Αν και οι ρωγμές και τα σημάδια διάλυσης του ΝΑΤΟ είχαν κάνει την εμφάνιση τους αρκετές φορές τα προηγούμενα χρόνια, ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει στα άκρα τη σύγκρουση στο εσωτερικό της Συμμαχίας…
Παρά τις εκκλήσεις του προέδρου Trump για συνδρομή, μια σειρά από ευρωπαϊκά κράτη και παραδοσιακοί σύμμαχοι, όπως η Ισπανία, η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, κα, έχουν αρνηθεί κατηγορηματικά να βοηθήσουν τις ΗΠΑ.
Ήδη πολλοί ειδικοί υποστηρίζουν πως είναι αρκετά πιθανό μέσα στην επόμενη δεκαετία το ΝΑΤΟ να διαλυθεί, ένα τέλος που οι αρχές των ΗΠΑ θα μπορούσαν να το επιταχύνουν…
Δημοσιεύματα κάνουν λόγο ακόμα και για… ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ σε περίπτωση αποχώρησης των Αμερικανών, ενώ Ρώσοι αξιωματούχοι μιλούν ακόμα και για ένα νέο ΝΑΤΟ, στο οποίο η Ουκρανία θα έχει βασικό ρόλο…
Αντίο, Αμερική
Ο πόλεμος με το Ιράν παρατείνεται και ο Trump ασκεί ολοένα και πιο συχνά κριτική στους συμμάχους του στο NATO που αρνούνται να βοηθήσουν.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι Αμερικανοί πρέπει να επανεξετάσουν τη στάση τους απέναντι στη Συμμαχία.
Συγκεκριμένα, δεν βλέπει πλέον νόημα στη χρηματοδότησή της, καθώς ο βασικός της ρόλος έχει περιοριστεί στην αντιπαράθεση με τη Μόσχα.
«Ξοδέψαμε τρισεκατομμύρια δολάρια για το NATO για να βοηθήσουμε στην άμυνα απέναντι στη Ρωσία.
Αν το σκεφτεί κανείς, αμυνόμαστε απέναντι στη Ρωσία.
Πάντα πίστευα ότι αυτό είναι κάπως γελοίο, αλλά ξοδέψαμε τρισεκατομμύρια δολάρια για αυτό», δήλωσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.

Συνάντηση σκάνδαλο
Ο Γενικός Γραμματέας του NATO Mark Rutte προσπάθησε να τον καθησυχάσει, αλλά η συνάντηση κατέληξε σε σκάνδαλο.
Σύμφωνα με το Politico, η ομιλία του Trump ήταν «μια αδιάκοπη ροή προσβολών» ενώ οι Financial Times υποστηρίζουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε να τιμωρήσει τους Ευρωπαίους για την απειθαρχία τους.
Από την πλευρά του, ο Rutte δήλωσε απλώς ότι ο Trump ήταν εμφανώς απογοητευμένος.

Νέο ΝΑΤΟ
Η Wall Street Journal γράφει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες αναπτύσσουν εναλλακτικό σχέδιο άμυνας για την περίπτωση αποχώρησης των ΗΠΑ από το NATO.
Το πρόγραμμα άρχισε να αποκτά δημοτικότητα μετά την υποστήριξή του από τη Γερμανία.
«Μόνο μετά την αλλαγή στάσης του Βερολίνου η δημιουργία του εναλλακτικού σχεδίου μετατράπηκε σε πρακτικά στρατιωτικά ζητήματα, όπως η διαχείριση της αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας του NATO, οι διαδρομές μεταφοράς ενισχύσεων προς την Πολωνία και τα Βαλτικά κράτη, τα δίκτυα logistics και η διεξαγωγή μεγάλων ασκήσεων, σε περίπτωση που οι Αμερικανοί στρατιωτικοί αποσυρθούν», γράφει η WSJ.
Ταυτόχρονα, οι συμμετέχοντες στο πρόγραμμα δεν θέλουν να ανταγωνιστούν το NATO.
Ιδανικά, θα προτιμούσαν οι ΗΠΑ να μην αποχωρήσουν καθόλου, αλλά να μεταβιβάσουν στους Ευρωπαίους σημαντικό μέρος των αρμοδιοτήτων.
Financial Times: Πόλεμος επιρροής
Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ έχουν διαφωνίες σχετικά με το ποιος θα ελέγχει τη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης, υποστηρίζουν σε δημοσίευμα τους οι Financial Times.
«Βρίσκεται σε εξέλιξη ένας πόλεμος επιρροής στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.
Το ζήτημα είναι ποιος θα διαχειρίζεται την αύξηση της παραγωγής και πώς αυτό επηρεάζει τον οπλισμό που θα χρησιμοποιεί η Ευρώπη στο μέλλον», αναφέρει το δημοσίευμα, επικαλούμενο έναν αξιωματούχο.
Ένα από τα βασικά σημεία διαφωνίας είναι ο ρόλος που θα έχουν τα αμερικανικά οπλικά συστήματα στη στρατιωτικοποίηση της Ευρώπης.
Όπως σημειώνει ο ερευνητής του Ινστιτούτου Μελετών Ασφάλειας της ΕΕ Giuseppe Spatafora, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιθυμεί να αναπτύξει την αμυντική παραγωγή εντός της Ευρώπης, ενώ το NATO επιμένει στη διατήρηση των διατλαντικών δεσμών στον τομέα αυτό.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η στάση της αμερικανικής ηγεσίας απέναντι στην Ευρώπη – συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων για τον έλεγχο της Γροιλανδίας - έχει ενισχύσει την πεποίθηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι η επίτευξη στρατηγικής αυτονομίας στην αμυντική παραγωγή είναι κρίσιμη για τη μείωση της εξάρτησης από τις ΗΠΑ.
Κατά έναν αξιωματούχο, το NATO μπορεί να καθορίζει ποια οπλικά συστήματα χρειάζονται οι χώρες, αλλά στους τομείς της ρύθμισης και της χρηματοδότησης έχει περιορισμένες δυνατότητες.
Την άνοιξη του 2025, η ΕΕ προχώρησε σε σημαντικά βήματα προς τη στρατιωτικοποίηση, εγκρίνοντας στο έκτακτο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις Βρυξέλλες το σχέδιο επανεξοπλισμού ReArm EU ύψους 800 δισ. ευρώ, που προβλέπει κοινές προμήθειες όπλων και χρήση πόρων από προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης.
Αργότερα, το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε τη δημιουργία του ταμείου SAFE ως μέρος μακροπρόθεσμου σχεδίου στρατιωτικής ενίσχυσης έως το 2030.
Στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη τον Ιούνιο αποφασίστηκε η αύξηση των αμυντικών δαπανών των ευρωπαϊκών κρατών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2034.
Στην Ευρώπη πολλοί πιστεύουν ότι οι μέρες του NATO είναι μετρημένες.
Ο πρώην ευρωβουλευτής της Γαλλίας, Philippe de Villiers δήλωσε ότι ο «ιδρυτικός πατέρας» δεν θέλει πλέον αυτή τη συμμαχία.
«Και το NATO είναι το παιδί του, το παιδί της Αμερικής, που δημιουργήθηκε για να υποτάξει την Ευρώπη», είπε.
Ο Jens Stoltenberg, πρώην ΓΓ του NATO και νυν υπουργός Οικονομικών της Νορβηγίας, δεν απέκλεισε ότι η συμμαχία μπορεί να διαλυθεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Η Giorgia Meloni, η πρωθυπουργός της Ιταλίας, συγκρούστηκε επίσης με τον Trump, μετά τις επιθέσεις του κατά του Πάπα Λέοντα XIV.
Για να εκνευρίσει τον εισπράκτορα
Ο επιστημονικός συνεργάτης του Ινστιτούτου ΗΠΑ και Καναδά της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών Vladimir Vasiliev θεωρεί ότι η εχθρότητα του Trump προς το NATO δεν σχετίζεται μόνο με τη στάση των συμμάχων στον πόλεμο με το Ιράν.
Κατά την άποψή του, ΗΠΑ και Ευρώπη έχουν εντελώς διαφορετική κοσμοθεωρία: οι Ευρωπαίοι είναι «παγκοσμιοποιητές», ενώ ο Trump εκφράζει εθνικο-συντηρητική προσέγγιση.
Υποστηρίζει επίσης ότι οι ΗΠΑ πλέον ενδιαφέρονται περισσότερο για την περιοχή της Ασίας – Ειρηνικού και λιγότερο για την Ευρώπη.
Δεν θα αποχωρήσει, αλλά θα αποσύρει δυνάμεις
Η πολιτική επιστήμονας Tatyana Parkhalina εκτιμά ότι ο Trump δεν θα αποχωρήσει από το NATO λόγω νομικών περιορισμών και του αμερικανικού Κογκρέσου, αλλά θα μειώσει τη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στην Ευρώπη και θα μεταφέρει δυνάμεις σε πιο «συνεργάσιμες» χώρες.
Σύμφωνα με την ίδια, οι ευρωπαϊκές ελίτ καταλαβαίνουν ότι οι ΗΠΑ έχουν αλλάξει και ότι, ανεξάρτητα από το ποιος θα είναι πρόεδρος στο μέλλον, η προηγούμενη προσέγγιση απέναντι στην Ευρώπη δεν θα επιστρέψει.
Γι’ αυτό η Ευρώπη αναγκάζεται να αναλάβει μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά της, με τη Γαλλία να πρωτοστατεί στη δημιουργία πυρηνικής «ομπρέλας» για την ΕΕ.

Sergey Lavrov (Ρωσία): Έρχεται νέο στρατιωτικό μπλοκ με την Ουκρανία σε ηγετικό ρόλο
Οι ΗΠΑ προωθούν τη στρατιωτικοποίηση της ΕΕ και μάλιστα σχεδιάζουν νέο στρατιωτικό μπλοκ με την Ουκρανία σε ηγετικό ρόλο δήλωσε ο Ρώσος Υπουργός Εξωτερικών Sergey Lavrov μετά τις συνομιλίες που είχε με τον πρόεδρο της Κίνας, Xi Jinping.
Όπως είπε ο έμπειρος Ρώσος διπλωμάτης, οι Ηνωμένες Πολιτείες προωθούν τη στρατιωτικοποίηση της ΕΕ για να αποτρέψουν την ευθύνη για τις πράξεις της στην Ουκρανία, ενώ θέλουν επίσης να ενδυναμώσουν την Ευρώπη ώστε να περιορίσει τη Ρωσία, και συνεπώς να μπορέσουν να επικεντρωθούν στην Κίνα.
«Δεν το κρύβουν.
Προς τούτο, προσπαθούν να διεγείρουν όχι μόνο συζητήσεις, αλλά και πρακτικές ενέργειες για τη δημιουργία ενός τέτοιου στρατιωτικού αντιρωσικού, προαναγγελθέντος αντιρωσικού στρατιωτικού μπλοκ με τη συμμετοχή της Ουκρανίας» υπογράμμισε ο Lavrov, επισημαίνοντας πάντως ότι η Ρωσία εξακολουθεί να είναι έτοιμη για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για το Ουκρανικό.
Ωστόσο, όπως υπογράμμισε, οι συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στην Αλάσκα μπλοκάρονται από την ευρωπαϊκή ελίτ.
Σύμφωνα με τον Lavrov, στο νέο στρατιωτικό μπλοκ, σύμφωνα με το αμερικανικό σχέδιο, η Ουκρανία θα είναι το ηγετικό μέλος.
«H Ρωσία προειδοποιεί για τον κίνδυνο στρατιωτικοποίησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία προχωρά πολύ γρήγορα και βίαια» είπε ο Lavrov αναφέροντας πως ο Γάλλος πρόεδρος Emmanuenl Macron και ο Βρετανός πρωθυπουργός Keir Starmer ενθουσιάζονται με την ιδέα της δημιουργίας μιας «σταθεροποιητικής ομάδας» στην Ουκρανία, αν και σημείωσε πως η ανάπτυξη του σώματος αυτού δεν είναι δυνατή χωρίς την τεχνική βοήθεια των ΗΠΑ.
Η πρόταση Kellogg
Υπενθυμίζεται πως στις 3 Απριλίου ο Αμερικανός διαπραγματευτής Keith Kellogg κάλεσε τις ΗΠΑ να αποχωρήσουν από το NATO και να δημιουργήσουν νέο στρατιωτικό μπλοκ με την Ουκρανία.
Ως μέλη ενός τέτοιου συμμαχικού σχήματος προτάθηκε επίσης να εξεταστούν η Αυστραλία και η Ιαπωνία.
Από τις ευρωπαϊκές χώρες αναφέρονται η Γερμανία ή η Πολωνία ως «έτοιμες να εμπλακούν σε μάχη και να ενεργοποιηθούν ξανά».

Wall Street Journal: Ετοιμάζουν το Ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ
Οι δηλώσεις αυτές του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών έρχονται, τη στιγμή που δημοσίευμα της Wall Street Journal υποστηρίζει ότι η Ευρώπη κινείται προς την κατεύθυνση δημιουργίας ενός νέου ΝΑΤΟ χωρίς τις ΗΠΑ.
Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, ένα εναλλακτικό σχέδιο για να διασφαλιστεί ότι η Ευρώπη μπορεί να υπερασπιστεί τον εαυτό της χρησιμοποιώντας τις υπάρχουσες στρατιωτικές δομές του NATO σε περίπτωση αποχώρησης των ΗΠΑ κερδίζει έδαφος, μετά από τη στήριξη της Γερμανίας, η οποία στο παρελθόν ήταν μακροχρόνια αντίπαλος μιας προσέγγισης «μόνη της η Ευρώπη».
Οι αξιωματούχοι που εργάζονται πάνω στα σχέδια, τα οποία ορισμένοι αποκαλούν «Eυρωπαϊκό NATO», επιδιώκουν να αυξήσουν τη συμμετοχή Ευρωπαίων σε θέσεις διοίκησης και ελέγχου της συμμαχίας και να ενισχύσουν τα αμερικανικά στρατιωτικά μέσα με δικά τους.
Τα σχέδια — που προωθούνται ανεπίσημα μέσω παράλληλων συζητήσεων και συναντήσεων δείπνων εντός και γύρω από τον Οργανισμό Βορειοατλαντικού Συμφώνου — δεν αποσκοπούν στο να ανταγωνιστούν την τρέχουσα συμμαχία, ανέφεραν συμμετέχοντες.
Νέα συμμαχία
Οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι στοχεύουν να διατηρήσουν την αποτροπή έναντι της Ρωσίας, τη λειτουργική συνέχεια και την αξιοπιστία της πυρηνικής αποτροπής, ακόμη και αν η Ουάσιγκτον αποσύρει δυνάμεις από την Ευρώπη ή αρνηθεί να την υπερασπιστεί, όπως έχει απειλήσει ο πρόεδρος Trump.
Τα σχέδια, που σχεδιάστηκαν αρχικά πέρυσι, υπογραμμίζουν το βάθος της ευρωπαϊκής ανησυχίας για την αξιοπιστία των ΗΠΑ.
Επιταχύνθηκαν μετά την απειλή του Trump να καταλάβει τη Γροιλανδία από τη Δανία, μέλος του NATO, και τώρα αποκτούν νέα αίσθηση επείγοντος εν μέσω της αντιπαράθεσης για την άρνηση της Ευρώπης να στηρίξει τον πόλεμο της Αμερικής στο Ιράν.
Καθοριστική στιγμή θεωρείται η πολιτική στροφή στο Βερολίνο, η οποία έρχεται να ενισχύσει τη δυναμική.
Για δεκαετίες, η Γερμανία αντιστεκόταν στις γαλλο-ευρωπαϊκές εκκλήσεις για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αυτονομία στην άμυνα, προτιμώντας να διατηρεί τις ΗΠΑ ως τον τελικό εγγυητή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Αυτό τώρα αλλάζει υπό τον Γερμανό καγκελάριο Friedrich Merz λόγω ανησυχιών για την αξιοπιστία των ΗΠΑ ως συμμάχου κατά την προεδρία Trump και μετά από αυτήν, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν τη σκέψη του.
Η πρόκληση είναι τεράστια.
Ολόκληρη η δομή του NATO βασίζεται στην αμερικανική ηγεσία σχεδόν σε κάθε επίπεδο, από τα logistics και τις πληροφορίες μέχρι την ανώτατη στρατιωτική διοίκηση της συμμαχίας.
Οι Ευρωπαίοι προσπαθούν τώρα να αναλάβουν περισσότερες από αυτές τις ευθύνες, όπως έχει εδώ και καιρό απαιτήσει ο Trump.
Η συμμαχία θα είναι «πιο ευρωπαϊκά καθοδηγούμενη», δήλωσε πρόσφατα ο Γενικός Γραμματέας Mark Rutte.
Η διαφορά τώρα είναι ότι οι Ευρωπαίοι αναλαμβάνουν πρωτοβουλία λόγω της αυξανόμενης εχθρικότητας του Trump, και όχι ως αποτέλεσμα πίεσης από τις ΗΠΑ.

Είναι ήδη αργά…
Μια «ευρωπαϊκοποίηση» του NATO «θα έπρεπε να έχει γίνει νωρίτερα», είπε ο απόστρατος Αμερικανός ναύαρχος James Foggo, ο οποίος είχε ανώτερες θέσεις που συνδέονταν με το NATO.
Είπε ότι τα ευρωπαϊκά μέλη έχουν πολλούς πολύ επαγγελματίες αξιωματικούς και ηγέτες.
«Νομίζω ότι έχουν την ικανότητα.
Έχουν μέρος του εξοπλισμού», αλλά χρειάζεται να επενδύσουν και να αναπτύξουν δυνατότητες πιο γρήγορα, είπε ο Foggo.
Η μετάβαση βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Όλο και περισσότερες βασικές θέσεις διοίκησης του NATO κατέχονται πλέον από Ευρωπαίους, και πολλές μεγάλες ασκήσεις που έγιναν πρόσφατα ή προγραμματίζονται για τους επόμενους μήνες θα καθοδηγούνται από ευρωπαϊκές δυνάμεις — ιδιαίτερα στη Σκανδιναβική περιοχή, όπου η συμμαχία συνορεύει με τη Ρωσία.
Jens Stoltenberg: Δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι το ΝΑΤΟ θα υπάρχει σε 10 χρόνια
Ο πρώην γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Jens Stoltenberg, δήλωσε ότι η ύπαρξη της συμμαχίας «δεν είναι νόμος της φύσης» και ότι δεν υπάρχουν εγγυήσεις πως θα επιβιώσει τα επόμενα δέκα χρόνια.
Ο Stoltenberg είπε ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, είχε απειλήσει κατά την πρώτη του θητεία να αποσύρει τη χώρα από το ΝΑΤΟ αλλά οι απειλές αυτές τελικά δεν υλοποιήθηκαν.
Ωστόσο, ο Stoltenberg τόνισε ότι κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πόσο πιθανό είναι ένα τέτοιο σενάριο και κάλεσε να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη τέτοιες δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.
«Δεν είναι νόμος της φύσης ότι το ΝΑΤΟ θα υπάρχει για πάντα.
Η επιβίωση του ΝΑΤΟ τα επόμενα δέκα χρόνια δεν είναι δεδομένη», δήλωσε o Stoltenberg μιλώντας στο τηλεοπτικό κανάλι TV2.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ θα πρέπει να επικεντρωθούν όχι στη ρητορική του Trump αλλά στις δικές τους ενέργειες.
Τους κάλεσε να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για την ασφάλειά τους και να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες, αν θέλουν να διατηρήσουν τις συμμαχικές σχέσεις με την Ουάσιγκτον.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών