Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία ξεπερνούν πλέον τα 167 δισ. ευρώ με τα 114,5 δισ. ευρώ από αυτά να αφορούν οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση
Μια δεύτερη ευκαιρία σε νοικοκυριά, επαγγελματίες και επιχειρήσεις που αδυνατούν να εξυπηρετήσουν παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές συνολικού ύψους 95 δισ. ευρώ δίνει το νέο πλαίσιο των έως 120 δόσεων για χρέη προς το Δημόσιο και τον ΕΦΚΑ.
Η νέα ρύθμιση για το ιδιωτικό χρέος, που επανασχεδιάστηκε μετά το ισχνό ενδιαφέρον για το υφιστάμενο καθεστώς των 72 δόσεων, διευρύνει τόσο τον αριθμό των δόσεων όσο και το χρονικό όριο των οφειλών που μπορούν να υπαχθούν, ενώ παράλληλα δίνει τη δυνατότητα σε όσους βρίσκονται ήδη στη ρύθμιση των 72 δόσεων να μεταπηδήσουν στο νέο σχήμα.
Το βασικό πλεονέκτημα είναι η μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης, σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία ιδιώτες και επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, του υψηλού πληθωρισμού και της σημαντικής αύξησης του λειτουργικού κόστους.
Στόχος είναι οι μηνιαίες δόσεις να καταστούν περισσότερο διαχειρίσιμες για τους οφειλέτες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Ωστόσο, η επιμήκυνση της αποπληρωμής έχει και το τίμημά της, καθώς η εξόφληση σε περισσότερες δόσεις συνεπάγεται μεγαλύτερη συνολική επιβάρυνση από τόκους σε βάθος χρόνου.
Το νέο καθεστώς
Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%. Η δυνατότητα υποβολής αίτησης παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τους περίπου 35.000 οφειλέτες που έχουν ήδη ενταχθεί στις 72 δόσεις. Με αίτησή τους μπορούν να μεταφέρουν το υπόλοιπο της οφειλής τους στο νέο σχήμα των 120 δόσεων. Η μετάβαση δεν γίνεται αυτόματα.
Τι αλλάζει από τις 72 στις 120 δόσεις
Η πρώτη αλλαγή είναι ο χρόνος αποπληρωμής. Από τους 72 μήνες, η διάρκεια φτάνει πλέον έως τους 120 μήνες, δηλαδή έως και δέκα χρόνια. Παράλληλα, διευρύνεται το χρονικό όριο των οφειλών. Το προηγούμενο πλαίσιο κάλυπτε χρέη που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ πλέον εντάσσονται και οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες μέσα στο 2024. Αλλάζει επίσης η ημερομηνία που εξετάζεται εάν η οφειλή βρίσκεται σε ενεργή ρύθμιση. Από τις 20 Απριλίου 2026 μεταφέρεται στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Πόσο πέφτει η μηνιαία δόση
Το μεγαλύτερο άμεσο όφελος για τον οφειλέτη είναι η μικρότερη μηνιαία καταβολή. Για παράδειγμα, σε χρέος 5.000 ευρώ, η δόση υπολογίζεται περίπου στα 82,50 ευρώ με αποπληρωμή σε 72 μήνες. Με 120 δόσεις περιορίζεται περίπου στα 55 ευρώ τον μήνα. Για χρέος 10.000 ευρώ, η μηνιαία δόση από περίπου 165 ευρώ στις 72 δόσεις μειώνεται περίπου στα 110 ευρώ στις 120. Σε μεγαλύτερη οφειλή 25.000 ευρώ, η δόση από περίπου 412 ευρώ στις 72 δόσεις περιορίζεται περίπου στα 276 ευρώ με 120 δόσεις. Η διαφορά, επομένως, μπορεί να είναι σημαντική για την καθημερινή ταμειακή εικόνα ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης.
Η παγίδα των περισσότερων δόσεων
Η χαμηλότερη μηνιαία δόση, όμως, έχει και την άλλη πλευρά. Όσο αυξάνεται η διάρκεια, αυξάνεται και το συνολικό ποσό που θα καταβληθεί λόγω των τόκων. Για παράδειγμα, στο χρέος των 10.000 ευρώ, η συνολική καταβολή διαμορφώνεται περίπου στα 11.878 ευρώ στις 72 δόσεις και στα 13.226 ευρώ στις 120. Δηλαδή η πρόσθετη επιβάρυνση από τους τόκους είναι 3.226 ευρώ.
Για οφειλή 20.000 ευρώ, η συνολική καταβολή διαμορφώνεται περίπου στα 23.756 ευρώ στις 72 δόσεις και στα 26.452 ευρώ στις 120 δόσεις. Δηλαδή, η πρόσθετη επιβάρυνση από τους τόκους ανέρχεται περίπου στα 3.756 ευρώ στις 72 δόσεις και στα 6.452 ευρώ στις 120 δόσεις.
Επομένως, οι 120 δόσεις μειώνουν τη μηνιαία επιβάρυνση, αλλά αυξάνουν το συνολικό κόστος της ρύθμισης.
Ποιοι μπαίνουν και ποιοι μένουν εκτός
Η ρύθμιση δεν καλύπτει όλα τα χρέη. Οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά δεν εντάσσονται στις 120 δόσεις. Για αυτές εξακολουθεί να ισχύει η πάγια ρύθμιση των έως 24 δόσεων. Επιπλέον, για να ενταχθεί κάποιος στη νέα ρύθμιση θα πρέπει:
-να μην έχει άλλες αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες οφειλές ή αυτές να έχουν τακτοποιηθεί με νόμιμο τρόπο,
-να έχει υποβάλει τις απαιτούμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών,
-να μην έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Κρίσιμο είναι και το γεγονός ότι η ρύθμιση αφορά οφειλές που δεν βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με εξαίρεση όσους έχουν ήδη ενταχθεί στο προηγούμενο σχήμα των 72 δόσεων και επιλέξουν να μεταφερθούν στις 120.
Η ένταξη στις 120 δόσεις δεν σημαίνει ότι ο οφειλέτης μπορεί να αφήσει απλήρωτες τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του.
Η εναλλακτική των 240 δόσεων
Για οφειλέτες με μεγαλύτερο συνολικό βάρος χρεών υπάρχει και ο εξωδικαστικός μηχανισμός, μέσω του οποίου μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να ρυθμιστούν οφειλές προς το Δημόσιο, τον ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και τους servicers σε έως και 240 δόσεις. Το πλαίσιο του εξωδικαστικού έχει επίσης διευρυνθεί, με το όριο οφειλών για την υπαγωγή να έχει μειωθεί στα 5.000 ευρώ.
Τα οφέλη
Η ένταξη και η συνέπεια στη ρύθμιση παρέχουν στον οφειλέτη σειρά ευεργετημάτων, καθώς:
-Χορηγείται αποδεικτικό ενημερότητας,
-Αναστέλλεται η ποινική δίωξη για όσο διάστημα τηρείται η ρύθμιση και, σε περίπτωση πλήρους εξόφλησης, εξαλείφεται το αξιόποινο,
-Αναστέλλεται η λήψη νέων αναγκαστικών μέτρων καθώς και η συνέχιση της αναγκαστικής εκτέλεσης επί απαιτήσεων, κινητών και ακινήτων,
-Οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων δεν καταλαμβάνουν μελλοντικές απαιτήσεις του οφειλέτη, εφόσον αφορούν αποκλειστικά ρυθμισμένες οφειλές και γνωστοποιηθεί στον τρίτο η σχετική απόφαση αποδέσμευσης.
Χαμηλό ενδιαφέρον
Η ρύθμιση των 72 δόσεων, που τέθηκε σε εφαρμογή τον περασμένο Ιούλιο, δεν προσέλκυσε τον αναμενόμενο αριθμό οφειλετών, οδηγώντας την κυβέρνηση στην απόφαση να διευρύνει το περιθώριο αποπληρωμής και να δώσει περισσότερες επιλογές σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις για την τακτοποίηση παλαιών χρεών. Στο νέο σχήμα, οι οφειλέτες αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τον αριθμό των δόσεων και τον χρόνο αποπληρωμής.
Η ανάγκη για ένα νέο πιο ευέλικτο πλαίσιο που ζητούσε η αγορά γίνεται ακόμη πιο έντονη αν ληφθεί υπόψη το ύψος του ιδιωτικού χρέους προς το Δημόσιο. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία ξεπερνούν πλέον τα 167 δισ. ευρώ με τα 114,5 δισ. ευρώ από αυτά να αφορούν οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
Η νέα ρύθμιση για το ιδιωτικό χρέος, που επανασχεδιάστηκε μετά το ισχνό ενδιαφέρον για το υφιστάμενο καθεστώς των 72 δόσεων, διευρύνει τόσο τον αριθμό των δόσεων όσο και το χρονικό όριο των οφειλών που μπορούν να υπαχθούν, ενώ παράλληλα δίνει τη δυνατότητα σε όσους βρίσκονται ήδη στη ρύθμιση των 72 δόσεων να μεταπηδήσουν στο νέο σχήμα.
Το βασικό πλεονέκτημα είναι η μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης, σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία ιδιώτες και επιχειρήσεις, κυρίως μικρομεσαίες, εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης, του υψηλού πληθωρισμού και της σημαντικής αύξησης του λειτουργικού κόστους.
Στόχος είναι οι μηνιαίες δόσεις να καταστούν περισσότερο διαχειρίσιμες για τους οφειλέτες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους. Ωστόσο, η επιμήκυνση της αποπληρωμής έχει και το τίμημά της, καθώς η εξόφληση σε περισσότερες δόσεις συνεπάγεται μεγαλύτερη συνολική επιβάρυνση από τόκους σε βάθος χρόνου.
Το νέο καθεστώς
Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%. Η δυνατότητα υποβολής αίτησης παρατείνεται έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τους περίπου 35.000 οφειλέτες που έχουν ήδη ενταχθεί στις 72 δόσεις. Με αίτησή τους μπορούν να μεταφέρουν το υπόλοιπο της οφειλής τους στο νέο σχήμα των 120 δόσεων. Η μετάβαση δεν γίνεται αυτόματα.
Τι αλλάζει από τις 72 στις 120 δόσεις
Η πρώτη αλλαγή είναι ο χρόνος αποπληρωμής. Από τους 72 μήνες, η διάρκεια φτάνει πλέον έως τους 120 μήνες, δηλαδή έως και δέκα χρόνια. Παράλληλα, διευρύνεται το χρονικό όριο των οφειλών. Το προηγούμενο πλαίσιο κάλυπτε χρέη που είχαν καταστεί ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023, ενώ πλέον εντάσσονται και οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες μέσα στο 2024. Αλλάζει επίσης η ημερομηνία που εξετάζεται εάν η οφειλή βρίσκεται σε ενεργή ρύθμιση. Από τις 20 Απριλίου 2026 μεταφέρεται στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Πόσο πέφτει η μηνιαία δόση
Το μεγαλύτερο άμεσο όφελος για τον οφειλέτη είναι η μικρότερη μηνιαία καταβολή. Για παράδειγμα, σε χρέος 5.000 ευρώ, η δόση υπολογίζεται περίπου στα 82,50 ευρώ με αποπληρωμή σε 72 μήνες. Με 120 δόσεις περιορίζεται περίπου στα 55 ευρώ τον μήνα. Για χρέος 10.000 ευρώ, η μηνιαία δόση από περίπου 165 ευρώ στις 72 δόσεις μειώνεται περίπου στα 110 ευρώ στις 120. Σε μεγαλύτερη οφειλή 25.000 ευρώ, η δόση από περίπου 412 ευρώ στις 72 δόσεις περιορίζεται περίπου στα 276 ευρώ με 120 δόσεις. Η διαφορά, επομένως, μπορεί να είναι σημαντική για την καθημερινή ταμειακή εικόνα ενός νοικοκυριού ή μιας επιχείρησης.
Η παγίδα των περισσότερων δόσεων
Η χαμηλότερη μηνιαία δόση, όμως, έχει και την άλλη πλευρά. Όσο αυξάνεται η διάρκεια, αυξάνεται και το συνολικό ποσό που θα καταβληθεί λόγω των τόκων. Για παράδειγμα, στο χρέος των 10.000 ευρώ, η συνολική καταβολή διαμορφώνεται περίπου στα 11.878 ευρώ στις 72 δόσεις και στα 13.226 ευρώ στις 120. Δηλαδή η πρόσθετη επιβάρυνση από τους τόκους είναι 3.226 ευρώ.
Για οφειλή 20.000 ευρώ, η συνολική καταβολή διαμορφώνεται περίπου στα 23.756 ευρώ στις 72 δόσεις και στα 26.452 ευρώ στις 120 δόσεις. Δηλαδή, η πρόσθετη επιβάρυνση από τους τόκους ανέρχεται περίπου στα 3.756 ευρώ στις 72 δόσεις και στα 6.452 ευρώ στις 120 δόσεις.
Επομένως, οι 120 δόσεις μειώνουν τη μηνιαία επιβάρυνση, αλλά αυξάνουν το συνολικό κόστος της ρύθμισης.
Ποιοι μπαίνουν και ποιοι μένουν εκτός
Η ρύθμιση δεν καλύπτει όλα τα χρέη. Οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά δεν εντάσσονται στις 120 δόσεις. Για αυτές εξακολουθεί να ισχύει η πάγια ρύθμιση των έως 24 δόσεων. Επιπλέον, για να ενταχθεί κάποιος στη νέα ρύθμιση θα πρέπει:
-να μην έχει άλλες αρρύθμιστες ληξιπρόθεσμες οφειλές ή αυτές να έχουν τακτοποιηθεί με νόμιμο τρόπο,
-να έχει υποβάλει τις απαιτούμενες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος των τελευταίων πέντε ετών,
-να μην έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
Κρίσιμο είναι και το γεγονός ότι η ρύθμιση αφορά οφειλές που δεν βρίσκονται σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, με εξαίρεση όσους έχουν ήδη ενταχθεί στο προηγούμενο σχήμα των 72 δόσεων και επιλέξουν να μεταφερθούν στις 120.
Η ένταξη στις 120 δόσεις δεν σημαίνει ότι ο οφειλέτης μπορεί να αφήσει απλήρωτες τις υπόλοιπες υποχρεώσεις του.
Η εναλλακτική των 240 δόσεων
Για οφειλέτες με μεγαλύτερο συνολικό βάρος χρεών υπάρχει και ο εξωδικαστικός μηχανισμός, μέσω του οποίου μπορούν, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να ρυθμιστούν οφειλές προς το Δημόσιο, τον ΕΦΚΑ, τις τράπεζες και τους servicers σε έως και 240 δόσεις. Το πλαίσιο του εξωδικαστικού έχει επίσης διευρυνθεί, με το όριο οφειλών για την υπαγωγή να έχει μειωθεί στα 5.000 ευρώ.
Τα οφέλη
Η ένταξη και η συνέπεια στη ρύθμιση παρέχουν στον οφειλέτη σειρά ευεργετημάτων, καθώς:
-Χορηγείται αποδεικτικό ενημερότητας,
-Αναστέλλεται η ποινική δίωξη για όσο διάστημα τηρείται η ρύθμιση και, σε περίπτωση πλήρους εξόφλησης, εξαλείφεται το αξιόποινο,
-Αναστέλλεται η λήψη νέων αναγκαστικών μέτρων καθώς και η συνέχιση της αναγκαστικής εκτέλεσης επί απαιτήσεων, κινητών και ακινήτων,
-Οι κατασχέσεις εις χείρας τρίτων δεν καταλαμβάνουν μελλοντικές απαιτήσεις του οφειλέτη, εφόσον αφορούν αποκλειστικά ρυθμισμένες οφειλές και γνωστοποιηθεί στον τρίτο η σχετική απόφαση αποδέσμευσης.
Χαμηλό ενδιαφέρον
Η ρύθμιση των 72 δόσεων, που τέθηκε σε εφαρμογή τον περασμένο Ιούλιο, δεν προσέλκυσε τον αναμενόμενο αριθμό οφειλετών, οδηγώντας την κυβέρνηση στην απόφαση να διευρύνει το περιθώριο αποπληρωμής και να δώσει περισσότερες επιλογές σε φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις για την τακτοποίηση παλαιών χρεών. Στο νέο σχήμα, οι οφειλέτες αποκτούν μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τον αριθμό των δόσεων και τον χρόνο αποπληρωμής.
Η ανάγκη για ένα νέο πιο ευέλικτο πλαίσιο που ζητούσε η αγορά γίνεται ακόμη πιο έντονη αν ληφθεί υπόψη το ύψος του ιδιωτικού χρέους προς το Δημόσιο. Τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία ξεπερνούν πλέον τα 167 δισ. ευρώ με τα 114,5 δισ. ευρώ από αυτά να αφορούν οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση.
Μάριος Χριστοδούλου
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών