Η Κίνα αποκαλύπτει το σχέδιό της να αμφισβητήσει την κυριαρχία του δολαρίου
Η Κίνα επιχειρεί να εκμεταλλευτεί μια ιστορική συγκυρία προκειμένου να αμφισβητήσει την αμερικανική κυριαρχία στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και να ενισχύσει τη διεθνή της επιρροή, εις βάρος του πανίσχυρου δολαρίου.
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα – που σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτείται από τη συχνά χαοτική οικονομική πολιτική του President Donald Trump – έχει ταρακουνήσει τις αγορές τις τελευταίες εβδομάδες, οδηγώντας το δολάριο σε χαμηλά τετραετίας.
Την ίδια ώρα, οι επενδυτές στρέφονται μαζικά σε «ασφαλή καταφύγια», εκτοξεύοντας την τιμή του χρυσού σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, άνω των 5.500 δολαρίων ανά ουγγιά.
Το περιβάλλον αυτό προσφέρει στο Πεκίνο ένα άνοιγμα για να προωθήσει το δικό του νόμισμα ως εναλλακτική λύση.
Το σχέδιο του Xi
Το Σαββατοκύριακο, το Qiushi, το βασικό ιδεολογικό περιοδικό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, δημοσίευσε δηλώσεις του προέδρου Xi Jinping, στις οποίες περιγράφεται ένα σχέδιο μετατροπής του renminbi σε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Πρόκειται για τον ρόλο που διαδραματίζει σήμερα το δολάριο: το νόμισμα αναφοράς για τη συντριπτική πλειονότητα των διεθνών συναλλαγών και μία από τις ασφαλέστερες επενδυτικές επιλογές παγκοσμίως.
Κανείς δεν αναμένει ότι αυτό θα αλλάξει άμεσα.
Ωστόσο, η απότομη υποχώρηση της αξίας του δολαρίου από τότε που ο Trump επέστρεψε στην εξουσία πέρυσι έχει τουλάχιστον ανοίξει τον δρόμο για πιθανούς ανταγωνιστές.
Σύμφωνα με το Qiushi, ο Xi δήλωσε σε κυβερνητικά στελέχη ότι η Κίνα πρέπει να επιδιώξει τη δημιουργία «ενός ισχυρού νομίσματος που θα χρησιμοποιείται ευρέως στο διεθνές εμπόριο και στην αγορά συναλλάγματος», υποστηριζόμενου από μια «ισχυρή κεντρική τράπεζα» και ικανού να προσελκύει επενδύσεις και να επηρεάζει τον καθορισμό των παγκόσμιων τιμών.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν ιδιωτικά το 2024 και δημοσιοποιήθηκαν τώρα, καθώς το Πεκίνο επιχειρεί να παρουσιαστεί ως πιο αξιόπιστος οικονομικός και πολιτικός εταίρος σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες – μια στρατηγική που αρχίζει να αποδίδει.
Γιατί έχει σημασία τώρα το σχέδιο της Κίνας;
Εδώ και πάνω από μία δεκαετία, η Κίνα προσπαθεί να ενσωματώσει το renminbi στις διεθνείς αγορές και να διασφαλίσει τη σταθερότητά του ως παγκόσμιου νομίσματος.
Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα αρχίζει να αποκομίζει οφέλη από τις αυξανόμενες ανησυχίες γύρω από την αμερικανική οικονομική πολιτική και από την τάση που είναι γνωστή ως «αποδολαριοποίηση».
Η απόφαση του Trump να επιβάλει αλλεπάλληλους γύρους δασμών σε μεγάλους εμπορικούς εταίρους έχει υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στις προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας και στην αξία του δολαρίου.
Παράλληλα, η αλλαγή ηγεσίας στη Federal Reserve – με τον Trump να έχει προτείνει τον Kevin Warsh μετά τις επανειλημμένες συγκρούσεις του με τον νυν πρόεδρο Jerome Powell – έχει εντείνει την αβεβαιότητα γύρω από τη νομισματική πολιτική και τα επιτόκια των ΗΠΑ.
Οι επενδυτές μειώνουν την έκθεσή τους στο δολάριο ήδη από πέρυσι, ενώ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Christine Lagarde έχει καλέσει το ευρώ να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ταυτόχρονα, η απειλή δασμών και κυρώσεων από τις ΗΠΑ έχει ωθήσει αρκετές χώρες να αναζητήσουν τρόπους περιορισμού της εξάρτησής τους από το δολάριο.
«Για να χρησιμοποιήσει ο κόσμος το renminbi, πρέπει να δημιουργήσεις ένα συγκεκριμένο “niche”, και αυτό ήταν πάντα πολύ δύσκολο», σημειώνει ο Dinny McMahon, επικεφαλής έρευνας αγορών στην Trivium China.
«Τώρα όμως το Κόμμα θεωρεί ότι βρισκόμαστε σε μια μοναδική ιστορική στιγμή, γιατί όλο και περισσότεροι απογοητεύονται από το δολάριο».
Γιατί έχει σημασία ο έλεγχος ενός παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος;
Το δολάριο βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας εδώ και περισσότερα από 80 χρόνια, από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη Συμφωνία του Bretton Woods, που το καθιέρωσε ως νόμισμα συνδεδεμένο με τον χρυσό και σημείο αναφοράς για 44 άλλα νομίσματα.
Η ισχυρή ζήτηση για δολάρια δίνει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να δανείζονται φθηνότερα στο εξωτερικό και να επιβάλλουν οικονομικές κυρώσεις με παγκόσμιο αντίκτυπο.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναγνωρίζει επτά βασικά αποθεματικά νομίσματα: το ευρώ, το renminbi, το ιαπωνικό γιεν, το καναδικό και αυστραλιανό δολάριο, τη στερλίνα και το ελβετικό φράγκο.
Η Κίνα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση του renminbi ώστε να προστατευθεί από την αμερικανική χρηματοπιστωτική ηγεμονία και να αυξήσει την πολιτική και οικονομική της επιρροή στο παγκόσμιο εμπόριο.
Τι έχει κάνει η Κίνα για να ενισχύσει το renminbi;
Το Πεκίνο έχει λάβει μέτρα για να καταστήσει το renminbi πιο ελκυστικό σε ξένους επενδυτές, αυξάνοντας την πρόσβαση σε κινεζικά χρηματοοικονομικά προϊόντα – μετοχές, ομόλογα και εμπορεύματα – και απλοποιώντας τις διασυνοριακές πληρωμές.
Η ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων με αναπτυσσόμενες οικονομίες έχει επίσης αυξήσει τη χρήση του renminbi στις διεθνείς συναλλαγές.
Η χρήση του νομίσματος στις εμπορικές διακανονίσεις εκτοξεύθηκε μετά τις κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία, με την Κίνα να παραμένει ένας από τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της Μόσχας.
Το περασμένο καλοκαίρι, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Κίνας, Pan Gongsheng, δήλωσε ότι το renminbi είναι πλέον το μεγαλύτερο νόμισμα χρηματοδότησης εμπορίου παγκοσμίως και το τρίτο μεγαλύτερο νόμισμα πληρωμών, υποστηρίζοντας την ανάγκη για ένα «πολυπολικό» νομισματικό σύστημα αντί της μονοκρατορίας του δολαρίου.
Μπορεί το renminbi να αντικαταστήσει πραγματικά το δολάριο;
Ένα παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που θα βασίζεται κυρίως στο renminbi παραμένει, προς το παρόν, μακρινό σενάριο.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, το δολάριο αντιστοιχούσε περίπου στο 57% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων πέρυσι, το ευρώ στο 20% και το renminbi μόλις στο 2%.
Η Κίνα δεν έχει δηλώσει ανοιχτά ότι επιδιώκει να εκτοπίσει το δολάριο, αλλά να ενισχύσει τον ρόλο του δικού της νομίσματος.
Ωστόσο, οι αυστηροί έλεγχοι στη διακίνηση κεφαλαίων από και προς τη χώρα λειτουργούν αποτρεπτικά για επενδυτές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Παράλληλα, το Πεκίνο ενδέχεται να επιθυμεί τη διατήρηση ενός σχετικά χαμηλού renminbi, ώστε να στηρίζει το εξαγωγικό του μοντέλο.
«Δεν μπορώ να φανταστώ έναν κόσμο όπου το renminbi θα πλησιάσει ποτέ τον ρόλο του δολαρίου ή του ευρώ ως αποθεματικό νόμισμα – και δεν νομίζω ότι το πιστεύει ούτε το Πεκίνο», καταλήγει ο McMahon.
«Όμως, με τις ισορροπίες στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό και γεωπολιτικό σύστημα να αλλάζουν, η Κίνα θεωρεί ότι υπάρχει μια πραγματική ευκαιρία να κερδίσει έδαφος».
www.bankingnews.gr
Η γεωπολιτική αβεβαιότητα – που σε μεγάλο βαθμό τροφοδοτείται από τη συχνά χαοτική οικονομική πολιτική του President Donald Trump – έχει ταρακουνήσει τις αγορές τις τελευταίες εβδομάδες, οδηγώντας το δολάριο σε χαμηλά τετραετίας.
Την ίδια ώρα, οι επενδυτές στρέφονται μαζικά σε «ασφαλή καταφύγια», εκτοξεύοντας την τιμή του χρυσού σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, άνω των 5.500 δολαρίων ανά ουγγιά.
Το περιβάλλον αυτό προσφέρει στο Πεκίνο ένα άνοιγμα για να προωθήσει το δικό του νόμισμα ως εναλλακτική λύση.
Το σχέδιο του Xi
Το Σαββατοκύριακο, το Qiushi, το βασικό ιδεολογικό περιοδικό του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, δημοσίευσε δηλώσεις του προέδρου Xi Jinping, στις οποίες περιγράφεται ένα σχέδιο μετατροπής του renminbi σε παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.
Πρόκειται για τον ρόλο που διαδραματίζει σήμερα το δολάριο: το νόμισμα αναφοράς για τη συντριπτική πλειονότητα των διεθνών συναλλαγών και μία από τις ασφαλέστερες επενδυτικές επιλογές παγκοσμίως.
Κανείς δεν αναμένει ότι αυτό θα αλλάξει άμεσα.
Ωστόσο, η απότομη υποχώρηση της αξίας του δολαρίου από τότε που ο Trump επέστρεψε στην εξουσία πέρυσι έχει τουλάχιστον ανοίξει τον δρόμο για πιθανούς ανταγωνιστές.
Σύμφωνα με το Qiushi, ο Xi δήλωσε σε κυβερνητικά στελέχη ότι η Κίνα πρέπει να επιδιώξει τη δημιουργία «ενός ισχυρού νομίσματος που θα χρησιμοποιείται ευρέως στο διεθνές εμπόριο και στην αγορά συναλλάγματος», υποστηριζόμενου από μια «ισχυρή κεντρική τράπεζα» και ικανού να προσελκύει επενδύσεις και να επηρεάζει τον καθορισμό των παγκόσμιων τιμών.
Οι δηλώσεις αυτές έγιναν ιδιωτικά το 2024 και δημοσιοποιήθηκαν τώρα, καθώς το Πεκίνο επιχειρεί να παρουσιαστεί ως πιο αξιόπιστος οικονομικός και πολιτικός εταίρος σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες – μια στρατηγική που αρχίζει να αποδίδει.
Γιατί έχει σημασία τώρα το σχέδιο της Κίνας;
Εδώ και πάνω από μία δεκαετία, η Κίνα προσπαθεί να ενσωματώσει το renminbi στις διεθνείς αγορές και να διασφαλίσει τη σταθερότητά του ως παγκόσμιου νομίσματος.
Ωστόσο, το τελευταίο διάστημα αρχίζει να αποκομίζει οφέλη από τις αυξανόμενες ανησυχίες γύρω από την αμερικανική οικονομική πολιτική και από την τάση που είναι γνωστή ως «αποδολαριοποίηση».
Η απόφαση του Trump να επιβάλει αλλεπάλληλους γύρους δασμών σε μεγάλους εμπορικούς εταίρους έχει υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στις προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας και στην αξία του δολαρίου.
Παράλληλα, η αλλαγή ηγεσίας στη Federal Reserve – με τον Trump να έχει προτείνει τον Kevin Warsh μετά τις επανειλημμένες συγκρούσεις του με τον νυν πρόεδρο Jerome Powell – έχει εντείνει την αβεβαιότητα γύρω από τη νομισματική πολιτική και τα επιτόκια των ΗΠΑ.
Οι επενδυτές μειώνουν την έκθεσή τους στο δολάριο ήδη από πέρυσι, ενώ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Christine Lagarde έχει καλέσει το ευρώ να διαδραματίσει μεγαλύτερο ρόλο στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ταυτόχρονα, η απειλή δασμών και κυρώσεων από τις ΗΠΑ έχει ωθήσει αρκετές χώρες να αναζητήσουν τρόπους περιορισμού της εξάρτησής τους από το δολάριο.
«Για να χρησιμοποιήσει ο κόσμος το renminbi, πρέπει να δημιουργήσεις ένα συγκεκριμένο “niche”, και αυτό ήταν πάντα πολύ δύσκολο», σημειώνει ο Dinny McMahon, επικεφαλής έρευνας αγορών στην Trivium China.
«Τώρα όμως το Κόμμα θεωρεί ότι βρισκόμαστε σε μια μοναδική ιστορική στιγμή, γιατί όλο και περισσότεροι απογοητεύονται από το δολάριο».
Γιατί έχει σημασία ο έλεγχος ενός παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος;
Το δολάριο βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας οικονομίας εδώ και περισσότερα από 80 χρόνια, από το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη Συμφωνία του Bretton Woods, που το καθιέρωσε ως νόμισμα συνδεδεμένο με τον χρυσό και σημείο αναφοράς για 44 άλλα νομίσματα.
Η ισχυρή ζήτηση για δολάρια δίνει στις ΗΠΑ τη δυνατότητα να δανείζονται φθηνότερα στο εξωτερικό και να επιβάλλουν οικονομικές κυρώσεις με παγκόσμιο αντίκτυπο.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αναγνωρίζει επτά βασικά αποθεματικά νομίσματα: το ευρώ, το renminbi, το ιαπωνικό γιεν, το καναδικό και αυστραλιανό δολάριο, τη στερλίνα και το ελβετικό φράγκο.
Η Κίνα επιδιώκει να ενισχύσει τη θέση του renminbi ώστε να προστατευθεί από την αμερικανική χρηματοπιστωτική ηγεμονία και να αυξήσει την πολιτική και οικονομική της επιρροή στο παγκόσμιο εμπόριο.
Τι έχει κάνει η Κίνα για να ενισχύσει το renminbi;
Το Πεκίνο έχει λάβει μέτρα για να καταστήσει το renminbi πιο ελκυστικό σε ξένους επενδυτές, αυξάνοντας την πρόσβαση σε κινεζικά χρηματοοικονομικά προϊόντα – μετοχές, ομόλογα και εμπορεύματα – και απλοποιώντας τις διασυνοριακές πληρωμές.
Η ενίσχυση των εμπορικών σχέσεων με αναπτυσσόμενες οικονομίες έχει επίσης αυξήσει τη χρήση του renminbi στις διεθνείς συναλλαγές.
Η χρήση του νομίσματος στις εμπορικές διακανονίσεις εκτοξεύθηκε μετά τις κυρώσεις της Δύσης κατά της Ρωσίας για την εισβολή στην Ουκρανία, με την Κίνα να παραμένει ένας από τους βασικούς εμπορικούς εταίρους της Μόσχας.
Το περασμένο καλοκαίρι, ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Κίνας, Pan Gongsheng, δήλωσε ότι το renminbi είναι πλέον το μεγαλύτερο νόμισμα χρηματοδότησης εμπορίου παγκοσμίως και το τρίτο μεγαλύτερο νόμισμα πληρωμών, υποστηρίζοντας την ανάγκη για ένα «πολυπολικό» νομισματικό σύστημα αντί της μονοκρατορίας του δολαρίου.
Μπορεί το renminbi να αντικαταστήσει πραγματικά το δολάριο;
Ένα παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα που θα βασίζεται κυρίως στο renminbi παραμένει, προς το παρόν, μακρινό σενάριο.
Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, το δολάριο αντιστοιχούσε περίπου στο 57% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων πέρυσι, το ευρώ στο 20% και το renminbi μόλις στο 2%.
Η Κίνα δεν έχει δηλώσει ανοιχτά ότι επιδιώκει να εκτοπίσει το δολάριο, αλλά να ενισχύσει τον ρόλο του δικού της νομίσματος.
Ωστόσο, οι αυστηροί έλεγχοι στη διακίνηση κεφαλαίων από και προς τη χώρα λειτουργούν αποτρεπτικά για επενδυτές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
Παράλληλα, το Πεκίνο ενδέχεται να επιθυμεί τη διατήρηση ενός σχετικά χαμηλού renminbi, ώστε να στηρίζει το εξαγωγικό του μοντέλο.
«Δεν μπορώ να φανταστώ έναν κόσμο όπου το renminbi θα πλησιάσει ποτέ τον ρόλο του δολαρίου ή του ευρώ ως αποθεματικό νόμισμα – και δεν νομίζω ότι το πιστεύει ούτε το Πεκίνο», καταλήγει ο McMahon.
«Όμως, με τις ισορροπίες στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό και γεωπολιτικό σύστημα να αλλάζουν, η Κίνα θεωρεί ότι υπάρχει μια πραγματική ευκαιρία να κερδίσει έδαφος».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών