Η Ευρώπη βιώνει μεταναστευτικό κύμα που αλλάζει ριζικά τη δημογραφία της. Ενώ κάποιοι πανηγυρίζουν για μια «Ενωμένη Αμερική της Ευρώπης», οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι βαθιές ιστορικές, πολιτιστικές και θρησκευτικές ρίζες των ευρωπαϊκών εθνών δεν μπορούν να συγχωνευτούν εύκολα με μαζικές αφίξεις προσφύγων και μεταναστών, θέτοντας σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή και δημιουργώντας μελλοντικές συγκρούσεις
Όταν οι μη Αμερικανοί σκέφτονται τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη μετανάστευση, αμέσως θυμούνται τον τίτλο του βιβλίου του John F. Kennedy το 1958, «A Nation of Immigrants».
Πράγματι, η ιστορία των ΗΠΑ είναι στενά συνδεδεμένη με τη μετανάστευση, η οποία έχει αναδιαμορφώσει επανειλημμένα τη δημογραφία και την πολιτική του κράτους.
Η συζήτηση γύρω από τη μετανάστευση συνεχίζει να κυριαρχεί στην αμερικανική δημόσια σφαίρα, όπως φάνηκε με την επανεκλογή του Donald Trump, που βασίστηκε στο ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης.
Η Ευρώπη αλλάζει
Η Ευρώπη, αντίθετα, θεωρείται συχνά ως συλλογή ομοιογενών εθνικών κρατών.
Παρά την αύξηση των μεταναστών, τα επίπεδα μετανάστευσης σπάνια συγκρίνονται με τα μεταμορφωτικά κύματα των ΗΠΑ, που μετέτρεψαν την αμερικανική κοινωνία σε «έθνος μεταναστών».
Ακόμα και όσοι είναι αντίθετοι στη μετανάστευση τείνουν να θεωρούν υπερβολική μια τέτοια σύγκριση.
Όμως, τα στοιχεία μιλούν διαφορετικά.
Σύμφωνα με έρευνα του Center for Immigration Studies, τον Ιανουάριο 2025, προς το τέλος της προεδρίας Biden, οι ΗΠΑ φιλοξενούσαν περίπου 53,3 εκατομμύρια αλλοδαπούς, φτάνοντας ιστορικό ρεκόρ 15,8% του πληθυσμού.
Αντιθέτως, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στις 1 Ιανουαρίου 2024, υπήρχαν 44,7 εκατομμύρια αλλοδαποί, δηλαδή 9,9% του πληθυσμού.
Σε επτά κράτη-μέλη της ΕΕ, οι ξένοι πληθυσμοί ξεπέρασαν ή πλησίασαν το ιστορικό επίπεδο των ΗΠΑ: Μάλτα (23,6%), Λουξεμβούργο (18,1%), Κύπρος (17,6%), Ιρλανδία (16%), Εσθονία (15,9%), Σουηδία (15,3%), Ισπανία (14,9%).
Τρομακτικές αλλαγές
Η ταχύτητα των αλλαγών είναι εντυπωσιακή. Στη Σουηδία, για παράδειγμα, η κοινωνία ήταν εθνοτικά ομοιογενής μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα.
Το 2024, λιγότερο από τα δύο τρίτα του πληθυσμού ήταν εθνοτικοί Σουηδοί, ενώ 1 στους 5 κατοίκους γεννήθηκε στο εξωτερικό, με 1,6 εκατομμύρια από μη ΕΕ χώρες (Συρία, Ιράκ, Ιράν, Σομαλία, Αφγανιστάν).
Από το 2010 έως το 2013, ο μεταναστευτικός πληθυσμός αυξήθηκε κατά 800.000.
Παρόμοια πορεία παρατηρείται στην Πορτογαλία: ενώ μέχρι τη δεκαετία του 1990 οι μετανάστες ήταν μόλις γύρω στο 1%, μέχρι το 2024 ξεπέρασαν το 15% του πληθυσμού, με σημαντική συμμετοχή Ινδών, Μπαγκλαντεσιανών και Ουκρανών.
Κοινωνικές εντάσεις
Συνοψίζοντας, η Ευρώπη βιώνει μεταναστευτικά κύματα που συγκρίνονται με αυτά των ΗΠΑ, αλλά τα ευρωπαϊκά κράτη έχουν βαθιές ιστορικές, πολιτιστικές, θρησκευτικές και πολιτικές ρίζες που δεν μπορούν να συγχωνευτούν εύκολα με τη μαζική άφιξη νέων κατοίκων.
Οι νέοι πληθυσμοί συχνά δεν συμμετέχουν στη «δημιουργία έθνους» και προτιμούν να διατηρούν τις δικές τους κοινότητες.
Αυτές οι αλλαγές, όσο γρήγορες και μεγάλες κι αν είναι, μπορεί να φέρουν κοινωνική ένταση και μελλοντικά προβλήματα, αντί για ενότητα.
www.bankingnews.gr
Πράγματι, η ιστορία των ΗΠΑ είναι στενά συνδεδεμένη με τη μετανάστευση, η οποία έχει αναδιαμορφώσει επανειλημμένα τη δημογραφία και την πολιτική του κράτους.
Η συζήτηση γύρω από τη μετανάστευση συνεχίζει να κυριαρχεί στην αμερικανική δημόσια σφαίρα, όπως φάνηκε με την επανεκλογή του Donald Trump, που βασίστηκε στο ζήτημα της παράνομης μετανάστευσης.
Η Ευρώπη αλλάζει
Η Ευρώπη, αντίθετα, θεωρείται συχνά ως συλλογή ομοιογενών εθνικών κρατών.
Παρά την αύξηση των μεταναστών, τα επίπεδα μετανάστευσης σπάνια συγκρίνονται με τα μεταμορφωτικά κύματα των ΗΠΑ, που μετέτρεψαν την αμερικανική κοινωνία σε «έθνος μεταναστών».
Ακόμα και όσοι είναι αντίθετοι στη μετανάστευση τείνουν να θεωρούν υπερβολική μια τέτοια σύγκριση.
Όμως, τα στοιχεία μιλούν διαφορετικά.
Σύμφωνα με έρευνα του Center for Immigration Studies, τον Ιανουάριο 2025, προς το τέλος της προεδρίας Biden, οι ΗΠΑ φιλοξενούσαν περίπου 53,3 εκατομμύρια αλλοδαπούς, φτάνοντας ιστορικό ρεκόρ 15,8% του πληθυσμού.
Αντιθέτως, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, στις 1 Ιανουαρίου 2024, υπήρχαν 44,7 εκατομμύρια αλλοδαποί, δηλαδή 9,9% του πληθυσμού.
Σε επτά κράτη-μέλη της ΕΕ, οι ξένοι πληθυσμοί ξεπέρασαν ή πλησίασαν το ιστορικό επίπεδο των ΗΠΑ: Μάλτα (23,6%), Λουξεμβούργο (18,1%), Κύπρος (17,6%), Ιρλανδία (16%), Εσθονία (15,9%), Σουηδία (15,3%), Ισπανία (14,9%).
Τρομακτικές αλλαγές
Η ταχύτητα των αλλαγών είναι εντυπωσιακή. Στη Σουηδία, για παράδειγμα, η κοινωνία ήταν εθνοτικά ομοιογενής μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα.
Το 2024, λιγότερο από τα δύο τρίτα του πληθυσμού ήταν εθνοτικοί Σουηδοί, ενώ 1 στους 5 κατοίκους γεννήθηκε στο εξωτερικό, με 1,6 εκατομμύρια από μη ΕΕ χώρες (Συρία, Ιράκ, Ιράν, Σομαλία, Αφγανιστάν).
Από το 2010 έως το 2013, ο μεταναστευτικός πληθυσμός αυξήθηκε κατά 800.000.
Παρόμοια πορεία παρατηρείται στην Πορτογαλία: ενώ μέχρι τη δεκαετία του 1990 οι μετανάστες ήταν μόλις γύρω στο 1%, μέχρι το 2024 ξεπέρασαν το 15% του πληθυσμού, με σημαντική συμμετοχή Ινδών, Μπαγκλαντεσιανών και Ουκρανών.
Κοινωνικές εντάσεις
Συνοψίζοντας, η Ευρώπη βιώνει μεταναστευτικά κύματα που συγκρίνονται με αυτά των ΗΠΑ, αλλά τα ευρωπαϊκά κράτη έχουν βαθιές ιστορικές, πολιτιστικές, θρησκευτικές και πολιτικές ρίζες που δεν μπορούν να συγχωνευτούν εύκολα με τη μαζική άφιξη νέων κατοίκων.
Οι νέοι πληθυσμοί συχνά δεν συμμετέχουν στη «δημιουργία έθνους» και προτιμούν να διατηρούν τις δικές τους κοινότητες.
Αυτές οι αλλαγές, όσο γρήγορες και μεγάλες κι αν είναι, μπορεί να φέρουν κοινωνική ένταση και μελλοντικά προβλήματα, αντί για ενότητα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών