Η έλλειψη ύπνου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και μετά τον τοκετό ενδέχεται να αποτελεί βασικό παράγοντα στην εμφάνιση αγχωδών διαταραχών
Η έλλειψη ύπνου θεωρείται συχνά αναπόφευκτο κομμάτι της εγκυμοσύνης και της νέας γονεϊκότητας.
Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι αϋπνίες και οι διακοπές του ύπνου μπορεί να έχουν επιπτώσεις που ξεπερνούν την απλή σωματική κόπωση.
Παρότι η επιλόχεια κατάθλιψη συγκεντρώνει συνήθως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, οι αγχώδεις διαταραχές συγκαταλέγονται στις συχνότερες ψυχικές διαταραχές κατά την εγκυμοσύνη και μετά τη γέννα.
Ερευνητές του Washington University του St. Louis εντόπισαν ενδείξεις ότι οι διαταραχές ύπνου ενδέχεται να αποτελούν ένα από τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια, εμφανιζόμενες πριν ακόμη εκδηλωθούν συμπτώματα άγχους.
Περίπου το 15% εμφανίζει αγχώδεις διαταραχές
Υπολογίζεται ότι περίπου το 15% των γυναικών εμφανίζει κάποια αγχώδη διαταραχή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή στη μεταγεννητική περίοδο.
Η περίοδος αυτή συνδέεται επίσης με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων που σχετίζονται με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD), όπως παρεισφρητικές σκέψεις και καταναγκαστικές συμπεριφορές.
Για να κατανοήσουν καλύτερα τη σχέση μεταξύ ύπνου και ψυχικής υγείας, οι επιστήμονες παρακολούθησαν περίπου 230 γυναίκες σε διαφορετικά στάδια της εγκυμοσύνης και της λοχείας.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Sleep.
Η μελέτη παρακολούθησε γυναίκες πριν και μετά τον τοκετό
Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση της ψυχιάτρου Mary Kimmel και της ψυχολόγου Rebecca Cox, αξιολόγησε τις συμμετέχουσες κατά την πρώιμη και όψιμη εγκυμοσύνη, καθώς και στα πρώτα και μεταγενέστερα στάδια μετά τον τοκετό.
Στόχος ήταν να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές στον ύπνο συνδέονται με μεταβολές στα επίπεδα άγχους και στις ιδεοψυχαναγκαστικές πεποιθήσεις με την πάροδο του χρόνου.
Οι διαταραχές ύπνου είναι ιδιαίτερα συχνές κατά την εγκυμοσύνη λόγω ορμονικών αλλαγών, σωματικής δυσφορίας, συχνών αφυπνίσεων κατά τη διάρκεια της νύχτας και, αργότερα, των απαιτήσεων φροντίδας ενός νεογέννητου.
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η ποιότητα του ύπνου επιδεινώνεται συνήθως κατά το τρίτο τρίμηνο και φτάνει στο χαμηλότερο επίπεδό της αμέσως μετά τη γέννα.
Τι έρχεται πρώτο: το άγχος ή η αϋπνία;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που επιχείρησαν να απαντήσουν οι ερευνητές ήταν αν το άγχος προκαλεί κακό ύπνο ή αν ο κακός ύπνος συμβάλλει στην εμφάνιση άγχους.
Οι συμμετέχουσες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τις συνήθειες ύπνου, τα επίπεδα άγχους και τις ιδεοψυχαναγκαστικές σκέψεις.
Μεταξύ άλλων, εξετάστηκαν ανησυχίες όπως ο φόβος για την ασφάλεια του μωρού, καθώς και πεποιθήσεις όπως ότι «κάτι κακό θα συμβεί αν δεν είμαι αρκετά προσεκτική» ή ότι «τα πράγματα δεν είναι σωστά αν δεν είναι τέλεια».
Οι ερευνητές αξιολόγησαν επίσης την ικανότητα αντιμετώπισης δυσκολιών, δηλαδή το κατά πόσο κάποιος πιστεύει ότι μπορεί να διαχειριστεί προκλήσεις και να διατηρήσει τον έλεγχο σε συνθήκες πίεσης.
Η έλλειψη ύπνου προηγείται των συμπτωμάτων άγχους
Τα αποτελέσματα έδειξαν με συνέπεια ότι η μειωμένη διάρκεια και ποιότητα ύπνου συνδέεται με αύξηση του άγχους και εντονότερες ιδεοψυχαναγκαστικές πεποιθήσεις με την πάροδο του χρόνου.
Οι γυναίκες που αντιμετώπιζαν περισσότερες διαταραχές ύπνου ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα περιγεννητικού άγχους, ιδιαίτερα όταν αισθάνονταν λιγότερο ικανές να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Η σημασία της ψυχολογικής ανθεκτικότητας
Η ικανότητα αντιμετώπισης δυσκολιών επηρέαζε τη σχέση μεταξύ ύπνου και άγχους, αλλά δεν φάνηκε να επηρεάζει τη σύνδεση μεταξύ ύπνου και ιδεοψυχαναγκαστικών πεποιθήσεων.
Παράλληλα, οι ερευνητές βρήκαν ελάχιστες ενδείξεις ότι το άγχος ή οι ιδεοψυχαναγκαστικές σκέψεις προκαλούσαν τα προβλήματα ύπνου.
Αντίθετα, τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η απώλεια ύπνου προηγείται συνήθως και ακολουθεί η εμφάνιση των συμπτωμάτων άγχους.
Ο ύπνος ως πρώιμος δείκτης κινδύνου
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η μικρότερη διάρκεια ύπνου αποδείχθηκε ιδιαίτερα ισχυρός προγνωστικός παράγοντας μελλοντικού περιγεννητικού άγχους.
Με άλλα λόγια, οι αλλαγές στον ύπνο μπορεί να αποτελούν ένα έγκαιρο προειδοποιητικό σήμα ότι μια γυναίκα διατρέχει αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει συμπτώματα άγχους αργότερα.
Όπως ανέφερε η Rebecca Cox:
«Η προσπάθεια να δοθεί προτεραιότητα στον ύπνο της μητέρας μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη για την ψυχική της υγεία».
www.bankingnews.gr
Ωστόσο, νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι οι αϋπνίες και οι διακοπές του ύπνου μπορεί να έχουν επιπτώσεις που ξεπερνούν την απλή σωματική κόπωση.
Παρότι η επιλόχεια κατάθλιψη συγκεντρώνει συνήθως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, οι αγχώδεις διαταραχές συγκαταλέγονται στις συχνότερες ψυχικές διαταραχές κατά την εγκυμοσύνη και μετά τη γέννα.
Ερευνητές του Washington University του St. Louis εντόπισαν ενδείξεις ότι οι διαταραχές ύπνου ενδέχεται να αποτελούν ένα από τα πρώτα προειδοποιητικά σημάδια, εμφανιζόμενες πριν ακόμη εκδηλωθούν συμπτώματα άγχους.
Περίπου το 15% εμφανίζει αγχώδεις διαταραχές
Υπολογίζεται ότι περίπου το 15% των γυναικών εμφανίζει κάποια αγχώδη διαταραχή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή στη μεταγεννητική περίοδο.
Η περίοδος αυτή συνδέεται επίσης με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων που σχετίζονται με την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD), όπως παρεισφρητικές σκέψεις και καταναγκαστικές συμπεριφορές.
Για να κατανοήσουν καλύτερα τη σχέση μεταξύ ύπνου και ψυχικής υγείας, οι επιστήμονες παρακολούθησαν περίπου 230 γυναίκες σε διαφορετικά στάδια της εγκυμοσύνης και της λοχείας.
Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Sleep.
Η μελέτη παρακολούθησε γυναίκες πριν και μετά τον τοκετό
Η ερευνητική ομάδα, υπό την καθοδήγηση της ψυχιάτρου Mary Kimmel και της ψυχολόγου Rebecca Cox, αξιολόγησε τις συμμετέχουσες κατά την πρώιμη και όψιμη εγκυμοσύνη, καθώς και στα πρώτα και μεταγενέστερα στάδια μετά τον τοκετό.
Στόχος ήταν να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές στον ύπνο συνδέονται με μεταβολές στα επίπεδα άγχους και στις ιδεοψυχαναγκαστικές πεποιθήσεις με την πάροδο του χρόνου.
Οι διαταραχές ύπνου είναι ιδιαίτερα συχνές κατά την εγκυμοσύνη λόγω ορμονικών αλλαγών, σωματικής δυσφορίας, συχνών αφυπνίσεων κατά τη διάρκεια της νύχτας και, αργότερα, των απαιτήσεων φροντίδας ενός νεογέννητου.
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι η ποιότητα του ύπνου επιδεινώνεται συνήθως κατά το τρίτο τρίμηνο και φτάνει στο χαμηλότερο επίπεδό της αμέσως μετά τη γέννα.
Τι έρχεται πρώτο: το άγχος ή η αϋπνία;
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που επιχείρησαν να απαντήσουν οι ερευνητές ήταν αν το άγχος προκαλεί κακό ύπνο ή αν ο κακός ύπνος συμβάλλει στην εμφάνιση άγχους.
Οι συμμετέχουσες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τις συνήθειες ύπνου, τα επίπεδα άγχους και τις ιδεοψυχαναγκαστικές σκέψεις.
Μεταξύ άλλων, εξετάστηκαν ανησυχίες όπως ο φόβος για την ασφάλεια του μωρού, καθώς και πεποιθήσεις όπως ότι «κάτι κακό θα συμβεί αν δεν είμαι αρκετά προσεκτική» ή ότι «τα πράγματα δεν είναι σωστά αν δεν είναι τέλεια».
Οι ερευνητές αξιολόγησαν επίσης την ικανότητα αντιμετώπισης δυσκολιών, δηλαδή το κατά πόσο κάποιος πιστεύει ότι μπορεί να διαχειριστεί προκλήσεις και να διατηρήσει τον έλεγχο σε συνθήκες πίεσης.
Η έλλειψη ύπνου προηγείται των συμπτωμάτων άγχους
Τα αποτελέσματα έδειξαν με συνέπεια ότι η μειωμένη διάρκεια και ποιότητα ύπνου συνδέεται με αύξηση του άγχους και εντονότερες ιδεοψυχαναγκαστικές πεποιθήσεις με την πάροδο του χρόνου.
Οι γυναίκες που αντιμετώπιζαν περισσότερες διαταραχές ύπνου ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα περιγεννητικού άγχους, ιδιαίτερα όταν αισθάνονταν λιγότερο ικανές να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Η σημασία της ψυχολογικής ανθεκτικότητας
Η ικανότητα αντιμετώπισης δυσκολιών επηρέαζε τη σχέση μεταξύ ύπνου και άγχους, αλλά δεν φάνηκε να επηρεάζει τη σύνδεση μεταξύ ύπνου και ιδεοψυχαναγκαστικών πεποιθήσεων.
Παράλληλα, οι ερευνητές βρήκαν ελάχιστες ενδείξεις ότι το άγχος ή οι ιδεοψυχαναγκαστικές σκέψεις προκαλούσαν τα προβλήματα ύπνου.
Αντίθετα, τα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η απώλεια ύπνου προηγείται συνήθως και ακολουθεί η εμφάνιση των συμπτωμάτων άγχους.
Ο ύπνος ως πρώιμος δείκτης κινδύνου
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η μικρότερη διάρκεια ύπνου αποδείχθηκε ιδιαίτερα ισχυρός προγνωστικός παράγοντας μελλοντικού περιγεννητικού άγχους.
Με άλλα λόγια, οι αλλαγές στον ύπνο μπορεί να αποτελούν ένα έγκαιρο προειδοποιητικό σήμα ότι μια γυναίκα διατρέχει αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσει συμπτώματα άγχους αργότερα.
Όπως ανέφερε η Rebecca Cox:
«Η προσπάθεια να δοθεί προτεραιότητα στον ύπνο της μητέρας μπορεί να έχει σημαντικά οφέλη για την ψυχική της υγεία».
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών