Σχετικά Άρθρα
Ραγδαίες εξελίξεις - Ιράν και ΗΠΑ καταλήγουν σε συμφωνία... μίας σελίδας με 14 σημεία - Οι 48 ώρες που κρίνουν τα πάντα
Σε θρίλερ για γερά νεύρα εξελίσσονται οι συζητήσεις ΗΠΑ και Ιράν για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, καθώς η αρχική αισιοδοξία για μια άμεση διπλωματική διέξοδο -που οδήγησε σε κατάρρευση της τιμής του πετρελαίου κάτω από τα 100 δολ.- δίνει τη θέση της σε μια εκρηκτική αντιπαράθεση. Ενώ ο Λευκός Οίκος διοχέτευσε πληροφορίες για ένα ιστορικό μνημόνιο συνεργασίας 14 σημείων που θα έθετε τέλος στον πόλεμο, η Τεχεράνη απάντησε με οργισμένη διάψευση, κάνοντας λόγο για «επικοινωνιακά παιχνίδια» και χειραγώγηση των αγορών.
Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος, Donald Trump, με ανάρτηση του στα social media, απηύθυνε νέο τελεσίγραφο προς την Τεχεράνη: Συμφωνία ή βομβαρδισμοί.
Με το βλέμμα στραμμένο στο επικείμενο ταξίδι του Αμερικανού προέδρου στην Κίνα στις 14-15 Μαΐου 2026, οι επόμενες ώρες θεωρούνται οι πιο κρίσιμες της δεκαετίας, με τη διεθνή κοινότητα να παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα μια περιοχή που ισορροπεί επικίνδυνα μεταξύ μιας εύθραυστης εκεχειρίας και του ολοκληρωτικού πολέμου.
To νέο τελεσίγραφο Trump
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, εξέδωσε νέα προειδοποίηση προς το Ιράν, λέγοντας ότι εάν δεν καταλήξουν σε συμφωνία, οι «βομβαρδισμοί ξεκινούν» και θα είναι «υψηλότερου επιπέδου και έντασης από ό,τι πριν».
«Υποθέτοντας ότι το Ιράν συμφωνεί να δώσει ό,τι έχει συμφωνηθεί, κάτι που είναι, ίσως, μια μεγάλη υπόθεση, η ήδη θρυλική "Επική Οργή" θα τερματιστεί και ο εξαιρετικά αποτελεσματικός αποκλεισμός θα επιτρέψει στο Στενό του Hormuz να είναι ΑΝΟΙΧΤΟ ΣΕ ΟΛΟΥΣ, συμπεριλαμβανομένου του Ιράν. Εάν δεν συμφωνήσουν, οι βομβαρδισμοί ξεκινούν και, δυστυχώς, θα είναι σε πολύ υψηλότερο επίπεδο και ένταση από ό,τι πριν», έγραψε ο Trump σε μια ανάρτηση στο Truth Social.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ άφησε ανοιχτή την πόρτα για μια συμφωνία, η οποία, όπως είπε, θα τερματίσει την στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ εναντίον της χώρας, αλλά πρόσθεσε ότι είναι πιθανώς μια «μεγάλη υπόθεση» ότι οι δύο πλευρές μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία.
Μάλιστα, σε δηλώσεις του στη New York Post και ερωτηθείς αν ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων με το Πακιστάν είναι στον ορίζοντα, κάτι που απαιτεί την παρουσία των μέσων ενημέρωσης στο σημείο, ο Trump απάντησε «Δεν νομίζω» και προσθέτοντας ότι είναι πολύ νωρίς ακόμα να μιλάμε για συμφωνία.
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Marco Rubio, δήλωσε την Τρίτη (5/5/2026) στους δημοσιογράφους ότι η Επιχείρηση «Επική Οργή» είχε ήδη τελειώσει.
«Η επιχείρηση τελείωσε. Epic Fury, όπως ενημέρωσε ο πρόεδρος το Κογκρέσο, τελειώσαμε με αυτό το στάδιο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Rubio κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
To Ιράν απορρίπτει τα περί συμφωνίας με τις ΗΠΑ
Την ίδια στιγμή, όμως, ο Mohammad Marandi, σύμβουλος της ιρανικής διαπραγματευτικής ομάδας, σε μια ιδιαίτερη αιχμηρή παρέμβαση καταγγέλλει τις ΗΠΑ για χειραγώγηση.
Ειδικότερα, ο Marandi απέρριψε το δημοσίευμα του Axios, χαρακτηρίζοντάς το ως προσπάθεια «χειραγώγησης της αγοράς». Η ερμηνεία αυτή υποδηλώνει ότι το Ιράν θεωρεί πως η διαρροή αποσκοπεί στο να καθησυχάσει τις αγορές ενέργειας και να ρίξει τις τιμές του πετρελαίου, οι οποίες έχουν εκτοξευθεί λόγω του αποκλεισμού στο Στενό του Hormuz.
Η αναφορά του Marandi σε επικείμενη «μεγάλη επίθεση των ΗΠΑ» πριν από το ταξίδι του Trump στο Πεκίνο (προγραμματισμένο για τις 14-15 Μαΐου 2026) δείχνει μια βαθιά καχυποψία, καθώς το Ιράν εκτιμά ότι οι ΗΠΑ μπορεί να επιδιώξουν να «καθαρίσουν» το μέτωπο στη Μέση Ανατολή με στρατιωτικά μέσα, ώστε ο Trump να πάει στη συνάντηση με τον Xi Jinping από θέση απόλυτης ισχύος.
Την ίδια στιγμή, το Defa Press, που συνδέεται με τον ιρανικό στρατό, επικαλούμενο ανώτερους Ιρανούς διπλωματικούς αξιωματούχους, μετέδωσε ότι το Ιράν απορρίπτει τις πληροφορίες περί μετακίνησης του εμπλουτισμένου ουρανίου από το έδαφος της. Οι αξιωματούχοι πρόσθεσαν ότι μια τέτοια επιλογή έχει «εντελώς και αμετάκλητα» αποκλειστεί.
Το μήνυμα από τους IRGC
Πάντως, ειδικά για το Στενό του Hormuz, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) διαμηνύουν πως η ασφαλής διέλευση είναι εφικτή υπό «νέες διαδικασίες», μετά την αναστολή του «Σχεδίου Ελευθερία» από τον Trump.
Αυτή φαίνεται να είναι η πρώτη αντίδραση του Ιράν στην απόφαση της Ουάσινγκτον να αναστείλει την επιχείρηση «Project Freedom», μια αποστολή που αποσκοπούσε στην καθοδήγηση εμπορικών πλοίων μέσω του Στενού, που παραμένει κλειστό. Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν την επιχείρηση την Κυριακή, αλλά τη σταμάτησαν τα ξημερώματα της Τετάρτης, επικαλούμενες πρόοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Η δήλωση δεν διευκρίνισε ποιες είναι οι νέες διαδικασίες, αλλά ευχαρίστησε τους πλοιάρχους και τους πλοιοκτήτες που βρίσκονται στον Περσικό Κόλπο και τη Θάλασσα του Ομάν για τη συνεργασία τους σχετικά με τη διέλευση από τον δίαυλο «σύμφωνα με τους κανονισμούς του Ιράν».
Το Ιράν έχει διεκδικήσει κυριαρχία πάνω στο Hormuz και ανακοίνωσε σχέδια για την επιβολή διοδίων στα πλοία για την ασφαλή διέλευση από τη στρατηγική αυτή οδό. Πολλοί διεθνείς ηγέτες έχουν προειδοποιήσει ότι ένα τέτοιο σχέδιο θα ήταν παράνομο βάσει του ναυτικού δικαίου και θα αποτελούσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο.
Η... συμφωνία - πλαίσιο
Νωρίτερα, το Axios -επικαλούμενο πληροφορίες από Αμερικανούς αξιωματούχους- μετέδωσε πληροφορίες περί συμφωνίας πλαισίου (MOU) 14 σημείων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν με σκοπό τον καθορισμό ενός... οδικού χάρτη για πιο λεπτομερείς πυρηνικές διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, μεταξύ άλλων διατάξεων, η συμφωνία θα περιλαμβάνει τη δέσμευση του Ιράν σε μορατόριουμ για τον εμπλουτισμό ουρανίου, τη συμφωνία των ΗΠΑ για άρση των κυρώσεων και την αποδέσμευση δισεκατομμυρίων παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων, καθώς και την άρση των περιορισμών από τις δύο πλευρές όσον αφορά τη διέλευση από το Στενό του Hormuz.
Πολλοί από τους όρους που ορίζονται στο μνημόνιο θα εξαρτώνται από την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης του πολέμου ή μιας παρατεταμένης αβεβαιότητας, όπου ο «θερμός» πόλεμος θα έχει σταματήσει, αλλά τίποτα δεν θα έχει επιλυθεί πραγματικά.
Επισημαίνεται ότι μετά τις πληροφορίες περί MOU, οι τιμές του πετρελαίου κατέρρευσε κάτω από τα 100 δολ. με απώλειες που ξεπέρασαν ακόμα και το 12% για το αμερικανικό αργό (WTI) και το 10% για το Brent.
Ωστόσο, μετά την ανάρτηση Trump και τις πληροφορίες από το Ιράν, οι απώλειες περιορίστηκαν με τα futures του Brent στο -5,89% στα 103,40 δολ. και τα futures του WTI στα 98,11 δολ. με πτώση 7%.
Καχυποψία στις ΗΠΑ
Ο Λευκός Οίκος πιστεύει -σύμφωνα με τις πληροφορίες του Axios- ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ίσως είναι δύσκολο να επιτευχθεί συναίνεση μεταξύ των διαφορετικών παρατάξεων. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι παραμένουν σκεπτικοί για το αν θα επιτευχθεί έστω και μια αρχική συμφωνία.
Άλλωστε, Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει αισιοδοξία για συμφωνία σε αρκετά σημεία κατά τη διάρκεια προηγούμενων γύρων διαπραγματεύσεων και κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου, αλλά δεν έχουν καταλήξει ακόμη σε κάποια.
Ωστόσο, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι που μίλησαν στο Axios δήλωσαν ότι η απόφαση του Αμερικανού προέδρου να αναστείλει το «Σχέδιο Ελευθερία» και να αποφύγει την κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας βασίστηκε στην πρόοδο των συνομιλιών.
Το παρασκήνιο
Το μονοσέλιδο μνημόνιο συνεργασίας (MOU) 14 σημείων αποτελεί -σύμφωνα πάντα με τις ίδιες πληροφορίες- αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ των απεσταλμένων του Trump, Steve Witkoff και Jared Kushner, και αρκετών Ιρανών αξιωματούχων, τόσο απευθείας όσο και μέσω μεσολαβητών.
Στην τρέχουσα μορφή του, το μνημόνιο θα κήρυττε το τέλος του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη μιας περιόδου διαπραγματεύσεων 30 ημερών για μια λεπτομερή συμφωνία για το άνοιγμα των στενών, τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Αυτές οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη, σύμφωνα με τους Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυτιλία μέσω του Στενού και ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ θα αίρονταν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου των 30 ημερών, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο. Εάν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι αμερικανικές δυνάμεις θα είναι σε θέση να αποκαταστήσουν τον αποκλεισμό ή να επαναλάβουν τη στρατιωτική δράση, δήλωσε ο αξιωματούχος.
Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί αντικείμενο ενεργής διαπραγμάτευσης, με τρεις πηγές να αναφέρουν ότι θα είναι τουλάχιστον 12 έτη και μία να προσδιορίζει τα 15 ως πιθανό σημείο κατάληξης. Το Ιράν πρότεινε 5ετές μορατόριουμ και οι ΗΠΑ απαίτησαν 20ετές.
Οι ΗΠΑ θέλουν να εισαγάγουν μια διάταξη σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε ιρανική παραβίαση στον εμπλουτισμό θα παρατείνει το μορατόριουμ, ανέφερε η πηγή. Το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίζει στο χαμηλό επίπεδο του 3,67% μετά τη λήξη του.
Το Ιράν θα δεσμευόταν στο μνημόνιο να μην επιδιώξει ποτέ πυρηνικό όπλο ούτε να διεξάγει δραστηριότητες που σχετίζονται με την κατασκευή όπλων. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, τα μέρη συζητούν μια ρήτρα σύμφωνα με την οποία το Ιράν θα δεσμευόταν να μη λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις. Το Ιράν θα δεσμευόταν επίσης σε ένα ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων έκτακτων ελέγχων από επιθεωρητές του ΟΗΕ.
Την ίδια στιγμή, οι ΗΠΑ θα δεσμεύονταν, ως μέρος του μνημονίου, στη σταδιακή άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στο Ιράν και στη σταδιακή αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που είναι παγωμένα σε όλο τον κόσμο.
Πάντως, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, δύο πηγές με γνώση του θέματος ισχυρίστηκαν επίσης ότι το Ιράν θα συμφωνούσε να απομακρύνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του από τη χώρα, μια βασική προτεραιότητα των ΗΠΑ την οποία η Τεχεράνη απέρριπτε μέχρι τώρα. Μια πηγή ανέφερε ότι μια επιλογή που συζητείται είναι η μεταφορά του υλικού στις ΗΠΑ.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών