Ένας από τους σημαντικότερους ιούς που σχετίζονται με τον καρκίνο στις γυναίκες είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων, γνωστός ως HPV
Οι ιογενείς λοιμώξεις μπορούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη καρκίνου στις γυναίκες. Ορισμένοι ιοί έχουν την ικανότητα να επηρεάζουν άμεσα το κυτταρικό DNA, να διαταράσσουν τους μηχανισμούς ελέγχου του κυτταρικού κύκλου ή να αποδυναμώνουν την ανοσολογική άμυνα του οργανισμού. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για κακοήθη μετασχηματισμό των κυττάρων.
Η ογκολόγος Βιολέτα Πουρτσχβανίτζε, μιλώντας στο NEWS.ru, εξήγησε ποιοι ιοί θεωρούνται δυνητικά επικίνδυνοι και πώς η σύγχρονη ιατρική μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη.
Ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων
Ένας από τους σημαντικότερους ιούς που σχετίζονται με τον καρκίνο στις γυναίκες είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων, γνωστός ως HPV. Ο κίνδυνος δεν αφορά την απλή παρουσία του ιού στον οργανισμό, αλλά κυρίως ορισμένα στελέχη υψηλού κινδύνου, τα οποία μπορούν να ενσωματωθούν στο κυτταρικό DNA και να επηρεάσουν τους φυσικούς μηχανισμούς προστασίας του κυττάρου.
Οι τύποι HPV 16 και 18 συνδέονται με περίπου το 70% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Επικίνδυνοι θεωρούνται επίσης οι τύποι 31 και 33, οι οποίοι μπορεί να σχετίζονται με καρκίνους των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού, καθώς και ο τύπος 45, που συχνά συνδέεται με αδενοκαρκίνωμα του τραχήλου της μήτρας. Στα στελέχη υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται ακόμη οι τύποι 51, 52, 56, 58 και 59.
Ο HPV προσβάλλει κυρίως τα επιθηλιακά κύτταρα, συνήθως στην περιοχή του τραχήλου της μήτρας. Ορισμένα στελέχη του ιού μπορούν να παράγουν τις πρωτεΐνες Ε6 και Ε7, οι οποίες διαταράσσουν τη λειτουργία σημαντικών προστατευτικών γονιδίων, όπως τα p53 και pRb. Τα γονίδια αυτά ρυθμίζουν τον κυτταρικό κύκλο και την απόπτωση, δηλαδή τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο. Όταν η λειτουργία τους παρεμποδίζεται, αυξάνεται ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κυτταρικής διαίρεσης, δυσπλασίας και, σε βάθος χρόνου, καρκίνου.
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω σεξουαλικής επαφής, ενώ πιθανή είναι και η μετάδοση μέσω άμεσης επαφής ή από τη μητέρα στο παιδί. Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι το εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η έναρξη της σεξουαλικής ζωής σε μικρή ηλικία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από τη μόλυνση έως την πιθανή ανάπτυξη κακοήθειας μπορεί να περάσουν πολλά χρόνια, συχνά από πέντε έως 15 ή και περισσότερα. Αυτό δίνει πολύτιμο χρόνο για πρόληψη, τακτικό έλεγχο και έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση.
Ιός Epstein-Barr
Ο ιός Epstein-Barr, γνωστός και ως EBV, θεωρείται επίσης ιός με πιθανή ογκογόνο δράση. Αν και η αιτιώδης σχέση δεν είναι πάντα απόλυτα ξεκάθαρη, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να συμμετέχει στην ανάπτυξη ορισμένων λεμφωμάτων, του καρκίνου του ρινοφάρυγγα και ορισμένων κακοήθων όγκων του στομάχου.
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι ο EBV μπορεί να συνδέεται με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει λοίμωξη από HPV. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο ιός ενδέχεται να ενισχύει τη φλεγμονή και να επηρεάζει την ανοσολογική απόκριση, διευκολύνοντας την εξέλιξη προκαρκινικών αλλοιώσεων.
Ο EBV μεταδίδεται κυρίως μέσω του σάλιου, αλλά και μέσω αίματος ή στενής επαφής, όπως η κοινή χρήση σκευών.
Ιοί ηπατίτιδας Β και C
Οι ιοί της ηπατίτιδας Β και C επηρεάζουν κυρίως το ήπαρ, ωστόσο μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος.
Η χρόνια λοίμωξη από ηπατίτιδα Β προκαλεί επίμονη φλεγμονή, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση και στη συνέχεια σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα. Αντίστοιχα, η χρόνια ηπατίτιδα C αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου για κίρρωση και καρκίνο του ήπατος.
Οι ιοί μεταδίδονται κυρίως μέσω αίματος, για παράδειγμα με μολυσμένες βελόνες ή μη ασφαλείς ιατρικές πρακτικές, αλλά και μέσω σεξουαλικής επαφής ή από τη μητέρα στο παιδί. Η πρόληψη περιλαμβάνει τον εμβολιασμό κατά της ηπατίτιδας Β, την αποφυγή επικίνδυνων συμπεριφορών και την έγκαιρη αντιιική θεραπεία όταν διαπιστώνεται λοίμωξη.
Ιός έρπητα τύπου 8
Ο ιός έρπητα τύπου 8 συνδέεται κυρίως με το σάρκωμα Kaposi, έναν σπάνιο κακοήθη όγκο που αναπτύσσεται στα κύτταρα που επενδύουν τα αιμοφόρα και λεμφικά αγγεία.
Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως οι ασθενείς με HIV λοίμωξη ή όσοι λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί μέσω σεξουαλικής επαφής, αίματος και σάλιου.
Πώς μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος
Η παρουσία ενός ιού στον οργανισμό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα αναπτυχθεί καρκίνος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να ελέγξει ή να εξαλείψει τη λοίμωξη. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν συνυπάρχουν παράγοντες όπως χρόνια φλεγμονή, εξασθενημένη άμυνα του οργανισμού, κάπνισμα, παχυσαρκία ή απουσία προληπτικού ελέγχου.
Για τη μείωση του κινδύνου, οι ειδικοί συνιστούν τακτικές ιατρικές εξετάσεις, προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο, εμβολιασμό κατά του HPV και της ηπατίτιδας Β, ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές και αποφυγή χρήσης ενέσιμων ναρκωτικών.
Εξίσου σημαντικός είναι ο υγιεινός τρόπος ζωής, η διακοπή του καπνίσματος και η έγκαιρη επίσκεψη στον γιατρό όταν υπάρχουν ύποπτα συμπτώματα ή ανησυχία για πιθανή λοίμωξη.
Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν τα ισχυρότερα όπλα απέναντι στους ιούς που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου.
www.bankingnews.gr
Η ογκολόγος Βιολέτα Πουρτσχβανίτζε, μιλώντας στο NEWS.ru, εξήγησε ποιοι ιοί θεωρούνται δυνητικά επικίνδυνοι και πώς η σύγχρονη ιατρική μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη διάγνωση και πρόληψη.
Ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων
Ένας από τους σημαντικότερους ιούς που σχετίζονται με τον καρκίνο στις γυναίκες είναι ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων, γνωστός ως HPV. Ο κίνδυνος δεν αφορά την απλή παρουσία του ιού στον οργανισμό, αλλά κυρίως ορισμένα στελέχη υψηλού κινδύνου, τα οποία μπορούν να ενσωματωθούν στο κυτταρικό DNA και να επηρεάσουν τους φυσικούς μηχανισμούς προστασίας του κυττάρου.
Οι τύποι HPV 16 και 18 συνδέονται με περίπου το 70% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας. Επικίνδυνοι θεωρούνται επίσης οι τύποι 31 και 33, οι οποίοι μπορεί να σχετίζονται με καρκίνους των γεννητικών οργάνων και του πρωκτού, καθώς και ο τύπος 45, που συχνά συνδέεται με αδενοκαρκίνωμα του τραχήλου της μήτρας. Στα στελέχη υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται ακόμη οι τύποι 51, 52, 56, 58 και 59.
Ο HPV προσβάλλει κυρίως τα επιθηλιακά κύτταρα, συνήθως στην περιοχή του τραχήλου της μήτρας. Ορισμένα στελέχη του ιού μπορούν να παράγουν τις πρωτεΐνες Ε6 και Ε7, οι οποίες διαταράσσουν τη λειτουργία σημαντικών προστατευτικών γονιδίων, όπως τα p53 και pRb. Τα γονίδια αυτά ρυθμίζουν τον κυτταρικό κύκλο και την απόπτωση, δηλαδή τον προγραμματισμένο κυτταρικό θάνατο. Όταν η λειτουργία τους παρεμποδίζεται, αυξάνεται ο κίνδυνος ανεξέλεγκτης κυτταρικής διαίρεσης, δυσπλασίας και, σε βάθος χρόνου, καρκίνου.
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω σεξουαλικής επαφής, ενώ πιθανή είναι και η μετάδοση μέσω άμεσης επαφής ή από τη μητέρα στο παιδί. Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο είναι το εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η έναρξη της σεξουαλικής ζωής σε μικρή ηλικία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από τη μόλυνση έως την πιθανή ανάπτυξη κακοήθειας μπορεί να περάσουν πολλά χρόνια, συχνά από πέντε έως 15 ή και περισσότερα. Αυτό δίνει πολύτιμο χρόνο για πρόληψη, τακτικό έλεγχο και έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση.
Ιός Epstein-Barr
Ο ιός Epstein-Barr, γνωστός και ως EBV, θεωρείται επίσης ιός με πιθανή ογκογόνο δράση. Αν και η αιτιώδης σχέση δεν είναι πάντα απόλυτα ξεκάθαρη, επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι μπορεί να συμμετέχει στην ανάπτυξη ορισμένων λεμφωμάτων, του καρκίνου του ρινοφάρυγγα και ορισμένων κακοήθων όγκων του στομάχου.
Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι ο EBV μπορεί να συνδέεται με τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει λοίμωξη από HPV. Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο ιός ενδέχεται να ενισχύει τη φλεγμονή και να επηρεάζει την ανοσολογική απόκριση, διευκολύνοντας την εξέλιξη προκαρκινικών αλλοιώσεων.
Ο EBV μεταδίδεται κυρίως μέσω του σάλιου, αλλά και μέσω αίματος ή στενής επαφής, όπως η κοινή χρήση σκευών.
Ιοί ηπατίτιδας Β και C
Οι ιοί της ηπατίτιδας Β και C επηρεάζουν κυρίως το ήπαρ, ωστόσο μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος.
Η χρόνια λοίμωξη από ηπατίτιδα Β προκαλεί επίμονη φλεγμονή, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε κίρρωση και στη συνέχεια σε ηπατοκυτταρικό καρκίνωμα. Αντίστοιχα, η χρόνια ηπατίτιδα C αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου για κίρρωση και καρκίνο του ήπατος.
Οι ιοί μεταδίδονται κυρίως μέσω αίματος, για παράδειγμα με μολυσμένες βελόνες ή μη ασφαλείς ιατρικές πρακτικές, αλλά και μέσω σεξουαλικής επαφής ή από τη μητέρα στο παιδί. Η πρόληψη περιλαμβάνει τον εμβολιασμό κατά της ηπατίτιδας Β, την αποφυγή επικίνδυνων συμπεριφορών και την έγκαιρη αντιιική θεραπεία όταν διαπιστώνεται λοίμωξη.
Ιός έρπητα τύπου 8
Ο ιός έρπητα τύπου 8 συνδέεται κυρίως με το σάρκωμα Kaposi, έναν σπάνιο κακοήθη όγκο που αναπτύσσεται στα κύτταρα που επενδύουν τα αιμοφόρα και λεμφικά αγγεία.
Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως οι ασθενείς με HIV λοίμωξη ή όσοι λαμβάνουν ανοσοκατασταλτική θεραπεία. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί μέσω σεξουαλικής επαφής, αίματος και σάλιου.
Πώς μπορεί να μειωθεί ο κίνδυνος
Η παρουσία ενός ιού στον οργανισμό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα αναπτυχθεί καρκίνος. Στις περισσότερες περιπτώσεις, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να ελέγξει ή να εξαλείψει τη λοίμωξη. Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν συνυπάρχουν παράγοντες όπως χρόνια φλεγμονή, εξασθενημένη άμυνα του οργανισμού, κάπνισμα, παχυσαρκία ή απουσία προληπτικού ελέγχου.
Για τη μείωση του κινδύνου, οι ειδικοί συνιστούν τακτικές ιατρικές εξετάσεις, προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο, εμβολιασμό κατά του HPV και της ηπατίτιδας Β, ασφαλείς σεξουαλικές πρακτικές και αποφυγή χρήσης ενέσιμων ναρκωτικών.
Εξίσου σημαντικός είναι ο υγιεινός τρόπος ζωής, η διακοπή του καπνίσματος και η έγκαιρη επίσκεψη στον γιατρό όταν υπάρχουν ύποπτα συμπτώματα ή ανησυχία για πιθανή λοίμωξη.
Η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν τα ισχυρότερα όπλα απέναντι στους ιούς που μπορεί να σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών