Το σοκ στην προσφορά πετρελαίου που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν έχει διαβρώσει την παγκόσμια ζήτηση για αργό. Ωστόσο, μια μόνιμη επίλυση της σύγκρουσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση του όγκου προσφοράς και να πυροδοτήσει ένα σημαντικό πλεόνασμα πετρελαίου το επόμενο έτος, ανακοίνωσε την Τετάρτη ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (International Energy Agency - ΙΕΑ).
Στην τελευταία μηνιαία έκθεσή του για την αγορά πετρελαίου, ο ΙΕΑ μείωσε δραστικά τις προοπτικές της ζήτησης για το 2026 στα 1,1 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε ετήσια βάση. Αυτό αποτελεί υποβάθμιση κατά 700.000 βαρέλια την ημέρα σε σχέση με την εκτίμηση του περασμένου μήνα, αφότου οι παραδόσεις έκαναν βουτιά κατά 5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το δεύτερο τρίμηνο.
Στο μεταξύ, η παγκόσμια προσφορά υποχώρησε στα 94,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα τον Μάιο, σημειώνοντας μείωση κατά 600.000 βαρέλια την ημέρα σε μηνιαία βάση. Αυτό παρέσυρε την παραγωγή στα 13,6 εκατ. βαρέλια/ημέρα (mb/d), πολύ κάτω από τα προπολεμικά επίπεδα.
Ο ΙΕΑ δήλωσε ότι η παγκόσμια προσφορά αναμένεται τώρα να μειωθεί κατά 3,9 εκατ. βαρέλια/ημέρα σε ετήσια βάση το 2026, φτάνοντας τα 102,4 εκατ. βαρέλια/ημέρα, προτού ανακάμψει δυναμικά στα 110,3 εκατ. βαρέλια/ημέρα το επόμενο έτος.
Η πτώση της ζήτησης αντανακλά τη συνδυασμένη πίεση των υψηλών τιμών των καυσίμων και των ελλείψεων σε διυλισμένα προϊόντα, σημείωσε ο οργανισμός, υπογραμμίζοντας πώς η σύγκρουση έχει ξεπεράσει τα όρια ενός απλού σοκ προσφοράς.
«Σημαντικό πλεόνασμα»
Ωστόσο, ο ΙΕΑ ανέφερε ότι η προσφορά αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, φτάνοντας χονδρικά τα 110 εκατ. βαρέλια/ημέρα, υπερκαλύπτοντας κατά πολύ τη συγκρατημένη ανάκαμψη της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου κατά 2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, η οποία θα διαμορφωθεί στα 105,3 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 2027.
«Η πρώτη μας ματιά στα ισοζύγια του 2027 δείχνει την εμφάνιση ενός σημαντικού πλεονάσματος το επόμενο έτος», δήλωσε ο ΔΟΕ.
Η έκθεση δημοσιεύεται καθώς οι επενδυτές σταθμίζουν πώς θα επηρεάσει τις ενεργειακές αγορές η συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, καθώς και το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας του Στενού του Hormuz.
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει σε χαμηλό τριών μηνών ενόψει της υπογραφής της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν στη Γενεύη την Παρασκευή, καθώς τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια που μετέφεραν σχεδόν πέντε εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου πέρασαν μέσα από τον αποκλεισμό του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στo Hormuz.
Το Brent, το διεθνές σημείο αναφοράς για τις τιμές, κατέγραφε απώλειες 0,7% την Τετάρτη, στα 78,44 δολάρια. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το αμερικανικό αργό (WTI) παράδοσης Ιουλίου υποχωρούσαν κατά σχεδόν 1,1%, στα 75,18 δολάρια.
«Εάν η συμφωνία τηρηθεί, οι εξαγωγές και η παραγωγή από τον Κόλπο αναμένεται να σημειώσουν σταδιακή ανάκαμψη — κυρίως επειδή οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου μπορούν να επαναληφθούν πλήρως μόλις αρθεί ο αποκλεισμός των ΗΠΑ», έγραψε ο IEA.
Η εξομάλυνση της προσφοράς θα μπορούσε να πάρει μήνες
Οι συντάκτες της έκθεσης σημείωσαν πώς οι αποστολές μέσω του Στενού ανέκαμψαν απότομα νωρίτερα αυτόν τον μήνα, υποστηριζόμενες από μεταφορές από πλοίο σε πλοίο (ship-to-ship) στον Κόλπο του Ομάν, γεγονός που βοήθησε να αυξηθούν οι συνολικές ροές από το χαμηλό των 9,6 εκατ. βαρελιών/ημέρα τον Μάιο σε περίπου 12 εκατ. βαρέλια/ημέρα.
Ωστόσο, ο IEA προειδοποίησε ότι η πλήρης ανάκαμψη ενδέχεται να μην είναι άμεση. «Θα πρέπει να απομακρυνθούν θαλάσσιες νάρκες από τις κύριες ναυτιλιακές λωρίδες και οι εφοδιαστικές αλυσίδες θα χρειαστούν χρόνο για να εξομαλυνθούν», πρόσθεσε ο IEA.
Ο οργανισμός εξέφρασε επίσης μια επιφύλαξη σχετικά με την πίεση στα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου.
Τα παρατηρούμενα παγκόσμια αποθέματα μειώθηκαν κατά 143 εκατομμύρια βαρέλια τον Μάιο, επιταχύνοντας τη μείωση κατά 74 εκατομμύρια βαρέλια που καταγράφηκε τον Απρίλιο. Τα αποθέματα έχουν πλέον μειωθεί κατά περίπου 3,8 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα από τότε που ξεκίνησε η σύγκρουση στις 28 Φεβρουαρίου.
«Παρά τις σημαντικές μειώσεις στη ζήτηση για αργό πετρέλαιο και διυλισμένα προϊόντα, τα αποθέματα ασφαλείας στο σύστημα συνεχίζουν να διαβρώνονται με ρυθμό ρεκόρ», παρατήρησε ο IEA. «Περαιτέρω μειώσεις τους επόμενους μήνες θα μπορούσαν να οδηγήσουν τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, προτού το ισοζύγιο της αγοράς μετατοπιστεί σε πλεόνασμα προς το τέλος του έτους».
Ο Tamas Varga από τη PVM Oil Associates δήλωσε ότι παρά τη μεγάλη μείωση των αποθεμάτων, οι τιμές του πετρελαίου βρίσκονται τώρα «σε απόσταση αναπνοής» από τα επίπεδα στα οποία βρίσκονταν στα τέλη Φεβρουαρίου. «Το τρέχον βασικό σενάριο είναι ότι τα Στενά του Ορμούζ θα επαναλειτουργήσουν και ότι τα πλοία θα αρχίσουν να διέρχονται από αυτό το κρίσιμο σημείο και προς τις δύο κατευθύνσεις. Η σταδιακή επανέναρξη των ροών πετρελαίου, όσο αργή κι αν είναι, θα επηρεάσει ουσιαστικά το ισοζύγιο πετρελαίου. Το βασικό ερώτημα είναι σε ποιο βαθμό», δήλωσε ο Varga.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών