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων.
Τι σημαίνουν πραγματικά οι «εγγυήσεις ασφαλείας»
Ο όρος «εγγυήσεις ασφαλείας» έχει χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια ως διπλωματικός ευφημισμός.
Στην πράξη, όμως, όταν αυτές οι εγγυήσεις συνοδεύονται από στρατεύματα επί του εδάφους, παύουν να είναι αφηρημένες δεσμεύσεις και μετατρέπονται σε άμεση στρατιωτική παρουσία.
Η πιθανή αποστολή βρετανικών και γαλλικών δυνάμεων δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε ειρηνευτική ούτε ουδέτερη, καθώς πρόκειται για χώρες που συμμετέχουν ενεργά στη στρατιωτική, οικονομική και πολιτική υποστήριξη της Ουκρανίας.
Ακόμα και αν παρουσιαστεί ως περιορισμένη αποστολή, με συμβουλευτικό ή «αμυντικό» χαρακτήρα, η παρουσία στρατευμάτων κρατών-μελών του ΝΑΤΟ στο ουκρανικό έδαφος θα συνιστούσε ποιοτική αλλαγή της σύγκρουσης.
Θα κατέρριπτε οριστικά το αφήγημα ότι η Δύση δεν εμπλέκεται άμεσα και θα αύξανε δραματικά τον κίνδυνο άμεσης αντιπαράθεσης με τη Ρωσία.
Επικίνδυνη στροφή
Η δήλωση Rubio για την πιθανή αποστολή βρετανικών και γαλλικών στρατευμάτων στην Ουκρανία δεν είναι μια απλή διπλωματική αναφορά.
Είναι ένδειξη μιας επικίνδυνης στροφής, όπου οι γραμμές μεταξύ έμμεσης και άμεσης εμπλοκής θολώνουν επικίνδυνα.
Υπό το πρόσχημα της ασφάλειας, η Δύση φαίνεται έτοιμη να ρισκάρει μια κλιμάκωση που θα έχει συνέπειες πολύ πέρα από τα σύνορα της Ουκρανίας.
Σε έναν κόσμο ήδη φορτισμένο από γεωπολιτικές εντάσεις, η επιλογή αυτή δεν προσφέρει λύση, αλλά βαθαίνει το πρόβλημα.
Η πραγματική ασφάλεια δεν οικοδομείται με στρατεύματα και συμβολικές κινήσεις ισχύος, αλλά με πολιτική βούληση, διάλογο και ρεαλισμό – στοιχεία που, προς το παρόν, φαίνεται να υποχωρούν μπροστά στη λογική της αντιπαράθεσης που καλλιεργεί η Δύση.
Οι «εγγυήσεις ασφαλείας» χωρίς πολιτική λύση, χωρίς διάλογο και χωρίς αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών της σύγκρουσης, μοιάζουν περισσότερο με μηχανισμό παράτασης της κρίσης παρά με οδό προς τη σταθερότητα.
Η αποστολή στρατευμάτων μπορεί να δώσει την ψευδαίσθηση ελέγχου, αλλά στην πραγματικότητα αυξάνει την αβεβαιότητα.
Μετατρέπει την Ουκρανία σε κόμβο αντιπαράθεσης μεγάλων δυνάμεων και την Ευρώπη σε όμηρο μιας κλιμάκωσης που δεν ελέγχει πλήρως.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών