Νέα μελέτη δείχνει ότι τα χταπόδια μπορούν να μάθουν να χρησιμοποιούν καθρέφτες για να εντοπίζουν τροφή που δεν βρίσκεται στο άμεσο οπτικό τους πεδίο
Τα χταπόδια είναι εδώ και καιρό γνωστά για την αξιοσημείωτη νοημοσύνη τους. Ένα διάσημο παράδειγμα ήταν ο Inky, το χταπόδι που δραπέτευσε από το Εθνικό Ενυδρείο της Νέας Ζηλανδίας το 2016, περνώντας μέσα από έναν σωλήνα αποχέτευσης και επιστρέφοντας στον ωκεανό.
Τώρα, ερευνητές στο Dartmouth αποκάλυψαν ακόμη μία εντυπωσιακή ικανότητα. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Current Biology διαπίστωσε ότι τα χταπόδια μπορούν να μάθουν να χρησιμοποιούν καθρέφτες για να εντοπίζουν τροφή κρυμμένη από την άμεση θέα, επιδεικνύοντας εξελιγμένη χωρική σκέψη!
«Τα ευρήματά μας είναι τα πρώτα που δείχνουν ότι τα ασπόνδυλα μπορούν να χρησιμοποιούν καθρέφτες για να κατανοούν το περιβάλλον τους και να βρίσκουν λεία», λέει η επικεφαλής συγγραφέας Mary Kieseler, η οποία πραγματοποίησε την έρευνα ως υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Ψυχολογικών Επιστημών και Επιστημών του Εγκεφάλου του Dartmouth και είναι τώρα μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Fribourg της Ελβετίας.
«Είναι μια δεξιότητα που προηγουμένως είχε τεκμηριωθεί μόνο σε σπονδυλωτά, όπως σε ορισμένα θηλαστικά και ορισμένα πτηνά».
Τα χταπόδια μαθαίνουν να χρησιμοποιούν καθρέφτες
Η ερευνητική ομάδα εργάστηκε με τρία Χταπόδια της Καλιφόρνιας με δύο κηλίδες - Octopus bimaculoides - που φιλοξενούνταν στο Octopus Lab του Dartmouth.
Στόχος τους ήταν να διαπιστώσουν αν τα ζώα μπορούσαν να μάθουν να χρησιμοποιούν έναν καθρέφτη για να εντοπίζουν τη θέση μιας πηγής τροφής που δεν ήταν ορατή άμεσα.
Αντί να επιτεθούν στην αντανάκλαση, τα χταπόδια έπρεπε να καταλάβουν πού βρισκόταν πραγματικά το ερέθισμα και να κινηθούν προς αυτό.
Αρχικά, στα ζώα δόθηκε χρόνος να εξοικειωθούν με έναν καθρέφτη τοποθετημένο στο περιβάλλον τους. Στη συνέχεια, οι ερευνητές τα εκπαίδευσαν να κατανοήσουν τη σχέση ανάμεσα στην αντανάκλαση και τον πραγματικό κόσμο.
Σε αυτή τη φάση, ένας ζωντανός κάβουρας τοποθετήθηκε μέσα σε γυάλινο βάζο, σε σημείο όπου το χταπόδι μπορούσε να τον δει μόνο μέσω του καθρέφτη. Για να φτάσει στον κάβουρα, το ζώο έπρεπε να στρίψει 90 μοίρες και να κινηθεί γύρω από μια γωνία.
«Δεν γεννιόμαστε γνωρίζοντας πώς να χρησιμοποιούμε έναν καθρέφτη, αλλά μαθαίνουμε πώς να τον χρησιμοποιούμε», λέει ο ανώτερος συγγραφέας και γνωσιακός νευροεπιστήμονας Peter Tse, καθηγητής ψυχολογικών και εγκεφαλικών επιστημών στο Dartmouth.
Όπως οι νέοι οδηγοί μαθαίνουν να χρησιμοποιούν τον καθρέφτη οπισθοπορείας για να παρακολουθούν άλλα οχήματα, «τα χταπόδια μπορούν επίσης να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν έναν καθρέφτη για να συμπεραίνουν πού βρίσκονται τα πράγματα στον κόσμο».
Δοκιμάζοντας τη χωρική νόηση
Τα χταπόδια διαθέτουν χημειοϋποδοχείς που τους επιτρέπουν να μυρίζουν και να γεύονται μέσω της αφής, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τα αποτελέσματα αν χρησιμοποιούνταν πραγματική λεία κατά τη διάρκεια των δοκιμών.
Για να αποφευχθεί αυτό το ζήτημα, οι ερευνητές βασίστηκαν αντί γι’ αυτό σε μια εικονική εικόνα κάβουρα.
Για το πείραμα, κάθε χταπόδι τοποθετήθηκε μέσα σε ένα κουτί εκκίνησης, ανοιχτό μπροστά και από πάνω. Ένας καθρέφτης τοποθετήθηκε ακριβώς μπροστά από το ζώο. Η εικονική εικόνα του κάβουρα εμφανιζόταν πίσω από το χταπόδι, είτε στην αριστερή είτε στη δεξιά πλευρά του, αλλά ήταν ορατή μόνο μέσω του καθρέφτη.
Για να κερδίσει την ανταμοιβή, το χταπόδι έπρεπε να αναγνωρίσει πού βρισκόταν πραγματικά η εικόνα και να κινηθεί προς εκείνη τη θέση. Αντί να πλησιάσουν τον ίδιο τον καθρέφτη, τα ζώα γύρισαν πίσω και κινήθηκαν προς τη σωστή πλευρά, όπου έλαβαν ως ανταμοιβή έναν ζωντανό κάβουρα.
Ορισμένα χταπόδια μάλιστα σκαρφάλωσαν πάνω από την πλευρά του κουτιού για να φτάσουν στη θέση της προβαλλόμενης εικόνας, αντί να κολυμπήσουν γύρω από αυτό.
Τα ζώα επέλεξαν τη σωστή πλευρά περίπου στο 73% των περιπτώσεων!
Οι ερευνητές παρακολούθησαν ένα σημείο ανάμεσα στα μάτια του χταποδιού πάνω στον μανδύα, το μέρος του σώματος που μπορεί να συγκριθεί με κεφάλι, χρησιμοποιώντας παρατηρήσεις από πάνω.
Μέτρησαν επίσης τις διαδρομές που ακολουθούσαν τα ζώα ενώ αναζητούσαν την ανταμοιβή. Αν και τα χταπόδια δεν επέλεγαν πάντα τη συντομότερη διαδρομή, έγιναν ταχύτερα στο να φτάνουν στη σωστή θέση καθώς προχωρούσαν οι δοκιμές.
Στοιχεία για την εξέλιξη της νοημοσύνης
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα μπορεί να προσφέρουν νέα στοιχεία για το πώς εξελίσσεται η νοημοσύνη.
«Τα χταπόδια είναι από τα πιο εξελικτικά απομακρυσμένα ζώα από τον άνθρωπο, καθώς ο τελευταίος κοινός μας πρόγονος ήταν ένα σκουλήκι που έζησε πριν από 350 έως 500 εκατομμύρια χρόνια», λέει η Kieseler.
«Το γεγονός ότι ένας τόσο μακρινός οργανισμός έχει εξελίξει ανεξάρτητα τα μέσα για να χρησιμοποιεί έναν καθρέφτη ως εργαλείο επεξεργασίας της χωρικής νόησης υποδηλώνει ότι οι υποκείμενες γνωστικές διαδικασίες μπορεί να υπόκεινται σε συγκλίνουσα εξέλιξη, όπου διαφορετικά είδη εξελίσσουν παρόμοιες νευρικές λύσεις στο ίδιο πρόβλημα».
Τα περιβάλλοντα στα οποία ζουν τα χταπόδια, όπως οι κοραλλιογενείς ύφαλοι και ο βυθός, είναι συχνά εξαιρετικά σύνθετα και γεμάτα εμπόδια.
«Τα χταπόδια είναι σαν γάτες: πλησιάζουν κρυφά τη λεία τους και ορμούν πάνω της, και θέλουν να το κάνουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, ώστε να μη γίνουν τα ίδια λεία», λέει ο Tse.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτού του είδους η στρατηγική κυνηγιού μπορεί να ωφελείται από μια εσωτερική κατανόηση του γύρω περιβάλλοντος.
«Οι κυνηγοί είναι πολύ αποτελεσματικοί όταν διαθέτουν έναν νοητικό χάρτη της επικράτειάς τους, ώστε να γνωρίζουν πού βρίσκονται σε σχέση με το περιβάλλον τους», λέει ο Tse. «Η εργασία μας υποδηλώνει ότι τα χταπόδια μπορεί επίσης να διαθέτουν εσωτερικούς χάρτες, μια εσωτερική αναπαράσταση του χώρου».
Η ομάδα τονίζει ότι θα χρειαστεί περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν τα χταπόδια διατηρούν πράγματι τέτοιους νοητικούς χάρτες.
Ακόμη κι έτσι, η μελέτη προσθέτει ακόμη μία αξιοσημείωτη δεξιότητα στον αυξανόμενο κατάλογο ικανοτήτων που καθιστούν τα χταπόδια μερικά από τα πιο συναρπαστικά ζώα στον ωκεανό.
www.bankingnews.gr
Τώρα, ερευνητές στο Dartmouth αποκάλυψαν ακόμη μία εντυπωσιακή ικανότητα. Νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Current Biology διαπίστωσε ότι τα χταπόδια μπορούν να μάθουν να χρησιμοποιούν καθρέφτες για να εντοπίζουν τροφή κρυμμένη από την άμεση θέα, επιδεικνύοντας εξελιγμένη χωρική σκέψη!
«Τα ευρήματά μας είναι τα πρώτα που δείχνουν ότι τα ασπόνδυλα μπορούν να χρησιμοποιούν καθρέφτες για να κατανοούν το περιβάλλον τους και να βρίσκουν λεία», λέει η επικεφαλής συγγραφέας Mary Kieseler, η οποία πραγματοποίησε την έρευνα ως υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Ψυχολογικών Επιστημών και Επιστημών του Εγκεφάλου του Dartmouth και είναι τώρα μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Fribourg της Ελβετίας.
«Είναι μια δεξιότητα που προηγουμένως είχε τεκμηριωθεί μόνο σε σπονδυλωτά, όπως σε ορισμένα θηλαστικά και ορισμένα πτηνά».
Τα χταπόδια μαθαίνουν να χρησιμοποιούν καθρέφτες
Η ερευνητική ομάδα εργάστηκε με τρία Χταπόδια της Καλιφόρνιας με δύο κηλίδες - Octopus bimaculoides - που φιλοξενούνταν στο Octopus Lab του Dartmouth.
Στόχος τους ήταν να διαπιστώσουν αν τα ζώα μπορούσαν να μάθουν να χρησιμοποιούν έναν καθρέφτη για να εντοπίζουν τη θέση μιας πηγής τροφής που δεν ήταν ορατή άμεσα.
Αντί να επιτεθούν στην αντανάκλαση, τα χταπόδια έπρεπε να καταλάβουν πού βρισκόταν πραγματικά το ερέθισμα και να κινηθούν προς αυτό.
Αρχικά, στα ζώα δόθηκε χρόνος να εξοικειωθούν με έναν καθρέφτη τοποθετημένο στο περιβάλλον τους. Στη συνέχεια, οι ερευνητές τα εκπαίδευσαν να κατανοήσουν τη σχέση ανάμεσα στην αντανάκλαση και τον πραγματικό κόσμο.
Σε αυτή τη φάση, ένας ζωντανός κάβουρας τοποθετήθηκε μέσα σε γυάλινο βάζο, σε σημείο όπου το χταπόδι μπορούσε να τον δει μόνο μέσω του καθρέφτη. Για να φτάσει στον κάβουρα, το ζώο έπρεπε να στρίψει 90 μοίρες και να κινηθεί γύρω από μια γωνία.
«Δεν γεννιόμαστε γνωρίζοντας πώς να χρησιμοποιούμε έναν καθρέφτη, αλλά μαθαίνουμε πώς να τον χρησιμοποιούμε», λέει ο ανώτερος συγγραφέας και γνωσιακός νευροεπιστήμονας Peter Tse, καθηγητής ψυχολογικών και εγκεφαλικών επιστημών στο Dartmouth.
Όπως οι νέοι οδηγοί μαθαίνουν να χρησιμοποιούν τον καθρέφτη οπισθοπορείας για να παρακολουθούν άλλα οχήματα, «τα χταπόδια μπορούν επίσης να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν έναν καθρέφτη για να συμπεραίνουν πού βρίσκονται τα πράγματα στον κόσμο».
Δοκιμάζοντας τη χωρική νόηση
Τα χταπόδια διαθέτουν χημειοϋποδοχείς που τους επιτρέπουν να μυρίζουν και να γεύονται μέσω της αφής, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τα αποτελέσματα αν χρησιμοποιούνταν πραγματική λεία κατά τη διάρκεια των δοκιμών.
Για να αποφευχθεί αυτό το ζήτημα, οι ερευνητές βασίστηκαν αντί γι’ αυτό σε μια εικονική εικόνα κάβουρα.
Για το πείραμα, κάθε χταπόδι τοποθετήθηκε μέσα σε ένα κουτί εκκίνησης, ανοιχτό μπροστά και από πάνω. Ένας καθρέφτης τοποθετήθηκε ακριβώς μπροστά από το ζώο. Η εικονική εικόνα του κάβουρα εμφανιζόταν πίσω από το χταπόδι, είτε στην αριστερή είτε στη δεξιά πλευρά του, αλλά ήταν ορατή μόνο μέσω του καθρέφτη.
Για να κερδίσει την ανταμοιβή, το χταπόδι έπρεπε να αναγνωρίσει πού βρισκόταν πραγματικά η εικόνα και να κινηθεί προς εκείνη τη θέση. Αντί να πλησιάσουν τον ίδιο τον καθρέφτη, τα ζώα γύρισαν πίσω και κινήθηκαν προς τη σωστή πλευρά, όπου έλαβαν ως ανταμοιβή έναν ζωντανό κάβουρα.
Ορισμένα χταπόδια μάλιστα σκαρφάλωσαν πάνω από την πλευρά του κουτιού για να φτάσουν στη θέση της προβαλλόμενης εικόνας, αντί να κολυμπήσουν γύρω από αυτό.
Τα ζώα επέλεξαν τη σωστή πλευρά περίπου στο 73% των περιπτώσεων!
Οι ερευνητές παρακολούθησαν ένα σημείο ανάμεσα στα μάτια του χταποδιού πάνω στον μανδύα, το μέρος του σώματος που μπορεί να συγκριθεί με κεφάλι, χρησιμοποιώντας παρατηρήσεις από πάνω.
Μέτρησαν επίσης τις διαδρομές που ακολουθούσαν τα ζώα ενώ αναζητούσαν την ανταμοιβή. Αν και τα χταπόδια δεν επέλεγαν πάντα τη συντομότερη διαδρομή, έγιναν ταχύτερα στο να φτάνουν στη σωστή θέση καθώς προχωρούσαν οι δοκιμές.
Στοιχεία για την εξέλιξη της νοημοσύνης
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα μπορεί να προσφέρουν νέα στοιχεία για το πώς εξελίσσεται η νοημοσύνη.
«Τα χταπόδια είναι από τα πιο εξελικτικά απομακρυσμένα ζώα από τον άνθρωπο, καθώς ο τελευταίος κοινός μας πρόγονος ήταν ένα σκουλήκι που έζησε πριν από 350 έως 500 εκατομμύρια χρόνια», λέει η Kieseler.
«Το γεγονός ότι ένας τόσο μακρινός οργανισμός έχει εξελίξει ανεξάρτητα τα μέσα για να χρησιμοποιεί έναν καθρέφτη ως εργαλείο επεξεργασίας της χωρικής νόησης υποδηλώνει ότι οι υποκείμενες γνωστικές διαδικασίες μπορεί να υπόκεινται σε συγκλίνουσα εξέλιξη, όπου διαφορετικά είδη εξελίσσουν παρόμοιες νευρικές λύσεις στο ίδιο πρόβλημα».
Τα περιβάλλοντα στα οποία ζουν τα χταπόδια, όπως οι κοραλλιογενείς ύφαλοι και ο βυθός, είναι συχνά εξαιρετικά σύνθετα και γεμάτα εμπόδια.
«Τα χταπόδια είναι σαν γάτες: πλησιάζουν κρυφά τη λεία τους και ορμούν πάνω της, και θέλουν να το κάνουν όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, ώστε να μη γίνουν τα ίδια λεία», λέει ο Tse.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτού του είδους η στρατηγική κυνηγιού μπορεί να ωφελείται από μια εσωτερική κατανόηση του γύρω περιβάλλοντος.
«Οι κυνηγοί είναι πολύ αποτελεσματικοί όταν διαθέτουν έναν νοητικό χάρτη της επικράτειάς τους, ώστε να γνωρίζουν πού βρίσκονται σε σχέση με το περιβάλλον τους», λέει ο Tse. «Η εργασία μας υποδηλώνει ότι τα χταπόδια μπορεί επίσης να διαθέτουν εσωτερικούς χάρτες, μια εσωτερική αναπαράσταση του χώρου».
Η ομάδα τονίζει ότι θα χρειαστεί περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν τα χταπόδια διατηρούν πράγματι τέτοιους νοητικούς χάρτες.
Ακόμη κι έτσι, η μελέτη προσθέτει ακόμη μία αξιοσημείωτη δεξιότητα στον αυξανόμενο κατάλογο ικανοτήτων που καθιστούν τα χταπόδια μερικά από τα πιο συναρπαστικά ζώα στον ωκεανό.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών