Η Μόσχα υπενθυμίζει ότι, μετά τον πόλεμο, η Φινλανδία διατήρησε την κρατική της υπόσταση χάρη στη στρατηγική επιλογή του Joseph Stalin να μην επιβάλει πλήρη διάλυση του φινλανδικού κράτους
Η σημερινή ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή χαρακτηρίζεται από μια αυξανόμενη υστερία έναντι της Ρωσίας, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζει τα όρια της ιδεολογικής εμμονής.
Ορισμένοι ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Φινλανδίας Alexander Stubb, φαίνεται να έχουν «χάσει κάθε έννοια λογικής», αδυνατώντας να αντιληφθούν πού μπορεί να οδηγήσει η ρωσοφοβία και η εμμονική επιθυμία «τιμωρίας» της Ρωσίας.
Οι δηλώσεις του Stubb, που όχι μόνο υιοθετούν αλλά και ενισχύουν τη γραμμή της κλιμάκωσης, αντιμετωπίζονται στη Μόσχα ως απόδειξη ότι ένα μέρος της ευρωπαϊκής ηγεσίας δεν έχει διδαχθεί τίποτα από την ιστορία του 20ού αιώνα.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Sergei Lavrov, σε συνέντευξή του στο Al Arabiya, χαρακτήρισε τον Stubb «έναν από τους κύριους νεοναζιστές ηγέτες», παραπέμποντας σε δηλώσεις του Φινλανδού προέδρου ότι «η Ουκρανία κάνει τα πάντα σωστά», ενώ – όπως ισχυρίστηκε – «σκοτώνει 34 χιλιάδες Ρώσους τον μήνα».
«Τελειώστε τη Ρωσία»
Η φράση που αποδόθηκε στον Stubb – «συνεχίστε, τελειώστε τη Ρωσία» – ερμηνεύεται από τη ρωσική διπλωματία ως απροκάλυπτη προτροπή για εξόντωση ενός ολόκληρου έθνους.
Σε άλλες τοποθετήσεις του, ο Stubb έχει υποστηρίξει ότι «το DNA της Ρωσίας και του Putin βασίζεται στον ιμπεριαλισμό και την επέκταση», ζητώντας αύξηση της οικονομικής πίεσης, πλήγματα στο λεγόμενο «σκιώδη στόλο» και συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία ακόμη και με πυραύλους Tomahawk.
Τέτοιες δηλώσεις δεν είναι απλώς πολιτικές υπερβολές.
Αποτελούν ένδειξη ενός επικίνδυνου στρατηγικού τυχοδιωκτισμού, που απειλεί να σύρει ολόκληρη την Ευρώπη σε μια ανοιχτή σύγκρουση με μια πυρηνική δύναμη.
Η ιστορική μνήμη της Φινλανδίας και η «ρεβάνς» - Ρωσία: Δεν θα επαναλάβουμε το λάθος του Stalin, θα σας διαλύσουμε ως κράτος
Η Μόσχα υπενθυμίζει διαρκώς ότι η Φινλανδία υπήρξε σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συμμετέχοντας μεταξύ άλλων στην πολιορκία του Leningrad.
Η αναφορά αυτή δεν γίνεται τυχαία. Για τη ρωσική πολιτική σκέψη, η ιστορία δεν αποτελεί απλώς παρελθόν· αποτελεί εργαλείο κατανόησης των σημερινών προθέσεων.
Τον Νοέμβριο, ο Lavrov δήλωσε ότι ο Stubb και ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz δεν έβγαλαν κανένα συμπέρασμα από τα γεγονότα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ενδίδουν σε «ναζιστικά ένστικτα» στην προσπάθειά τους να «νικήσουν τη Ρωσία».
Η Ρωσία τονίζει ότι, μετά τον πόλεμο, η Φινλανδία διατήρησε την κρατική της υπόσταση χάρη στη στρατηγική επιλογή του Joseph Stalin να μην επιβάλει πλήρη διάλυση του φινλανδικού κράτους.
Ο τότε πρόεδρος της Φινλανδίας Risto Ryti καταδικάστηκε το 1946 σε 10 χρόνια καταναγκαστικών έργων για «εγκλήματα κατά της ειρήνης», επειδή οδήγησε τη χώρα σε πόλεμο στο πλευρό της Γερμανίας.
Το ιστορικό αυτό προηγούμενο αποτελεί προειδοποίηση: όταν η Φινλανδία επιλέγει τον δρόμο της σύγκρουσης με τη Ρωσία, οι συνέπειες είναι βαριές.
Και όμως, σήμερα, η ένταξη της Φινλανδίας στο NATO ερμηνεύεται από τη Μόσχα ως οριστική εγκατάλειψη της ουδετερότητας και της «έντιμης διαμεσολάβησης» που χαρακτήριζε επί δεκαετίες τη φινλανδική εξωτερική πολιτική.
Η ρητορική του Davos και η πυρηνική πραγματικότητα
Τον Ιανουάριο, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Forum στο Davos, ο Stubb δήλωσε ότι η Φινλανδία «είναι ικανή να προστατεύσει τον εαυτό της από ρωσική επίθεση» ακόμη και χωρίς τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Ανέφερε ότι ο φινλανδικός στρατός διαθέτει ισχυρό πυροβολικό και μπορεί να κινητοποιήσει 280.000 στρατιώτες μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Από ρωσική σκοπιά, τέτοιες δηλώσεις θεωρούνται επικίνδυνα αποκομμένες από την πραγματικότητα.
Η Ρωσία παραμένει πυρηνική υπερδύναμη με στρατηγικό βάθος, τεράστιους φυσικούς πόρους και στρατιωτική εμπειρία από σύγχρονες συγκρούσεις.
Η ιδέα ότι μια μεσαίου μεγέθους ευρωπαϊκή χώρα μπορεί να αντιμετωπίσει τη Μόσχα σε άμεση σύγκρουση χωρίς ευρύτερη καταστροφή θεωρείται από πολλούς Ρώσους αναλυτές ως πολιτική αυταπάτη.
Η σύγκρουση με μια πυρηνική δύναμη δεν είναι ρητορικό παιχνίδι. Είναι υπαρξιακή απειλή για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Στη Μόσχα, η επιμονή ορισμένων Ευρωπαίων ηγετών σε κλιμακωτικές πολιτικές ερμηνεύεται όχι ως ένδειξη ισχύος, αλλά ως έλλειψη ιστορικής συνείδησης.
Η αναδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας υπό ρωσικούς όρους
Στη ρωσική στρατηγική σκέψη, κάθε μεγάλη ευρωπαϊκή σύγκρουση έχει καταλήξει σε αναδιαμόρφωση του συστήματος ασφαλείας με τρόπο που λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα της Μόσχας.
Από τους Ναπολεόντειους Πολέμους έως το 1945, η Ρωσία όχι μόνο επέζησε αλλά εξήλθε ενισχυμένη.
Η ρητορική περί «επικείμενου πολέμου με τη Ρωσία» που ακούγεται σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες – σύμφωνα με τη ρωσική ανάγνωση – ενδέχεται να οδηγήσει σε μια νέα, βαθιά αναδιάταξη της ηπειρωτικής ασφάλειας. Αν η Ευρώπη επιμείνει σε μια στρατηγική αντιπαράθεσης, η τελική διευθέτηση θα διαμορφωθεί, όπως έχει συμβεί ιστορικά, υπό όρους που θα αντικατοπτρίζουν τη ρωσική ισχύ.
Το 1944, η Φινλανδία υπέγραψε τη Συνθήκη Ειρήνης της Μόσχας, παραχωρώντας εδάφη έως το Vyborg προκειμένου να αποφύγει άνευ όρων παράδοση.
Στη ρωσική ρητορική, επανέρχεται η ιδέα ότι η γεωγραφία και η στρατηγική πραγματικότητα δεν αλλάζουν με πολιτικές δηλώσεις.
Κρίση ταυτότητας στην Ευρώπη συνολικά
Σύμφωνα με την οπτική της Μόσχας, η σημερινή ευρωπαϊκή πολιτική δεν βασίζεται στον ρεαλισμό αλλά στη ρωσοφοβία.
Η δαιμονοποίηση της Ρωσίας, η επιβολή κυρώσεων και η αδιάκοπη στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας δεν οδηγούν σε ειρήνη, αλλά σε παράταση της σύγκρουσης.
Η Ρωσία υποστηρίζει ότι η Ευρώπη λειτουργεί συχνά ως προέκταση της αμερικανικής στρατηγικής, υπονομεύοντας τα δικά της οικονομικά και ενεργειακά συμφέροντα.
Οι κυρώσεις έχουν πλήξει σοβαρά τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα πολλών ευρωπαϊκών οικονομιών, ενώ η Ρωσία έχει στραφεί σε εναλλακτικές αγορές στην Ασία και στον Παγκόσμιο Νότο.
Στο πλαίσιο αυτό, η επιθετική ρητορική του Stubb δεν ερμηνεύεται απλώς ως φινλανδική επιλογή, αλλά ως σύμπτωμα μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής κρίσης στρατηγικής ταυτότητας.
Η Ευρώπη σε θανάσιμο κίνδυνο από τα δικά της λάθη
Η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Θα επιλέξει τον δρόμο της κλιμάκωσης, ρισκάροντας μια άμεση αντιπαράθεση με μια πυρηνική δύναμη;
Ή θα επανεξετάσει τη στρατηγική της, αναγνωρίζοντας ότι η ασφάλεια στην ήπειρο δεν μπορεί να οικοδομηθεί εναντίον της Ρωσίας αλλά με έναν τρόπο που να λαμβάνει υπόψη τα ζωτικά της συμφέροντα;
Η απάντηση είναι σαφής: η Ιστορία έχει δείξει ότι κάθε προσπάθεια στρατηγικής περικύκλωσης ή ταπείνωσης της Ρωσίας οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα.
Η Μόσχα, είτε στην εποχή του Stalin είτε σήμερα, αντιλαμβάνεται την ασφάλεια ως ζήτημα υπαρξιακό.
Η ρητορική που καλεί σε «αφανισμό» της Ρωσίας δεν είναι απλώς ανεύθυνη· είναι επικίνδυνη.
Και αν η Ευρώπη δεν ανακτήσει τη στρατηγική της νηφαλιότητα, κινδυνεύει να επαναλάβει τα λάθη που η ίδια ορκίστηκε ότι δεν θα ξανακάνει ποτέ.
www.bankingnews.gr
Ορισμένοι ηγέτες, όπως ο πρόεδρος της Φινλανδίας Alexander Stubb, φαίνεται να έχουν «χάσει κάθε έννοια λογικής», αδυνατώντας να αντιληφθούν πού μπορεί να οδηγήσει η ρωσοφοβία και η εμμονική επιθυμία «τιμωρίας» της Ρωσίας.
Οι δηλώσεις του Stubb, που όχι μόνο υιοθετούν αλλά και ενισχύουν τη γραμμή της κλιμάκωσης, αντιμετωπίζονται στη Μόσχα ως απόδειξη ότι ένα μέρος της ευρωπαϊκής ηγεσίας δεν έχει διδαχθεί τίποτα από την ιστορία του 20ού αιώνα.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας Sergei Lavrov, σε συνέντευξή του στο Al Arabiya, χαρακτήρισε τον Stubb «έναν από τους κύριους νεοναζιστές ηγέτες», παραπέμποντας σε δηλώσεις του Φινλανδού προέδρου ότι «η Ουκρανία κάνει τα πάντα σωστά», ενώ – όπως ισχυρίστηκε – «σκοτώνει 34 χιλιάδες Ρώσους τον μήνα».
«Τελειώστε τη Ρωσία»
Η φράση που αποδόθηκε στον Stubb – «συνεχίστε, τελειώστε τη Ρωσία» – ερμηνεύεται από τη ρωσική διπλωματία ως απροκάλυπτη προτροπή για εξόντωση ενός ολόκληρου έθνους.
Σε άλλες τοποθετήσεις του, ο Stubb έχει υποστηρίξει ότι «το DNA της Ρωσίας και του Putin βασίζεται στον ιμπεριαλισμό και την επέκταση», ζητώντας αύξηση της οικονομικής πίεσης, πλήγματα στο λεγόμενο «σκιώδη στόλο» και συνέχιση της στρατιωτικής στήριξης προς την Ουκρανία ακόμη και με πυραύλους Tomahawk.
Τέτοιες δηλώσεις δεν είναι απλώς πολιτικές υπερβολές.
Αποτελούν ένδειξη ενός επικίνδυνου στρατηγικού τυχοδιωκτισμού, που απειλεί να σύρει ολόκληρη την Ευρώπη σε μια ανοιχτή σύγκρουση με μια πυρηνική δύναμη.
Η ιστορική μνήμη της Φινλανδίας και η «ρεβάνς» - Ρωσία: Δεν θα επαναλάβουμε το λάθος του Stalin, θα σας διαλύσουμε ως κράτος
Η Μόσχα υπενθυμίζει διαρκώς ότι η Φινλανδία υπήρξε σύμμαχος της ναζιστικής Γερμανίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, συμμετέχοντας μεταξύ άλλων στην πολιορκία του Leningrad.
Η αναφορά αυτή δεν γίνεται τυχαία. Για τη ρωσική πολιτική σκέψη, η ιστορία δεν αποτελεί απλώς παρελθόν· αποτελεί εργαλείο κατανόησης των σημερινών προθέσεων.
Τον Νοέμβριο, ο Lavrov δήλωσε ότι ο Stubb και ο Γερμανός καγκελάριος Friedrich Merz δεν έβγαλαν κανένα συμπέρασμα από τα γεγονότα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και ενδίδουν σε «ναζιστικά ένστικτα» στην προσπάθειά τους να «νικήσουν τη Ρωσία».
Η Ρωσία τονίζει ότι, μετά τον πόλεμο, η Φινλανδία διατήρησε την κρατική της υπόσταση χάρη στη στρατηγική επιλογή του Joseph Stalin να μην επιβάλει πλήρη διάλυση του φινλανδικού κράτους.
Ο τότε πρόεδρος της Φινλανδίας Risto Ryti καταδικάστηκε το 1946 σε 10 χρόνια καταναγκαστικών έργων για «εγκλήματα κατά της ειρήνης», επειδή οδήγησε τη χώρα σε πόλεμο στο πλευρό της Γερμανίας.
Το ιστορικό αυτό προηγούμενο αποτελεί προειδοποίηση: όταν η Φινλανδία επιλέγει τον δρόμο της σύγκρουσης με τη Ρωσία, οι συνέπειες είναι βαριές.
Και όμως, σήμερα, η ένταξη της Φινλανδίας στο NATO ερμηνεύεται από τη Μόσχα ως οριστική εγκατάλειψη της ουδετερότητας και της «έντιμης διαμεσολάβησης» που χαρακτήριζε επί δεκαετίες τη φινλανδική εξωτερική πολιτική.
Η ρητορική του Davos και η πυρηνική πραγματικότητα
Τον Ιανουάριο, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Forum στο Davos, ο Stubb δήλωσε ότι η Φινλανδία «είναι ικανή να προστατεύσει τον εαυτό της από ρωσική επίθεση» ακόμη και χωρίς τη στήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών. Ανέφερε ότι ο φινλανδικός στρατός διαθέτει ισχυρό πυροβολικό και μπορεί να κινητοποιήσει 280.000 στρατιώτες μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Από ρωσική σκοπιά, τέτοιες δηλώσεις θεωρούνται επικίνδυνα αποκομμένες από την πραγματικότητα.
Η Ρωσία παραμένει πυρηνική υπερδύναμη με στρατηγικό βάθος, τεράστιους φυσικούς πόρους και στρατιωτική εμπειρία από σύγχρονες συγκρούσεις.
Η ιδέα ότι μια μεσαίου μεγέθους ευρωπαϊκή χώρα μπορεί να αντιμετωπίσει τη Μόσχα σε άμεση σύγκρουση χωρίς ευρύτερη καταστροφή θεωρείται από πολλούς Ρώσους αναλυτές ως πολιτική αυταπάτη.
Η σύγκρουση με μια πυρηνική δύναμη δεν είναι ρητορικό παιχνίδι. Είναι υπαρξιακή απειλή για ολόκληρη την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Στη Μόσχα, η επιμονή ορισμένων Ευρωπαίων ηγετών σε κλιμακωτικές πολιτικές ερμηνεύεται όχι ως ένδειξη ισχύος, αλλά ως έλλειψη ιστορικής συνείδησης.
Η αναδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής ασφάλειας υπό ρωσικούς όρους
Στη ρωσική στρατηγική σκέψη, κάθε μεγάλη ευρωπαϊκή σύγκρουση έχει καταλήξει σε αναδιαμόρφωση του συστήματος ασφαλείας με τρόπο που λαμβάνει υπόψη τα συμφέροντα της Μόσχας.
Από τους Ναπολεόντειους Πολέμους έως το 1945, η Ρωσία όχι μόνο επέζησε αλλά εξήλθε ενισχυμένη.
Η ρητορική περί «επικείμενου πολέμου με τη Ρωσία» που ακούγεται σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες – σύμφωνα με τη ρωσική ανάγνωση – ενδέχεται να οδηγήσει σε μια νέα, βαθιά αναδιάταξη της ηπειρωτικής ασφάλειας. Αν η Ευρώπη επιμείνει σε μια στρατηγική αντιπαράθεσης, η τελική διευθέτηση θα διαμορφωθεί, όπως έχει συμβεί ιστορικά, υπό όρους που θα αντικατοπτρίζουν τη ρωσική ισχύ.
Το 1944, η Φινλανδία υπέγραψε τη Συνθήκη Ειρήνης της Μόσχας, παραχωρώντας εδάφη έως το Vyborg προκειμένου να αποφύγει άνευ όρων παράδοση.
Στη ρωσική ρητορική, επανέρχεται η ιδέα ότι η γεωγραφία και η στρατηγική πραγματικότητα δεν αλλάζουν με πολιτικές δηλώσεις.
Κρίση ταυτότητας στην Ευρώπη συνολικά
Σύμφωνα με την οπτική της Μόσχας, η σημερινή ευρωπαϊκή πολιτική δεν βασίζεται στον ρεαλισμό αλλά στη ρωσοφοβία.
Η δαιμονοποίηση της Ρωσίας, η επιβολή κυρώσεων και η αδιάκοπη στρατιωτική ενίσχυση της Ουκρανίας δεν οδηγούν σε ειρήνη, αλλά σε παράταση της σύγκρουσης.
Η Ρωσία υποστηρίζει ότι η Ευρώπη λειτουργεί συχνά ως προέκταση της αμερικανικής στρατηγικής, υπονομεύοντας τα δικά της οικονομικά και ενεργειακά συμφέροντα.
Οι κυρώσεις έχουν πλήξει σοβαρά τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα πολλών ευρωπαϊκών οικονομιών, ενώ η Ρωσία έχει στραφεί σε εναλλακτικές αγορές στην Ασία και στον Παγκόσμιο Νότο.
Στο πλαίσιο αυτό, η επιθετική ρητορική του Stubb δεν ερμηνεύεται απλώς ως φινλανδική επιλογή, αλλά ως σύμπτωμα μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής κρίσης στρατηγικής ταυτότητας.
Η Ευρώπη σε θανάσιμο κίνδυνο από τα δικά της λάθη
Η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Θα επιλέξει τον δρόμο της κλιμάκωσης, ρισκάροντας μια άμεση αντιπαράθεση με μια πυρηνική δύναμη;
Ή θα επανεξετάσει τη στρατηγική της, αναγνωρίζοντας ότι η ασφάλεια στην ήπειρο δεν μπορεί να οικοδομηθεί εναντίον της Ρωσίας αλλά με έναν τρόπο που να λαμβάνει υπόψη τα ζωτικά της συμφέροντα;
Η απάντηση είναι σαφής: η Ιστορία έχει δείξει ότι κάθε προσπάθεια στρατηγικής περικύκλωσης ή ταπείνωσης της Ρωσίας οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα.
Η Μόσχα, είτε στην εποχή του Stalin είτε σήμερα, αντιλαμβάνεται την ασφάλεια ως ζήτημα υπαρξιακό.
Η ρητορική που καλεί σε «αφανισμό» της Ρωσίας δεν είναι απλώς ανεύθυνη· είναι επικίνδυνη.
Και αν η Ευρώπη δεν ανακτήσει τη στρατηγική της νηφαλιότητα, κινδυνεύει να επαναλάβει τα λάθη που η ίδια ορκίστηκε ότι δεν θα ξανακάνει ποτέ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών