Σχετικά Άρθρα
Επίδειξη ισχύος από Ιράν - Απαγορεύει σε ΗΠΑ τη διέλευση από Hormuz, «δείχνει» διόδια - Μήνυμα σε Περσικό: Μην βοηθάτε τον εχθρό
Δύο ισχυρές εκρήξεις στο νησί Qeshm του Ιράν – Το IRGC χτύπησε 2 τάνκερ στο Hormuz
Ένας άνθρωπος, ο οποίος γνωρίζει όσο λίγοι το στρατιωτικό σύστημα του Ιράν, αναλαμβάνει μια από τις πιο κρίσιμες θέσεις του κρατικού μηχανισμού στο Ιράν. Ο λόγος για τον 71χρονο Mohsen Rezaei, βετεράνος διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης και στενός στρατιωτικός σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη Mojtaba Khamenei, αναλαμβάνει γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα αποφασιστικότητας προς τις ΗΠΑ.
Η επιλογή του Rezaei κάθε άλλο παρά τυχαία μπορεί να θεωρηθεί. Πρόκειται για μία από τις πλέον έμπειρες προσωπικότητες του ιρανικού στρατιωτικού και πολιτικού συστήματος, έναν άνθρωπο που βρίσκεται στον πυρήνα της εξουσίας για περισσότερες από πέντε δεκαετίες και έχει συνδέσει το όνομά του με την ίδια την οικοδόμηση των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης.
Η τοποθέτησή του στην κορυφή του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσινγκτον επιχειρεί να πιέσει την Τεχεράνη στρατιωτικά και πολιτικά, ενώ ταυτόχρονα παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο μιας νέας διαπραγμάτευσης.
Από τους IRGC στο κέντρο των αποφάσεων
Ο Rezaei δεν είναι ένας διπλωμάτης που μετακινείται σε μια θέση ασφαλείας. Είναι άνθρωπος των IRGC μέχρι τον πυρήνα του.
Κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ στη δεκαετία του 1980 ανέλαβε τη διοίκηση των Φρουρών της Επανάστασης και παρέμεινε επί σειρά ετών στην κορυφή τους. Παράλληλα, συμμετείχε στη διαμόρφωση της ίδιας της δομής των IRGC, συμβάλλοντας στη μετατροπή τους σε έναν από τους ισχυρότερους θεσμούς του Ιράν. Αυτό ακριβώς είναι που προσδίδει στη νέα του θέση ιδιαίτερο βάρος.
Ο Ιρανοαμερικανός ακαδημαϊκός Vali Nasr υποστηρίζει ότι ο Rezaei διαθέτει πολύ μεγαλύτερη επιρροή στους Φρουρούς της Επανάστασης από τον προκάτοχό του, Mohammad Bagher Zolghadr. Η εκτίμηση αυτή, εφόσον επιβεβαιωθεί στην πράξη, σημαίνει ότι η στρατιωτική διάσταση της ιρανικής στρατηγικής αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα στο κέντρο λήψης αποφάσεων. Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο που ενδιαφέρει την Ουάσινγκτον.
«Ο Trump ηττήθηκε»
Ο Rezaei έχει ήδη φροντίσει να καταστήσει σαφές ότι δεν αντιμετωπίζει τη σύγκρουση με τις ΗΠΑ από θέση αδυναμίας.
Σε πρόσφατες δηλώσεις του υποστήριξε ότι οι ιρανικές αντεπιθέσεις ανάγκασαν αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή να μετακινηθούν, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη διέλυσε τα σχέδια της Ουάσινγκτον. Μάλιστα, χαρακτήρισε την αμερικανική προσπάθεια ως αποτυχημένη και υποστήριξε ότι ο Trump υπέστη ακόμη μία σοβαρή ήττα.
Η πολιτική σημασία αυτής της ρητορικής είναι μεγάλη.
Η Τεχεράνη δεν εμφανίζεται να αντιμετωπίζει τον εαυτό της ως τον αδύναμο κρίκο μιας σύγκρουσης που πρέπει πάση θυσία να τερματιστεί. Αντιθέτως, επιχειρεί να παρουσιάσει την κατάσταση ως μία αναμέτρηση στην οποία το Ιράν έχει καταφέρει να αντέξει την αμερικανική πίεση και να διατηρήσει την ικανότητά του να απαντά. Αυτό διαμορφώνει διαφορετικά και το έδαφος οποιασδήποτε μελλοντικής διαπραγμάτευσης.
«Οι διαπραγματεύσεις τελείωσαν»
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ηχηρό μήνυμα της επιλογής Rezaei.
Ο νέος γραμματέας του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας έχει δηλώσει ότι οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ είναι «τελειωμένες», ενώ έχει περιγράψει τις συνομιλίες ως μία γέφυρα που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να περάσει κανείς απέναντι, όχι ως μόνιμη δέσμευση.
Με άλλα λόγια, η Τεχεράνη δεν δείχνει διατεθειμένη να προσέλθει σε μια διαδικασία όπου η Ουάσινγκτον θα θεωρεί ότι κρατά όλα τα χαρτιά. Το αντίθετο.
Η επιλογή ενός ανθρώπου με βαθιές ρίζες στους IRGC μπορεί να ερμηνευθεί ως προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι οποιαδήποτε πολιτική συμφωνία θα στηρίζεται σε μια θέση στρατιωτικής ισχύος και όχι σε υποχώρηση υπό πίεση. Και αυτό εξηγεί γιατί η αλλαγή προσώπου στην Εθνική Ασφάλεια αποκτά ιδιαίτερη σημασία.
Το Hormuz ως «κόκκινη γραμμή»
Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η στάση του Rezaei για το Στενό του Hormuz.
Ο Ιρανός αξιωματούχος έχει προειδοποιήσει ότι εάν συνεχιστεί ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών, αμερικανικά πλοία και δυνάμεις στην περιοχή θα αντιμετωπίσουν σοβαρούς κινδύνους και απώλειες. Πρόκειται για μία προειδοποίηση που η Ουάσινγκτον δεν μπορεί εύκολα να αγνοήσει.
Το Hormuz αποτελεί μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Επομένως, η ικανότητα του Ιράν να απειλεί την ομαλή λειτουργία της περιοχής προσδίδει στην Τεχεράνη ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα. Δεν χρειάζεται το Ιράν να διαθέτει την οικονομική ή στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ για να δημιουργήσει τεράστιο κόστος. Αρκεί να μπορεί να καταστήσει ακριβή και επικίνδυνη οποιαδήποτε αμερικανική επιλογή κλιμάκωσης. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται ένα από τα ισχυρότερα χαρτιά της Τεχεράνης.
Ο άνθρωπος του Khamenei απέναντι στον Trump
Η άνοδος του Rezaei αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον λόγω της σχέσης του με τον Mojtaba Khamenei. Ο Rezaei υπηρετούσε ήδη ως στρατιωτικός σύμβουλος του Ανώτατου Ηγέτη, γεγονός που τον τοποθετούσε σε έναν στενό κύκλο προσώπων εμπιστοσύνης. Τώρα μετακινείται σε μία θέση από την οποία μπορεί να επηρεάσει άμεσα τον συντονισμό της ιρανικής πολιτικής ασφαλείας.
Ο Vali Nasr εκτιμά ότι η κίνηση αυτή μπορεί να αντανακλά προσπάθεια του Mojtaba Khamenei να ενισχύσει τον έλεγχό του πάνω στους IRGC και στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ειδικά ενόψει μιας πιθανής συμφωνίας με τις ΗΠΑ. Εάν αυτή η εκτίμηση αποδειχθεί σωστή, τότε το μήνυμα είναι ακόμη πιο καθαρό: Η Τεχεράνη δεν ετοιμάζεται να διαπραγματευτεί επειδή αισθάνεται ότι ηττήθηκε. Ετοιμάζεται να διαπραγματευτεί μόνο εφόσον μπορεί να το κάνει από θέση ισχύος.
Το Ιράν δεν υποχωρεί
Η επιλογή Rezaei δείχνει ότι η ιρανική ηγεσία θέλει να διατηρήσει τον στρατιωτικό παράγοντα στο επίκεντρο της στρατηγικής της.
Ένας άνθρωπος που πολέμησε στον πόλεμο Ιράν-Ιράκ, οικοδόμησε τους IRGC, υπηρέτησε στην κορυφή του στρατιωτικού μηχανισμού και έχει επανειλημμένα αμφισβητήσει την αποτελεσματικότητα της αμερικανικής στρατηγικής απέναντι στο Ιράν, βρίσκεται πλέον στο κέντρο της εθνικής ασφάλειας. Για την Ουάσινγκτον αυτό σημαίνει ότι η πίεση προς την Τεχεράνη δεν είναι βέβαιο ότι θα μεταφραστεί σε ιρανική υποχώρηση.
Για την Τεχεράνη, αντίθετα, η νέα ισορροπία μπορεί να λειτουργήσει ως μήνυμα ότι η στρατιωτική ισχύς, η απειλή γύρω από το Hormuz και η δυνατότητα αντεπίθεσης παραμένουν στο τραπέζι. Στο πλαίσιο αυτό, ο Rezaei δεν αναλαμβάνει απλώς μία θέση. Αναλαμβάνει να διαχειριστεί το πιο κρίσιμο κομμάτι της ιρανικής στρατηγικής σε μια περίοδο κατά την οποία η σύγκρουση με τις ΗΠΑ παραμένει ανοικτή και το ερώτημα δεν είναι αν η Τεχεράνη θα πιεστεί, αλλά το κόστος που είναι διατεθειμένη να επιβάλει στην Ουάσινγκτον για να μην υποχωρήσει.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών