(upd10) Χωρίς τέλος είναι το διπλωματικό θρίλερ που εξελίσσεται μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ…
Τη στιγμή που Ιρανοί αξιωματούχοι απορρίπτουν κατηγορηματικά ότι υπάρχει deal με τις ΗΠΑ και ο πρόεδρος Trump εκτιμά πως είναι πιθανή μια συμφωνία, το δίκτυο Al Arabiya, επικαλούμενο πηγές από το Πακιστάν, υποστηρίζει πως οι δύο πλευρές συμφώνησαν στην χαλάρωση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν με αντάλλαγμα τη σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz.
Μάλιστα το Al Arabiya υποστηρίζει πως τις επόμενες ώρες αναμένεται σημαντική πρόοδος στο θέμα με τα εγκωβισμένα πλοία στα Στενά του Hormuz, τα οποία υπολογίζονται σε περίπου ... 1.600
Πρόκειται για μια πληροφορία που δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα από το Ιράν και που αναδεικνύει το άγριο παρασκήνιο που είναι σε εξέλιξη...
Μέσα σε αυτό το χαοτικό σκηνικό όπου κυριαρχούν τα fake news και ο πόλεμος της προπαγάνδας, είναι προφανές ότι κάθε νέα εξέλιξη αντιμετωπίζεται με έντονη καχυποψία εφόσον δεν επιβεβαιωθεί και από τις δύο πλευρές.
Σημειώνεται ότι κορυφαίοι Ιρανοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν ψευδές το χθεσινό δημοσίευμα του Axios που μιλούσε για συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν επί ενός μνημονίου μιας σελίδας με 14 σημεία...
Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Mojtaba Khamenei διεμήνυσε ότι το Ιράν μιλά από θέση ισχύος ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης στέλνουν σαφές μήνυμα ότι το Ιράν δεν θα διαπραγματευτεί με κανέναν το πυρηνικό του πρόγραμμα και ότι ο έλεγχος των Στενών του Hormuz παραμένεια στα χέρια του...
Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέληξαν σε συμφωνίες για χαλάρωση του ναυτικού αποκλεισμού του Ιράν με αντάλλαγμα τη σταδιακή αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Hormuz, μετέδωσε το σαουδαραβικό τηλεοπτικό δίκτυο Al Arabiya επικαλούμενο πακιστανικές πηγές.
«Έχουν επιτευχθεί συμφωνίες σχετικά με τη χαλάρωση του αποκλεισμού με αντάλλαγμα το σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Hormuz», υποστήριξαν οι πηγές του καναλιού.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αυτή τη στιγμή διεξάγονται εντατικές επαφές για το ζήτημα και «τις επόμενες ώρες αναμένεται σημαντική πρόοδος στην επίλυση του προβλήματος των πλοίων που έχουν αποκλειστεί στα Στενά».
Παράλληλα, οι πηγές του Al Arabiya διευκρίνισαν ότι «μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν συμφωνίες για άμεσες συναντήσεις μεταξύ Ιρανών και Αμερικανών», καθώς οι επαφές συνεχίζουν να πραγματοποιούνται μέσω διαμεσολαβητών.
Το Al Arabiya σημειώνει ότι η διαπραγματευτική διαδικασία εξελίσσεται χωρίς εμπόδια και ότι «το Ιράν ενδέχεται να παραδώσει ακόμη και σήμερα την απάντησή του στους Πακιστανούς διαμεσολαβητές».
Εγκλωβισμένα τουλάχιστον 1.550 πλοία
Τουλάχιστον 1.550 πλοία περιμένουν αυτή τη στιγμή άδεια από το Ιράν για να περάσουν από τα Στενά του Hormuz, δήλωσε ο Behnam Saidi, μέλος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής του ιρανικού κοινοβουλίου.
«Μέχρι σήμερα, 1.550 πλοία στα Στενά του Hormuz περιμένουν άδεια από το Ιράν.
Γνωρίζουν ότι δεν έχουν το δικαίωμα να κινηθούν χωρίς άδεια», δήλωσε o Behnam Saidi.
Σύμφωνα με τον Saidi, προηγουμένως από τα Στενά του Hormuz διέρχονταν καθημερινά από 130 έως 140 πλοία, ενώ αυτή τη στιγμή η θαλάσσια κυκλοφορία έχει μειωθεί κατά 95%.
Αισιοδοξία από Πακιστάν
Το υπουργείο Εξωτερικών του Πακιστάν καλωσόρισε την είδηση για μια πιθανή συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ προσθέτοντας ότι δεν θα αποκαλύψει περισσότερες πληροφορίες σε αυτό το στάδιο.
«Ως διαμεσολαβητές, δεν θα χάσουμε την εμπιστοσύνη και των δύο πλευρών αποκαλύπτοντας λεπτομέρειες», ανέφερε σε ανακοίνωση που επικαλέστηκε το Al Jazeera.
Πρόσθεσε ότι, παρόλο που δεν υπάρχουν πληροφορίες για το ποια χώρα θα μπορούσε να φιλοξενήσει τις αντιπροσωπείες για ένα νέο γύρο συνομιλιών, «θα ήταν τιμή για εμάς αν αυτό γινόταν στο Islamabad».
Ωστόσο, διευκρινίζεται ότι το Πακιστάν δεν προετοιμάζει άμεσες συνομιλίες μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων...
Σήμερα 7/5 η απάντηση Ιράν
Το Ιράν αναμένεται να παραδώσει την απάντησή του στο αμερικανικό σχέδιο των 14 σημείων στους Πακιστανούς διαμεσολαβητές σήμερα Πέμπτη 7 Μαΐου.
Από ιρανικής πλευράς επισημαίνεται ότι, στο παρόν στάδιο, δεν τίθεται θέμα διαπραγμάτευσης για το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά η συζήτηση περιορίζεται στον τερματισμό των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα.
Το Ιράν ζητά εγγυήσεις απευθείας από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, άρση των κυρώσεων και επαναλειτουργία του Στενού του Hormuz.
Εφόσον αυτά επιτευχθούν, σε δεύτερη φάση δηλώνει έτοιμο να συζητήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα.
Παράλληλα, στο Στενό του Hormuz, το Ιράν έχει προχωρήσει στη σύσταση νέου φορέα με την ονομασία «Persian Gulf Strait Authority».
Όπως υποστηρίζει, το ναυτιλιακό καθεστώς στην περιοχή έχει αλλάξει και πλέον κάθε πλοίο που διέρχεται οφείλει να επικοινωνεί με τις ιρανικές αρχές.
Ορισμένες πηγές υποστηρίζουν ότι οι τρέχουσες διαπραγματεύσεις έχουν φέρει πιο κοντά από ποτέ τις δύο πλευρές στον τερματισμό του πολέμου.
Διατυπώνεται μάλιστα η ελπίδα ότι αυτή η αισιοδοξία θα δικαιωθεί, καθώς το ανθρώπινο και οικονομικό κόστος της σύγκρουσης είναι τεράστιο και αυξάνεται.
Ωστόσο, ο Trump έχει επανειλημμένα ισχυριστεί τις τελευταίες εβδομάδες ότι μια «συμφωνία» ήταν έτοιμη και ότι η Τεχεράνη είχε αποδεχθεί όλα τα αιτήματά του — μόνο και μόνο για να αποδειχθεί ξανά η πραγματικότητα ενός αμετακίνητου αντιπάλο
Συνάντηση Pezeshkian με Mojtaba Khamenei
Σε δηλώσεις του ο πρόεδρος του Ιράν, Masoud Pezeshkian υποστήριξε ότι πρόσφατα συναντήθηκε με τον ανώτατο ηγέτη Mojtaba Khamenei.
«Αυτό που μου έκανε μεγαλύτερη εντύπωση από οποιοδήποτε άλλο ζήτημα σε αυτή τη συνάντηση ήταν ο τρόπος αντιμετώπισης, το βλέμμα και η ταπεινή και βαθιά οικεία στάση του Ανώτατου Ηγέτη της Ισλαμικής Επανάστασης - μια προσέγγιση που μετέτρεψε την ατμόσφαιρα της συζήτησης σε ένα περιβάλλον βασισμένο στην εμπιστοσύνη, την ηρεμία, την ενσυναίσθηση και τον άμεσο διάλογο» είπε ο Pezeshkian όπως μεταδίδει το κρατικό IRIB.
Mήνυμα Sadeghi (εκπροσώπος Mojtaba Khamenei): Διαπραγματευτείτε από θέση ισχύος...Ο Hajji Sadeghi, εκπρόσωπος του Ανώτατου Ηγέτη Mojtaba Khamenei στους Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης τόνισε τη σημασία της διατήρησης της ενότητας και δήλωσε: «Αν πηγαίνετε σε διαπραγματεύσεις, να πάτε από τη θέση ενός νικηφόρου και οργισμένου έθνους»
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim o εκπρόσωπος του Khamenei, κατά την τελετή για τη συμπλήρωση σαράντα ημερών από τον θάνατο του ναυάρχου Alireza Tangsiri, δήλωσε: «Δίνουμε υπόσχεση στον μάρτυρα Tangsiri ότι, όπως εσύ υπηρέτησες ως στρατιώτης, έτσι κι εμείς θα σταθούμε με όλη μας την ύπαρξη σε αυτή τη νέα πορεία».
«Διατηρήστε αυτή την ενότητα και συνοχή και μην επιτρέψετε στους διεισδυτές να δημιουργήσουν ρήγματα σε αυτό το ισχυρό φράγμα.
Αν πηγαίνετε σε διαπραγματεύσεις και διπλωματία, πρέπει να διαπραγματεύεστε από τη θέση ενός νικηφόρου και εξοργισμένου έθνους.
Και αν δεν μας δοθεί το δικαίωμά μας, θα το πάρουμε στην πράξη, και στα Στενά του Hormuz από την αλαζονεία» υποστήριξε ο εκπρόσωπος του Mojtaba Khamenei.
Mohsen Rezaei (Ιράν): Δεν διαπραγματευόμαστε τα πυρηνικά μας με κανέναν, στα χέρια μας το Hormuz
Ο Mohsen Rezaei, πρώην διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) και νυν μέλος του Συμβουλίου Σκοπιμότητας του Ιράν, δήλωσε ότι το Ιράν «δεν θα διαπραγματευτεί το πυρηνικό ζήτημα με κανέναν» και ότι ο έλεγχος των Στενών του Hormuz πρέπει να παραμείνει στα χέρια της Τεχεράνης.
«Αν ο έλεγχος και η διαχείριση των Στενών του Hormuz περάσουν έξω από τα χέρια του Ιράν, ο εχθρός θα τα χρησιμοποιήσει ξανά ως όπλο εναντίον του Ιράν και του λαού του», προειδοποίησε ο Rezaei σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων ISNA.
«Το ιρανικό μοντέλο δίνει έμφαση στο ότι η ίδια η περιοχή πρέπει να παρέχει την ασφάλειά της· οι ξένες δυνάμεις - είτε αμερικανικές είτε ευρωπαϊκές - πρέπει να αποχωρήσουν», πρόσθεσε ο Rezaei υποστηρίζοντας πως οι ΗΠΑ πρέπει να αποζημιώσουν για τις ζημιές που έχουν προκαλέσει στο Ιράν.
Όπως είπε οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια παράσταση γύρω από τα Στενά του Hormuz και στη συνέχεια αποχώρηση, κάτι που όπως είπε το Ιράν δεν θα επιτρέψει...
Σε αδιέξοδο ο Trump
Όμως ο πρόεδρος εξακολουθεί να μην μπορεί να βρει διέξοδο από έναν πόλεμο που υποτίθεται ότι θα διαρκούσε όχι περισσότερο από ενάμιση μήνα και πλέον εισέρχεται στη 10η εβδομάδα του.
Ο Trump έχει παγιδευτεί σε δύο παγίδες δικής του δημιουργίας — μία γεωπολιτική και μία εσωτερική πολιτική.
Η επιρροή του Ιράν στα Στενά του Hormuz και η άρνησή του να υποχωρήσει σημαίνουν ότι ο Trump δεν μπορεί να τερματίσει οριστικά τον πόλεμο με αποδεκτό στρατιωτικό κόστος.
Και όσο η σύγκρουση παρατείνεται, οι πολιτικές συνέπειες στο εσωτερικό περιορίζουν ακόμη περισσότερο τις επιλογές του.
Με ποσοστό αποδοχής κοντά στο 30%, τιμές βενζίνης πάνω από 4,50 δολάρια το γαλόνι και αυξανόμενη αντίθεση της κοινής γνώμης στον πόλεμο, δεν διαθέτει πολιτικό περιθώριο για να συνεχίσει τη σύγκρουση.
Έτσι, ο Trump βρίσκεται εγκλωβισμένος — μια πραγματικότητα που εξηγεί τις διαρκώς αισιόδοξες δηλώσεις του για πρόοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες και την τάση του να ανακοινώνει ή να αλλάζει στρατιωτικές στρατηγικές χωρίς προειδοποίηση.
Η τελευταία ελπίδα
Η τελευταία ελπίδα είναι ένα μονοσέλιδο μνημόνιο που διαπραγματεύονται τώρα οι δύο χώρες με τη διαμεσολάβηση του Πακιστάν, όπως μετέδωσε το CNN.
Το έγγραφο θα τερμάτιζε τον πόλεμο και θα ξεκινούσε μια περίοδο 30 ημερών για την επίλυση των βασικών διαφορών.
Αυτό ίσως ταιριάζει στην προτίμηση του Trump για απλότητα.
Όμως ένα μονοσέλιδο κείμενο, ακόμη κι αν συμφωνηθεί, μοιάζει ανεπαρκές για να επιλύσει οριστικά σχεδόν μισό αιώνα αμερικανικών προβλημάτων με την Τεχεράνη — συμπεριλαμβανομένων σύνθετων πυρηνικών διαπραγματεύσεων, του πυραυλικού προγράμματος και των δικτύων πληρεξουσίων οργανώσεων.
Υπάρχουν επίσης οι απαιτήσεις του Ιράν για μαζική άρση κυρώσεων ώστε να αναζωογονηθεί η οικονομία του, καθώς και η επιθυμία του να αποκομίσει οφέλη από τη διέλευση πετρελαιοφόρων και πλοίων φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Hormuz, τα οποία έχει μετατρέψει σε στρατηγικό πλεονέκτημα.
Η νέα αμερικανική επιχείρηση που κράτησε μόνο λίγες ώρες
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον, αυτός ο πόλεμος χαρακτηρίζεται από στρατηγική σύγχυση, αιφνίδιες αλλαγές και αβεβαιότητα ως προς το πώς τελειώνει.
Και η τάση αυτή επιδεινώνεται.
Για παράδειγμα, ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio ανέφερε σχεδόν παρεμπιπτόντως την Τρίτη ότι ο πόλεμος — η «Operation Epic Fury» — είχε τελειώσει.
Στη συνέχεια πέρασε σχεδόν μία ώρα προωθώντας μια νέα επιχείρηση που είχε επινοηθεί λίγες ώρες νωρίτερα από τον Trump με στόχο την επαναλειτουργία των Στενών του Hormuz.
Ωστόσο, μέσα σε λίγες ώρες, το «Project Freedom» τέθηκε σε παύση αφού συνόδευσε μόνο λίγα πλοία σε ασφαλή διέλευση.
Ο Trump δήλωσε ότι προσπαθούσε να ενισχύσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Ωστόσο, η τόσο γρήγορη υιοθέτηση και εγκατάλειψη της νέας αμερικανικής στρατηγικής δύσκολα έστελνε μήνυμα αποφασιστικότητας.
Το βραχύβιο Project Freedom ήταν η τελευταία εφαρμογή αυτού που ο ειδικός για το Ιράν Trita Parsi του Quincy Institute for Responsible Statecraft αποκάλεσε στρατηγική της «ασημένιας σφαίρας» — η πεποίθηση ότι μία αποφασιστική ενέργεια μπορεί να αναγκάσει το Ιράν να λυγίσει.
Δεν λυγίζουν οι Ιρανοί
Πρώτα, οι αμερικανικοί και ισραηλινοί βομβαρδισμοί οδήγησαν στη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν Ayatollah Ali Khamenei.
Ακολούθησε εκτεταμένη αεροπορική εκστρατεία κατά στρατιωτικών στόχων, έπειτα αποκλεισμός ιρανικών πλοίων και λιμανιών.
Μετά ήρθε το «Project Freedom» και μέσα σε λίγες ώρες εγκαταλείφθηκε.
Όμως καμία από αυτές τις ξαφνικές κινήσεις δεν κατάφερε να αποσταθεροποιήσει το ιρανικό καθεστώς, καθώς μια νέα γενιά σκληροπυρηνικών ανέλαβε τις θέσεις των νεκρών ανωτέρων της.
Δεν υπάρχουν ενδείξεις διάσπασης στον έλεγχο των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης που θα μπορούσε να προαναγγείλει κατάρρευση του καθεστώτος.
Σε έναν πόλεμο που οι ηγέτες του Ιράν θεωρούν υπαρξιακό για την ισλαμική επανάσταση, η ίδια η επιβίωση ισοδυναμεί με μια μορφή νίκης.
Αψιμαχία…
Όσοι περίμεναν σαφή στρατηγική σκέψη από τον Αμερικανό πρόεδρο απογοητεύτηκαν από τις δηλώσεις του στον Λευκό Οίκο την Τετάρτη προς ομάδα μητέρων στρατιωτικών.
Ο Trump εμφανίστηκε αόριστος και αδιάφορος, υποβαθμίζοντας το μέγεθος μιας πολύπλοκης στρατιωτικής επιχείρησης που περιλαμβάνει χιλιάδες Αμερικανούς στρατιωτικούς, τεράστια στρατιωτική παρουσία και δισεκατομμύρια δολάρια.
«Είμαστε σε — το αποκαλώ αψιμαχία, γιατί αυτό είναι, μια αψιμαχία.
Και τα πάμε απίστευτα καλά, όπως κάναμε και στη Βενεζουέλα, όπου όλα τελείωσαν μέσα σε μία μέρα», δήλωσε ο Trump.
«Και πάμε σχεδόν εξίσου καλά — μεγαλύτερο βέβαια — αλλά τα πάμε πολύ καλά στο Ιράν.
Όλα εξελίσσονται πολύ ομαλά και θα δούμε τι θα συμβεί.
Θέλουν να κάνουν συμφωνία, θέλουν να διαπραγματευτούν» είπε ο Trump.
Είναι εντυπωσιακό ότι σχεδόν 70 ημέρες μετά την έναρξη του πολέμου, ο πρόεδρος εξακολουθεί να τον συγκρίνει με την ολιγόωρη επιχείρηση κατά του Nicolás Maduro στη Βενεζουέλα.
Η ευελιξία και ο αυτοσχεδιασμός μπορούν να αποτελούν πλεονεκτήματα για έναν πρόεδρο.
Όμως οι δηλώσεις του Trump, που άγγιζαν τα όρια της άρνησης και της συσκότισης, δεν έμοιαζαν με λόγια ηγέτη που γνωρίζει πώς να βγει από αυτόν τον πόλεμο.
Καμία στρατηγική επιτυχία
Ακόμη και πριν τελειώσει, αυτός ο πόλεμος προορίζεται να αποτελέσει ακόμη ένα μάθημα για το πώς μικρότερες και στρατιωτικά ασθενέστερες χώρες μπορούν να αντιστέκονται σε υπερδυνάμεις μέσω ασύμμετρου πολέμου.
Πιθανότατα υπάρχουν στοιχεία που στηρίζουν τους ισχυρισμούς της κυβέρνησης ότι κατέστρεψε σημαντικό μέρος των ναυτικών και αεροπορικών δυνάμεων του Ιράν και προκάλεσε σοβαρές ζημιές στη στρατιωτική του βιομηχανία.
Ωστόσο, η άρνηση του Trump να αναπτύξει δεκάδες χιλιάδες χερσαία στρατεύματα - μια πράξη αυτοσυγκράτησης δεδομένης της πρόσφατης αμερικανικής ιστορίας - σήμαινε ότι μια ξεκάθαρη στρατιωτική νίκη ήταν εξαρχής εκτός εμβέλειας.
Οι περιορισμοί στις αμερικανικές επιχειρήσεις, σε συνδυασμό με την ανακάλυψη από το Ιράν της ισχύος που του δίνει ο έλεγχος των Στενών του Hormuz - κάτι που προκάλεσε σοβαρό πλήγμα στις παγκόσμιες οικονομίες και πολιτική πίεση στον Trump - έχουν θολώσει το πεδίο της μάχης.
«Η όλη εξέλιξη της σύγκρουσης δείχνει το τεράστιο χάσμα ανάμεσα στις επιχειρησιακές δυνατότητες των ΗΠΑ, που είναι σημαντικές, και στη δυσκολία επίτευξης ενός στρατηγικού αποτελέσματος που οι περισσότεροι θα θεωρούσαν επιτυχία», δήλωσε ο Ian Lesser από το German Marshall Fund.
«Αυτή η σύγκρουση δεν έχει τελειώσει»
Αυτό το χάσμα εξηγεί γιατί ο Trump αδυνατεί να επιβάλει μια γρήγορη και αποφασιστική στρατηγική νίκη, παρότι ο αμερικανικός στρατός πέτυχε σημαντικά επιχειρησιακά αποτελέσματα.
Δεν υπήρξε εξέγερση των Ιρανών κατά του καθεστώτος.
Το Ιράν δεν έχει εγκαταλείψει επαληθεύσιμα τις πυρηνικές του φιλοδοξίες ούτε έχει συμφωνήσει να παραδώσει τα αποθέματα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου.
Δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι οι Φρουροί της Επανάστασης δεν θα επιχειρήσουν να ξαναχτίσουν τα δίκτυά τους στον Λίβανο ή στη Γάζα.
Όπως δήλωσε η Anja Manuel από το Aspen Security Forum στο CNN: «Αυτή η σύγκρουση δεν έχει τελειώσει».
Πρόσθεσε: «Μπορείς να αλλάξεις το όνομα της επιχείρησης, να ανακοινώσεις κατάπαυση πυρός ή το τέλος της, αλλά η πραγματικότητα παραμένει ότι τα Στενά του Hormuz είναι κλειστά.
Εμείς αποκλείουμε ιρανικά τάνκερ, οι τιμές του πετρελαίου είναι στα ύψη, οι αμερικανικές εταιρείες υποφέρουν και η σύγκρουση απέχει πολύ από το να έχει λυθεί».
Πώς αποδυναμώθηκε η διαπραγματευτική θέση των ΗΠΑ
Οι αδυναμίες της αμερικανικής διαπραγματευτικής θέσης αποκαλύφθηκαν επίσης - ίσως άθελά του - από τον Rubio στην ενημέρωση Τύπου του Λευκού Οίκου την Τρίτη, ακόμη κι ενώ επαναλάμβανε τη γραμμή Trump ότι οι ΗΠΑ «κρατούν όλα τα χαρτιά».
Ο Rubio δήλωσε ότι η «προτίμηση» των ΗΠΑ είναι να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Hormuz: «Οποιοσδήποτε να μπορεί να τα χρησιμοποιεί.
Χωρίς νάρκες στο νερό.
Χωρίς διόδια.
Αυτό πρέπει να αποκατασταθεί και αυτός είναι ο στόχος».
Όμως τα Στενά ήταν ανοιχτά πριν ξεκινήσει ο πόλεμος και πλέον το Ιράν έχει ανακαλύψει ότι μπορούν πράγματι να χρησιμοποιηθούν ως ισχυρό εργαλείο αποτροπής.
Το γεγονός ότι η ζωτικής σημασίας θαλάσσια οδός βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν δείχνει πόσο έχει μετατοπιστεί η στρατηγική ισορροπία υπέρ της Τεχεράνης.
Για χάρη των Αμερικανών στρατιωτικών που βρίσκονται σε κίνδυνο, των άμαχων Ιρανών, των Αμερικανών πολιτών που πλήττονται από τις υψηλές τιμές καυσίμων και των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο που επηρεάζονται οικονομικά από τον πόλεμο του Trump, μια γρήγορη λύση είναι ζωτικής σημασίας.
Όμως η ασάφεια του προέδρου, η εμφανής επιθυμία του να παρουσιάζει ανύπαρκτες διπλωματικές επιτυχίες και η ιδέα ότι ένα μονοσέλιδο μνημόνιο μπορεί να αποτελέσει το κλειδί για την ειρήνη προκαλούν νέες αμφιβολίες για τη σοβαρότητα και την ικανότητα της κυβέρνησής του.
Mohamad Elmasry (αναλυτής): Οι ΗΠΑ είναι πιο σοβαρές στην επιδίωξη μιας συμφωνίας με το Ιράν
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δίνουν ενδείξεις ότι είναι πιο σοβαρές στην επιδίωξη μιας συμφωνίας με το Ιράν, ωστόσο παραμένουν ερωτήματα σχετικά με το ποιους συμβιβασμούς είναι διατεθειμένες να κάνουν για να την πετύχουν, σύμφωνα με τον Μohamad Elmasry, αναλυτή και καθηγητή στο Doha Institute for Graduate Studies.
«Δεν γνωρίζουμε ακριβώς τι περιλαμβάνεται στην πρόταση των 14 σημείων» που απέστειλαν οι ΗΠΑ στο Ιράν και η οποία βρίσκεται υπό εξέταση, δήλωσε ο Mohamad Elmasry.
Εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών ανέφερε νωρίτερα ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει να διεξάγονται με καλή πίστη και δεν μπορούν να αποτελούν προσπάθεια εξαναγκασμού της άλλης πλευράς.
«Αυτό μπορεί να εκληφθεί ως αρνητική ένδειξη ότι η συγκεκριμένη πρόταση δεν καλύπτει ορισμένες από τις απαιτήσεις του Ιράν με τρόπο αποδεκτό», δήλωσε ο Elmasry στο Al Jazeera.
«Ο Trump προσπαθεί εδώ και εβδομάδες να επιβάλει μια μορφή ιρανικής συνθηκολόγησης, αλλά δεν πιστεύω ότι θα το πετύχει.
Αν αυτή είναι η θέση των ΗΠΑ, τότε πιθανότατα δεν θα υπάρξει συμφωνία» υποστήριξε ο αναλυτής, αναφέροντας πως είναι πολύ πιθανό σε μια ειρηνευτική συμφωνία με τις ΗΠΑ, το Ιράν να συμπεριλάβει και τον Λίβανο.
Παρά τις δηλώσεις κορυφαίων Ιρανών αξιωματούχων, όπως ο πρόεδρος του ιρανικού Κοινοβουλίου, Mohammad Baqer Ghalibaf, ο οποίος επί της ουσίας χαρακτήρισε fake news το δημοσίευμα του πρακτορείου Axios περί συμφωνίας – πλαίσιο 14 σημείων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, αμερικανικά ΜΜΕ εξακολουθούν να επιμένουν στο αφήγημα ότι οι δύο πλευρές είναι κοντά σε συμφωνία και σε ένα μνημόνιο με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
Αυτό επισημαίνει σε δημοσίευμα του και το CNN, το οποίο επικαλείται περιφερειακή πηγή που γνωρίζει τις διαπραγματεύσεις.
Όπως αναφέρει το CNN, ο Λευκός Οίκος έλαβε θετικά μηνύματα την περασμένη Τρίτη από Πακιστανούς διαμεσολαβητές ότι οι Ιρανοί προχωρούν προς έναν συμβιβασμό, δήλωσαν δύο αξιωματούχοι της κυβέρνησης στο CNN, εκφράζοντας ωστόσο επιφυλάξεις για την αισιοδοξία του Πακιστάν.
Ωστόσο, τις τελευταίες ημέρες έχει εμφανιστεί μια ανανεωμένη διπλωματική προσπάθεια, ανέφερε η περιφερειακή πηγή.
«Πολύ καλές συνομιλίες»
Ο Trump προέβαλε τη διπλωματική προσπάθεια την Τετάρτη, λέγοντας ότι οι ΗΠΑ είχαν «πολύ καλές συνομιλίες» με το Ιράν τις τελευταίες 24 ώρες.
Ένα μονοσέλιδο σχέδιο που συζητείται εσωτερικά περιλαμβάνει διατάξεις που βρίσκονται στον πυρήνα των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό της σύγκρουσης, δήλωσε στο CNN άτομο που γνωρίζει το σχέδιο.
Το έγγραφο θα κήρυσσε το τέλος του πολέμου, ενώ θα ενεργοποιούσε μια περίοδο 30 ημερών διαπραγματεύσεων για την επίλυση ακανθωδών ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων των πυρηνικών θεμάτων, της αποδέσμευσης ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και της μελλοντικής ασφάλειας στα Στενά του Hormuz, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Σύμφωνα με την περιφερειακή πηγή που επικαλείται το CNN, το Ιράν αναμένεται να δώσει την απάντησή του στην πρόταση μέσω των διαμεσολαβητών σήμερα Πέμπτη 7 Μαΐου.
Τι περιλαμβάνει το μνημόνιο
Οι ακριβείς λεπτομέρειες του σχεδίου δεν μπορούσαν να επιβεβαιωθούν άμεσα, αλλά η πηγή ανέφερε ότι θα περιλαμβάνει συζήτηση για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου για περίοδο μεγαλύτερη των 10 ετών.
Προηγούμενη αμερικανική πρόταση προέβλεπε διάρκεια 20 ετών.
Το σχέδιο απαιτεί επίσης από το Ιράν να μεταφέρει εκτός χώρας τα αποθέματά του σε υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο, αλλά οι λεπτομέρειες εξακολουθούν να αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Ο Trump δήλωσε στο PBS News την Τετάρτη ότι οι όροι μιας πιθανής συμφωνίας θα περιλαμβάνουν τη μεταφορά του υλικού στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη δέσμευση της Τεχεράνης να μην λειτουργεί τις υπόγειες εγκαταστάσεις της.
Ωστόσο, η ιδέα μεταφοράς του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου στις ΗΠΑ συνέβαλε στην κατάρρευση των συνομιλιών του Αντιπροέδρου JD Vance με τους Ιρανούς στο Πακιστάν τον περασμένο μήνα, σύμφωνα με περιφερειακή πηγή, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για το πώς οι τελευταίες δηλώσεις του Trump θα επηρεάσουν τις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις.
Εξετάζουμε την πρόταση
Το Ιράν εξακολουθεί να εξετάζει την τελευταία πρόταση των Ηνωμένων Πολιτειών, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών Esmaeil Baghaei σε συνεντεύξεις του σε ιρανικά μέσα ενημέρωσης.
«Το αμερικανικό σχέδιο και η πρόταση εξακολουθούν να εξετάζονται από το Ιράν και, αφού οριστικοποιηθούν οι απόψεις του, το Ιράν θα τις μεταφέρει στην πακιστανική πλευρά», δήλωσε ο Baghaei στο Iranian Student News Agency (ISNA) την Τετάρτη 6/5.
Ενισχύονται οι σκληροπυρηνικοί
Η περιφερειακή πηγή δήλωσε στο CNN ότι όσο περισσότερο οι ΗΠΑ πίεζαν με την ατζέντα του Project Freedom και της Operation Epic Fury, τόσο περισσότερο οι σκληροπυρηνικοί στο Ιράν ενισχύονταν και αποκτούσαν μεγαλύτερη επιρροή.
Πρώτη προτεραιότητα του Trump είναι να βρεθεί μια διπλωματική διέξοδος από τον πόλεμο και να ανοίξουν ξανά γρήγορα τα Στενά, δήλωσαν αξιωματούχοι της κυβέρνησης.
Ωστόσο, εξέδωσε επίσης νέα απειλή προς το Ιράν, γράφοντας στο Truth Social ότι αν η Τεχεράνη δεν καταλήξει σε συμφωνία, «οι βομβαρδισμοί ξεκινούν» και θα είναι «σε υψηλότερο επίπεδο και ένταση από πριν».
Αξιωματούχοι του Trump ήλπιζαν να οριστικοποιήσουν ένα πλαίσιο συμφωνίας πάνω σε μια σειρά βασικών ζητημάτων - όπως η δέσμευση του Ιράν να αναστείλει τον πυρηνικό εμπλουτισμό και να άρει τους περιορισμούς στα Στενά του Hormuz, καθώς και η χαλάρωση των κυρώσεων από τις ΗΠΑ προς την Τεχεράνη και η αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, όπως είχε αναφέρει προηγουμένως το CNN.
Αυτός ήταν ο στόχος των JD Vance, Steve Witkoff και Jared Kushner όταν επρόκειτο να ταξιδέψουν στο Πακιστάν για δεύτερο γύρο συνομιλιών, πριν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν εξαιτίας αυτού που Αμερικανοί αξιωματούχοι περιέγραψαν ως διαίρεση μεταξύ των Ιρανών ηγετών.
Wall Street Journal: Οι ΗΠΑ θέλουν το Ιράν να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για 20 χρόνια
Οι ΗΠΑ επιθυμούν το Ιράν να σταματήσει τον εμπλουτισμό ουρανίου για 20 χρόνια αναφέρει η Wall Street Journal, επικαλούμενη πηγές.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, οι ΗΠΑ ζητούν μορατόριουμ 20 ετών στο ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα εμπλουτισμού και απαιτούν την παράδοση όλου του εμπλουτισμένου πυρηνικού υλικού.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει επίσης τη διάλυση των εγκαταστάσεων στο Fordow, στη Natanz και στο Isfahan, την απαγόρευση υπόγειων πυρηνικών δραστηριοτήτων και επιθεωρήσεις κατόπιν απαίτησης.
Mark Kimmitt (πρώην υφυπουργός Εξωτερικών ΗΠΑ): Μη ρεαλιστικές οι απαιτήσεις Trump
Η απαίτηση του Προέδρου Trump για μηδενικό εμπλουτισμό ουρανίου από το Ιράν είναι μη ρεαλιστική και δύσκολα θα γίνει αποδεκτή από την Τεχεράνη υποστηρίζει ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Mark Kimmitt.
«Δεν πιστεύω ότι είναι ρεαλιστικό ως πρόταση προς τους Ιρανούς», δήλωσε ο Kimmitt στο Al Jazeera.
«Αν υπάρχει κάτι στο οποίο οι Ιρανοί θα επιμείνουν σε αυτές τις διαπραγματεύσεις, αυτό είναι το δικαίωμά τους να εμπλουτίζουν ουράνιο στο επίπεδο του 3,67%, κάτι που επιτρέπεται βάσει των συνθηκών μη διάδοσης πυρηνικών όπλων.»
Ο ίδιος σημείωσε ότι ακόμη και η πυρηνική συμφωνία του 2015, η JCPOA, επέτρεπε στο Ιράν να συνεχίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου.
«Η λογική είναι η εξής: Αν δεν εμπλουτίζεις ουράνιο, δεν μπορείς να κατασκευάσεις βόμβα. Αυτό που θα υποστηρίξει ο πρόεδρος είναι ότι, για περίοδο 12 ετών, δεν θα μπορούν να παράγουν πυρηνικό όπλο.»
Ωστόσο, ο Kimmitt εκτίμησε ότι ο Trump θα επιμείνει ώστε το ουράνιο που έχει ήδη εμπλουτιστεί να απομακρυνθεί από τη χώρα.
«Οι Ιρανοί μπορεί να συμφωνήσουν σε αυτό ή να το αραιώσουν σε επίπεδο μη εμπλουτισμένου υλικού», είπε.
Ο Kimmitt πιστεύει ότι ο Trump θα μπορούσε παρ’ όλα αυτά να παρουσιάσει μια διπλωματική νίκη αν το Ιράν συμφωνήσει σε προσωρινή αναστολή του εμπλουτισμού.
«Αν ο πρόεδρος καταφέρει να πείσει τους Ιρανούς να αναστείλουν όλες τις δραστηριότητες εμπλουτισμού για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, θα το παρουσιάσει ως μια σημαντική νίκη» υπογράμμισε ο Kimmitt.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών