Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν αλλάζει η ισορροπία, αλλά πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθεί αυτή η ανατροπή...
Σε πεδίο σφοδρής νομισματικής -εκτός των άλλων- σύγκρουσης, από απλό ενεργειακό πέρασμα, μετατρέπονται για την παγκόσμια οικονομική κυριαρχία τα Στενά του Hormuz…
Το άλλοτε αδιαμφισβήτητο πετροδολάριο εμφανίζει σημάδια παρακμής, καθώς νέοι μηχανισμοί πληρωμών και νομισματικές στρατηγικές αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία του.
Μέσα σε αυτό το ρευστό σκηνικό, η Κίνα κινείται μεθοδικά, αξιοποιώντας την τεχνολογία, τη γεωοικονομία και τις κρίσεις προς όφελός της.
Με στρατηγικές κινήσεις, το Πεκίνο επιχειρεί να επανακαθορίσει τους κανόνες του παιχνιδιού, μετατρέποντας ακόμη και τα διόδια του Hormuz σε εργαλείο αποδόμησης της αμερικανικής ισχύος.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν αλλάζει η ισορροπία, αλλά πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθεί αυτή η ανατροπή.
Το παραπάνω γράφημα είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικό: Δεν απεικονίζει μόνο την αύξηση των συναλλαγών στο CIPS (Cross-Border Interbank Payment System), δηλαδή το διασυνοριακό σύστημα πληρωμών μεταξύ τραπεζών που ξεκίνησε η Κίνα ως εναλλακτική του αμερικανο-καθοδηγούμενου συστήματος SWIFT.
Το γράφημα αυτό αποτυπώνει επίσης έναν λόγο για τον αμερικανικό αποκλεισμό του Hormuz, τον οποίο πιθανότατα ο Donald Trump προτιμά να παραλείπει.
Διότι κάθε μέρα που περνά ο Πόλεμος του Κόλπου έχει ως διακύβευμα όχι μόνο τη ροή του πετρελαίου, το μέλλον του καθεστώτος της Τεχεράνης ή τον έλεγχο ενός θαλάσσιου περάσματος κρίσιμου για την παγκόσμια οικονομία.
Ανάμεσα στα «τρόπαια» που μπορούν να κερδηθούν, να χαθούν ή κυρίως να πληγούν, βρίσκεται και το δολάριο, και κυρίως, ο αδιαμφισβήτητος ρόλος του ως κυρίαρχου νομίσματος στις διεθνείς συναλλαγές.
Αυτός ο ρόλος δεν πρόκειται να εκλείψει σύντομα.
Το δολάριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει λίγο λιγότερο από το 80% του συνόλου των πληρωμών στο διεθνές εμπόριο μεταξύ χωρών.
Ωστόσο, η έκβαση του πολέμου, αν αποδειχθεί αρνητική για την Ουάσινγκτον, μπορεί να διαβρώσει την κυριαρχία του αμερικανικού νομίσματος.
Ο αποκλεισμός της διέλευσης από το Hormuz για πλοία που δέχονται να καταβάλουν διόδια στη Φρουρά των Επαναστατών έχει ιδιαίτερη σημασία για το νομισματικό σύστημα.
Το καθεστώς της Τεχεράνης σχεδίασε αυτό το τέλος έτσι ώστε να αποτελέσει ένα συμβολικό πλήγμα στο δολάριο: οι πληρωμές γίνονταν δεκτές μόνο σε κινεζικά ψηφιακά γιουάν ή σε Bitcoin.
Όχι όμως σε stablecoins όπως το USDT της Tether, καθώς αυτά αντιστοιχούν σε αποθεματικά σε δολάρια.
Επιπλέον, ο νόμος Genius Act, που εγκρίθηκε από την κυβέρνηση Trump, περιλαμβάνει μέτρα που επιτρέπουν (θεωρητικά, σε ορισμένες περιπτώσεις) έναν βαθμό εποπτείας στους κατόχους αυτών των κρυπτονομισμάτων με αξία συνδεδεμένη με το δολάριο.
Τα ιρανικά διόδια, ύψους περίπου δύο εκατομμυρίων δολαρίων ανά πλοίο, έχει σχεδιαστεί για να υπονομεύσει συμβολικά την υπεροχή του δολαρίου και, ταυτόχρονα, να ενισχύσει την αξιοπιστία του ψηφιακού γιουάν.
Όπως επισημαίνει πρόσφατη έκθεση της Brightside Capital, ενός fund με έδρα το Λουγκάνο, ακόμη και ένα γαλλικό πλοίο του ομίλου CMA CGM αποδέχθηκε να πληρώσει τον δασμό στο Ιράν: αυτό συνέβη στις 2 Απριλίου, την ημέρα πριν από την ψηφοφορία του Παρισιού στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ –μαζί με το Πεκίνο και τη Μόσχα– κατά μιας αμερικανικής πρότασης που δικαιολογούσε τη χρήση βίας για την επαναλειτουργία του Hormuz.
Ως επιβεβαίωση της διάβρωσης της εμπιστοσύνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ως εγγυητριών της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής τάξης, τους τελευταίους μήνες σημειώθηκε και μια άλλη γαλλική κίνηση: η μεταφορά 129 τόνων αποθεμάτων χρυσού της Banque de France από τα θησαυροφυλάκια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης στο Παρίσι (αν και η διαδικασία αυτή επέτρεψε επίσης στην κεντρική τράπεζα να καταγράψει σημαντική λογιστική υπεραξία).
Βεβαίως, ο πλήρης αποκλεισμός του Στενού που επιβάλλεται τώρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και σε νηοπομπές εγκεκριμένες από την Τεχεράνη, καταργεί και το διόδιο που αμφισβητούσε την υπεροχή του δολαρίου.
Ωστόσο, το κινεζικό νόμισμα ως μέσο διεθνών πληρωμών φαίνεται να ωφελείται από τον τρίτο Πόλεμο του Κόλπου, όπως δείχνει το παραπάνω γράφημα.
Οι όγκοι διασυνοριακών εμπορικών συναλλαγών μέσω του CIPS αυξάνονται από 619,7 δισεκατομμύρια γιουάν (91 εκατομμύρια δολάρια) ημερησίως τον Φεβρουάριο, σε 920,4 τον Μάρτιο και σε 1.220 δισεκατομμύρια γιουάν (178 εκατομμύρια δολάρια) αυτόν τον μήνα.
Πρόκειται για διπλασιασμό μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Και συμπίπτει με μια σύγκρουση στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν καταφέρνουν να εγγυηθούν την ασφάλεια των συμμάχων τους στον Κόλπο, ενώ η Κίνα προβάλλεται –φαινομενικά– ως η ορθολογική υπερδύναμη που θα μπορούσε να καθοδηγήσει την Τεχεράνη προς την επίλυση της κρίσης.
Βάσει των δεδομένων του CIPS, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας καταφέρνει να επιβάλει σε προμηθευτές της στην Ασία, τη Λατινική Αμερική, την Αφρική και τη Ρωσία ολοένα και περισσότερα συμβόλαια σε γιουάν.
Αν το Πεκίνο καταστεί εγγυητής της ελεύθερης διέλευσης στο Ορμούζ, θα επιδιώξει να επιβάλει συμβόλαια πετρελαίου σε γιουάν όχι μόνο στο Ιράν, αλλά και στη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τις άλλες χώρες του Κόλπου.
Τι αναφέρουν οι αναλυτές
Οι George Saravelos και Mallika Sachdeva της Deutsche Bank έχουν ήδη προβλέψει μια κρίση του «πετροδολαρίου» και την άνοδο του «πετρογιουάν», αν και δεν συμφωνούν όλοι.
Δεν συμφωνεί, για παράδειγμα, ο Eswar Prasad του Πανεπιστημίου Cornell, πρώην επικεφαλής για την Κίνα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο: κατά τη γνώμη του, το γιουάν θα παραμείνει πολύ μακριά από έναν κυρίαρχο ρόλο, ακόμη κι αν χρησιμοποιείται για την παράκαμψη ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων.
Ο Brunello Rosa, από το Πανεπιστήμιο Bocconi και τη Rosa & Roubini Associates, υποστηρίζει αντίθετα ότι η πρόκληση της Κίνας προς το δολάριο είναι κυρίως τεχνολογική: το ψηφιακό γιουάν επιτρέπει άμεσες και χωρίς κόστος διεθνείς πληρωμές, όπως μόνο τα κρυπτονομίσματα μπορούν να προσφέρουν.
«Έτσι σχεδιάζει η Κίνα να κερδίσει την κούρσα για το μέλλον του χρήματος», λέει ο Rosa, συγγραφέας του δοκιμίου «Smart Money: How Digital Currencies Will Shape the New World Order».
Φυσικά, το Πεκίνο αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα σε αυτή την αντιπαράθεση που αναζωπύρωσε ο Πόλεμος του Κόλπου: το γιουάν, όπως επισημαίνει ο οικονομολόγος Nouriel Roubini, «είναι μια φυλακή».
Με άλλα λόγια, δεν είναι πλήρως μετατρέψιμο: όποιος λαμβάνει πληρωμές σε αυτό δεν μπορεί να μετατρέψει τα κεφάλαιά του σε ευρώ ή δολάρια.
Μπορεί όμως να αγοράσει βιομηχανικά προϊόντα από την Κίνα.
Και, τελικά, αυτό είναι ακριβώς που επιδιώκει ο Xi Jinping.
www.bankingnews.gr
Το άλλοτε αδιαμφισβήτητο πετροδολάριο εμφανίζει σημάδια παρακμής, καθώς νέοι μηχανισμοί πληρωμών και νομισματικές στρατηγικές αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία του.
Μέσα σε αυτό το ρευστό σκηνικό, η Κίνα κινείται μεθοδικά, αξιοποιώντας την τεχνολογία, τη γεωοικονομία και τις κρίσεις προς όφελός της.
Με στρατηγικές κινήσεις, το Πεκίνο επιχειρεί να επανακαθορίσει τους κανόνες του παιχνιδιού, μετατρέποντας ακόμη και τα διόδια του Hormuz σε εργαλείο αποδόμησης της αμερικανικής ισχύος.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν αλλάζει η ισορροπία, αλλά πόσο γρήγορα θα ολοκληρωθεί αυτή η ανατροπή.
Το παραπάνω γράφημα είναι ιδιαίτερα διαφωτιστικό: Δεν απεικονίζει μόνο την αύξηση των συναλλαγών στο CIPS (Cross-Border Interbank Payment System), δηλαδή το διασυνοριακό σύστημα πληρωμών μεταξύ τραπεζών που ξεκίνησε η Κίνα ως εναλλακτική του αμερικανο-καθοδηγούμενου συστήματος SWIFT.
Το γράφημα αυτό αποτυπώνει επίσης έναν λόγο για τον αμερικανικό αποκλεισμό του Hormuz, τον οποίο πιθανότατα ο Donald Trump προτιμά να παραλείπει.
Διότι κάθε μέρα που περνά ο Πόλεμος του Κόλπου έχει ως διακύβευμα όχι μόνο τη ροή του πετρελαίου, το μέλλον του καθεστώτος της Τεχεράνης ή τον έλεγχο ενός θαλάσσιου περάσματος κρίσιμου για την παγκόσμια οικονομία.
Ανάμεσα στα «τρόπαια» που μπορούν να κερδηθούν, να χαθούν ή κυρίως να πληγούν, βρίσκεται και το δολάριο, και κυρίως, ο αδιαμφισβήτητος ρόλος του ως κυρίαρχου νομίσματος στις διεθνείς συναλλαγές.
Αυτός ο ρόλος δεν πρόκειται να εκλείψει σύντομα.
Το δολάριο εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει λίγο λιγότερο από το 80% του συνόλου των πληρωμών στο διεθνές εμπόριο μεταξύ χωρών.
Ωστόσο, η έκβαση του πολέμου, αν αποδειχθεί αρνητική για την Ουάσινγκτον, μπορεί να διαβρώσει την κυριαρχία του αμερικανικού νομίσματος.
Ο αποκλεισμός της διέλευσης από το Hormuz για πλοία που δέχονται να καταβάλουν διόδια στη Φρουρά των Επαναστατών έχει ιδιαίτερη σημασία για το νομισματικό σύστημα.
Το καθεστώς της Τεχεράνης σχεδίασε αυτό το τέλος έτσι ώστε να αποτελέσει ένα συμβολικό πλήγμα στο δολάριο: οι πληρωμές γίνονταν δεκτές μόνο σε κινεζικά ψηφιακά γιουάν ή σε Bitcoin.
Όχι όμως σε stablecoins όπως το USDT της Tether, καθώς αυτά αντιστοιχούν σε αποθεματικά σε δολάρια.
Επιπλέον, ο νόμος Genius Act, που εγκρίθηκε από την κυβέρνηση Trump, περιλαμβάνει μέτρα που επιτρέπουν (θεωρητικά, σε ορισμένες περιπτώσεις) έναν βαθμό εποπτείας στους κατόχους αυτών των κρυπτονομισμάτων με αξία συνδεδεμένη με το δολάριο.
Τα ιρανικά διόδια, ύψους περίπου δύο εκατομμυρίων δολαρίων ανά πλοίο, έχει σχεδιαστεί για να υπονομεύσει συμβολικά την υπεροχή του δολαρίου και, ταυτόχρονα, να ενισχύσει την αξιοπιστία του ψηφιακού γιουάν.
Όπως επισημαίνει πρόσφατη έκθεση της Brightside Capital, ενός fund με έδρα το Λουγκάνο, ακόμη και ένα γαλλικό πλοίο του ομίλου CMA CGM αποδέχθηκε να πληρώσει τον δασμό στο Ιράν: αυτό συνέβη στις 2 Απριλίου, την ημέρα πριν από την ψηφοφορία του Παρισιού στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ –μαζί με το Πεκίνο και τη Μόσχα– κατά μιας αμερικανικής πρότασης που δικαιολογούσε τη χρήση βίας για την επαναλειτουργία του Hormuz.
Ως επιβεβαίωση της διάβρωσης της εμπιστοσύνης προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ως εγγυητριών της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής τάξης, τους τελευταίους μήνες σημειώθηκε και μια άλλη γαλλική κίνηση: η μεταφορά 129 τόνων αποθεμάτων χρυσού της Banque de France από τα θησαυροφυλάκια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης στο Παρίσι (αν και η διαδικασία αυτή επέτρεψε επίσης στην κεντρική τράπεζα να καταγράψει σημαντική λογιστική υπεραξία).
Βεβαίως, ο πλήρης αποκλεισμός του Στενού που επιβάλλεται τώρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ακόμη και σε νηοπομπές εγκεκριμένες από την Τεχεράνη, καταργεί και το διόδιο που αμφισβητούσε την υπεροχή του δολαρίου.
Ωστόσο, το κινεζικό νόμισμα ως μέσο διεθνών πληρωμών φαίνεται να ωφελείται από τον τρίτο Πόλεμο του Κόλπου, όπως δείχνει το παραπάνω γράφημα.
Οι όγκοι διασυνοριακών εμπορικών συναλλαγών μέσω του CIPS αυξάνονται από 619,7 δισεκατομμύρια γιουάν (91 εκατομμύρια δολάρια) ημερησίως τον Φεβρουάριο, σε 920,4 τον Μάρτιο και σε 1.220 δισεκατομμύρια γιουάν (178 εκατομμύρια δολάρια) αυτόν τον μήνα.
Πρόκειται για διπλασιασμό μέσα σε λίγες εβδομάδες.
Και συμπίπτει με μια σύγκρουση στην οποία οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν καταφέρνουν να εγγυηθούν την ασφάλεια των συμμάχων τους στον Κόλπο, ενώ η Κίνα προβάλλεται –φαινομενικά– ως η ορθολογική υπερδύναμη που θα μπορούσε να καθοδηγήσει την Τεχεράνη προς την επίλυση της κρίσης.
Βάσει των δεδομένων του CIPS, η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας καταφέρνει να επιβάλει σε προμηθευτές της στην Ασία, τη Λατινική Αμερική, την Αφρική και τη Ρωσία ολοένα και περισσότερα συμβόλαια σε γιουάν.
Αν το Πεκίνο καταστεί εγγυητής της ελεύθερης διέλευσης στο Ορμούζ, θα επιδιώξει να επιβάλει συμβόλαια πετρελαίου σε γιουάν όχι μόνο στο Ιράν, αλλά και στη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τις άλλες χώρες του Κόλπου.
Τι αναφέρουν οι αναλυτές
Οι George Saravelos και Mallika Sachdeva της Deutsche Bank έχουν ήδη προβλέψει μια κρίση του «πετροδολαρίου» και την άνοδο του «πετρογιουάν», αν και δεν συμφωνούν όλοι.
Δεν συμφωνεί, για παράδειγμα, ο Eswar Prasad του Πανεπιστημίου Cornell, πρώην επικεφαλής για την Κίνα στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο: κατά τη γνώμη του, το γιουάν θα παραμείνει πολύ μακριά από έναν κυρίαρχο ρόλο, ακόμη κι αν χρησιμοποιείται για την παράκαμψη ορισμένων αμερικανικών κυρώσεων.
Ο Brunello Rosa, από το Πανεπιστήμιο Bocconi και τη Rosa & Roubini Associates, υποστηρίζει αντίθετα ότι η πρόκληση της Κίνας προς το δολάριο είναι κυρίως τεχνολογική: το ψηφιακό γιουάν επιτρέπει άμεσες και χωρίς κόστος διεθνείς πληρωμές, όπως μόνο τα κρυπτονομίσματα μπορούν να προσφέρουν.
«Έτσι σχεδιάζει η Κίνα να κερδίσει την κούρσα για το μέλλον του χρήματος», λέει ο Rosa, συγγραφέας του δοκιμίου «Smart Money: How Digital Currencies Will Shape the New World Order».
Φυσικά, το Πεκίνο αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα σε αυτή την αντιπαράθεση που αναζωπύρωσε ο Πόλεμος του Κόλπου: το γιουάν, όπως επισημαίνει ο οικονομολόγος Nouriel Roubini, «είναι μια φυλακή».
Με άλλα λόγια, δεν είναι πλήρως μετατρέψιμο: όποιος λαμβάνει πληρωμές σε αυτό δεν μπορεί να μετατρέψει τα κεφάλαιά του σε ευρώ ή δολάρια.
Μπορεί όμως να αγοράσει βιομηχανικά προϊόντα από την Κίνα.
Και, τελικά, αυτό είναι ακριβώς που επιδιώκει ο Xi Jinping.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών