Δεκάδες χιλιάδες αυτοκίνητα εξάγονται από την Κίνα προς τη Ρωσία μέσω «γκρίζων» σχημάτων εμπορίου, τα οποία συχνά παρακάμπτουν τις κυρώσεις δυτικών και ασιατικών κυβερνήσεων, καθώς και τις δεσμεύσεις αυτοκινητοβιομηχανιών να αποχωρήσουν από τη ρωσική αγορά, σύμφωνα με στοιχεία ταξινομήσεων που εξέτασε το Reuters και συνεντεύξεις με πέντε άτομα που εμπλέκονται στο εμπόριο.
Οι κυρώσεις και οι εταιρικές δεσμεύσεις επιβλήθηκαν μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Ωστόσο, ένα ανθηρό εμπόριο οχημάτων – από Toyota και Mazda έως γερμανικά πολυτελή μοντέλα – συνεχίζεται, εν μέρει μέσω άτυπων δικτύων που επιτρέπουν σε Ρώσους εμπόρους να τα παραγγέλνουν μέσω Κινέζων μεσαζόντων, σύμφωνα με τις συνεντεύξεις και στοιχεία της ρωσικής εταιρείας ερευνών Autostat.
Τα περισσότερα οχήματα κατασκευάζονται στην Κίνα – όπου πολλές διεθνείς μάρκες συνεργάζονται με τοπικούς εταίρους – ή διακινούνται μέσω Κίνας, ακόμη κι αν έχουν παραχθεί αλλού. Ένα αυξανόμενο ποσοστό αφορά «μεταχειρισμένα» οχήματα μηδενικών χιλιομέτρων: καινούργια αυτοκίνητα που δηλώνονται ως πωληθέντα στην Κίνα από εμπόρους ή διακινητές, επαναταξινομούνται ως μεταχειρισμένα και στη συνέχεια εξάγονται.
Η πρακτική αυτή, που είχε αναδείξει το Reuters και πέρυσι, αποτελεί σύμπτωμα της έντονα επιδοτούμενης και υπερ-ανταγωνιστικής κινεζικής αγοράς αυτοκινήτου, επιτρέποντας σε κατασκευαστές και εμπόρους να διογκώνουν τις πωλήσεις τους, να εισπράττουν επιδοτήσεις και να εξάγουν πλεονάζοντα οχήματα. Έμποροι που μεταφέρουν ευρωπαϊκές, ιαπωνικές και νοτιοκορεατικές μάρκες από την Κίνα στη Ρωσία ταξινομούν τα καινούργια οχήματα ως μεταχειρισμένα, ώστε να μην απαιτείται έγκριση της αυτοκινητοβιομηχανίας για πωλήσεις στη Ρωσία, ανέφερε η Zhang Ai Jun, πρώην εξαγωγέας σε εμπορική εταιρεία αυτοκινήτων στο Σιτσουάν. «Έτσι είναι πιο εύκολο να εξαχθούν», είπε.
Στην Κίνα, τα «μεταχειρισμένα» μηδενικών χιλιομέτρων πωλούνται συχνά με μεγάλες εκπτώσεις. Στη Ρωσία, όμως, φτάνουν σε τιμές παρόμοιες με εκείνες των απολύτως καινούργιων, σύμφωνα με Ρώσο έμπορο και έγγραφα μεταφοράς που εξέτασε το Reuters.
Η Κίνα ως βασικός διάδρομος προς τη ρωσική αγορά
Το Reuters είναι το πρώτο που δημοσιοποιεί τα στοιχεία της Autostat, τα οποία αναδεικνύουν την Κίνα ως κύριο δίαυλο διοχέτευσης ξένων οχημάτων στη Ρωσία και την πρακτική αποφυγής των περιορισμών μέσω επαναταξινόμησης.
Ο Dmitry Zazulin, διευθυντής πωλήσεων στην αντιπροσωπεία Panavto-Zapad στη Μόσχα, δήλωσε ότι πολλοί πελάτες επιθυμούν αποκλειστικά δυτικές μάρκες, όπως η Mercedes-Benz. «Ωστόσο, προς το παρόν μπορούμε να τις φέρουμε μόνο μέσω παράλληλων καναλιών», είπε, προσθέτοντας ότι η εταιρεία του δεν εισάγει «μεταχειρισμένα» μηδενικών χιλιομέτρων.
Οι Mercedes-Benz, BMW, Volkswagen και άλλοι κατασκευαστές από χώρες που έχουν επιβάλει κυρώσεις δήλωσαν ότι απαγορεύουν τις πωλήσεις προς τη Ρωσία και καταβάλλουν προσπάθειες να αποτρέψουν μη εξουσιοδοτημένες εξαγωγές, μέσω εκπαιδεύσεων και συμβατικών ρητρών με τους εμπόρους. Τόνισαν, ωστόσο, τη δυσκολία διερεύνησης πιθανών παραβιάσεων, κάνοντας λόγο για «χρονοβόρες και σύνθετες» διαδικασίες.
Η BMW ανέφερε ότι έχει δώσει εντολή στο κινεζικό δίκτυο λιανικής της να «αντιτίθεται αυστηρά σε οποιαδήποτε πιθανή εξαγωγή οχημάτων στη Ρωσία», προσθέτοντας ότι αν οχήματα εισέρχονται τελικά στη ρωσική αγορά μέσω γκρίζων καναλιών, αυτό συμβαίνει «εκτός της σφαίρας επιρροής της και ρητά ενάντια στη βούλησή της».
Ρώσος έμπορος στο Βλαδιβοστόκ, ο οποίος συστήθηκε μόνο ως Vladimir, δήλωσε ότι δεν διατηρεί απόθεμα περιορισμένων ξένων μοντέλων, αλλά τα προμηθεύεται μεμονωμένα από Κινέζους διακινητές για να καλύψει παραγγελίες πελατών. «Υπάρχουν πολλοί μεσάζοντες: ο ένας γνωρίζει τον άλλον και εκείνος κάποιον τρίτο που μπορεί να φτάσει στον αντιπρόσωπο», είπε.
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν την κλίμακα
Τα στοιχεία της Autostat δείχνουν ότι οι εισαγωγές από την Κίνα αντιπροσωπεύουν αυξανόμενο μερίδιο των δυτικών και ιαπωνικών οχημάτων που ταξινομούνται στη Ρωσία, ενώ παραμένουν σημαντικές και οι νοτιοκορεατικές μάρκες.
Ο αριθμός οχημάτων αυτών των μαρκών που κατασκευάζονται στην Κίνα έχει υπερδιπλασιαστεί από το 2023 και πλέον αντιστοιχεί σχεδόν στο ήμισυ των περίπου 130.000 οχημάτων που πωλήθηκαν στη Ρωσία το 2025 από αυτοκινητοβιομηχανίες χωρών που έχουν επιβάλει κυρώσεις. Από την έναρξη της εισβολής το 2022, περισσότερα από 700.000 τέτοια οχήματα έχουν πωληθεί στη ρωσική αγορά.
Οι Ρώσοι αγόρασαν πέρυσι περισσότερα Toyota από οποιαδήποτε άλλη ξένη μάρκα πλην των κινεζικών, σύμφωνα με τα στοιχεία. Η εταιρεία δήλωσε ότι σταμάτησε να αποστέλλει αυτοκίνητα στη Ρωσία το 2022 και ότι δεν εξάγει νέα οχήματα εκεί. Η Mazda προέβη σε αντίστοιχη δήλωση, προσθέτοντας ότι τυχόν νέα οχήματα που πωλούνται στη Ρωσία έχουν μεταπωληθεί μέσω τρίτων εκτός του ελέγχου της.
Ο Sebastiaan Bennink, ειδικός σε θέματα κυρώσεων, δήλωσε ότι τα περιορισμένα προϊόντα συχνά συνεχίζουν να διοχετεύονται στη Ρωσία ακόμη και όταν οι εταιρείες προσπαθούν να το αποτρέψουν, σημειώνοντας ότι υπάρχουν τόσοι πολλοί τρόποι παράκαμψης ώστε είναι «σχεδόν αδύνατο» να αποτραπεί πλήρως η κατάληξη ορισμένων αυτοκινήτων στη ρωσική αγορά.
Έκρηξη στις πωλήσεις κινεζικής παραγωγής δυτικών μαρκών
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία έχουν επιβάλει παρόμοιες κυρώσεις στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας, απαγορεύοντας γενικά τις πωλήσεις οχημάτων άνω συγκεκριμένης τιμής ή με μεγάλους κινητήρες, καθώς και όλων των ηλεκτρικών και υβριδικών μοντέλων.
Οι συνολικές πωλήσεις οχημάτων από περιοχές που επέβαλαν κυρώσεις μειώθηκαν από πάνω από ένα εκατομμύριο το 2021 σε περίπου το ένα όγδοο αυτού του αριθμού. Ωστόσο, οι πωλήσεις γερμανικών και ιαπωνικών οχημάτων που κατασκευάζονται στην Κίνα αυξάνονται.
Σχεδόν 30.000 Toyota αγοράστηκαν στη Ρωσία πέρυσι, εκ των οποίων σχεδόν 24.000 είχαν κατασκευαστεί στην Κίνα. Σχεδόν 7.000 Mazda πωλήθηκαν την ίδια περίοδο, σχεδόν όλες κινεζικής παραγωγής. Τα υβριδικά μοντέλα, μεταξύ άλλων της Toyota, συγκαταλέγονται στα πιο δημοφιλή ιαπωνικά οχήματα στη Ρωσία.
Γερμανικά πολυτελή SUV μέσω γκρίζων καναλιών
Τα γερμανικά αυτοκίνητα παραμένουν ιδιαίτερα περιζήτητα. Σχεδόν 47.000 νέα οχήματα των BMW, Mercedes και του Ομίλου Volkswagen – συμπεριλαμβανομένων των Audi, Porsche και Skoda – ταξινομήθηκαν στη Ρωσία πέρυσι.
Περισσότερα από 20.000 από αυτά είχαν κατασκευαστεί στην Κίνα, ενώ τα υπόλοιπα παρήχθησαν στην Ευρώπη, αλλά πολλά πιθανόν πέρασαν μέσω Κίνας πριν καταλήξουν στη Ρωσία. Σύμφωνα με τον αναλυτή Felipe Munoz, ένα από τα δημοφιλή μοντέλα στη ρωσική ελίτ είναι η Mercedes G-Class, που κατασκευάζεται μόνο στην Αυστρία και μπορεί να πωλείται περίπου 120.000 ευρώ.
Έγγραφα μεταφοράς που εξέτασε το Reuters έδειξαν επίσης εισαγωγές από την Κίνα προς τη Ρωσία μοντέλων όπως η Mercedes GLC 300 και η BMW X1 xDrive25i.
«Δεδομένου του όγκου εμπορίου μεταξύ Ρωσίας και Κίνας, που έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, είναι προφανές ότι πολλά από τα αυτοκίνητα που εισάγονται στην Κίνα από τη Γερμανία καταλήγουν τελικά στη Ρωσία», ανέφερε ο Munoz.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών