Τελευταία Νέα
Νομικό Βήμα

Όλες οι αλλαγές που φέρνει ο νέος δικαστικός χάρτης

Όλες οι αλλαγές που φέρνει ο νέος δικαστικός χάρτης
Με το σχέδιο νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης ενοποιείται ο πρώτος βαθμός δικαιοδοσίας με την αναβάθμιση των ειρηνοδικών σε πρωτοδίκες, ώστε να λειτουργεί ταχύτερα και αποτελεσματικότερα η Δικαιοσύνη
Το μεσημέρι της Μεγάλης Τετάρτης στις 14:30 αναμένεται η ψήφιση στην Βουλή του νέου δικαστικού χάρτη.
Όπως ανέφερε χθες στην ομιλία του στην Βουλή ο Κυριάκος Μητσοτάκης με το νέο δικαστικό χάρτη στόχος είναι οι δικαστικές αποφάσεις να εκδίδονται συντομότερα κατά περίπου 30% και να εξορθολογιστεί ο εθνικός δικαστικός χάρτης, προσθέτοντας 1.000 ακόμη δικαστές στην «πρώτη γραμμή». «Θα όριζα ως μεταρρύθμιση κάθε σημαντική αλλαγή, η οποία έχει ενδεχομένως αργήσει να υλοποιηθεί. Πράγματι, ο πρώτος ο οποίος έκρινε ιστορικά απαραίτητη αυτή την αλλαγή ήταν ο Ελευθέριος Βενιζέλος το 1911. Δοκίμασε και το 1931 και 4 φορές αργότερα επιχειρήθηκε από διαφορετικές κυβερνήσεις με τελευταία το 1999. Δεν είναι τυχαίο ότι η ΝΔ τότε είχε στηρίξει αυτή τη μεταρρύθμιση, την οποία σήμερα προωθεί ως κυβέρνηση», τόνισε ο Πρωθυπουργός.

Οι βασικές διατάξεις του νομοσχεδίου

Με το σχέδιο νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης ενοποιείται ο πρώτος βαθμός δικαιοδοσίας με την αναβάθμιση των ειρηνοδικών σε πρωτοδίκες, ώστε να λειτουργεί ταχύτερα και αποτελεσματικότερα η Δικαιοσύνη. Με την ενοποίηση διπλασιάζεται η «δεξαμενή» των δικαστών και θα υπάρχουν συνολικά 2100 πρωτοδίκες που θα συμβάλουν στην ταχύτερη έκδοση των πρωτοβάθμιων αποφάσεων, ενώ οι δικαστικοί σχηματισμοί της χώρας θα μειωθούν από 217 σε 111.
Η συνδυασμένη απόδοση όλων πλέον των πρωτοβάθμιων δικαστών (ειρηνοδικών και πρωτοδικών) εκτιμάται ότι μετά την ενοποίηση μπορεί ν’ αυξηθεί μέχρι και 17%. Επίσης, το ποσοστό εκκαθάρισης των νέων πρωτοδικείων (περαιωθείσες προς εισερχόμενες υποθέσεις) αναμένεται ν’ αυξηθεί μέχρι και 24% μετά την ενοποίηση.
Βασικός κανόνας της χωροταξικής κατανομής των δικαστηρίων είναι ότι κάθε περιφερειακή ενότητα θα έχει στην πρωτεύουσά της την κεντρική έδρα Πρωτοδικείου στην οποία υπάγεται το σύνολο πλέον των πρωτοβάθμιων δικαστών. Προβλέπονται επίσης, παράλληλη και περιφερειακή έδρα Πρωτοδικείου, σε περιοχές όπου υπάρχουν ανάγκες.

Αντιδράσεις

Ωστόσο, το νέο μέτωπο στη Δικαιοσύνη έχει ήδη προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις με τους δικηγόρους να κάνουν λόγο για «προχειρότητα και αλαζονεία». Χαρακτηριστικό του κλίματος που επικρατεί το χθεσινό αποτέλεσμα δημοψηφίσματος του ΔΣΑ σύμφωνα με το οποίο οι δικηγόροι της Αθήνας απέρριψαν τη δημιουργία έξι νέων Πρωτοδικείων στην Αττική με ποσοστό 90,14%.
Ειδικότερα στο δημοψήφισμα που διενεργήθηκε από την περασμένη Δευτέρα (22/4) έως χθες -με κάλπη στα δικαστήρια και τα γραφεία του ΔΣΑ, αλλά και ηλεκτρονικά- συμμετείχαν 8.821 δικηγόροι.
Κατά της ίδρυσης έξι νέων Πρωτοδικείων στην Αττική, που προβλέπει ο νέος δικαστικός χάρτης, ψήφισαν 7.847 δικηγόροι (90,14%), ενώ υπέρ τάχθηκαν 858 (9,86%), ενώ ο Δημήτρης Βερβεσός σημείωσε ότι το αποτέλεσμα στέλνει ηχηρό μήνυμα.

Τι θα ισχύει 

Μπούγας: Το νέο καθεστώς που θα ισχύσει από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο

Από την πλευρά του ο υφυπουργός Δικαιοσύνης ανέφερε ότι ο νέος δικαστικός χάρτης αποτελεί μια τομή στο χώρο της Δικαιοσύνης με την οποία αλλάζει το δικαστικό σύστημα της χώρας. Ακόμη, ο κ. Μπούγας, αναφέρθηκε διεξοδικά στο νέο καθεστώς που θα ισχύει από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο στη Δικαιοσύνη.

Συγκεκριμένα, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης ανέφερε: ότι σήμερα, ο συνολικός χρόνος έκδοσης τελεσίδικης απόφασης στην Ελλάδα 1.482 ημέρες ενώ αντίστοιχος χρόνος στις χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης (CoE) οι 637 και ακόμη:

  • Λειτουργούν 154 Ειρηνοδικεία και 63 Πρωτοδικεία. Τα 63 από τα 154 Ειρηνοδικεία λειτουργούν στις έδρες των 63 Πρωτοδικείων. Συνολικά στον α' βαθμό υπάρχουν 217 δικαστικοί σχηματισμοί.
  • Οι συνολικά 916 ειρηνοδίκες σε όλη την Ελλάδα δικάζουν μόνο αστικές υποθέσεις έως 20.000 ευρώ, ενώ δεν δικάζουν καθόλου ποινικές υποθέσεις (ιδίως από το 2019 που καταργήθηκαν τα πταίσματα με τον νΠΚ).
  • Οι 1.200 πρωτοδίκες δικάζουν αστικές υποθέσεις από 20.001 ευρώ και άνω, καθώς και όλες τις ποινικές υποθέσεις πρώτου βαθμού.
  • Μία απόφαση Ειρηνοδικείου κοστίζει κατά μέσο όρο 760 ευρώ, ενώ κάθε απόφαση πρωτοδίκη κοστίζει μόλις 380 ευρώ. Το κόστος διαμορφώνεται, σύμφωνα με του μισθούς των δικαστικών υπαλλήλων, τα λειτουργικά έξοδα και τον χρόνο έκδοσης των δικαστικών αποφάσεων.

   Βασικοί άξονες του νομοσχέδιου

  • Ενοποίηση Πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας
  • Διαμόρφωση Χωροταξικού Σχεδιασμού (Κεντρικές, Παράλληλες, Περιφερειακές Έδρες, Οργανικές Θέσεις, καταργήσεις μικρών σχηματισμών)
  • Μεταφορά διαχειριστικών-διοικητικών αρμοδιοτήτων των Προϊσταμένων Δικαστών στο ΤΑ.Χ.ΔΙ.Κ. (Ταμείο Χρηματοδοτήσεως Δικαστικών Κτιρίων)

   Με την προτεινόμενη ενοποίηση του α' βαθμού δικαιοδοσίας:

  • Ορίζονται 56 κεντρικά Πρωτοδικεία και 7 παράλληλες έδρες αυτών.
  • Καταργούνται τα 63 Ειρηνοδικεία που βρίσκονται στις έδρες των 63 Πρωτοδικείων (56 Ειρηνοδικεία των κεντρικών εδρών και 7 Ειρηνοδικεία των παράλληλων εδρών). Τα κτίριά τους θα χρησιμοποιούνται ως χώροι του Πρωτοδικείου.
  • Από τα εναπομείναντα 91 Ειρηνοδικεία, τα 48 αναβαθμίζονται σε περιφερειακές έδρες Πρωτοδικείου και τα υπόλοιπα 43 καταργούνται τελείως (κλείνουν και σαν κτίρια).
  • Θα επέλθει διπλασιασμός των Δικαστών Πρώτου Βαθμού (περίπου 2.000 Δικαστές α' βαθμού),
  • Ταχύτερη διεκπεραίωση υποθέσεων
  • Ισοκατανομή της ύλης

   Ως προς τη χωροταξική διαμόρφωση των δικαστικών σχηματισμών, ο κ. Μπούγας ανέφερε:

   Βασικός κανόνας Ι: Ένα Κεντρικό Πρωτοδικείο για κάθε Περιφερειακή Ενότητα (πρώην νομός)

   Βασικός Κανόνας ΙΙ: Σύνορα και νησιά για εθνικούς λόγους δεν επηρεάζονται

   Στις Περιφερειακές Ενότητες όπου υπάρχουν 2 ή 3 Πρωτοδικεία, οι έδρες των Πρωτοδικείων (πλην της κεντρικής) μετατρέπονται σε παράλληλες με πλήρη καθ' ύλην αρμοδιότητα.

   Συγκεκριμένα, στις Περιφερειακές Ενότητες:

   α) Μεσσηνίας (παράλληλη έδρα η Κυπαρισσία)

   β) Λακωνίας (παράλληλη έδρα το Γύθειο)

   γ) Ηλείας (παράλληλη έδρα η Αμαλιάδα)

   δ) Αχαΐας (παράλληλες έδρες το Αίγιο και τα Καλάβρυτα)

   ε) Αιτωλοακαρνανίας (παράλληλη έδρα το Μεσολόγγι)

   στ) Βοιωτίας (παράλληλη έδρα η Θήβα)

   Στις περιφερειακές Ενότητες:

   α) Έβρου διατηρούνται όπως είναι σήμερα τα Πρωτοδικεία Αλεξανδρούπολης και Ορεστιάδας,

   β) Πέλλας διατηρούνται όπως είναι σήμερα τα Πρωτοδικεία Έδεσσας και Γιαννιτσών,

   γ) Κυκλάδων διατηρούνται όπως είναι σήμερα τα Πρωτοδικεία Σύρου και Νάξου και

   δ) Δωδεκανήσου διατηρούνται όπως είναι σήμερα τα Πρωτοδικεία Ρόδου και Κω.

  • Οι οργανικές θέσεις Δικαστών, Εισαγγελέων και δικαστικών υπαλλήλων κάθε περιφερειακής ενότητας, μεταφέρονται στο Κεντρικό Πρωτοδικείο.
  • Στις Παράλληλες Έδρες εξακολουθεί να δικάζεται το σύνολο των υποθέσεων, όπως σήμερα.
  • Στις Περιφερειακές Έδρες δικάζονται α) όλες οι αστικές υποθέσεις αρμοδιότητας Μονομελούς Πρωτοδικείου (Τακτική- Ειδική διαδικασία) που αποτελούν το 80% της δικαστικής ύλης, β) όλες οι ποινικές υποθέσεις αρμοδιότητας Μονομελούς Πλημμελειοδικείου με την προϋπόθεση να υπάρχει κατάλληλη υποδομή (κυρίως αίθουσες ακροατηρίων).

   Περιφέρεια Αττικής (Αθήνα και Πειραιάς)

   Στην Αθήνα το Πρωτοδικείο «σπάει» στα δυο. Ειδικότερα,

  • Τίθεται σε εφαρμογή ο διαχωρισμός του Πρωτοδικείου Αθηνών (υπό ενιαία διοίκηση) σε Ποινικό, που θα στεγαστεί στην Ευελπίδων, και Πολιτικό με έδρα στη Λουκάρεως, στο κτίριο που στεγάζονται σήμερα το Ειρηνοδικείο Αθηνών και τμήμα του Πρωτοδικείου.
  • Στην Αθήνα θα λειτουργήσουν από 16/9/2024 τρία περιφερειακά Πρωτοδικεία με έδρες το Μαρούσι, το Κορωπί και το Περιστέρι με πλήρη αρμοδιότητα από 01/01/2026. Μέχρι τότε θα λειτουργούν ως περιφερειακές έδρες Πρωτοδικείων με την καθ' ύλην αρμοδιότητα των πρώην Ειρηνοδικείων (20.000 ευρώ). Αντίστοιχα στον Πειραιά θα λειτουργήσουν δύο περιφερειακά Πρωτοδικεία με έδρα την Καλλιθέα και τα Μέγαρα.

   Επετηρίδα

  • Δημιουργία παράλληλης ειδικής επετηρίδας όπου οι ειρηνοδίκες -δικαστές πρώτου βαθμού πλέον- εξελίσσονται έως τον βαθμό του προέδρου Πρωτοδικών.
  • Από την ειδική επετηρίδα προβλέπεται, κατόπιν αίτησής του, η μετακίνηση δικαστή (πρώην ειρηνοδίκη) στο τέλος της γενικής επετηρίδας μετά από θέσπιση συγκεκριμένων κριτήριων, αξιολόγηση και απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου.
  • Μισθολογικά, όλοι λαμβάνουν τον ίδιο μισθό με τους συναδέλφους τους της γενικής επετηρίδας, ανάλογα με τα έτη υπηρεσίας στο δικαστικό σώμα.
  • Καταργείται η κατεύθυνση ειρηνοδικών στην Εθνική Σχολή Δικαστών και στο εξής προκηρύσσονται εξετάσεις αποκλειστικά για παρέδρους Πρωτοδικείου.
  • Όλοι οι ειρηνοδίκες θα επιμορφωθούν στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών-ΕΣΔι (ιδίως σε ζητήματα ποινικού δικαίου), προκειμένου να είναι έτοιμοι για τα νέα τους καθήκοντα.
  •    Ως προς τα καθήκοντα των προϊσταμένων δικαστηρίων
  • Οι υποχρεώσεις του προϊσταμένου ενός Δικαστηρίου διακρίνονται στις υπηρεσιακές-δικαιοδοτικές (ανάθεση υπηρεσιών στους δικαστές, γραμματείς, πειθαρχικά κλπ) και διοικητικές-διαχειριστικές (συντήρηση κτιρίων, προμήθειες κλπ)
  • Προβλέπεται η αποδέσμευση των προϊσταμένων από τα διαχειριστικά τους καθήκοντα και η αποκλειστική τους ενασχόληση με τα υπηρεσιακά- δικαιοδοτικά
  • Διοικητικά-διαχειριστικά καθήκοντα αναλαμβάνει το ΤΑΧΔΙΚ σε έκαστη Εφετειακή περιφέρεια, πάντα υπό την εποπτεία του Συμβουλίου Διευθύνσεως του κάθε δικαστικού σχηματισμού.

   Αποτελέσματα

  • Ισοκατανομή της ύλης του Πρώτου Βαθμού: θα σταματήσει το φαινόμενο όπου το 50% των δικαστών αναλαμβάνει το 80% της ύλης.
  • Ρυθμίζεται η ανακολουθία των δύο δικαιοδοσιών στον Πρώτο Βαθμό
  • Δημιουργία παραγωγικών και αποτελεσματικών Δικαστηρίων, με αριθμό υπηρετούντων δικαστών μεγαλύτερο από 15.
  • Πιο προσιτή δικαιοσύνη στον πολίτη, με λιγότερο κόστος γι' αυτόν.
  • Σημαντική μείωση του χρόνου της έκδοσης αποφάσεων στον Α' Βαθμό
  • Εξοικονόμηση πόρων (σε συνδυασμό με τη χωροταξία).
  • Βελτίωση αναλογίας δικαστικών υπαλλήλων προς δικαστή α΄ βαθμού.
  • Η παραγωγικότητα των (πρώην) ειρηνοδικών και πρωτοδικών -πλέον δικαστών πρώτου βαθμού- θα αυξηθεί μέχρι 17%.
  • Το ποσοστό εκκαθάρισης των Πρωτοδικείων (ο λόγος των διεκπεραιωθεισών προς τις εισερχόμενες υποθέσεις κάθε δικαστή πρώτου βαθμού) αναμένεται να αυξηθεί μέχρι 24%.
  • Η συνδυαστική εφαρμογή του Δικαστικού Χάρτη και του προσφάτως ψηφισθέντος Ν. 5095/2024 για την ενίσχυση της δικηγορικής ύλης, αναμένεται να μειώσει τον χρόνο έκδοσης τελεσίδικης απόφασης, από τις 1482 ημέρες, στις 900.
www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης