Τελευταία Νέα
Οικονομία

Η Ευρώπη κινδυνεύει από νέα κρίση χρέους - Στη δίνη του κυκλώνα ξανά η ελληνική οικονομία, έρχονται δύσκολες μέρες

Η Ευρώπη κινδυνεύει από νέα κρίση χρέους - Στη δίνη του κυκλώνα ξανά η ελληνική οικονομία, έρχονται δύσκολες μέρες
Ο κίνδυνος μιας νέας κρίσης στο ευρώ είναι υπαρκτός…
Σχετικά Άρθρα

Η ευρωζώνη δεν είναι σε θέση να αντιμετωπίσει την αστάθεια της αγοράς και δεν θεωρείται πλέον απίθανο να αντιμετωπίσει μια νέα κρίση χρέους, παρόμοια με εκείνη πριν από δέκα χρόνια.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα θα δει να αυξάνεται το πολιτικό ρίσκο και ο πολιτικός κίνδυνος το επόμενο διάστημα
Η ΕΚΤ βρίσκεται σε δίλημμα ύφεση ή τιθάσευση του πληθωρισμού
Η πρώτη αύξηση επιτοκίων εδώ και χρόνια πρόκειται να λάβει χώρα τον Ιούλιο, ενώ παράλληλα τα προγράμματα αγοράς ομολόγων τελειώνουν…
Οι κίνδυνοι από την αλλαγή στρατηγικής είναι μεγάλοι.
Η αύξηση των επιτοκίων είναι πιθανό να πλήξει ιδιαίτερα χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία…
Το να χρηματοδοτηθούν γίνεται ολοένα και πιο ακριβό… για τα ήδη υπερχρεωμένα κράτη του Νότου.
Από την άλλη, η ανισότητα μεταξύ των χωρών της νομισματικής ένωσης προκαλεί προβλήματα για τα οποία δεν θα υπάρξει ιδανική λύση.
Στην τρέχουσα κατάσταση, η ΕΚΤ έχει λιγοστά περιθώρια ελιγμών.
Στη συνάντηση πολιτικής, τον Ιούνιο, η Christine Lagarde ήταν τόσο χαρούμενη όσο ο καιρός…
Χαμογελούσε και φαινόταν πιο φιλική, πιο ευγενική από ό,τι συνήθως.
Για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) και τα μέλη του Συμβουλίου συναντώνται διά ζώσης,.
Και όχι στον πύργο της ΕΚΤ από σκυρόδεμα και γυαλί στα ανατολικά της Φρανκφούρτης, ο οποίος κοστίζει δισεκατομμύρια και είναι ως επί το πλείστον άδειος λόγω κορωνοϊού, αλλά στη Nederlandsche Bank, την κεντρική τράπεζα της Ολλανδίας.
Ο Klaas Knot, ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ολλανδίας, είχε προσκαλέσει τους συναδέλφους του.
Η Πρόεδρος της ΕΚΤ έδειχνε ενθουσιασμένη, ευχαρίστησε πολλές φορές για την πρόσκληση.
Και το πιο σημαντικό, η Lagarde έφερε το πολυαναμενόμενο μήνυμα.
Καθώς άλλες κεντρικές τράπεζες ανήγγειλαν την αύξηση των επιτοκίων λόγω των υψηλών ποσοστών πληθωρισμού, η Lagarde επεφύλασσε, επιτέλους, την προοπτική μιας πρώτης αύξησης τον Ιούλιο.
Τα αρνητικά επιτόκια ανήκουν στο παρελθόν και τα προγράμματα αγοράς κρατικών ομολόγων θα πρέπει να τερματιστούν.
Όλα ακούγονται σαν να θέλει η ΕΚΤ να καταπολεμήσει τον πληθωρισμό - τον Μάιο στη ζώνη του ευρώ ανέβηκε στο 8,1%.
Δύο εβδομάδες αργότερα, την περασμένη Παρασκευή, η Lagarde είχε άλλη μια σημαντική εμφάνιση -αυτήν τη φορά στις Βρυξέλλες στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ.
Η χαρούμενη διάθεση είχε «εξατμιστεί».
Κάποιοι τότε μιλούν ακόμη και για μια καταιγίδα που απειλεί να σαρώσει την Ευρώπη.
Γιατί με την αύξηση των επιτοκίων επανήλθε ο φόβος της ευρωκρίσης.
Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων στις υπερχρεωμένες χώρες της Νότιας Ευρώπης αυξήθηκαν απότομα: στην Ιταλία μερικές φορές ξεπερνούν το 4%, την Ελλάδα λίγο κάτω, στην Ισπανία μερικές φορές 3% και στη Γαλλία σχεδόν 2,5%.
Υπενθυμίζεται πως στην αρχή του έτους, οι τόκοι που έπρεπε να πληρώσουν τα ομοσπονδιακά κράτη για να αναχρηματοδοτήσουν τα ομόλογά τους ήταν κάτω από το 1%.
«Η άνοδος των επιτοκίων είναι δραματική, σηματοδοτεί μια επιστροφή της κρίσης του ευρώ», λέει ο Clemens Fuest, επικεφαλής του Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (IFO) στο Μόναχο.
«Οι κίνδυνοι για την ευρωζώνη είναι πραγματικοί», προειδοποιεί ο ιταλικής καταγωγής Αμερικανός οικονομολόγος Nouriel Roubini.
Για τον Lars Feld, πρώην πρόεδρο του συμβουλίου εμπειρογνωμόνων των «σοφών της οικονομίας στη Γερμανία» και σήμερα εσωτερικό σύμβουλο του ομοσπονδιακού υπουργού Οικονομικών, Habeck, αποτελεί μείζον ζήτημα η μείωση του χρέους σε χώρες όπως η Ιταλία και η Ελλάδα.

Πόσο ακόμη θα διαρκέσει το πακέτο διάσωσης για την Ελλάδα…;

Αναμφίβολα, οι αναμνήσεις που ξυπνούν είναι κακές…
Υπενθυμίζεται πως, όταν το 2012 οι παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές απώλεσαν την εμπιστοσύνη τους σε ό,τι αφορά τη βιωσιμότητα του χρέους στις χώρες της Νότιας Ευρώπης, δίνοντας τροφή στους κερδοσκόπους, τα δεκαετή ιταλικά κρατικά ομόλογα είχαν απόδοση πάνω από το 7%.
Και εν προκειμένω αξίζει να αναρωτηθεί κανείς πόσο ακόμη θα διαρκέσει το πακέτο διάσωσης για την Ελλάδα…;
Με άλλα λόγια, έρχονται δύσκολές ημέρες για την ελληνική οικονομία.
Αν και τα έσοδα από τον Τουρισμό θα μετριάσουν την ζημία, εντούτοι η πραγματικότητα είναι ότι στο τέλος του 4ου τριμήνου του 2022 ή αρχές 2023 λόγω ετεροχρονισμού φάσης θα αποκαλυφθεί το μέγεθος της ζημιάς στην ελληνική οικονομία.
Ο πληθωρισμός και η ενεργειακή κρίση θα πλήξουν συστημικά την διαβρωμένη ελληνική οικονομία που πέταξε 44 δισεκ. λόγω της πανδημίας και τώρα που ο πληθωρισμός και η ενεργειακή κρίση είναι ζωτικής σημασίας…δεν υπάρχουν πολεμοφόδια στην φαρέτρα της ελληνικής κυβέρνησης…
Η Κύπρος σήμερα βρίσκεται σε επενδυτική βαθμίδα, δηλαδή τα ομόλογα δεν θεωρούνται σκουπίδια όπως της Ελλάδος και το Κυπριακό 10ετές ομόλογο βρίσκεται στο 3,24% έναντι της Ελλάδος που βρίσκεται στο 3,80%..
Το ελληνικό 10ετές ομόλογο είχε φθάσει έως το 4,72% πριν την παρέμβαση της ΕΚΤ για να ανακόψει τον εκτροχιασμό στα ομόλογα της Νοτίου Ευρώπης.
Επίσης η ΕΚΤ έχει αγοράσει 39 δισεκ. σε σύνολο 82 δισεκ. που είναι τα ελληνικά ομόλογα ελεύθερα διαπραγματεύσιμα, σχεδόν το 50%, τα περιθώρια αγορών τείνουν να εξαντληθούν…
Το πιθανότερο σενάριο είναι να μετατεθεί η επενδυτική βαθμίδα για το 2024 ενώ μόνο εάν η ελληνική κυβέρνηση – παρακαλέσει – τους αμερικανούς να αναβαθμίσουν την Ελλάδα για πολιτικούς λόγους.
Η Ελλάδα δεν αξίζει να αναβαθμιστεί σε επενδυτική βαθμίδα ή investment grade.
Αδύναμες χώρες όπως η Ελλάδα ποντάρουν στην ΕΚΤ για να διασωθούν, μια ακόμη επιβεβαίωση πόσο αδύναμη οικονομία είναι η ελληνική.
Παράλληλα, η Ιταλία τελεί σε πολιτικό κενό, η Ισπανία δεν έχει σχέδιο μείωσης του χρέους, η Γαλλία αναπτύσσεται αλλά το χρέος της είναι τεράστιο…
Η κατάσταση σήμερα, δέκα χρόνια μετά, είναι διαφορετική.
Όμως δεν είναι καλύτερη.
Ακόμα κι αν τα επιτόκια απέχουν πολύ από τα επίπεδα του 2012, ο κίνδυνος να αναζωπυρωθεί ξανά η κρίση του ευρώ είναι υπαρκτός – μπορεί και μεγαλύτερος.
Για παράδειγμα, πριν από 10 χρόνια το εθνικό χρέος των χωρών του ευρώ ήταν εννέα τρισεκατομμύρια ευρώ, σήμερα είναι 12,4 τρισεκατομμύρια ευρώ - κυρίως λόγω των μόνιμων προγραμμάτων κρατικής στήριξης.
Αυτό το νούμερο αντιστοιχεί σχεδόν σε ολόκληρη την ετήσια οικονομική παραγωγή της νομισματικής ένωσης.

Ξέσπασμα κορωνοϊού

Στις αρχές του 2020, οι χώρες του ευρώ ανέλαβαν υποχρεώσεις που ξεπερνούν τα 2,5 τρισεκατομμύρια ευρώ.
Το σύνολο του ισολογισμού της ΕΚΤ, που βρίσκεται σε «μόνιμη κατάσταση διάσωσης» από το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, σχεδόν πενταπλασιάστηκε τα τελευταία δέκα χρόνια, κυρίως λόγω των αγορών ομολόγων, και πλέον ανέρχεται στα 8,8 τρισ. ευρώ.
Το ένα τρίτο του εθνικού χρέους των χωρών του ευρώ κατέχεται πλέον από την κεντρική τράπεζα.
Αυτό λειτουργούσε καλά όσο τα ποσοστά πληθωρισμού ήταν χαμηλά.
Τώρα, όμως, η ΕΚΤ αναγκάζεται να εκπληρώσει την πρωταρχική της ευθύνη και κύριο σκοπό της: να διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών.
Αλλά τώρα, περισσότερο από ποτέ, οι χώρες του ευρώ χρειάζονται περισσότερα χρήματα και όχι λιγότερα.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν οδηγεί μόνο σε ακριβά προγράμματα επανεξοπλισμού.
Απαιτούνται επενδύσεις δισεκατομμυρίων για να απελευθερωθεί η Ευρώπη από την αυτοπροκαλούμενη εξάρτησή της από τις ρωσικές προμήθειες πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Ταυτόχρονα, τα κράτη αισθάνονται υποχρεωμένα να προστατεύσουν τους πολίτες τους από τις συνέπειες του πληθωριστικού σοκ με φορολογικές ελαφρύνσεις και κοινωνικά προγράμματα.
Η Επιτροπή προσπαθεί να αμβλύνει αυτή την επισφαλή κατάσταση.
Στην κορυφή της έδρας του εκτελεστικού βραχίονα της ΕΕ, από τις Βρυξέλλες, ο αντιπρόεδρος Valdis Dombrovskis εξηγεί την κατάσταση:
«Μάθαμε πολλά μετά την παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008», λέει, συμπληρώνοντας:
«Η κρίση μας χτυπά σε πολύ καλύτερη κατάσταση αυτή τη φορά».
Αλλά ο Dombrovskis παραδέχεται επίσης ότι η ευρωπαϊκή οικονομία θα έλθει αντιμέτωπη με ταραχώδεις περιόδους.
«Η περίοδος του φθηνού χρήματος πλησιάζει στο τέλος της και ο χρόνος για τα προγράμματα τόνωσης της οικονομίας έχει τελειώσει.
Τα κράτη του ευρώ θα πρέπει να επιστρέψουν στη λιτότητα».
Όπως και το 2012, ανακύπτουν θεμελιώδη ερωτήματα στην Ευρώπη:
Σε ποιο βαθμό μπορούν να είναι ασαφή τα όρια μεταξύ νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής, μεταξύ παραγωγής χρήματος και δαπανών, μεταξύ ανεξάρτητων κεντρικών τραπεζών και δημοκρατικά νομιμοποιημένων κυβερνήσεων;
Για πόσο καιρό μπορούν οι κεντρικές τράπεζες να δημιουργούν το αποθεματικό για μια πολιτική της οποίας το οικονομικό πεδίο δράσης έχει πράγματι εξαντληθεί;
Μπορεί η Ευρώπη να επιβιώσει σε αυτό το δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον εάν δεν αντιμετωπιστούν τα γενετικά ελαττώματα του ευρώ, που την κατέστησαν ευπαθή σε μια κρίση χρέους εξαρχής;

Eυθύνεται η ΕΚΤ

Η ΕΚΤ ευθύνεται εν μέρει για την τρέχουσα κατάσταση.
Ενόψει της συνάντησης του Άμστερνταμ, υπήρχαν φήμες ότι η κεντρική τράπεζα θα εισαγάγει ένα νέο μέσο για τον περιορισμό των αποδόσεων των ομολόγων της Νότιας Ευρώπης.
Οι αγορές είχαν γίνει πολύ νευρικές όταν η ΕΚΤ ανακοίνωσε ότι θα καταργούσε σταδιακά τις αγορές κρατικών ομολόγων για την καταπολέμηση του πληθωρισμού.
Έτσι, οι προσδοκίες για τη σύνοδο του Άμστερνταμ ήταν υψηλές.
Αλλά η Lagarde δεν είχε τίποτα νέο να προσφέρει.
Επανέλαβε απλώς αυτό που όλοι γνώριζαν ήδη: ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το εργαλείο των επανεπενδύσεων στο πλαίσιο του PEPP.
Ο λόγος ήταν απλός: η ΕΚΤ συζήτησε μια τέτοια ιδέα, αλλά δεν υπήρξε συμφωνία.
Οι μάταιες προσπάθειες έγιναν σύντομα αισθητές στις χρηματοπιστωτικές αγορές: τα spread, δηλαδή τα ασφάλιστρα επιτοκίων για κρατικά ομόλογα από μη ασφαλείς δανειολήπτες, αυξήθηκαν.
Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ δεν βοηθά…
Το νούμερο ένα θέμα στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές έγινε ξαφνικά η επιστροφή της κρίσης του ευρώ.
Ειδικότερα, στο επίκεντρο ήρθε το υψηλό επίπεδο χρέους στην Ιταλία το οποίο στα 2,7 τρισ. ευρώ αντιπροσωπεύει σχεδόν το ένα τέταρτο του συνολικού χρέους της ευρωζώνης, και στην Ελλάδα.
Η Lagarde επανέλαβε πολλές φορές ότι η ΕΚΤ δεν θα επιτρέψει τον «κατακερματισμό» της ευρωζώνης.
Αυτή η λέξη («κατακερματισμός») είναι η μαγική φόρμουλα της ΕΚΤ για να δικαιολογήσει την παρέμβασή της στα δημόσια οικονομικά…
Την Τετάρτη της περασμένης εβδομάδας, τα κύματα έφτασαν πιο ψηλά: η ΕΚΤ συγκάλεσε μια ad hoc συνεδρίαση για να συζητήσει την κλιμακούμενη κρίση χρέους.
Στις χρηματαγορές, πολλοί κράτησαν την ανάσα τους, περιμένοντας με ανυπομονησία το αποτέλεσμα της συνεδρίασης.
Αλλά υπήρξε κάτι νέο.
Η ΕΚΤ απλώς ανακοίνωσε ότι η ανάπτυξη του νέου μέσου αγοράς περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να αποδοθεί ως «Ακόμα δεν ξέρουμε τι θέλουμε».

Διαμάχη μεταξύ οικονομολόγων

Με αφορμή την τρέχουσα κατάσταση, έχει ξεσπάσει σφοδρή διαμάχη μεταξύ των οικονομολόγων.
Ο Jörg Kramer, επικεφαλής οικονομολόγος της Commerzbank, προειδοποίησε ότι οι περαιτέρω αγορές ομολόγων θα αύξαναν την προσφορά χρήματος και θα τροφοδοτούσαν τον πληθωρισμό και θα εμπόδιζαν επίσης την Ιταλία να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις.
Ο Lars Feld συμφώνησε.
Ο Δανός οικονομολόγος Erik Nielsen, επικεφαλής σύμβουλος της ιταλικής τράπεζας Unicredit, σημείωσε ότι, σε αντίθεση με τη Γερμανία, το ιταλικό κράτος δεν έχει χρεοκοπήσει ποτέ.
Ο Marcel Fratzscher, απόφοιτος της ΕΚΤ και τώρα επικεφαλής του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW), αρνήθηκε ότι υπάρχει δίλημμα σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση του πληθωρισμού και τη διάσωση του ευρώ.
Ο Robin Brooks, επικεφαλής οικονομολόγος στον μεγάλο τραπεζικό οργανισμό IIF, προειδοποιεί εδώ και μήνες ότι η ΕΚΤ παραγκωνίζει όλους τους ιδιώτες αγοραστές ιταλικών ομολόγων και ως εκ τούτου η χώρα δεν θα βγει ποτέ από τη λειτουργία υποστήριξης.
Κρίνοντας από αυτή τη φλυαρία των φωνών μεταξύ των ειδικών, τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ παραμένουν σχετικά ήρεμα και προφανώς συμφωνούν στο εξής:
Κανείς δεν θέλει μια μεμονωμένη χώρα να δέχεται πίεση από υπερβολικά υψηλές αποδόσεις.

Η Bundesbank προειδοποιεί για την αναστολή των κριτηρίων του Μάαστριχτ

Η Bundesbank ανησυχεί δημόσια όλο και περισσότερο.
Έγγραφο που δημοσιεύθηκε την προηγούμενη εβδομάδα ανέφερε ότι η οικονομική κατάσταση σε ορισμένες χώρες είναι «εύθραυστη».
Τελευταίο αλλά εξίσου σημαντικό, τα αυξανόμενα ασφάλιστρα κινδύνου δείχνουν «ότι γίνεται ολοένα και πιο απαραίτητο να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στα σταθερά δημόσια οικονομικά».
Ως εκ τούτου, η γερμανική κεντρική τράπεζα δεν πιστεύει στην απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αναστείλει τους κανόνες για το χρέος του Μάαστριχτ και πάλι για το 2023.
Στο σημερινό περιβάλλον, η τήρηση των κανόνων για το χρέος είναι πιο σημαντική από ποτέ.
Νέοι υπολογισμοί από τους οικονομολόγους Veronika Grimm και τον οικονομολόγο Volker Wieland δείχνουν επίσης γιατί.
Κάτω από το τρέχον επίπεδο των επιτοκίων, το επιτόκιο των χωρών του ευρώ εξακολουθεί να είναι «εύκολα υποφερτό», σύμφωνα με τον Wieland.
Αλλά αν τα επιτόκια αυξηθούν άλλες δύο ποσοστιαίες μονάδες, τα πράγματα δεν θα πάνε καλά.
Το κόστος των τόκων για νέο χρέος στη Γαλλία θα αυξηθεί σε περίπου 3% μεσοπρόθεσμα, 4% για την Ισπανία και ακόμη και 6% για την Ιταλία.
Σε αυτή την περίπτωση, η Ιταλία θα έπρεπε να δαπανήσει περισσότερα για τους τόκους ως προς την ετήσια οικονομική παραγωγή από ό,τι κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους.
«Πρέπει να ληφθούν αντίμετρα», λέει ο Wieland.
Σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg, τα ιταλικά ομόλογα αξίας άνω των 510 δισ. ευρώ θα λήξουν μέχρι το τέλος του επόμενου έτους.
Στην Ισπανία τα λήγοντα ομόλογα στο ίδιο διάστημα είναι πάνω από 190 δισ. ευρώ, στην Ελλάδα 20 δισ. ευρώ και στη Γαλλία πάνω από 420 δισ. ευρώ.
Εκ πρώτης όψεως, πρόκειται για σοκαριστικά υψηλά ποσά, αλλά τα επιτόκια των παλαιών ομολόγων που λήγουν είναι ως επί το πλείστον ακόμη υψηλότερα από τα επιτόκια που πρέπει να πληρώσουν σήμερα τα κράτη για νέα.
Έτσι τα κράτη εξοικονομούν χρήματα με πολλά αναχρηματοδοτούμενα ομόλογα.
Ο Carsten Klude, επικεφαλής οικονομολόγος της MM, βλέπει έντονα προβλήματα αναχρηματοδότησης.
Ο Klude το εξηγεί με την ακόλουθη εκτίμηση: Το μέσο επιτόκιο για τα εκκρεμή ιταλικά κρατικά ομόλογα ύψους 2,3 τρισεκατομμυρίων ευρώ είναι επί του παρόντος 2%.
Ο μέσος όρος υπολειπόμενης διάρκειας των εκκρεμών ομολόγων είναι επτά χρόνια.
Δεδομένου ότι η Ιταλία θα πρέπει να αναχρηματοδοτήσει περίπου 340 δισεκατομμύρια ευρώ τους επόμενους δώδεκα μήνες, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Klude, με βάση στοιχεία της ΕΚΤ, ακόμη και με μόνιμη αύξηση των αποδόσεων των επταετών κρατικών ομολόγων από το τρέχον 3,1 σε 4%, το μέσο επιτόκιο για το σύνολο του δημόσιου χρέους θα ανέλθει σε περίπου 2,3%.
«Εάν οι αποδόσεις ανέλθουν σε 5% ή 6%, το μέσο επιτόκιο αναχρηματοδότησης αυξάνεται στο 2,5% ή 2,6%, αντίστοιχα».
Για τον Klude, κανένα σενάριο νέας κρίσης δημόσιου χρέους δεν μπορεί να εξαχθεί από αυτές τις «πρόχειρες εκτιμήσεις».
Ωστόσο, το αφεντικό του Ifo, Fuest, προειδοποιεί: «Εάν επικρατήσει η προσδοκία στις αγορές ότι η αναχρηματοδότηση θα είναι δύσκολη, τα spread μπορεί να αυξηθούν απότομα.»
Η Ιταλία θα πρέπει να αναχρηματοδοτεί σχεδόν το 20% του ΑΕΠ σε χρέος κάθε χρόνο.
Αυτό σημαίνει ότι τα υψηλά επιτόκια θα κάνουν αργά αλλά σταθερά ακριβότερη την εξυπηρέτηση του χρέους.
Ωστόσο, υπάρχει ένα άλλο σημείο που έχει αλλάξει σε σύγκριση με το 2012: η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης δεν είναι πλέον η οικονομική δύναμη που ήταν… οπότε δεν θα μπορέσει να στηρίξει προγράμματα διάσωσης.
Από το ξέσπασμα της πανδημίας, η Γερμανία έχει χαμηλές επιδόσεις.
Άλλες χώρες όπως οι ΗΠΑ, η Κίνα, η Νότια Κορέα και η Ινδία ανέκαμψαν πολύ πιο γρήγορα.

Το ευρώ: Μια αιώνια ιστορία διάσωσης

Ολοένα και πληθαίνουν οι οικονομολόγοι που θεωρούν πως η εποχή των ατελείωτων Eurogroup, με τους υπουργούς να συζητούν για ad hoc προγράμματα έκτακτης ανάγκης, επιστρέφει.
Εξάλλου, η ιστορία του ευρώ είναι ιστορία συνόδων κορυφής για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Όλα ξεκίνησαν τον Οκτώβριο του 2009 με την παραδοχή του Έλληνα πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου ότι το δημοσιονομικό του έλλειμμα, στο 12,7% εκείνο το έτος, θα ήταν υπερδιπλάσιο από το αναμενόμενο.
Τότε ξεκινά η καθοδική πορεία της Ελλάδας…
Οι αμερικανικοί οίκοι αξιολόγησης συνεχίζουν να υποβαθμίζουν την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας, οι επενδυτές αγχώνονται και τα ασφάλιστρα κινδύνου για τα κρατικά ομόλογα αυξάνονται.
Τον Φεβρουάριο του 2010, οι τότε 16 αρχηγοί του Eurogroup συναντήθηκαν για την πρώτη ειδική σύνοδο κορυφής και δήλωσαν επίσημα ότι θα χρησιμοποιούσαν όλα τα μέσα για να εξασφαλίσουν τη σταθερότητα της ευρωζώνης.
Ωστόσο, η κατάσταση επιδεινώνεται…
Στις 23 Απριλίου, η Ελλάδα υποβάλλει αίτηση για οικονομική βοήθεια για να αποτρέψει την κρατική χρεοκοπία.
Οι χώρες του ευρώ και το ΔΝΤ παρέχουν διμερή δάνεια συνολικού ύψους 110 δισ. ευρώ.
Όμως χρειάστηκε χρόνος για να τεθεί ξανά υπό έλεγχο η κατάσταση: το πρώτο πακέτο διάσωσης της Ελλάδας ακολούθησε ένα δεύτερο το 2012 και ένα τρίτο το 2015.
Ταυτόχρονα, άλλες υπερχρεωμένες χώρες μπαίνουν στο στόχαστρο των αγορών: η Ιρλανδία χρειάζεται βοήθεια συνολικού ύψους 85 δισ. ευρώ έως το τέλος του 2010, η Πορτογαλία θα ακολουθήσει τον Μάιο του 2011 με 78 δισ. ευρώ.
Τέλος, τον Ιούνιο του 2012, η Ισπανία έλαβε επίσης υποστήριξη για την ανακεφαλαιοποίηση του προβληματικού τραπεζικού της τομέα.
Πολλoί νέοι θεσμοί γεννήθηκαν εκείνα τα χρόνια για να κάνουν τη νομισματική ένωση ανθεκτική στην κρίση.
Θα συσταθεί κοινή τραπεζική εποπτική αρχή στην ΕΚΤ.
Πάνω από όλα, όμως, υπάρχει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM), ένα εργαλείο διάσωσης με κεφάλαιο 500 δισ. ευρώ, που έχει σκοπό να σχηματίσει ένα τείχος προστασίας κατά των κερδοσκόπων.

Πανδημία

Στην πανδημία του κορωνοϊού, η ΕΕ συνέχισε να επεκτείνει τη δημοσιονομική πολιτική της.
Το Ταμείο Ανάκαμψης των 750 δισεκατομμυρίων ευρώ, που χρηματοδοτείται από κοινό χρέος, στοχεύει να επιταχύνει τον πράσινο και ψηφιακό μετασχηματισμό της ηπείρου, δημιουργώντας ανάπτυξη.
Σε αυτούς τους θεσμούς στρέφονται οι ευρωπαίοι πολιτικοί σήμερα όταν αναζωπυρώνεται η ανησυχία για το δημόσιο χρέος στη Νότια Ευρώπη.
Ο απερχόμενος επικεφαλής του ταμείου διάσωσης του ESM, Klaus Regling, αναφέρει τρεις λόγους για τους οποίους η ευρωζώνη είναι πιο ανθεκτική σήμερα από ό,τι ήταν στις αρχές της περασμένης δεκαετίας.

  • Πρώτον, δεν υπάρχουν πλέον τα τεράστια μακροοικονομικά προβλήματα του παρελθόντος - όπως η απώλεια ανταγωνιστικότητας και τα τεράστια εμπορικά ελλείμματα που απαιτούν συνεχείς εισαγωγές κεφαλαίων.
  • Δεύτερον, οι τόκοι στους προϋπολογισμούς όλων των χωρών του ευρώ βρίσκονται πλέον στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και μισό αιώνα - και αυτό παρά τα σημαντικά υψηλότερα επίπεδα χρέους.
  • Και τρίτον, υπάρχουν οι νέοι θεσμοί που διασφαλίζουν τη ζώνη του ευρώ.

Ως εκ τούτου, η ανησυχία για μια νέα κρίση του ευρώ είναι υπερβολική, λέει ο Regling.
Σε πρόσφατη εκδήλωση στις Βρυξέλλες, χαρακτήρισε μάλιστα την ιδέα «παράλογη».
Η πρόγνωσή του: δεν θα υπάρξει κρίση του ευρώ τουλάχιστον την επόμενη πενταετία. Μεσοπρόθεσμα, ωστόσο, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να είναι προσεκτικές και να μειώσουν ξανά τα επίπεδα του χρέους τους.
Ωστόσο, δεν πρέπει κανείς να αυταπατάται: υπάρχει μια θεμελιώδης, μόνιμη λύση στο δίλημμα που αντιμετωπίζει η ΕΚΤ.
Η ζώνη του ευρώ είναι μια νομισματική ένωση, αλλά όχι μια δημοσιονομική ένωση…
Δεν είναι επίσης σαφές σε ποιο βαθμό οι πιο αδύναμες περιοχές έχουν πραγματικά τη δύναμη να αλλάξουν την οικονομική τους μοίρα.
Η Ελλάδα είναι πολύ μακριά από τις οικονομικές δυνάμεις της Ευρώπης.

www.bankingnews.gr

Ρoή Ειδήσεων

Σχόλια αναγνωστών

Δείτε επίσης

Advertisement -->