Οι ειδικοί στη μοντελοποίηση κινδύνου εξετάζουν πλέον τα πολεμικά σενάρια όπως θα αξιολογούσαν μια τρομοκρατική επίθεση
Καθώς η Wall Street σπεύδει να ενσωματώσει τα πολεμικά μέτωπα στα σενάρια διαχείρισης κινδύνου, οι ίδιοι επιστήμονες που μέχρι σήμερα μοντελοποιούσαν φυσικές καταστροφές προσαρμόζουν πλέον τις μεθόδους τους, προκειμένου να βοηθήσουν επενδυτές, τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρείες να προβλέπουν στρατιωτικές συγκρούσεις.
Από το 2008 μέχρι σήμερα, ο αριθμός των χωρών που εμπλέκονται σε εξωτερικές συγκρούσεις έχει σχεδόν διπλασιαστεί, ξεπερνώντας πλέον τις 100, ενώ το οικονομικό κόστος της βίας αγγίζει σχεδόν τα 22 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με το Institute for Economics and Peace.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Οι πόλεμοι ανατρέπουν την ικανότητα της χρηματοπιστωτικής βιομηχανίας να προβλέπει τα πάντα: από τις τιμές του πετρελαίου έως το κόστος ενός στεγαστικού δανείου.
Η Wall Street αναγκάζεται πλέον να παραδεχθεί ότι ορισμένα παραδοσιακά μοντέλα κινδύνου δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες.
Η Citigroup προειδοποιεί ότι δεν αρκεί η χρήση μοντέλων που βασίζονται αποκλειστικά σε ιστορικά δεδομένα, χαρακτηρίζοντάς τα ουσιαστικά ως «μοντέλα που κοιτούν στον καθρέφτη του παρελθόντος».
Την ίδια στιγμή, η Morgan Stanley υποστηρίζει ότι έχει έρθει η ώρα για συνολική επανεξέταση της προσέγγισης απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους.
«Αντί να κοιτούν προς τα πίσω, ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτές θέλουν ολοένα και περισσότερο να γνωρίζουν τι μπορεί να συμβεί και πού», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Sam Haynes, επικεφαλής δεδομένων και αναλύσεων της Verisk Maplecroft.
«Θέλουν μια προγνωστική, μελλοντοστραφή εικόνα».
Το μοντέλο που "είδε" τον πόλεμο στο Ιράν
Η Verisk, γνωστή κυρίως για τα μοντέλα φυσικών καταστροφών που χρησιμοποιούν ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτές σε catastrophe bonds, παρουσίασε ένα νέο εργαλείο το οποίο, όπως υποστηρίζει, θα μπορούσε να είχε προβλέψει τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο νέος Predictive War Index, που δόθηκε στους πελάτες της στα τέλη Μαΐου, χρησιμοποιεί αλγόριθμο μηχανικής μάθησης για να εκτιμά την πιθανότητα εκδήλωσης πολέμου σε μια χώρα μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες.
Το μοντέλο εκπαιδεύτηκε σε πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα της περιόδου 1995-2022 και συνεπώς δεν ενσωματώνει τον τρέχοντα πόλεμο στο Ιράν.
Ωστόσο, οι δοκιμές έδειξαν ότι, εάν ήταν διαθέσιμο στις αρχές Ιανουαρίου, θα είχε αποδώσει πιθανότητα 66% για ξέσπασμα πολέμου στο Ιράν ενάμιση μήνα αργότερα.
Παράλληλα, η Verisk ανέπτυξε και τον Geopolitical Relations Index, ο οποίος παρακολουθεί το επίπεδο έντασης μεταξύ δύο κρατών, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως προηγούμενες στρατιωτικές συγκρούσεις, ομοιότητες στα πολιτικά συστήματα και τη γεωγραφική εγγύτητα.
Προβλέψεις ακόμη και για πτώσεις κυβερνήσεων
Ένα άλλο μοντέλο της Verisk, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία τον Οκτώβριο του 2023, κατάφερε έκτοτε να προβλέψει σωστά έξι από τις επτά κυβερνητικές καταρρεύσεις που σημειώθηκαν παγκοσμίως.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανατροπή του Bashar al-Assad στη Συρία το 2024, αλλά και η αιφνίδια απομάκρυνση του Nicolas Maduro από την εξουσία στη Βενεζουέλα τον Ιανουάριο.
«Στην περίπτωση του Maduro, τα οικονομικά προβλήματα σε συνδυασμό με το ιστορικό πολιτικής αστάθειας αύξησαν σημαντικά τον κίνδυνο», εξήγησε ο Chris Boylan, ειδικός στην επιστήμη δεδομένων της Verisk Maplecroft.
Η RAND και η τεχνητή νοημοσύνη για αλλαγές καθεστώτων
Η RAND Corporation έχει επίσης αναπτύξει μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που μετατρέπει σύνθετα και αβέβαια ερωτήματα, όπως οι αλλαγές καθεστώτων, σε συγκεκριμένες πιθανότητες.
Το μοντέλο αξιοποιεί, μεταξύ άλλων, συγκεντρωτικές εκτιμήσεις ατόμων που δεν είναι απαραίτητα ειδικοί στο αντικείμενο.
Όταν εφαρμόστηκε στα μέσα Μαΐου, υπολόγισε πιθανότητα 20% το καθεστώς του Ιράν να μην επιβιώσει έως το 2027.
«Τα αποτελέσματα δεν αποσκοπούν μόνο στο να περιγράψουν τι μπορεί να συμβεί, αλλά και στο να δείξουν στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής πώς συγκεκριμένες ενέργειες – όπως οι κυρώσεις, η διπλωματική εμπλοκή ή η στήριξη της κοινωνίας των πολιτών – μπορούν να μεταβάλουν αυτές τις πιθανότητες», δήλωσε ο Anthony Vassalo, επικεφαλής της RAND Forecasting Initiative.
Γιατί τα παλιά μοντέλα δεν λειτουργούν πλέον
Τα παραδοσιακά μοντέλα κινδύνου συχνά αποτυγχάνουν να αποτυπώσουν τη νέα πραγματικότητα.
«Ένα γεγονός όπως ένας εμπορικός αποκλεισμός ή η επιβολή οικονομικών κυρώσεων δεν συμπεριφέρεται όπως μια συνηθισμένη απόκλιση μέσα σε μια κανονική κατανομή», εξηγεί ο Krishan Sharma, ανώτερος αντιπρόεδρος διαχείρισης μοντέλων κινδύνου της Citi.
«Αλλάζει ολόκληρη την κατανομή των πιθανοτήτων», τονίζει.
Ο Hormuz και οι νέοι αλγόριθμοι κινδύνου
Η διαταραχή στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz ανέδειξε εκ νέου την ευαλωτότητα κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων.
Η Moody's αναφέρει ότι λίγο μετά την έναρξη του πολέμου Ιράν-ΗΠΑ στις 28 Φεβρουαρίου, η Lloyd's of London τιμολογούσε τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου στα Στενά του Hormuz ακόμη και στο 1% της αξίας ενός πλοίου ανά ταξίδι, έναντι μόλις κλασμάτων της ποσοστιαίας μονάδας πριν από τη σύγκρουση.
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη ανακοίνωσαν αργά την Κυριακή ότι κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών, ενώ αξιωματούχοι των δύο χωρών αναμένεται να συναντηθούν στην Ελβετία στις 19 Ιουνίου για την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας.
Ωστόσο, η απουσία δημοσιοποίησης του πλήρους κειμένου υποδηλώνει ότι παραμένουν ανοικτά κρίσιμα ζητήματα.
Η Morgan Stanley: Ο κόσμος της παγκοσμιοποίησης τελειώνει
Οι ειδικοί στη μοντελοποίηση κινδύνου εξετάζουν πλέον τα πολεμικά σενάρια όπως θα αξιολογούσαν μια τρομοκρατική επίθεση.
«Πράξεις σχετικά χαμηλού κόστους μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες οικονομικές απώλειες», σημειώνει ο Gordon Woo, ειδικός σε κινδύνους καταστροφών της Moody's.
Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, τα νέα εργαλεία καθίστανται απαραίτητα για τους επαγγελματίες των χρηματοοικονομικών αγορών που προσπαθούν να λειτουργήσουν σε έναν «κατακερματισμένο και πολυπολικό κόσμο», καθώς η εποχή που χαρακτηριζόταν από την «αποτελεσματικότητα που προσέφερε η παγκοσμιοποίηση» απομακρύνεται.
Ο πόλεμος γίνεται ο μεγαλύτερος φόβος των επιχειρήσεων
Σύμφωνα με αξιολόγηση κινδύνου της Allianz που δημοσιεύθηκε τον Μάιο, ο πόλεμος έχει πλέον ξεπεράσει τις κοινωνικές αναταραχές ως η μορφή πολιτικής βίας που φοβούνται περισσότερο οι επιχειρήσεις κατά την αγορά ασφαλιστικών καλύψεων.
«Ο πόλεμος αποτελεί έναν διαρκώς αυξανόμενο φόβο για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο», καταλήγει η Allianz.
www.bankingnews.gr
Από το 2008 μέχρι σήμερα, ο αριθμός των χωρών που εμπλέκονται σε εξωτερικές συγκρούσεις έχει σχεδόν διπλασιαστεί, ξεπερνώντας πλέον τις 100, ενώ το οικονομικό κόστος της βίας αγγίζει σχεδόν τα 22 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με το Institute for Economics and Peace.
Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Οι πόλεμοι ανατρέπουν την ικανότητα της χρηματοπιστωτικής βιομηχανίας να προβλέπει τα πάντα: από τις τιμές του πετρελαίου έως το κόστος ενός στεγαστικού δανείου.
Η Wall Street αναγκάζεται πλέον να παραδεχθεί ότι ορισμένα παραδοσιακά μοντέλα κινδύνου δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές συνθήκες.
Η Citigroup προειδοποιεί ότι δεν αρκεί η χρήση μοντέλων που βασίζονται αποκλειστικά σε ιστορικά δεδομένα, χαρακτηρίζοντάς τα ουσιαστικά ως «μοντέλα που κοιτούν στον καθρέφτη του παρελθόντος».
Την ίδια στιγμή, η Morgan Stanley υποστηρίζει ότι έχει έρθει η ώρα για συνολική επανεξέταση της προσέγγισης απέναντι στους γεωπολιτικούς κινδύνους.
«Αντί να κοιτούν προς τα πίσω, ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτές θέλουν ολοένα και περισσότερο να γνωρίζουν τι μπορεί να συμβεί και πού», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Sam Haynes, επικεφαλής δεδομένων και αναλύσεων της Verisk Maplecroft.
«Θέλουν μια προγνωστική, μελλοντοστραφή εικόνα».
Το μοντέλο που "είδε" τον πόλεμο στο Ιράν
Η Verisk, γνωστή κυρίως για τα μοντέλα φυσικών καταστροφών που χρησιμοποιούν ασφαλιστικές εταιρείες και επενδυτές σε catastrophe bonds, παρουσίασε ένα νέο εργαλείο το οποίο, όπως υποστηρίζει, θα μπορούσε να είχε προβλέψει τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο νέος Predictive War Index, που δόθηκε στους πελάτες της στα τέλη Μαΐου, χρησιμοποιεί αλγόριθμο μηχανικής μάθησης για να εκτιμά την πιθανότητα εκδήλωσης πολέμου σε μια χώρα μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες.
Το μοντέλο εκπαιδεύτηκε σε πολιτικά, οικονομικά και κοινωνικά δεδομένα της περιόδου 1995-2022 και συνεπώς δεν ενσωματώνει τον τρέχοντα πόλεμο στο Ιράν.
Ωστόσο, οι δοκιμές έδειξαν ότι, εάν ήταν διαθέσιμο στις αρχές Ιανουαρίου, θα είχε αποδώσει πιθανότητα 66% για ξέσπασμα πολέμου στο Ιράν ενάμιση μήνα αργότερα.
Παράλληλα, η Verisk ανέπτυξε και τον Geopolitical Relations Index, ο οποίος παρακολουθεί το επίπεδο έντασης μεταξύ δύο κρατών, λαμβάνοντας υπόψη παράγοντες όπως προηγούμενες στρατιωτικές συγκρούσεις, ομοιότητες στα πολιτικά συστήματα και τη γεωγραφική εγγύτητα.
Προβλέψεις ακόμη και για πτώσεις κυβερνήσεων
Ένα άλλο μοντέλο της Verisk, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία τον Οκτώβριο του 2023, κατάφερε έκτοτε να προβλέψει σωστά έξι από τις επτά κυβερνητικές καταρρεύσεις που σημειώθηκαν παγκοσμίως.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ανατροπή του Bashar al-Assad στη Συρία το 2024, αλλά και η αιφνίδια απομάκρυνση του Nicolas Maduro από την εξουσία στη Βενεζουέλα τον Ιανουάριο.
«Στην περίπτωση του Maduro, τα οικονομικά προβλήματα σε συνδυασμό με το ιστορικό πολιτικής αστάθειας αύξησαν σημαντικά τον κίνδυνο», εξήγησε ο Chris Boylan, ειδικός στην επιστήμη δεδομένων της Verisk Maplecroft.
Η RAND και η τεχνητή νοημοσύνη για αλλαγές καθεστώτων
Η RAND Corporation έχει επίσης αναπτύξει μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης που μετατρέπει σύνθετα και αβέβαια ερωτήματα, όπως οι αλλαγές καθεστώτων, σε συγκεκριμένες πιθανότητες.
Το μοντέλο αξιοποιεί, μεταξύ άλλων, συγκεντρωτικές εκτιμήσεις ατόμων που δεν είναι απαραίτητα ειδικοί στο αντικείμενο.
Όταν εφαρμόστηκε στα μέσα Μαΐου, υπολόγισε πιθανότητα 20% το καθεστώς του Ιράν να μην επιβιώσει έως το 2027.
«Τα αποτελέσματα δεν αποσκοπούν μόνο στο να περιγράψουν τι μπορεί να συμβεί, αλλά και στο να δείξουν στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής πώς συγκεκριμένες ενέργειες – όπως οι κυρώσεις, η διπλωματική εμπλοκή ή η στήριξη της κοινωνίας των πολιτών – μπορούν να μεταβάλουν αυτές τις πιθανότητες», δήλωσε ο Anthony Vassalo, επικεφαλής της RAND Forecasting Initiative.
Γιατί τα παλιά μοντέλα δεν λειτουργούν πλέον
Τα παραδοσιακά μοντέλα κινδύνου συχνά αποτυγχάνουν να αποτυπώσουν τη νέα πραγματικότητα.
«Ένα γεγονός όπως ένας εμπορικός αποκλεισμός ή η επιβολή οικονομικών κυρώσεων δεν συμπεριφέρεται όπως μια συνηθισμένη απόκλιση μέσα σε μια κανονική κατανομή», εξηγεί ο Krishan Sharma, ανώτερος αντιπρόεδρος διαχείρισης μοντέλων κινδύνου της Citi.
«Αλλάζει ολόκληρη την κατανομή των πιθανοτήτων», τονίζει.
Ο Hormuz και οι νέοι αλγόριθμοι κινδύνου
Η διαταραχή στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Hormuz ανέδειξε εκ νέου την ευαλωτότητα κρίσιμων θαλάσσιων περασμάτων.
Η Moody's αναφέρει ότι λίγο μετά την έναρξη του πολέμου Ιράν-ΗΠΑ στις 28 Φεβρουαρίου, η Lloyd's of London τιμολογούσε τα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου στα Στενά του Hormuz ακόμη και στο 1% της αξίας ενός πλοίου ανά ταξίδι, έναντι μόλις κλασμάτων της ποσοστιαίας μονάδας πριν από τη σύγκρουση.
Η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη ανακοίνωσαν αργά την Κυριακή ότι κατέληξαν σε προσωρινή συμφωνία για το άνοιγμα των Στενών, ενώ αξιωματούχοι των δύο χωρών αναμένεται να συναντηθούν στην Ελβετία στις 19 Ιουνίου για την επίσημη υπογραφή της συμφωνίας.
Ωστόσο, η απουσία δημοσιοποίησης του πλήρους κειμένου υποδηλώνει ότι παραμένουν ανοικτά κρίσιμα ζητήματα.
Η Morgan Stanley: Ο κόσμος της παγκοσμιοποίησης τελειώνει
Οι ειδικοί στη μοντελοποίηση κινδύνου εξετάζουν πλέον τα πολεμικά σενάρια όπως θα αξιολογούσαν μια τρομοκρατική επίθεση.
«Πράξεις σχετικά χαμηλού κόστους μπορούν να προκαλέσουν δυσανάλογα μεγάλες οικονομικές απώλειες», σημειώνει ο Gordon Woo, ειδικός σε κινδύνους καταστροφών της Moody's.
Σύμφωνα με τη Morgan Stanley, τα νέα εργαλεία καθίστανται απαραίτητα για τους επαγγελματίες των χρηματοοικονομικών αγορών που προσπαθούν να λειτουργήσουν σε έναν «κατακερματισμένο και πολυπολικό κόσμο», καθώς η εποχή που χαρακτηριζόταν από την «αποτελεσματικότητα που προσέφερε η παγκοσμιοποίηση» απομακρύνεται.
Ο πόλεμος γίνεται ο μεγαλύτερος φόβος των επιχειρήσεων
Σύμφωνα με αξιολόγηση κινδύνου της Allianz που δημοσιεύθηκε τον Μάιο, ο πόλεμος έχει πλέον ξεπεράσει τις κοινωνικές αναταραχές ως η μορφή πολιτικής βίας που φοβούνται περισσότερο οι επιχειρήσεις κατά την αγορά ασφαλιστικών καλύψεων.
«Ο πόλεμος αποτελεί έναν διαρκώς αυξανόμενο φόβο για τις επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο», καταλήγει η Allianz.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών