Οι δυτικές κοινωνίες αρνούνται να κάνουν άλλες θυσίες για τη χρηματοδότηση αυξημένων αμυντικών δαπανών
Για το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης παγκόσμιας σύγκρουσης ανησυχεί η πλειοψηφία της δυτικής κοινής γνώμης.
Η δημοσκόπηση του Politico αποδεικνύει ότι αυξάνεται δραματικά το ποσοστό των πολιτών σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανίας και Καναδάς θεωρούν πιθανό το ξέσπασμα ενός Γ' Παγκόσμιου Πολέμου μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ενώ ένας στους τρεις πολίτες δεν αποκλείει ούτε το ενδεχόμενο χρήσης πυρηνικών όπλων έως το 2031.
Το ποσοστό των ψηφοφόρων που προβλέπουν μια νέα παγκόσμια σύγκρουση έχει αυξηθεί απότομα από τότε που η ανεξάρτητη εταιρεία δημοσκοπήσεων Public First έθεσε το ίδιο ερώτημα τον Μάρτιο του 2025. «Η μεταβολή των στάσεων της δυτικής κοινής γνώμης μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο αντανακλά μια δραματική μετάβαση σε έναν πιο ανασφαλή κόσμο, όπου ο πόλεμος θεωρείται πιθανός και οι συμμαχίες ασταθείς», δήλωσε ο Seb Wride, επικεφαλής δημοσκοπήσεων της Public First.
Οι πολίτες αρνούνται να κάνουν άλλες… θυσίες
Ωστόσο, η δημοσκόπηση του Politico αποκάλυψε και την περιορισμένη διάθεση των δυτικών κοινωνιών να κάνουν θυσίες για να χρηματοδοτήσουν αυξημένες στρατιωτικές δαπάνες. Παρότι σε Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία, Γερμανία και Καναδά υπάρχει ευρεία στήριξη, σε επίπεδο αρχής, για αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών, η υποστήριξη αυτή μειώνεται αισθητά όταν οι πολίτες ενημερώνονται ότι αυτό μπορεί να σημαίνει αύξηση του δημόσιου χρέους, περικοπές σε άλλες υπηρεσίες ή υψηλότερους φόρους.
«Τα στοιχεία μας δείχνουν ότι η αυξανόμενη ανησυχία για πόλεμο δεν δίνει στους ηγέτες λευκή επιταγή για βαριές αμυντικές δαπάνες», είπε ο Wride. «Αντίθετα, οι ψηφοφόροι εμφανίζονται πλέον λιγότερο διατεθειμένοι να αποδεχθούν τους συμβιβασμούς που απαιτούνται για την ενίσχυση της στρατιωτικής ασφάλειας. Έτσι, οι Ευρωπαίοι ηγέτες βρίσκονται σε αδιέξοδο, καθώς αδυνατούν να βασιστούν στις ΗΠΑ, δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτό ως επιχείρημα για εγχώριες επενδύσεις και δέχονται αυξημένη πίεση να δώσουν άμεση λύση σε έναν κόσμο όπου η σύγκρουση μοιάζει πιο κοντινή από πριν».
Τα ευρήματα, που βασίζονται σε έρευνες σε περισσότερους από 2.000 ψηφοφόρους σε κάθε χώρα μεταξύ 6 και 9 Φεβρουαρίου, αναδεικνύουν ξεκάθαρα την πρόκληση που αντιμετωπίζουν οι ηγέτες του NATO καθώς προσπαθούν να ενισχύσουν την ασφάλεια σε μια περίοδο στενών δημοσιονομικών περιθωρίων. Αυτή η δυσκολία θα επηρεάσει τις συζητήσεις πολιτικών από όλο τον κόσμο, οι οποίοι κατευθύνονται στη Γερμανία για την ετήσια Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου.
Οι δυτικές χώρες βλέπουν τον κόσμο να οδεύει προς τον Γ' Παγκόσμιο Πόλεμο
Το ορόσημο του 2031
Χωρίς ενδείξεις επικείμενου τέλους στον τετραετή ολοκληρωτικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, και με τις ΗΠΑ να αναλαμβάνουν στρατιωτική δράση στο Ιράν, τη Συρία, τη Βενεζουέλα και στην Αφρική υπό τον πρόεδρο Donald Trump, πολλοί ψηφοφόροι διαβλέπουν αυξανόμενο κίνδυνο παγκόσμιας σύγκρουσης.
Η τάση είναι ιδιαίτερα έντονη στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 43% πιστεύει ότι ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος είναι «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να ξεσπάσει έως το 2031 (από 30% τον Μάρτιο του 2025). Σχεδόν οι μισοί Αμερικανοί (το 46%) θεωρούν «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» ένα νέο παγκόσμιο πόλεμο έως το 2031 (από 38% πέρυσι). Από τις πέντε χώρες, μόνο οι Γερμανοί εκτιμούν συνολικά ότι ένας Γ' Παγκόσμιος Πόλεμος δεν είναι πιθανός μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Σε ό,τι αφορά τη συμμετοχή μεμονωμένων κρατών σε στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι Αμερικανοί ερωτηθέντες ήταν οι πιο πιθανό να πιστεύουν ότι η χώρα τους θα βρίσκεται σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, ακολουθούμενοι από τους Βρετανούς και τους Γάλλους. Αυτό υποδηλώνει ότι οι πυρηνικές δυνάμεις του NATO ίσως είναι πιο προετοιμασμένες για σύγκρουση από άλλες χώρες, και ότι η εικόνα του Trump ως «προέδρου της ειρήνης» δεν πείθει τους ψηφοφόρους στο εσωτερικό.
Τουλάχιστον ένας στους τρεις σε ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο, Γαλλία και Καναδά πιστεύει ότι είναι «πιθανό» ή «πολύ πιθανό» να χρησιμοποιηθεί πυρηνικό όπλο σε πόλεμο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
Η μεγαλύτερη απειλή
Η Ρωσία θεωρείται η μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη στην Ευρώπη, ενώ οι Καναδοί βλέπουν την Αμερική του Trump ως τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ασφάλεια. Σε Γαλλία, Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο, η δεύτερη μεγαλύτερη απειλή θεωρούνται οι ΗΠΑ, πολύ συχνότερα από την Κίνα.
Στήριξη για αμυντικές δαπάνες
Το κόστος
Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων σε Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και Καναδά δήλωσε ότι η χώρα τους πρέπει να δαπανήσει περισσότερα για την άμυνα, με τη στήριξη να είναι ισχυρότερη σε Ηνωμένο Βασίλειο και Καναδά.
Το ερώτημα όμως είναι πώς θα χρηματοδοτηθεί αυτό. Η έρευνα του Politico διαπίστωσε ότι η στήριξη για αυξημένες αμυντικές δαπάνες μειώνεται όταν οι πολίτες καλούνται να εξετάσουν αν η χρηματοδότηση θα προέλθει από περικοπές σε άλλους προϋπολογισμούς, αύξηση του κρατικού δανεισμού ή φορολογικές αυξήσεις.
Οι γαλλική και γερμανική κοινή γνώμη είναι πλέον λιγότερο πιθανό να στηρίξουν υψηλότερους αμυντικούς προϋπολογισμούς στο πλαίσιο δημοσιονομικών συμβιβασμών σε σχέση με πέρυσι. Στη Γερμανία, οι αμυντικές δαπάνες ήταν από τις λιγότερο δημοφιλείς χρήσεις πόρων, μπροστά μόνο από την εξωτερική βοήθεια. Ειδικότερα, το 2025, το 40% των Γάλλων και το 37% των Γερμανών δήλωσαν ότι θα στήριζαν αύξηση των αμυντικών δαπανών όταν αναφέρονταν οι σχετικοί συμβιβασμοί. Φέτος, η στήριξη μειώθηκε στο 28% στη Γαλλία και στο 24% στη Γερμανία. Και στις δύο χώρες είναι πλέον πιθανότερο οι πολίτες να αντιταχθούν σε περαιτέρω αμυντικές δαπάνες όταν πρέπει να εξετάσουν πώς θα πληρωθεί ο λογαριασμός.
Η έρευνα έδειξε επίσης σημαντικό σκεπτικισμό απέναντι στη δημιουργία μόνιμου στρατού της ΕΕ υπό ενιαία κεντρική διοίκηση, ιδέα που έχει αναφερθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η πρόταση συγκέντρωσε μόλις 22% υποστήριξη στη Γερμανία και 17% στη Γαλλία. Η υποχρεωτική στρατιωτική θητεία ήταν πιο δημοφιλής στη Γερμανία και τη Γαλλία, όπου περίπου οι μισοί πολίτες στηρίζουν την ιδέα.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών