Αντιμέτωπη με μια σοβαρή θεσμική δοκιμασία βρίσκεται η Κομισιόν, μετά τη γνωμοδότηση της γενικής εισαγγελέως του Δικαστηρίου της ΕΕ που εισηγείται την ακύρωση της απόφασης για την αποδέσμευση 10 δισ. ευρώ προς την Ουγγαρία τον Δεκέμβριο του 2023. Το Δικαστήριο καλείται πλέον να κρίνει αν η Κομισιόν ενήργησε εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας ή αν υπέκυψε σε πολιτικές σκοπιμότητες, σε μια υπόθεση, που μπορεί να διαμορφώσει δεσμευτικό προηγούμενο για τη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων στο μέλλον.
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζει προσφυγή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο υποστηρίζει ότι η Κομισιόν παραβίασε τους ίδιους της τους κανόνες όταν αποδέσμευσε τη χρηματοδότηση προς την Ουγγαρία, χρήματα που είχαν παγώσει λόγω ανησυχιών για το κράτος δικαίου. Οι ευρωβουλευτές κατηγορούν την Κομισιόν για πολιτική σκοπιμότητα, καθώς η απόφαση ελήφθη την παραμονή κρίσιμης Συνόδου Κορυφής των ηγετών της ΕΕ, στη διάρκεια της οποίας η Ένωση χρειαζόταν επειγόντως τη συνεργασία του Ούγγρου πρωθυπουργού, Viktor Orbán, για την αποστολή βοήθειας στην Ουκρανία.
Σε λίγους μήνες, η τελική απόφαση
Η νομική γνωμοδότηση της γενικής εισαγγελέως Tamara Ćapeta -η οποία εισηγείται την ακύρωση της απόφασης της Κομισιόν να αποδεσμεύσει τα κονδύλια- θα καθοδηγήσει τους δικαστές στην τελική τους απόφαση, που αναμένεται σε λίγους μήνες. Οι γενικοί εισαγγελείς δεν είναι δικαστές αλλά νομικοί σύμβουλοι που υποστηρίζουν το Δικαστήριο σε σύνθετες ή πρωτοφανείς υποθέσεις.
Ο René Repasi, Γερμανός ευρωβουλευτής και καθηγητής δικαίου της ΕΕ στο Erasmus University Rotterdam και στο University of Geneva, δήλωσε ότι μια ακύρωση θα σήμαινε πως η Κομισιόν θα πρέπει «να ζητήσει πίσω τα χρήματα». «Εάν η Ουγγαρία δεν τα επιστρέψει, η Κομισιόν μπορεί να μειώσει άλλες εκταμιεύσεις που δικαιούται να λάβει η Ουγγαρία, κατά το ποσό που υποχρεούται να επιστρέψει», είπε ο Repasi.
Δημιουργείται προηγούμενο
Όταν εκδοθεί, η απόφαση του Δικαστηρίου θα δημιουργήσει προηγούμενο ως προς το εύρος της διακριτικής ευχέρειας της Κομισικόν κατά την αξιολόγηση παραβιάσεων του κράτους δικαίου από κράτη-μέλη, ιδίως στο πλαίσιο του Κανονισμού Κοινών Διατάξεων (Common Provisions Regulation – CPR), ο οποίος θέτει αυστηρές προϋποθέσεις σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης για την εκταμίευση ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Η Κομισιόν υπερασπίστηκε τη στάση της κατά την ακροαματική διαδικασία τον Οκτώβριο του 2025, υποστηρίζοντας ότι συγκεκριμένα, προκαθορισμένα τεχνικά «ορόσημα» σχετικά με την αντιμετώπιση ανησυχιών για την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης είχαν τυπικά εκπληρωθεί από τη Βουδαπέστη και, ως εκ τούτου, όφειλε να αποδεσμεύσει τα κονδύλια. Οι νομικοί του Κοινοβουλίου υποστηρίζουν ότι η Κομισιόν όφειλε να υιοθετήσει μια ευρύτερη προσέγγιση ως προς τις συστημικές ελλείψεις στο κράτος δικαίου στην Ουγγαρία.
Ο Πράσινος ευρωβουλευτής, Daniel Freund, δήλωσε ότι η γνώμη της γενικής εισαγγελέως «αποτελεί ηχηρή επίπληξη προς την Κομισιόν. Αν το Δικαστήριο ακολουθήσει αυτή τη συλλογιστική στην τελική του απόφαση, θα πρόκειται για νίκη του κράτους δικαίου στην Ευρώπη». Πρόσθεσε ότι η γνώμη «επιβεβαιώνει όσα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταγγέλλει εδώ και καιρό: Η αποδέσμευση των 10 δισ. ευρώ προς την ουγγρική κυβέρνηση ήταν παράνομη και πολιτικά υποκινούμενη. Με τον τρόπο που ενήργησε, η Επιτροπή διακινδύνευσε την ίδια της την αξιοπιστία. Τα κονδύλια της ΕΕ πρέπει να εκταμιεύονται μόνο όταν ο αποδέκτης σέβεται το δίκαιο, τις ευρωπαϊκές αξίες και το κράτος δικαίου. Αναμένουμε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τηρεί αυτές τις αρχές στο μέλλον. Πρέπει να πάψει να επιτρέπει να χειραγωγείται από αυταρχικούς ηγέτες όπως ο Viktor Orbán».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών